Yoğun bakım ünitesinde yatan sepsis tanılı hastalarda monosit/HDL-kolesterol oranının mortalite üzerine etkisi

Amaç: Sepsis birçok hastalığa bağlı gelişebilen dünya genelinde önemli bir morbidite ve mortaliteye yol açan klinik bir sendromdur. Sepsis hastalarında mortalite açısından yüksek riskli hastaların önceden belirlenmesi mortaliteyi azaltmak için önemlidir. Bu çalışmamızda monosit/HDL oranının sepsis hastalarında mortalite ile ilişkisini incelemeyi amaçladık. Metot: Yoğun bakımımızda sepsis nedeniyle takip edilen 50 sepsis hastası ve sepsis olmayan 50 non-sepsis hastası prospektif olarak incelendi. Hastaların yatışa anında alınan hemogram, biyokimya, laktat, SOFA ve APACHE II skorları mortalite açısından incelendi. Ayrıca benzer faktörler sepsis ve sepsis olmayan hastalar arasında muhtemel farklılık açısından araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 100 hastanın 51'i yoğun bakım yatışı sonunda eksitus oldu. Hastaların yoğun bakım yatış süresi medyan değeri 7 gün (4-18) olarak hesaplandı. Sepsis grubundaki hastaların anlamlı olarak daha yüksek oranda eksitus olduğu gözlendi. Tüm hastaların monosit /HDL oranı medyan değeri 24,2 (14,3-45,6) olarak hesaplandı. Sepsis hastalarında monosit/HDL oranı medyan değeri 36,2 (17,5-59,3), kontrol grubunda medyan değer 20,4 (13,5-34,6) olarak hesaplandı. Sepsis hastalarında monosit/HDL oranının daha yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı saptandı(p=0,003). Hastaların hemogram değerleri mortalite açısından incelendiğinde eksitus olan hastalarda beyaz küre, RDW ve nötrofil değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde taburcu hastalardan daha yüksek saptandı. Lenfosit sayısı ise eksitus olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptandı. Hastaların biyokimya değerleri incelendiğinde laktat ve üre istatistiksel olarak anlamlı seviyede eksitus olan hastalarda taburcu hastalardan daha yüksek bulundu. Eksitus olan hastaların monosit/HDL medyan değeri 34,2 (16,6-61,3), taburcu hastaların monosit/HDL oranı medyan değeri 19,3 (13,5-35,8) olarak saptandı. Eksitus olan hastalarda monosit/HDL oranının daha yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı saptandı(p değeri=0,003). Sadece sepsis hastaları değerlendirildiğinde eksitus olan ve taburcu hastaların RDW değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Sadece sepsis gelişen hasta grubunda taburcu ve eksitus olan hastaların biyokimya değerleri kıyaslandığında iki grup arasında laktat ve potasyum istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı bulundu. Sepsis tanılı hastaların içerisinde taburcu ve eksitus olanların akut faz reaktanları ve klinik skorlamalar açısından incelendiğinde, SOFA ve APACHE II skorları eksitus olan hastalarda istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek saptandı. Sadece sepsis hastaları değerlendirildiğinde taburcu hastalarda monosit/HDL oranı medyan değeri 30,4 (17,9-48,6), eksitus olan hastalarda ise 37,2 (16,6-82,5) olarak hesaplandı. Eksitus olan hastalarda monosit/HDL oranının daha yüksek olması istatistiksel olarak daha anlamlı saptandı(p değeri=0,039). Sonuç: Çalışmamızda hem tüm hastalarda hem de sadece sepsis hastalarında değerlendirildiğinde monosit/HDL oranı ölen hastalarda anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Bu sonuç ışığında sepsis hastalarında mortalite riskini belirlemek için monosit/HDL oranı kullanılabilir. Ancak bu konuda genel bir kabul ve fikir birliği oluşması için daha çok çalışma yapılmalıdır. ANAHTAR KELİMELER: Sepsis, monosit/HDL oranı, sepsiste mortalite, monosit/HDL oranı ve sepsiste mortalite