Zihinsel engellilerde matematik öğretimi ile ilgili yapılan akademik çalışmaların sistematik derlemesi

Bu araştırmanın amacı, 2013-2023 yılları arasında, zihinsel engelli bireylerle yapılmış olan matematik becerilerinin öğretimi ile ilgili akademik çalışmaların farklı değişkenler açısından nasıl bir dağılım gösterdiğini belirlemektir. Bu amaçla çalışmalar; çalışma türüne, yayın yılına, araştırma modeline, yaş-cinsiyet özelliklerine, zihinsel engellilik düzeyine, veri toplama aracına, veri analizine, kullanılan yöntem/teknik ve stratejiye (bağımsız değişken), öğretimi yapılan matematik becerisine (bağımlı değişken) göre incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden sistematik derleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler, doküman analizi ile analiz edilerek elde edilmiştir. Veriler toplanırken, Yüksek Öğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi ve Google Akademik veri tarama tabanında "Zihinsel Engel", "Matematik Öğretimi", "Problem Çözme" kelimeleri ayrı ayrı ve beraber kullanılarak tarama yapılmıştır. Anahtar kelimelerle yapılan tarama sonucunda sistematik derlemenin yapılabilmesi için belirlenen dahil etme ve çıkarma kriterlerine göre filtreleme yapıldığında, kalan 19 çalışma incelemeye alınmıştır. Toplanan verilerin Akademik Çalışma İnceleme Formu kullanılarak analizi yapılmış, elde edilen veriler Ms Office Excel programı aracılığıyla tablolaştırılmıştır. Araştırmanın her bir alt problemine karşılık gelen veriler tablolar ve grafikler ile gösterilerek yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre son yıllarda zihinsel engelli bireylerle matematik becerilerinin öğretimi ile ilgili, en çok yüksek lisans tez çalışmasına yer verildiği, yayın yılı olarak en çok 2014 ve 2019 yıllarında yayın yapıldığı ve konu ile ilgili yapılan araştırmaların sayısal olarak yıllara göre azalma gösterdiği, araştırmacılar tarafından en fazla çoklu yoklama modelinin tercih edildiği, en fazla7-14 yaş aralığı ile çalışma yapıldığı ve cinsiyet olarak erkek katılımcılarla daha çok çalışıldığı, matematik becerilerinin öğretiminde en çok hafif düzeyde zihinsel engele sahip bireylerle çalışıldığı, veri toplama aracı olarak veri kayıt formunun daha çok kullanıldığı, verilerin çoğunlukla grafik analizi ile analiz edildiği, matematik becerilerinin öğretiminde çoğunlukla doğrudan öğretim yönteminin ve nokta belirleme tekniğinin tercih edildiği, zihinsel engellilerle daha çok toplama işlem öğretimi ve problem çözme becerisi öğretiminin çalışıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuca göre, okul öncesi eğitim yaş grubu ile 15 yaş ve üstü zihinsel engelli bireylerin çalışmalara daha çok dahil edilmesi beklenmekte olup, hafif düzeyde zihinsel engel dışındaki zihinsel engel düzeylerine de çalışmalarda yer verilmesi, çalışmalarda farklı araştırma modelleri kullanılarak araştırma modeli çeşitliliğinin sağlanması, matematik öğretiminde farklı yöntemlerin etkililiğini ölçen çalışmalara yer verilmesi, zihinsel engellilerle matematik öğretimi çalışmalarında çalışılacak olan matematik becerisi seçilirken çıkarma, çarpma, bölme, kesirler, ölçme, geometri, veri işleme ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenmiş olan diğer öğrenme alanlarına daha çok yer verilmesi önerilmektedir.