32
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Ardışık sayısal görüntülerde çok sayıda hareketli nesnenin tespiti, izlenmesi, tanımlanması ve sınıflandırılması (ntits)
Gelişen teknolojiye bağlı olarak çok yüksek çözünürlüklü sayısal kameralar ucuzlamış, erişimi kolaylaşmış ve kullanım alanları her geçen gün yaygınlaşmaya başlamıştır. Ancak çok yüksek çözünürlüklü ardışık sayısal görüntüler çok büyük miktarda veri içerdiğinden sayısal ortamda işlenip faydalı bilginin ortaya çıkartılması yüksek işlemci hızına ve büyük hesaplama kapasitesine ihtiyaç doğurmaktadır. Yüksek işlemci hızı ve büyük hesaplama kapasitesi sağlansa bile yüksek çözünürlüklü ardışık sayısal görüntülerin gerçek zamanlı olarak özelliklerinin tespit edilmesi, faydalı bilginin çıkartılması aynı zaman diliminde değerlendirilmesi, kullanılan algoritmalara göre çoğunlukla mümkün olmamaktadır. Ardışık sayısal görüntülerden çok sayıda hareketli nesnenin gerçek zamanlı tespiti, izlenmesi, tanımlanması ve sınıflandırılması ise paralel işlem yapabilen çok farklı işlemciler ve onlara uygun algoritmalar gerektirmektedir. Bu tez çalışmasında, Ardışık Sayısal Görüntülerde Çok Sayıda Hareketli Nesnenin Tespiti, İzlenmesi, Tanımlanması ve Sınıflandırılması (NTİTS) için biyomimetik yaklaşımı temel alan iki aşamalı bir yöntem geliştirilmiştir. Yöntemin birinci aşamasında ilgi alanı olan hareketli nesnelerin bulunduğu alanlar tespit edilerek hareketsiz nesnelerden ve arka zeminden ayrıştırılmaktadır. Hareketli alanlar tespit edilirken İnsan, maymun ve bazı başka gelişmiş canlıların gözünün çalışma prensibinden esinlenilmiştir. Bu canlıların gözleri görüş alandaki her noktayı aynı çözünürlükte görmez. İlgi alanı olan nesneleri çok yüksek çözünürlüklü görürken ilgi alanından uzaklaştıkça netlik azalır, objeler flulaşır. Böylece ilgi alanı dışındaki alanların ayrıntılarıyla beyin meşgul edilmez. Doğadaki bu özellik kullanılarak çok yüksek çözünürlüklü görüntülerin tüm piksellerini işlemeye kaynak ayırmaktansa sadece hareketli nesneleri oluşturan alanların analizi yapılmaktadır. Her türlü canlı, cansız, endüktif, kapasitif nesneyi zeminden, arka plandan ve hareketsiz olan diğer nesnelerden ayrıştırmak için optik akış (OA) yöntemi uygulanmaktadır. Yöntemin ikinci aşamasında, hareketli nesnelere ait özellikler çıkartılarak tanımlanma, izleme ve sınıflandırma işlemi yapılmaktadır. Nesne tanımlama ve sınıflandırma işlemlerinde Derin Sinir Ağları (DSA) kullanılmaktadır. Kodlar, Grafik İşlemci Birimleri (GPU)'inde, Merkezi İşlemci Birimleri (CPU)'ne kıyasla çok daha hızlı işlenebildiği için geliştirilen yöntemde GPU'lar kullanılmaktadır. NTİTS yönteminden elde edilen sonuçlar, çok yüksek çözünürlüklü ardışık sayısal görüntüler çok sayıda hareketli nesnelerin tespiti, izlenmesi tanımlanması ve sınıflandırılması işlemini yüksek doğruluk oranı ile gerçekleştirilebildiğini göstermiştir.
Çeşitli modülasyon tekniklerinin harmonik bozulma üzerindeki etkileri
Güç sistemlerindeki nonlineer elemanlar, iletim ve dağıtım sistemlerinde ciddi bir harmonik bozulmaya neden olmakta ve tüketiciye verilen enerjinin kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Kaynak gerilimi, sinüsoidal dahi olsa harmonik üreten yükten dolayı çıkışında harmonikli bileşenler içerir. Bu durumdan baraya bağlı olan diğer yükler de etkilenir. Asenkron motorlar sürme devrelerindeki yarı iletken anahtarlama güç elemanlarından dolayı birer harmonik kaynağıdır İnverterin ürettiği harmonikler kaçınılmaz olduğundan bunların optimizasyonu yoluna gidilmiştir. Bu amaçla, kullanılan yarı iletken güç anahtarlama elemanlarının daha hızlı ve anahtarlama kayıpları az olanları tercih edilirken, inverterlerde kullanılan PWM (Darbe Genişlik Modülasyon) teknikleri de geliştirilmektedir. Bu çalışmada motor kontrolü amacıyla geliştirilmiş olan DSP (Sayısal İşaret İşlemci) kontrolörlerden dsPIC2010 mikro kontrolörü kullanılmıştır. Bu DSP kontrolör ile sinüs PWM (SPWM), kare dalga PWM (KDPWM), taşıyıcı tabanlı uzay vektör PWM (TTSVPWM) ve uzay vektör PWM (SVPWM) teknikleri gerçekleştirilmiştir. Bu tez çalışmasında dsPIC2010 mikro kontrolörü ile geliştirilen yazılımla değişik PWM teknikleri için inverter çıkışındaki akımlar incelenmiştir. Bu akımların harmonikleri ölçülerek minimum harmoniğe sahip teknik belirlenmiş ve tekniklerin birbirine göre kıyaslaması yapılmıştır.
Elektrik sayaçlarının GPRS ile uzaktan okunması
Bu çalışmanın amacı bir elektronik sayacın kaydettiği bilgileri; sayacın optik portuve RS485 seri iletişim portu kullanılarak, GPRS modem aracılığı ile uzaktanokumaktır. Bu çalışmada, hakkında çok az şey bilinen ve gelişmelerin çok hızlıyaşandığı Otomatik Sayaç Okuma teknolojisinin detayları, olumlu ve olumsuzyönleri, düzenleme çalışmaları ile ülkemizdeki muhtemel uygulamalarıincelenmiş, genel bir çerçeve oluşturulmuş ve örnek bir model geliştirilmiştir.Bu çalışmada önerilen uzaktan sayaç okuma sistemi; örnek olarak geliştirilmişuluslar arası bir ağ sistemi olan Otomatik Sayaç Okuma sistemi referans alınarakgeliştirilmiş bir sistemdir. Önerilen sistem esnek ve genişletilebilir bir sistemdir.Önerilen sistem sayesinde abonelerin işlemleri uzaktan merkezi kontrol birimitarafından otomatik olarak yapılabilecektir.Sonuç olarak; GPRS modem kullanılarak uzaktan sayaç okuma işlemi başarıylagerçekleştirilmiş olup çalışmanın önemi ve faydaları vurgulanmıştır.
Endüstriyel tip robotların mozaik sıralama işlemine uygulanması
ENDÜSTRİYEL TIP ROBOTLARIN MOZAİK SIRALAMA İŞLEMİNE UYGULANMASI ÖZET Dünya teknolojisindeki gelişmeler, üretim sistemlerinde büyük yenilikleri beraberinde getirmiştir. Teknolojik anlamda gelişme sağlayan ülkeler, diğer ülkelerin ekonomik olarak önüne geçmiştir. Ülkelerin gelişme hızlarım artırabilmeleri ve diğer ülkelerle her alanda rekabet edebilmeleri için çağın gerekli teknolojik donanımına sahip olmaları gerekmektedir. Ülkemizde de üretim sektörünün rekabet gücünü artırabilmesi için yeni teknolojiyi kullanması bir zorunluluk olmuştur. Mermer sektörünün bir alt sektörü olan mozaik sektöründe, klasik yöntemlerle üretim yapılmaktadır. Bu sektörde üretim aşamasında ve sonrasında birçok problem yaşanmaktadır. Bu çalışmada ki amaç üretim sistemlerin de yaşanan sorunlara çözüm bulmaktır. Ayrıca amaç endüstriyel otomasyon sistemlerinin kullanımım yaygınlaştırmak olduğu için uygulamamızda 5 eksenli RV-2AJ Mitsubishi marka robot kol ile cam mozaiklerin sıralama işlemini gerçekleştirildi. Kullanılan sistemin avantaj ve dezavantaj lan tartışıldı. Sonuç olarak bu uygulanan sistemin eski çalışma sistemin den daha verimli olduğu ve daha kaliteli mal ürettiği belirlendi. Anahtar Kelimeler: Endüstriyel Robotlar, Robot, Manüpilatör, Mozaik m
Vektör kontrollü asenkron motorun hızının yapay sinir ağları ile tahmini
Doğru akım (DA) motorlarından elde edilebilen yüksek dinamik performans, güç yarı iletkenleri, sayısal sinyal işleyicileri (DSP) ve kontrol tekniklerindeki gelişmelerle birlikte, asenkron motorlarda da elde edilebilir olmuştur. Asenkron motorlarda alan yönlendirmeli kontrolün kullanılmasıyla, DA motorlarda olduğu gibi, akı ve moment bağımsız olarak kontrol edilebilir.Asenkron motorlar gibi sistemlerin genellikle lineer olmaması, lineer kontrol teorisinin başarılı uygulamalarını yapmak için büyük engel teşkil etmektedir. Doğal olarak lineer olmayan dönüşüm kabiliyetlerine sahip olan yapay sinir ağları (YSA), lineer olmayan tanıma ve kontrol problemlerine güçlü ve alternatif bir çözüm getirmiştir.Bu tez çalışmasında, dolaylı vektör kontrollü asenkron motorun kontrolünde sensörsüz hız tahminci olarak YSA kullanılmıştır. DSP'li uygulama devresi üzerinde yapılan deneylerden elde edilen veriler incelenerek YSA hız öngörücünün (tahmincinin) gerçek hızı tahminindeki başarısı ortaya konmuştur.
Afyonkarahisar Merkez Endüstri Meslek Lisesi elektrik bölümünün modüler sisteme uyarlanması
Bu çalışmada modüler eğitim sisteminin ülkemizdeki en büyük ve kapsamlı uygulaması olan MEGEP (Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi) ele alınarak Afyonkarahisar Merkez Anadolu Teknik Lisesi Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi Elektrik Bölümü bu sisteme uyarlanmıştır.Mesleki ve Teknik Eğitim hakkında genel bilgiler verilerek modüler sistemin dünyada ve Türkiye' deki uygulamalarına değinilmiş MEGEP tanıtılmıştır.MEGEP' e göre Elektrik Bölümünün nasıl Elektrik-Elektronik Alanına dönüştüğü anlatılmış, alan öğretim programı ile ilgili genel bilgiler verilmiş, mesleğin alt dalları anlatılmıştır.MEGEP projesine göre üretilen sistemin içerisinde yetişen öğrenci kazanımları hakkında bilgiler verilmiş, öğretim yöntem ve süreleri açıklanmıştır.Afyonkarahisar ve çevresindeki işletmelere, alan ve dalları ile ilgili anket düzenlenmiştir. Bu anketle alanın alt meslek dallarından hangilerine, ne ölçüde ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde alanın 10. sınıfında okuyan ve alan ortak derslerini gören öğrencilere dallar hakkında tanıtıcı seminerler verilerek dal seçim anketi uygulanmıştır.Uygulanan bu iki anket verileri incelenmiş, grafikler çizilmiş, yorumlanmış ve alanda açılması gereken dallar tespit edilmiştir. Endüstri Meslek Lisesinde, Teknik Lisede ve Anadolu Teknik Lisede açılacak dalların ders ve modül seçimleri yapılmıştır.Modüler sistemin daha sağlıklı uygulanabilmesi için bölümün geniş alanlı atölye ve laboratuarları daha küçük ve verimli hale dönüşmesi için bazı fiziki değişiklikler planlanmıştır. Ayrıca atölye ve laboratuarların modüler sisteme göre iç dizayn planları da yapılmıştır.Böylelikle pilot kurumlarda denenerek süratle ülke çapında uygulamaya konulan modüler sistemin Elektrik Bölümüne uygulanarak bölüm yeni adıyla Elektrik-Elektronik Teknolojisi Alanı haline dönüştürülmüş, bu adaptasyonu sağlayamayan diğer okullar içinde bir başvuru kaynağı oluşturulmuştur.2008, 141 SayfaANAHTAR KELİMELERModüler Eğitim Sistemi, Mesleki ve Teknik Eğitim, Endüstri Meslek Lisesi, Teknik Lise ve Anadolu Teknik Lisesi, Elektrik Bölümü, Elektrik-Elektronik Teknolojisi Alanı, Teknik Eğitim, MEGEP
Fotovoltaik pillerin klimalara uygulanması
Bu tez, başta Afyonkarahisar ili olmak üzere, Antalya, Çanakkale, Çorum, İzmir, Konya, Mardin ve Van illeri için, belli aylarda belli ebatlarda bir odayı soğutan pencere tipi klimayı, fotovoltaik enerji ile besleyen sistemin tasarlanması ve maliyetini tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Ayrıca, ülkemizde gittikçe artan fotovoltaik güç araştırmalarına yeni bir tasarımla katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.Çalışmanın birinci bölümünde tezin amaç ve kapsamı hakkında kısaca bilgi verildikten sonra önceki çalışmalara ait kaynak özetleri verilmiştir. İkinci bölümde Güneş tanıtılmış, Türkiye için güneş enerjisinin önemine dikkat çekilmiş, fotovoltaik piller hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiş ve bunlara klima bilgileri eklenmiştir. Üçüncü bölümde her bir ile ait sistem tasarlanmış ve birçok kaynaktan faydalanılarak bu sistemler hakkında gerekli hesaplamalar yapılıp uygulanabilir düzeye getirilmiştir. Bunun yanında maliyet hesaplamalarına da yer verilmiştir. Dördüncü bölümde yapılan tüm hesaplamalar sonucunda elde edilen sonuçlar, tablolar halinde verilmiştir. Beşinci bölümde ise elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.Son zamanlarda Türkiye'de kamu kurum ve kuruluşları, üniversitelerin dışında bu alanda özel sektörün de başlatmış olduğu atılımlar ile fotovoltaik güç sistemlerinin kullanımı gitgide artmaktadır. Yeni çıkarılan yasalarla da bu desteklenmektedir. Bu bağlamda bu alanda yapılan çalışmalara önümüzdeki dönemlerde de yenilerinin ekleneceği aşikârdır.
Mermer kesme makinelerinde elektrik enerjisi tüketimi optimizasyonu
ÖZETYÜKSEK LİSANS TEZİMERMER KESME MAKİNELERİNDE ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİOPTİMİZASYONUSaid Mahmut ÇINARAfyon Kocatepe ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüElektrik Eğitimi Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Hasan ÇİMENBu çalışmada mermer kesme işleminde kullanılan elektrik enerji tüketimi ve kesmeparametrelerin bu tüketime etkisi incelenmiştir. Kesme deneyleri için bilgisayar tabanlıdairesel testereli blok kesme makinesi kullanılmıştır. Deneylerde Bilecik Bej mermerive Denizli traverteni için ilerleme hızı ve testere dönüş hızının enerji tüketimine etkisiincelenmiştir.Deneylerin ilk aşamasında ilerleme hızı ve testere dönüş hızının aktif güce etkisiincelenmiştir. İkinci aşamada aktif güç ve hat akımlarının ortalamaları hesaplanmış veparametrelerin bu ortalamalara etkisi gözlenmiştir. Son olarak parametrelerin özgülkesme enerjisine etkisi incelenmiştir. Sonuç olarak uygun kesme parametreleribelirlendiği takdirde enerji tüketiminin optimize edilebileceği görülmüştür.2007, 111 sayfaAnahtar kelimeler: Bilgisayar tabanlı otomasyon, Enerji optimizasyonu,Programlama
İşletmelerde, hizmet içi elektrik eğitimi ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bir örnek PLC modülü
Bu çalışmada ilk olarak mesleki eğitime verilen önem, mesleki eğitimdeki aksaklık veproblemler üzerinde bilgi verildi. Daha sonra elektrik eğitiminin mevcut durumu vesanayicinin elektrik eğitiminden beklentileri üzerinde duruldu. Ayrıca, `Elektrik EğitimProgramının, Sanayideki Yetersizlikler ve Sanayicinin htiyaçları DoğrultusundaGeliştirilmesi Anketi' yardımıyla sanayicinin elektrik eğitim programından beklentileritespit edildi. Bunun sonucunda sanayide elektrik arızaları ile ilgilenen personelin dahanitelikli olması için modüler sistemde PLC konusunda hizmet içi eğitim kaynağıoluşturulmuştur. Bu tez, hedef kitle bakımından bugüne kadar hazırlanmış olan diğereğitim çalışmalarından farklılık göstermektedir.Bu yüksek lisans tezi; sanayicinin, elektrik arızaları ile ilgilenen kalifiyeli personelihtiyacını gidermek amacıyla yapacağı PLC ile ilgili hizmet içi eğitim çalışmalarındakaynak olarak kullanmak için hazırlanmıştır. Yüksek lisans tezi hazırlanırken aynı veyafarklı alanlarda önceki yıllarda hazırlanmış benzer çalışmaların eksiklik ve aksaklıklarıgiderilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, uygun konu ve yöntem yardımıyla kısa vadedesonuç alınabilecek bir kaynak sağlamak hedeflenmiştir.Bu çalışma tamamlandıktan sonra Uşak OSBM'lerince uygulamaya konulmasıplanlanmaktadır. Çalışmanın sürekli geliştirilmesi konusunda her kesimin önerileri iledestek olması beklenmektedir.Anahtar kelimeler: Modüler Eğitim, Mesleki Teknik Eğitim, Elektrik Eğitimi,Programlanabilir Lojik Kontrol (PLC)
Enerji sistemlerinde bulanık mantık temelli güç sistemi kararlılaştırıcısı uygulamaları
Son zamanlarda artan güç talebinden ve kesintisiz güç ihtiyacından dolayı güç sistemlerinin enterkonnekte bağlantıları genişlemektedir. Yeni teknolojilerin kullanımından dolayı güç sistemlerinin karmaşıklıkları artmaktadır. Minimum maliyetle kaliteli enerji üretmek için güç sistemlerinin kararlılık sınırlarına yakın çalışmaları gerekmektedir.Güç sistemlerinin enterkonnekte bağlantısında güç üretimi ve talebi arasındaki dengesizlikler generatörlerin senkronizasyonunu ve kararlılığını olumsuz yönde etkilemektedir. Çeşitli sebeplerden dolayı açısal hızda ve rotor açısında salınımlar meydana gelmektedir. Düşük frekanslı salınımlar olarak tanımlanan bu salınımlar uygun sönüm elde edilemezse dakikalarca devam edebilmekte ve sistem ayrılmalarına neden olacak kadar artabilmektedir. Güç sisteminin dinamik kararlılığını iyileştirmek ve bozulmalardan kaynaklanan düşük frekanslı salınımları söndürmek için ek uyartım kontrolü sinyallerinin kullanımı üzerine birçok araştırma yapılmış ve yapılmaktadır.Bu çalışmada bulanık mantık PID (BPID) kontrol yöntemi tek makinalı sonsuz baralı sistemde Güç Sistemi Kararlı Kılıcısına (GSKK) uygulanmıştır. Simülasyon çalışmalarıyla BPID kontrol performansı Klasik GSKK (KGSKK), PID denetleyici, Bulanık Mantık (BM) denetleyici ile karşılaştırılmıştır. BPID denetleyici ile en iyi performans elde edilmiştir.
Otomatik stoklama ve stok yenileme sistemlerinin incelenmesi ve mermer sektörüne yönelik bir uygulama
ÖZETYÜKSEK LİSANS TEZİOTOMATİK STOKLAMA VE STOK YENİLEME SİSTEMLERİNİNİNCELENMESİ VE MERMER SEKTÖRÜNE YÖNELİK BİR UYGULAMAİsmail YABANOVAAfyon Kocatepe ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüElektrik Eğitimi Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Hasan ÇİMENBu çalışmada Otomatik Stoklama ve Stok Yenileme Sistemlerinin yapısı, çeşitleri,kullanım alanları incelenmiş ve mermer endüstrisine yönelik bir uygulamagerçekleştirilmiştir. Günümüzde teknolojinin hızla gelişmesi ile birlikte fabrikalardakiüretimde insan gücünün yerine bilgisayar kontrollü makineler ve robotlarkullanılmaya başlanmıştır. Üretilen ürünün depolanması, stok takibi ve istenildiğindedepodan tekrar geri alınması büyük önem taşımaktadır. Afyonkarahisar ve çevresindemermer ocaklarının yoğunluğu mermer endüstrisinin gelişmesine neden olmuştur.Günümüzde farklı ürünlerin depolanmasında otomatik depolama sistemlerininkullanılmasına karşın mermer endüstrisinde böyle bir uygulamaya rastlanmamaktadır.Mermer fabrikalarında işlenen mermerin taşınmasında ve depolanması esnasındabirçok kaza meydana gelmektedir. Bu kazaları önlemek, insan faktöründenkaynaklanan hataları en aza indirmek ve maliyeti azaltmak için böyle bir çalışmayapılmıştır.Yapılan bu çalışmada işlenen mermerlerin renklerine göre depolanması sağlanmıştır.Uygulamada Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Eğitimi Bölümünde bulunan esneküretim sisteminin otomatik depolama istasyonu kullanılmıştır. Bu istasyonun kontrolüprogramlanabilir mantıksal denetleyici ile yapılmıştır. İstasyondaki parçaların stoktakibi ve istasyonun kontrolünü görselleştirmek için istasyona SCADA programıyazılmıştır. Sonuç olarak mermer endüstrisine uygulanabilir şekilde otomatik stoklamave stok yenileme sistemi gerçekleştirilmiştir.2007, 76 sayfaAnahtar Kelimeler: AS/RS, OSSYS, Otomatik depolama, PLC, SCADA, CIM, FMS
Örgü tabanlı uzaktan ögretim ortamı hazırlanması ve dogru akım devre analizi dersi için örnek uygulama
Günümüzde genel eğitim programları içerisinde uzaktan öğretimin ağırlığı giderekartmaktadır. Uzaktan öğretim materyalleri içinde de Internet üzerinden eğitim, ölçmeve değerlendirme gibi unsurlar daha çok öne çıkmaktadır. Kaliteli bir Internet destekliöğretimle öğrenciler bireysel, kalıcılığı yüksek, uzun dönemde fayda ve maliyetihesaplı, zaman ve mekândan kısmen bağımsız eğitim alabilmektedirler.Bu çalışmada mesleki ve teknik eğitimde de gittikçe yaygınlaşan uzaktan eğitimmateryalleri ile eğitim ve öğretim yapılmasına, Elektrik Eğitimi alanında örnek teşkiletmesi amacıyla Doğru Akım Devre Analizi dersi için uzaktan öğretim materyalihazırlanmıştır. Hazırlanan web ortamında konuların anlatımında görsellik ön plandatutulmaya çalışılmış, anlatım ve örnekler hareketli canlandırma çalışmaları iledesteklenmiştir.Hazırlanan materyalde eğitimciler ve öğrenciler için ayrı ayrı alanlar bulunmaktadır.Öğrenciler kendileri için izin verilmiş alanlara girebilmekte ve zaman zamansınavlardaki başarıları öğretim elemanları tarafından değerlendirilerek öğrencileri geribildirim yapılmaktadır. Eğer başarıları yeterli görülürse öğrenciye diğer derslerinşifreleri mesaj yolu ile iletilir. Yeterli görülmemiş ise gerekli uyarılar ve yapılmasıgerekenler kendisine bildirilir. Öğrenciler sistemdeki mesaj sistemleri sayesinde anlıksorular sorup öğretim elemanlarından çevrimiçi olarak en kısa zamanda cevapalabilmektedirler. Bunun yanında birbirleri ile de sistemin bünyesinde bulunan forumaracılığıyla rahatlıkla haberleşebilirler. Eğitimciler ise kendilerine ?Admin? tarafındanverilen kullanıcı ve şifre yardımıyla yönetim paneline girerek hiçbir ara programgerekmeden yeni dersler, yeni testler, varolan testleri düzenlemek, foruma müdahaleetmek, gönderilen dosyaları makaleleri onaylayarak sitede yayına sokmak, istedikleriüyeleri yasaklamak ya da yasaklarını kaldırmak gibi birçok işlevigerçekleştirebilmektedirler.2006, 82 SayfaAnahtar kelimeler: Uzaktan eğitim, Örgü tabanlı eğitim, e-öğrenim, doğru akım devreanalizi.
Üç eksenli CNC ile mermer işlemede elektrik enerji tüketimine etki eden parametreler
Bu çalışmada mermer sektöründe üç eksenli CNC tezgâhların kullanımının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla ilk olarak Afyon Kocatepe Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi Komisyonu tarafından desteklenen Üç Eksenli CNC freze tezgâh tasarlanıp imal edilmiştir. Üç eksenli CNC tezgâhın imal edilmesinin amaçlarından bir tanesi de tez çalışmasından sonra bu cihazın elektrik, makine ve mermer bölümü öğrencileri tarafından eğitim ve araştırma amacıyla kullanılabilmesidir.Bu çalışmada mermer kesme işleminde kullanılan elektrik enerji tüketimi ve kesme parametrelerin bu tüketime etkisi incelenmiştir. Farklı mermerleri farklı hızlarda işlerken yüksek frekans motorunun enerji analizleri yapılmıştır. Hesaplanan değerler kıyaslanarak grafiksel veriler elde edilmiştir. Deneysel verilerin elde edilmesinde ölçü aleti olarak enerji analizörü kullanılmıştır.Deneylerde kesme derinliği, ilerleme hızı ve spindle motorun dönüş hızının ortalama aktif güce ve elektriksel enerjiye etkisi incelenmiştir. Sonuç olarak uygun kesme parametreleri belirlendiği takdirde enerji tüketiminin optimize edilebileceği görülmüştür.
Yapay sinir ağları ile mermer kesme makinesinde spesifik enerjinin tahmini
Bu çalışmada iki farklı yapay sinir ağı (YSA) uygulaması gerçekleştirilmiştir. Her iki uygulamada da yapay sinir ağı uygulaması için Matlab programı kullanılmıştır. Birinci uygulamada YSA metodu kullanılarak, mermer kesme işleminde spesifik enerji (SE) tahmin edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, Matlab'da önce kod tabanlı program yazılmış, sonra ?nftool? araç kutusu kullanılmıştır. Kesme deneylerinde kullanılan, kesme hızı, testere dönüş hızı ve mermerin sertliği giriş verileri olarak alınmış, bu parametrelere göre spesifik enerji faktörü tahmin edilmiştir. Yapılan uygulama sonucunda, YSA ile yapılan tahminlerin, deneyler sonucu elde edilen verilere oldukça yakın olduğu görülmüştür.İkinci uygulamada, yine spesifik enerji YSA kullanılarak tahmin edilmiştir. Ancak, bu uygulamada spesifik enerjiyi etkileyen dört parametre dikkate alınmıştır. Bu amaçla, kesme işleminde kullanılan motorun gücü de spesifik enerji değerinin tahmini için hesaba katılmıştır. Ayrıca YSA'nın eğitiminde verilerin birbirine yakınlığının eğitimi kolaylaştıracağı düşünüldüğünden, bazı parametrelerde normalizasyon işlemi gerçekleştirilmiştir. Yapılan uygulama sonucunda, YSA ile yapılan tahminlerin, deneyler sonucu elde edilen verilere oldukça yakın olduğu görülmüştür.
Mermer kesme makinelerinde inverter parametreleri değiştirrerek elektrik enerjisi optimizasyonu
Bu çalısmada mermer kesme isleminde inverterle yapılan çalısmalar ve inverterkullanmadan yapılan çalısmalar üzerinde durulmustur. Ayrıca kullanılan inverterparametrelerinin degisiminin elektrik enerji tüketimine ve spesifik enerji üzerindeki etkisiarastırılmıstır. Kesme deneyleri için bilgisayar tabanlı dairesel testereli blok kesmemakinesi kullanılmıstır. Deneylerde Usak yesil mermeri adında bir mermer türü içinilerleme hızı ve inverter parametrelerinin enerji tüketimine etkisi incelenmistir.Deneylerin ilk asaması invertersiz olarak 0,5-0,6-0,7 m/dk. ilerleme hızlarında sabit 2866d/dk. testere dönüs hızında gerçeklestirilmistir. Daha sonraki asamalar inverter kullanılarakenerji tasarrufu modunda açık döngü V/f olarak ayarlanmıs ve 0,5-0,6-0,7 m/dk. ilerlemehızlarında ve 2389?2627?2866 d/dk testere dönüs hızlarında yapılarak tüketilen aktif güçve spesifik enerji incelenmistir. Sonuç olarak uygun kesme parametreleri belirlendigitakdirde enerji tüketiminin optimize edilebilecegi görülmüstür.Anahtar kelimeler: Bilgisayar tabanlı otomasyon, inverter, enerji tasarrufu, açık döngüV/f, spesifik enerji, optimize.
Bir laboratuar aydınlatma sistemi için batarya desteklemeli rüzgar-güneş hibrit güç üretim sisteminin simülasyonu ve bulanık mantık kontrolör ile enerji akış kontrolü
Bu çalışmada, Afyonkarahisar Üniversitesi Elektrik Eğitimi Bölümünde iki laboratuarda bulunan küçük güçlü alıcıların beslemesi için gerekli olan elektrik enerjisinin karşılanması hibrit rüzgar-güneş enerji üretim sistemi ile yapılmıştır. Bunun için 600 W'lık 3 fazlı sabit mıknatıslı senkron jeneratörlü (PMSG) rüzgar güç üretim sistemi (RGÜS) ile 190 W'lık 3 adet monokristal güneş panelinden oluşan güneş güç üretim sistemi (GGÜS) birleştirilerek 1170 W'lık rüzgar-güneş hibrit güç üretim sistemi kurulmuştur. Aynı zamanda tüketim fazlası olan elektrik enerjinin depolanması veya üretimin olmadığı zamanlarda enerjinin sürekliliğini yenilenebilir enerji sistemi üzerinden sağlayabilmek için 100 Ah, 12V'luk 6 adet jel deep cycle akü gurubu rüzgar-güneş hibrit güç üretim sistemine (RGGÜS) tesis edilmiştir. Daha sonra kurulumu yapılan hibrit güç üretim sistemini oluşturan sistem elemanlarının blok diyagramları Matlab/Simulink içinde bulunan SimPowerSystems kullanılarak batarya desteklemeli rüzgar-güneş hibrit güç üretim sisteminin simülasyonu gerçekleştirilmiştir. Daha sonra anahtarlamalı kontrolör ve bulanık mantık kontrolör tasarlanarak enerji akış kontrolü yapılmıştır. Simülasyon sonuçlarından elde edilen eğrilere bakıldığında kurulan hibrit güç üretim sisteminin dinamik davranışına paralel olarak elektriksel ve mekaniksel büyüklüklerde çok büyük bir farklılığın olmadığı görülmüştür.
Değişken hızlı - değişken kanat açılı rüzgar türbinlerinin tork ve kanat açısı kontrolü
Bu tezde şebekeden bağımsız çalışan bir rüzgar türbininin, kanat açısının ayarlanmasıyla tork kontrolü yapılmıştır. Değişken kanat açılı rüzgar turbinleri için, tasarım sonrasında elde edilen aerodinamik gücün değiştirilebilir parametresi performans katsayısıdır. Performans katsayısı ise kanatların dikey eksende kendi etrafında çevirilmesiyle ayarlanabilmektedir. Kanat açısı ayarlanarak, rüzgardan en uygun enerji elde edilebilir ve güç değişimleri azaltılabilir. Böylece, çıkış gücü salınımları ve yüksek hızlardaki mekaniksel yüklenmelerde azaltılabilmektedir. Kanat açısını değiştirmek için kanat hareket mekanizmaları kullanılmaktadır. Birçok uygulama için kanat hareket mekanizması hidrolik veya elektrikli hareket mekanizmaları olabilirler.Yapılan çalışmada kanat hareketini sağlamak için iki farklı hareket mekanizması modeli kullanılmıştır. Bu hareket mekanizmaları, doyum sınırlarına sahip integratörlü kanat hareket mekanizması ve 3 eğim hız seviyeli kanat hareket mekanizmasıdır. Nihayetinde 3 eğim hız seviyeli kanat hareket mekanizmasının, kanatların sürekli hareketini azalttığı ancak doyum sınırlarına sahip integratörlü kanat hareket mekanizmasına göre biraz daha fazla güç salınımı yaptığı gözlemlenmiştir. Simulasyonlar için Matlab/Simulink benzetim programı kullanılmıştır.
Güç sistemlerinde frekans kontrolü
Günümüzde güç sistemleri frekans eşitliğini sağlayıp, birbirleriyle bağlanarakenterkonnekte güç sistemlerini oluşturmaktadırlar. Frekans eşitliğinin sağlanabilmesiiçinde üretim ve tüketim dengesinin çok iyi ayarlanması gerekmektedir. Üretim çokfazla artarsa frekans artar, üretim azalırsa frekans azalır. Frekansın sürekli olarak sabitkalabilmesi için çıkışlar kontrol edilerek, generatörün aktif güç çıkışları düzenlenir. Budüzenlemeye yük frekans kontrolü ya da otomatik üretim kontrolü olarak tanımlanır.Yük frekans kontrolü; birincil frekans kontrol çevrimi ve ikincil frekans kontrolçevriminden oluşmaktadır. Birincil frekans kontrol çevrimi senkron generatörün bir hızregülatörü ile kontrolünden oluşmaktadır. Birincil kontrol tek başına yeterliolmadığından frekans ve bağlantı hattı gücündeki bozulmanın oluşturduğu hatanınkendisi ve onun integrali ile orantılı bir sinyal hız regülatörüne eklenerek ikinci kontrolelde edilir.Bu çalışmada bir güç sisteminin yük frekans kontrolünü gerçekleştirebilmek için öncetek bölgeli, sonra da iki bölgeli bir güç sisteminin modeli oluşturulmuştur. Oluşturulanbu modellere kontrolör olarak PI, PID, bulanık PI ve bulanık PID kontrolörlereklenmiştir. Bulanık PID kontrolör ise yirmi beş, kırk dokuz ve seksen bir kurallı olarakuygulanmış ve bütün kontrolörler oturma zamanı, aşım miktarı ve ITA kriterlerine görebirbirleriyle karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar sonucu en iyi performansı seksen birkurallı bulanık PID kontrolörün sergilediği görülmüştür.
Genetik algoritma ile fuzzy PSS'in kural tablosu optimizasyonu
Güç sistemleri karmaşık ve nonlineer sistemlerdir. Bu yüzden bu sistemlerde sık sık olumsuz çalışma koşulları nedeniyle düşük frekanslı elektromekanik osilasyonlar oluşmaktadır.Bu tezde generatör rotor açı kararlılığını koruyarak düşük frekanslı elektromekanik osilasyonların sönümlendirilmesi ve generatör uyartım kontrol sisteminin dinamik performansının arttırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla literatürde daha önce Fuzzy Güç Sistem Stabilizatörü (FPSS) için geliştirilen beş adet kural tablosu incelenmiş ve bunlardan yararlanılarak genetik algoritma ile FPSS'in kural tablosu optimizasyonu gerçekleştirilmiştir. Simülasyon çalışmaları için Matlab programı kullanılmıştır. Kontrolörün etkinliğini test etmek amacıyla genetik algoritma ile kural tablosu optimize edilen FPSS`in simülasyon sonuçları ile beş adet kural tablosunu kullanan FPSS simülasyon sonuçları karşılaştırılmıştır.Simülasyon çalışmaları sonucu elde edilen çıkış gerilimi, güç açısı, elektriksel çıkış momenti, açısal hız parametrelerinin zamana göre değişimleri karşılaştırmalı olarak gösterilmiş. Elde edilen sonuçlardan Genetik Güç Sistem Stabilizatörünün (GPSS) performansının FPSS'e göre daha iyi olduğu görülmüştür.
Adıgüzel hidroelektrik santralinin modellenmesi, kısa devre analizi ve bulanık mantık kontrolör ile yük-frekans kontrolü
Bu tez çalışmasında, değişik yükleme durumlarına göre yük-frekans kontrolünün gerçekleştirilmesi için Adıgüzel Hidroelektrik Santralinin (HES) dinamik davranışının modellemesi Matlab/Simulink programı kullanılarak yapılmıştır. 36MVA gücündeki senkron generatör ve sistemdeki diğer bileşenlerin dinamik modeli, gerçek sistemdeki davranışını yansıtacak özellikte oluşturularak hız regülatörü devresindeki kontrolörün değişik yükleme durumlarına göre performansı incelenmiştir. Hız regülatörü devresinde iki çeşit kontrolör tasarlanmış, tasarlanan PID (Oransal-İntegral-Türevsel) kontrolör ve BMK nın (bulanık mantık kontrolör) kıyaslanması simülasyon sonuçları bölümünde farklı yükleme durumlarına göre verilmiştir. Adıgüzel HES te olması muhtemel faz-toprak, faz-faz, iki faz toprak ve üç faz kısa devre arızalarının gerçek sistem parametreleriyle simülasyonları yapılmış ve senkron generatörün teknik kataloğundaki gerçek sonuçlarla kıyaslanmıştır. Yapılan simülasyon çalışmalarında görülmektedir ki değişik yük durumlarında gerilim ve frekanstaki salınımlar 2-4 saniye gibi kısa bir sürede izin verilen tolerans sınırlar içerisinde minimize edilerek HES kararlı duruma gelmektedir. Ayrıca simülasyonu yapılan kısa devre olaylarının gerçek test verileriyle bire bir örtüştüğü görülmüştür.
Doğrusal ve doğrusal olmayan yük tahmini algoritmalarının Güney İlçesi için performanslarının karşılaştırılması
Yapılan bu çalışmada, ilk olarak yük tahmin yöntemleri incelenmiştir. Bu yük tahminlerinden regresyon analizi ve yapay sinir ağları seçilerek Denizli ilçesi olan Güney için yük tahmini yapılmış ayrıca elde edilen veriler hibrit sistem oluşturularak hata en aza indirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada küçük bir bölgenin yük tahminin yapılmasının yanı sıra yük tahminin önemi ve bu gibi bölgelerde yük tahminini etkileyen faktörler de ele alınmaktadır. Güney ilçesi elektrik sistemi incelenmiş ve bu sistem hakkında bilgiler verilmiştir. Güney ilçesi için mevcut olan 2011 yılına ait veriler kullanılarak kısa dönem ve orta dönem yük tahminleri yapılmıştır. Güney fiderlerinden çekilen yük yıllık ve mevsimlik olarak incelenmiş olup dönemsel değişiklikler ele alınarak yük tahminini etkileyen dış faktörler araştırılmıştır. Bulunan hatalar tüm yöntemlerle kıyaslanıp en uygun tahmin yöntemi tespit edilmiştir.
Bina elektrik tesisatçısı meslek standardı ve yeterliliğinin hazırlanması (Seviye 4)
Bu tez çalışmasında, inşaat sektörü için ?Bina Elektrik Tesisatçısı (Seviye 4)? adında meslek standardının ve yeterliliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Tezin hazırlanması sürecinde literatür ve iş piyasası araştırmaları yapılmıştır. Literatür çalışması kapsamında, Avrupa Birliği boyutundaki eğilimler çerçevesinde meslek standartlarının ve yeterliliklerinin önemi açıklanarak ülkemizde yapılan iş piyasası çalışmaları incelenmiştir. İş piyasası çalışması kapsamında, Orhangazi ilçesinde faaliyet gösteren elektrik tesisatçılarına 3?17 Ağustos 2010 tarihleri arasında ?Kişisel Bilgi Formu?, ?Meslek Tanım Formu? ve ?Mesleki Beceri Formu? anketleri uygulanarak meslek analizi çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin ışığında meslek standardı ve yeterliliği hazırlanmıştır. Ayrıca meslek standardı ve yeterliliklerin işlevsel bir nitelik kazanması için çeşitli öneriler sunulmuştur.Hazırlamış olduğum tez çalışmasının ülkemizde Ulusal Meslek Standartlarının (UMS) ve Ulusal Mesleki Yeterliliklerin (UMY) hazırlanması sürecine ve bu alana ilgi duyan araştırmacılara faydalı olmasını temenni ediyorum.
Labvıew tabanlı deney modülünde dc motor hız kontrolünün yapay sinir ağlarıyla gerçekleştirilmesi
DC (Direct Current - Doğru Akım) motorları günümüzde gerek endüstriyel uygulamalarda gerekse günlük hayattaki birçok uygulamada oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Yüklerde meydana gelen dengesizlikler bu tür motorların kontrolünü zorlaştırmaktadır. Bu çalışmanın ilk aşamasında, DC motorlarının hız kontrolünü farklı yöntemlerle gerçekleştirebilmek ve bu yöntemleri karşılaştırabilmek amacıyla bir deney düzeneği tasarlanmıştır. Tasarlanan deney düzeneği bilgisayara bağlanabilir niteliktedir ve üzerinde yine bu tez çalışması kapsamında geliştirilmiş bir kontrol kartı ile bir veri toplama kartı mevcuttur. Düzenek sayesinde ölçülen parametreler bilgisayara aktarılmaktadır ve bilgisayar tarafından üretilen kontrol sinyalleri DC motora uygulanabilmektedir. Parametrelerin değerlendirilmesi ve kontrolör yapılarının tasarlanması işlemleri LabVIEW grafik programlama dili ve Matlab programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise kullanılan DC motorunun hız kontrolü için PID kontrolör ve YSA (Yapay Sinir Ağı) tabanlı bir kontrolör tasarlanmıştır. YSA yapısı hem Matlab hem de LabWIEV programlarında oluşturulmuştur.Düzenek sayesinde ölçülüp kaydedilen veriler Matlab'ta oluşturulan YSA yapısında eğitilmiş ve YSA'nın parametreleri (Sinir Hücrelerinin Ağırlıkları) LabVIEW yazılımında gerçekleştirilmiş olan YSA yapısına uygulanmıştır. Bu sayede farklı yüklenme durumları için gerekli kontrol parametreleri hesaplanmıştır. Tasarlanan YSA kontrolör yapısı PID kontrolör ile gerçek zamanlı olarak karşılaştırılmış ve kontrolörlerin performansları tartışılmıştır.
Laboratuvar ölçekli güç sistem modelinin gerçek zamanlı tasarımı ve uygulaması
Bu araştırmada, laboratuvar ölçekli güç sistem modelinin gerçek zamanlı kurulumu yapılmıştır. Kurulumu yapılan bu sistem bilgisayarla gerçek zamanlı denetlenen kapalı çevrim bir sistemdir. Bu güç sisteminde gözlenmek istenen değerlerimiz senkron generatör tarafından üretilen gerilim ve sistem devir sayısıdır. Sistemle bilgisayar arasındaki bağlantı PCI 1716 DAQ kartının bilgisayar donanımına bağlantısı yapılarak sağlanmıştır. MATLAB 10.0 versiyonu kullanılarak bir senkron generatörün devir ve yük çeşidine bağlı olarak gerilim denetimi yapılmıştır. MATLAB'de Real Time ve Simulink Toolbox kullanılarak bir kontrol modeli oluşturulmuştur. Bu kontrol modelinde program kütüphanesinde bulunan PID denetleyici kullanılmıştır. Gerilim ve devir referans değer ile karşılaştırılarak ortaya çıkan hata PID denetleyiciye uygulanmış ve sistem cevabı veri şeklinde elde edilmiştir. Bu veriler kullanılarak sistem cevap eğrileri MATLAB programında çizdirilmiştir.Sistemde bozucu etki olarak omik, endüktif ve kapasitif yükler kullanılmıştır. Sistem ilk olarak yüksüz (boşta) çalıştırılmıştır. İkincisinde sadece dirençlerden oluşan üç fazlı, yıldız bağlı yük devreye alınmıştır. Üçüncüsünde direnç ve bobinlerden oluşan üç fazlı, yıldız bağlı yük devreye alınmıştır. Dördüncüsünde direnç ve kondansatörlerden oluşan üç fazlı, yıldız bağlı yük devreye alınmıştır. Beşinci ve son çalışmada ise direnç, bobin ve kondansatörlerden oluşan üç fazlı, yıldız bağlı yük devreye alınmıştır.Bu çalışmalarda sistemin gerilim ve devir sayısı grafikleri incelenmiş ve sisteme uygulanan PID denetimle senkron generatörün gerilim ve devir değerinin referans değerine kısa bir sürede yerleştiği grafiklerden anlaşılmıştır.DC Motorun devir sayısının ayarlanması ve senkron generatörün uyartım akımı optik izoleli analog çıkış kartı tarafından sağlanmıştır. Bu kart denetim modelinin analog çıkışından gelen sinyallere göre DC motor sürücüsünün kontrol sinyalini ve senkron generatörün uyartımını ayarlar. Kartın özelliği deneysel sistemi kartlarımızdan izole etmesidir.
Hibrit rüzgar-güneş enerji üretim sistemi ile bir elektrik laboratuvarının genel aydınlatma tasarımı
Bu araştırmada, Afyon Kocatepe Üniversitesinde bulunan Elektrik laboratuvarının genel aydınlatması için gerekli elektrik enerjisinin, hibrit rüzgâr-güneş güç üretim sistemi ile karşılanabilmesi için, Afyonkarahisar iline ait güneşlenme süresi ve ortalama rüzgâr hızı verileri dikkate alınarak, en uygun sistem bileşenlerinin bulunması ve maliyetini tespit edilmesi amaçlanmaktadır.Çalışmanın birinci bölümünde tezin amacı ve kapsamı hakkında kısaca bilgi verildikten sonra hibrit güç üretim sistemleri ile daha önce yapılmış çalışmalara ait özet bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde; dünyada ve Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarının durumuna değinilerek, güneş enerjisi ve rüzgâr enerjisi hakkında genel bilgiler verilmiş ve hibrit sistem bileşenleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde; hibrit sistem bileşenlerinin belirlenmesi için gerekli hesaplamalar yapılmış ve maliyetleri tespit edilerek en uygun sistem tasarlanmıştır. Dördüncü bölümde hesaplamalar sonucunda elde edilen bulgular ve bunlara etki eden parametreler verilmiştir. Beşinci bölümde ise elde edilen sonuçlar değerlendirmiştir.
Bulanık mantık kontrollü üç seviyeli diyot kenetlemeli d-statkom tasarımı ve simülasyonu
Bu çalışmada, dağıtım şebekelerinde gerilim regülasyonu ve yük kompanzasyonu için ± 55 kVAr gücünde üç seviyeli diyot kenetlemeli dağıtım statik senkron kompanzatör (D-STATKOM) tasarlanmış ve Matlab/Simulink ortamında benzetimi yapılmıştır. Tasarlanan D-STATKOM üç seviyeli diyot kenetlemeli invertör yapısında ve invertör kısmı faz kaydırmalı taşıyıcıya sahip sinüzoidal darbe genişlik modülasyonu (CPS-SPWM) ile sürülmektedir. D-STATKOM kontrol ünitesi senkron referans çatı altında, doğru akım hat (DA-hat) gerilimi denetleyici, alternatif (AA) gerilim denetleyici ve akım denetleyici olmak üzere üç alt kontrol ünitesinden oluşmaktadır. Bu kontrol ünitelerinde toplamda 4 adet PI denetleyici kullanılmaktadır. Bu tezde ilk olarak D-STATKOM gerilim regülasyonu sonrada yük kompanzasyonu için modellenmiştir. Bu modeller üzerinde klasik PI, 25 kurallı ve 49 kurallı bulanık PI denetleyicilerin performansları oturma zamanına göre birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Gerilim regülasyonu modelinde, DA-hat geriliminin düzenlemesi ve ortak bağlantı noktası (OBN) geriliminin düzenlemesi için en iyi performansı 49 kural tabanlı bulanık PI kontrolörle sağlandığı gözlemlenmiştir. Yük kompanzasyonu modelinde ise DA-hat gerilimi düzenlenmesi için 25 ve 49 kural tabanlı bulanık PI kontrolörlerin klasik PI kontrolörden daha iyi performansa sahip olduğu gözlemlenmiştir.
Afyon alkaloidleri fabrikası'nda enerji kalitesini etkileyen harmoniklerin incelenmesi
Teknolojinin gelişmesi ile kullanımı artan non-lineer yükler, akım ve gerilimin sinüs formunda bozukluklar meydana getirmiştir. Bunun sonucu olarak sistemdeki yükler tasarımlarının tam sinüs dalgasına uygun olması nedeni ile sorunlar oluşturmuştur. Bu durumun kontrol altına alınabilmesi amacı ile enerji kalitesi tanımı oluşturulmuş ve Uluslar arası standartlar getirilerek bu sorunların aşılması amacı ile çalışmalar başlatılmıştır. Bu sorunun en büyük dezavantajı, olumsuz etkilerin bireysel olmayıp şebeke ile öncelikle komşu tesisleri ve silsile halinde de tüm enerji sistemini etkilemesidir. Bu çalışmada Afyon Alkaloidleri Fabrikası'nın enerji sistemindeki harmoniklerin enerji kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerinin tespiti yapılarak çözüm önerileri sunmak amaçlanmıştır.
Motor dizaynı için optimizasyon algoritması hazırlanması
Bu araştırmada, kuş ve balık sürülerinin eş zamanlı hareketlerinden esinlenerek geliştirilmiş, parçacık sürü optimizasyonu algoritmasının bir türevi olan, pasif katılımlı parçacık sürü optimizasyonu metodunu kullanarak daimi mıknatıslı senkron motor tasarımının sensörsüz kontrol açısından optimize edilmesi amaçlanmıştır.Pasif katılımlı parçacık sürü optimizasyonu algoritması MATLAB ortamında geliştirilerek optimizasyon algoritmalarının testlerinde kullanılan, Rastrigin, Schwefel ve Michalewicz gibi, bir takım iyi-bilinen, doğrusal olmayan fonksiyonlar üzerinde sınanmış ve başarılı sonuçların alındığı gözlenmiştir. Yazılan optimizasyon algoritması, sonlu elemanlar tabanlı, motor tasarımı yapabilen ve performansını ölçebilen bir simülasyon yazılımı ile haberleşmeyi sağlayan, yine MATLAB ortamında önceden yazılmış aracı bir yazılıma adapte edilmiştir.Motorun dış geometrisi sabit tutularak iç geometrisinde belirlenen sekiz değişken optimize edilmiştir. Tork ve sensörsüz kontrol kabiliyetini artırmak olmak üzere, iki farklı amaç için tasarım optimizasyonu yapılmıştır. Daimi mıknatıslı senkron motorların sensörsüz kontrol yeteneği optimize edilirken tork performansı düşmektedir. Yapılan üçüncü bir tasarım optimizasyonunda ise aynı dış geometriye sahip olan motorun ürettiği tork değerinden daha az taviz vererek sensörsüz kontrol yeteneği arttırılmaya çalışılmıştır.Yapılan her bir tasarım için performans sonuçları verilerek karşılaştırılmıştır. İlave olarak, her bir tasarım değişkeninin ±%5-10 değişimlerine göre performansa etkileri de incelenmiştir.
Hibrit rüzgâr ? güneş güç üretim ünitesinin kurulumu ve enerjinin verimli kullanılması için genel aydınlatma sisteminin PIC 16F877 kontrolör ile denetimi
Bu çalışmada, Afyonkarahisar ili iklim şartlarında güneş ve rüzgâr enerjisinden oluşan güç üretim sistemi ile iki adet laboratuarın aydınlatması için gerekli olan 1072 Watt'lık elektrik enerjisinin karşılanması amaçlanmış. Aynı zamanda laboratuar aydınlatmasına harcanan elektrik enerjisinde tasarruf sağlamak amacıyla PIC 16F877 ile yapılan yük kontrol sistemi uygulanmıştır. Güneş ve rüzgar enerjisinden oluşan güç üretim sistemi için; 190W 24V'luk 3 adet mono kristal güneş paneli ve rüzgarın yönüne göre 360o dönebilen 600W'lık 3 fazlı sabit mıknatıslı senkron generatörlü (PMSG) rüzgar güç üretim sisteminden oluşan 1170 W'lık hibrit bir güç üretim sistemi kurulmuştur. PIC 16F877 ile yapılan yük kontrol sistemi için ise; Armatür gruplarına ayrı ayrı elektrik hattı çekilmiş ve dışarıdan gelen aydınlık şiddetine göre armatür gruplarını devreye alacak olan yük kontrol devresinin tasarımı gerçekleştirilmiştir. Elde edilen güç üretim verilerinin aylık toplamları tablolar ve grafiklerle ayrı ayrı düzenlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda hibrit güç sisteminin ürettiği aylık toplam elektrik enerji ile her iki durum için tüketicilerin kullandığı aylık toplam elektrik enerjisi verilere göre mukayesesi yapıldığında batarya destekli hibrit güç üretim sisteminin üretim gücü, tüketim gücünün üzerinde olduğu görülmüş. Ayrıca yük kontrol sisteminin uygulandığı durumda ise bir yıllık süreçte %20,6 oranında bir tasarruf sağlandığı tespit edilmiştir.
Manisa ili ortaöğretim kurumlarında eğitim alan öğrencilerin mesleğe yöneltme etkinliklerinin araştırılması
Dünyada ki rehberlik faaliyetlerinin, özellikle mesleki rehberliğin öneminin gün geçtikçe arttığı ülkemizdeki mesleki rehberlik faaliyetlerinin hangi boyutlarda olduğu orta öğretimdeki mesleki rehberlik çalışmalarının öğrencilerin meslek tercihlerine ne derece etki ettiği ve bu durumun orta öğretim öğrencilerine faklılık gösterip göstermediği, araştırmanın asıl problemini oluşturmaktadır. Bir mesleği seçmek ve ona yönelmek, bir anda verilmeyen hayat boyunca oluşan ve gelişen davranış örüntüleri yoluyla oluşmaktadır. Bu süreç bazı dönemlere ayrılmaktadır. Ergenlik dönemi, meslek seçiminde ilgiler, yetenekler, değerler, faktörlerinin göz önüne alındığı, gerçekçi düşüncelerin oluştuğu önemli bir dönemdir. Meslek seçme dönemlerinden ergenlik döneminin vurgulanan öneminden dolayı araştırmanın orta öğretim düzeyinde uygulanması en büyük etken olarak görülmüştür. Araştırmanın temel amacı, mesleki rehberlik çalışmalarının, öğrencilerin meslek tercihlerinde gerçekçi kararlar vermelerine etki edip etmediğini ortaya koymaktır. Bu araştırmada, anket çalışmasından önce literatür taraması yapılarak okullarda rehberlik servislerinin, mesleki rehberlikle ilgili rehber öğretmenin, idarecilerin, öğretmenlerin görev ve sorumlulukları araştırılmış; öğrencilerin mesleki rehberlik konusunda destek alması gereken konular saptanmış ve bunlara ilişkin anket soruları hazırlanmıştır. 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılı, Manisa ilinde klasik lise ve meslek liselerinde eğitim alan 9., 10., 11. ve 12. sınıf öğrencilerinden toplam 1000 öğrenciye mesleki yöneltme envanteri uygulanmıştır. Uygulama çalışmasında SPSS (Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi) programı kullanılmıştır. Çalışma sonuçları tablolar halinde yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Mesleki Rehberlik, Mesleğe Yöneltme, Orta Öğretim
Jeotermal enerji kullanılarak termoelektrik jeneratörlerle elektrik enerjisi üretimine etki eden faktörlerin incelenmesi
Jeotermal enerji yenilenebilir enerji kaynakları sınıfında yer almakta olup günümüzde elektrik üretiminde de istifade edilmektedir. Jeotermalden elektrik enerjisi üretmekte buhar türbin-jeneratör çevrimi gibi geleneksel yöntemler kullanılmakla birlikte yarıiletken termoelektrik modülleri gibi yenilikçi yöntemler de kullanılmaktadır. Termoelektrik modüller soğuk ve sıcak yüzeyleri arasındaki sıcaklık farkına bağlı olarak elektrik üretebilen hareketli parçası bulunmayan yarıiletken devre elemanlarıdır. Bu tez çalışmasında termoelektrik soğutucu (TEC) olarak bilinen modüller ile jeotermal enerjiyi elektrik enerjisini dönüştüren bir prototip üreteç tasarımı gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen prototipte, TEC yüzey sıcaklıklarını istenilen değerde tutabilmek için içerisinden akışkan dolaştırılabilen bakır plakalar kullanılmış ve bu akışkanların basınç ve debileri kademeli olarak değiştirilerek elektrik üretimine etkileri incelenmiştir. Deneylerden elde edilen sonuçlar göstermiştir ki; TEC'lerde üretilen elektrik enerjisi, TEC yüzeylerinde dolaştırılan sıcak ve soğuk suların basınç ve debisi ile doğru orantılı olarak değişmektedir.
Jeotermal enerji kullanılarak termoelektrik jeneratörlerle elektrik enerjisi üretimine etki eden faktörlerin incelenmesi
Jeotermal enerji yenilenebilir enerji kaynakları sınıfında yer almakta olup günümüzde elektrik üretiminde de istifade edilmektedir. Jeotermalden elektrik enerjisi üretmekte buhar türbin-jeneratör çevrimi gibi geleneksel yöntemler kullanılmakla birlikte yarıiletken termoelektrik modülleri gibi yenilikçi yöntemler de kullanılmaktadır. Termoelektrik modüller soğuk ve sıcak yüzeyleri arasındaki sıcaklık farkına bağlı olarak elektrik üretebilen hareketli parçası bulunmayan yarıiletken devre elemanlarıdır. Bu tez çalışmasında termoelektrik soğutucu (TEC) olarak bilinen modüller ile jeotermal enerjiyi elektrik enerjisini dönüştüren bir prototip üreteç tasarımı gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen prototipte, TEC yüzey sıcaklıklarını istenilen değerde tutabilmek için içerisinden akışkan dolaştırılabilen bakır plakalar kullanılmış ve bu akışkanların basınç ve debileri kademeli olarak değiştirilerek elektrik üretimine etkileri incelenmiştir. Deneylerden elde edilen sonuçlar göstermiştir ki; TEC'lerde üretilen elektrik enerjisi, TEC yüzeylerinde dolaştırılan sıcak ve soğuk suların basınç ve debisi ile doğru orantılı olarak değişmektedir.