
1,378
Archived Theses
4
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Sorgulama temelli hayat bilgisi öğretiminin ikinci sınıf öğrencilerinin hayat bilgisi dersine yönelik tutum ve başarısına etkisi
Bu araştırmanın amacı sorgulama temelli olarak yürütülen hayat bilgisi dersinin ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin akademik başarısına ve hayat bilgisi dersine yönelik tutumlarına olan etkisi incelemektir. Çalışma nicel araştırma yaklaşımlarından zayıf deneysel desen model alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu ise Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlı bir ilkokulda öğrenim gören 2. Sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Uygulama süreci, ön test ve son test uygulamaları da dahil olmak üzere toplam 10 hafta sürmüştür. Veriler Hayat Bilgisi Başarı Testi, Hayat Bilgisi Tutum Ölçeği ve Sorgulama Temelli Hayat Bilgisi Öğretimi Görüşme Formu ile toplanmıştır. Verilerin istatiksel analizleri sonucunda elde edilen bulgulara ışığında uygulama öncesi çalışma grubunun ön test başarı puan ortalaması 13,00 iken uygulama sonrası son test başarı değeri 23,85’e yükselmiştir. Yapılan Bağımlı Örneklemler t Testi sonucunda ön test ve son test başarı puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu ve bu farklılığın son testler lehine olduğu görülmüştür. Ayrıca uygulama öncesi deney grubunun tutum düzeyi 2,22 olarak hesaplanmışken uygulama sonrası 2,47’ye yükselmiştir. Yapılan analiz sonucunda ön test ve son test başarı puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu ve bu farklılığın son testler lehine olduğu görülmüştür. Görüşme sorularından elde edilen bulgular, öğrencilerin Hayat Bilgisi dersine yönelik olumlu tutumlar geliştirdiği ve Hayat Bilgisi dersini “eğlence”, “etkinlik” ve “mutluluk” gibi kavramlarla ilişkilendirdikleri sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda yürütülen Sorgulama Temelli Hayat Bilgisi Öğretiminin, öğrencilerin hayat bilgisi dersine yönelik tutumlarını ve akademik başarılarını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Okul öncesi eğitim kurumlarının sürdürülebilirlik özellikleri bakımından çok yönlü değerlendirilmesi
Araştırmada okul öncesi eğitim kurumlarında sürdürülebilirliğin ekonomik, sosyal, çevresel boyutları bakımından incelenmesi; okul öncesi öğretmenlerinin, çocukların, ailelerin sürdürülebilirlik hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem desenlerinden iç içe desen kullanılmıştır. Çalışma grubu MEB'e bağlı resmi ve özel 20 okul öncesi eğitim kurumu, 68 öğretmen, 48-72 aylık 192 çocuk ve ebeveynden oluşmaktadır. Veri toplama araçları "Okul Gözlem Formu", "Sürdürülebilir Gelişme İçin Eğitim Uygulamalarına Yönelik Öğretmen Ölçeği", "Sürdürülebilir Gelişme Hakkında Aile Görüşme Formu", "Sürdürülebilir Gelişme Hakkında Çocuk Görüşme Formu"dur. Araştırma sonucunda özel ve resmi anaokullarında ekonomik, sosyal sürdürülebilirlikte anlamlı farklılık bulunmazken çevresel sürdürülebilirlikte özel anaokullarının ortalamalarının yüksek olduğu saptanmıştır. Özel anaokulu öğretmenlerinin resmi okul öğretmenlerinden daha yüksek SGE puanlarının olduğu, çevresel sürdürülebilirlik uygulamalarında anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Çocukların bitkileri sevdikleri, korudukları, ekip dikme faaliyetlerini önemsedikleri, para biriktirdikleri, enerji kullanımı, geri dönüşüm bilgilerinin olduğu, arkadaş olma fikrine olumlu baktıkları, paylaşmayı sevdikleri, çoğunlukla arkadaş seçiminde ayrım yapmadıkları saptanmıştır. Ailelerin sürdürülebilirliğin tanımı, kapsamı, sürdürülebilir yapıların yararları bilgilerinin yeterli olmadığı, sürdürülebilirlikle ilgili kaynak tasarrufu, elektrik, su tasarrufu yapma, atıkları geri dönüşüme atma, ihtiyaç kadar tüketme, çevreyi temiz tutma, koruma örneklerini verdikleri, ailelerin çoğunun fiziksel özellik, giyinme tarzı, din, kültür, yaşam tarzları, etnik farklılıkların çeşitliliği hakkında olumlu görüş bildirirken cinsel kimlik çeşitliliğine yönelik olumsuz görüş bildirdikleri belirlenmiştir.
Okul öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik öz yeterlik algılarının incelenmesi
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı eğitim öz yeterlik algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma betimsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim-öğretim yılı güz döneminde İstanbul İli Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan tüm okul öncesi öğretmenlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırma kapsamında 360 okul öncesi öğretmenine ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Kapsayıcı Eğitimde Öğretmen Öz Yeterlik Algı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin normalliği test edilmiş, dağılım normalitesi sağlandığı için parametrik analizler tercih edilmiştir. Araştırma verilerin analizinde Pearson korelasyon katsayısı, Bağımsız Örneklem Grubu t- Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı eğitimdeki öz yeterlik algıları incelendiğinde, doğru planlama alt boyutunda sosyal faaliyetlere yönlendirme konusundaki öz yeterliklerinin diğer ortalamalara göre daha yüksek, ancak sınıf ortamını dezavantajlı grupların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak yapılandırma konusundaki öz yeterliklerinin daha düşük olduğu görülmüştür. Sorumluluk alma gerekliliği alt boyutunda, öğretmenlerin konuları tasarlama konusundaki öz yeterlikleri yüksek, ancak projelerde görev alma konusundaki öz yeterlikleri daha düşük bulunmuştur. Kişisel donanıma duyulan endişe alt boyutunda ise, öğretmenlerin dezavantajlı gruplara rehberlik etme konusundaki öz yeterlikleri yüksek, farklılıklara saygı konusunda öğrencilere rol model olma konusundaki endişeleri ise düşük çıkmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin demografik değişkenlerine göre (cinsiyet, öğrenim durumu, çalıştıkları okulun sosyo- ekonomik durumu, kapsayıcı eğitim konusunda eğitim alma durumları, kapsayıcı eğitimle ilgili seminer ya da hizmet içi eğitime katılma durumu, dezavantajlı öğrenciler ile çalışma durumları) ile okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı öz yeterlik algı ölçeğinden elde ettikleri toplam puan üzerindeki etkisine bakıldığında, okul öncesi öğretmenlerin öğrenim durumları ve çalıştığı okulun sosyo-ekonomik durumlarının öğretmenlerin kapsayıcı eğitimde öz yeterlik algıları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Bu sonuca göre, lisansüstü öğrenim durumuna sahip okul öncesi öğretmenlerin öz yeterlik puan ortalamaları lisans öğrenim durumuna sahip öğretmenlerden anlamlı olarak yüksektir. Ayrıca, yüksek sosyo-ekonomik durumunda olan okullarda çalışan okul öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitimde öz yeterlik algı ortalamalarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Montessori eğitim yönteminin okul öncesi dönem çocuklarının ilkokula hazır bulunuşluk düzeylerine etkisinin incelenmesi
Bu araştırmada Montessori eğitim yönteminin okul öncesi dönem çocuklarının ilkokula hazır bulunuşluk düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmaya Kırklareli İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Montessori Eğitim Yöntemi ve MEB Okul Öncesi Eğitim Programı (2013) ile eğitim alan 60-78 aylık, 20 deney ve 20 kontrol grubu olmak üzere toplam 40 okul öncesi dönem çocuk dâhil edilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön-test son-test kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Aile Çocuk Genel Bilgi Formu" ve okul öncesi dönem çocuklarının ilköğretime hazır bulunuşluk düzeylerini değerlendirmek amacıyla Polat (2003) tarafından geliştirilen "Marmara İlköğretime Hazır Oluş Ölçeği (MİHÖ)" kullanılmıştır. Ön testlerin ardından 12 hafta boyunca kontrol grubunda yer alan okul öncesi dönem çocuklarına MEB Okul Öncesi Eğitim Programı (2013) uygulanırken, deney grubundaki çocuklara ise Montessori Eğitim Yöntemi uygulanmıştır. 12 hafta sonunda her iki gruba son testler uygulanmıştır. Araştırma verileri SPSS-27 paket programında analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde; betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi ve tekrarlı örneklem t-testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler sonucunda; araştırmaya dahil edilen çocukların MİHÖ Gelişim ve Uygulama Formlarından aldıkları toplam puanlar arasındaki farklılığın Montessori eğitim yöntemi lehine olduğu belirlenmiştir. Montessori Eğitim Yöntemi ile eğitim alan çocukların zihinsel-dil gelişimi, sosyal-duygusal gelişim, öz bakım becerileri, ses çalışmaları (fonolojik farkındalık), çizgi çalışmaları ve labirentler (görsel algı, el göz koordinasyonu, dikkat becerileri) alt boyutlardan aldıkları puanların MEB Okul Öncesi Eğitim Programı (2013) ile eğitim alan çocuklara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; Montessori Eğitim Yöntemi ile eğitim alan çocukların ilkokula hazır bulunuşluk düzeylerinin MEB Okul Öncesi Eğitim Programı (2013) ile eğitim alan çocuklara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Çocukların okul öncesi dönemdeki erken okuryazarlık becerisi ile ilkokul dönemindeki okuma becerilerinin karşılaştırılması
Bu araştırmada çocukların okul öncesi dönemdeki erken okuryazarlık becerisi ile ilkokul dönemindeki okuma becerilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma, 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz döneminde Edirne ili Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ilkokullarda öğrenim görmekte olan, daha önce okul öncesi eğitim alan 99 ilkokul ikinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak; ilkokul ikinci sınıfta öğrenim gören öğrencilerin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri "Formel Olmayan Okuma Envanteri-FOOE" ve "Yanlış Analizi Envanteri" ile belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin öğrencilerin okuma performansını (akıcı okuma ve okuduğunu anlama) değerlendirmesi amacıyla "Sınıf Öğretmeni Anket Formu-SÖAF kullanılmıştır. İlkokul ikinci sınıf öğrencilerinin okul öncesi öğretmenlerinden okul öncesi dönemdeki erken okuryazarlık becerilerine yönelik görüş almak amacıyla "Erken Okuryazarlık Becerileri Değerlendirme Aracı Öğretmen Formu-EROBDA-ÖF" kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin okuma performansı ile ilkokul ikinci sınıftaki öğretmenlerinin ve çalışma grubundaki çocukların okul öncesi öğretmenlerinin geriye dönük görüşleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma bulgularından elde edilen sonuca göre okul öncesi dönemdeki erken okuryazarlık becerisi iyi düzeyde olan öğrencilerin bu becerisi ile ilkokul ikinci sınıfta okuma ve okuduğunu anlama becerisi arasında pozitif yönlü anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin okul öncesi dönem erken okuryazarlık becerisi ile ilkokul ikinci sınıftaki okuma süresi ve okuma hatası arasında ise negatif yönlü anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin ilkokul ikinci sınıf öğrencisinin okuma becerisi, genel akademik başarısı ve Türkçe dersindeki performansına yönelik görüşleri ile okul öncesi dönem öğretmenlerinin çocukların erken okuryazarlık becerilerine yönelik görüşleri arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlkokul ikinci sınıf öğrencilerinin okuma, okuduğunu anlama ve okuma süresi arasında pozitif yönlü anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okuma süresi ve okuduğunu anlama performansı arasında anlamlı düzeyde negatif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca okuma hatası ile okuduğunu anlama performansı arasında negatif yönlü anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu, okuma hatası ile okuma süresi arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Okul öncesi dönem çocukların özel gereksinimli çocuğa karşı prososyal davranışı ile akran kabulü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada okul öncesi dönem çocukların özel gereksinimli çocuğa karşı prososyal davranışı ile akran kabulü arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma yöntemiyle desenlenmiştir. Çalışma grubunu 2022-2023 Ankara İl Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumuna devam eden dört altı yaş arası toplam 267 çocuklar oluşturmaktadır. Çocukların %52.4'ü kız, %47.6'sı erkek; %33'ü dört yaş, %31'i beş yaş ve %36'sı altı yaştır. Çalışmada örneklem belirlemede uygun veya elverişlilik (convenience) örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanda veri toplama aracı "Okul Öncesi Kabul Ölçeği-OÖK" "Özel Gereksinimli Çocuğa Karşı Prososyal Davranış Ölçeği-ÖGÇKPDÖ" ve "Resimli Sosyometri Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada dağılım normalitesi sağlandığı için parametrik tekniklerin kullanılmasının uygun olduğu tespit edilmiştir. Çalışma veri analizinde Pearson korelasyon katsayısı, basit doğrusal regresyon analizi, bağımsız gruplar için t- Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulguları üç alt boyutta ele alınmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda çocukların özel gereksinimli çocuğa ne tür prososyal tepkiler vereceklerini bilmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca okul öncesi dönem çocukların özel gereksinimli bir akranına karşı yardım etme eğiliminde oldukları ancak özel gereksinim konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip olmadıkların neyi nasıl yapacağını bilmediklerini söylemek mümkündür. Araştırma bulgularından elde edilen bir diğer sonuca göre okul öncesi dönem çocukların özel gereksinimli çocuğa karşı prososyal davranışı ile akran kabulü ve sosyometrik dereceleri değerlendirildiğinde; çocukların prososyal davranışının akran kabulü ve sosyometrik derecesi ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın üçüncü bulgusu doğrultusunda okul öncesi dönem çocukların cinsiyet, kardeş durumu, kardeş sırası ve kardeş sayısı gibi demografik değişkenlerine göre prososyal davranış puanları ve akran kabul puanları arasında anlamlı farklılık olmadığı bulunmuştur. Okul öncesi dönem çocukların daha önce okul öncesi eğitim alıp-almama durumu değişkenine göre prososyal davranışında anlamlı farklılık olduğu ancak çocukların akran kabullerinde anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir.
Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarının ve destek eğitim odası hakkındaki öz yeterliklerinin incelenmesi
Araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin duyguları, tutumları ve kaygıları ile öğretmen yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve destek eğitim odalarının değerlendirilmesine yönelik görüşlerin belirlenmesidir. Bu çalışmanın modeli nicel araştırma yöntemlerinden, betimsel nitelikte olup tarama türündedir. Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul İlinin Küçükçekmece İlçesinde Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı resmi okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan toplam 306 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak için "Kişisel Bilgi Formu" ve "Kaynaştırmaya Eğitimi ile İlgili Duygu, Tutum ve Kaygılar Ölçeği" ile "Destek Eğitim Odası Öz Yeterlik Ölçeği" olmak üzere üç ölçme aracı kullanılmıştır. Çalışma sonucunda kaynaştırma ile ilgili eğitim almış, kaynaştırma eğitimi tecrübesi olan, sınıfında özel eğitim gerektiren çocuk yer alan okul öncesi öğretmenlerin kaynaştırmaya yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu görülmüş olup; yaş, cinsiyet, hizmet yılı, çalışılan okul türü, kaynaştırma ile ilgili olanaklarının bulunması değişkenlerine göre çıkan sonuçlarda ise herhangi bir farka rastlanmamıştır. Genel öz yeterlik, mesleki yeterlik, uygulama ve kendine güven öz yeterlik alt puanları arttıkça duygu ve kaygı puanları düşmekte tutum puanlarının ise arttığı gözlemlenmektedir. Ancak kendine güven alt boyut puanları ile tutum alt boyut puanları arasındaki ilişki anlamlı değildir sonucuna ulaşılmıştır.
Okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişki düzeyi araştırılmıştır. İlişkisel tarama modelinde yapılan bu araştırmada kolay ulaşılabilir örneklem seçimiyle 2023-2024 eğitim yılında Denizli il merkezinde bağlı resmi okullarda okul öncesi öğretmeni olarak çalışan 282 öğretmene ulaşılarak veri toplanmıştır. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri hem maddeler hem de alt boyutlarda genel olarak yüksek düzeyde iken alt boyutlarda profesyonel üretim boyutunda orta düzeyde olarak tespit edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital vatandaşlık düzeylerinin maddelere göre katılımın farklılık gösterdiği görülürken alt boyutlarda internette politik aktivizm ve ağ etkenliği boyutlarında orta düzeyde, yerel/küresel farkındalık ve eleştirel bakış açısı boyutlarıyla genel dijital vatandaşlık düzeyinin yüksek ve teknik beceriler boyutunda çok yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri eğitim düzeyi ve medeni duruma göre anlamlı farklılık göstermez iken cinsiyet, yaş, kıdem, sınıfındaki öğrenci sayısı, dijital okuryazarlık düzeyi, dijital vatandaşlık düzeyi, dijital platformları takip durumu ve web 2.0 araçlarını kullanma durumuna göre ise anlamlı farklılık göstermiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin dijital vatandaşlık düzeylerinin ise cinsiyet, yaş, kıdem, sınıfındaki öğrenci sayısı, eğitim düzeyi, medeni durum, dijital platformları takip durumu ve web 2.0 araçlarını kullanma durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin anlamlı, orta düzeyli ve pozitif yönlü olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri artıkça dijital vatandaşlık düzeylerinin de arttığı ya da okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri düştükçe dijital vatandaşlık düzeylerinin de düştüğü söylenebilmektedir. Araştırma sonucunda konu ile ilgili olabilecek yeni araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Okul öncesi öğretmenlerinin siber aylaklık davranışlarına içsel, dışsal ve yönetimsel bağlamda öğretmen motivasyonunun etkisi
Bu tez araştırması ile okul öncesi alanında çalışan öğretmenlerin, iş ortamında gösterdikleri siber aylaklık davranış düzeylerine, içsel, dışsal ve yönetimsel açıdan öğretmen motivasyonun etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada yordayıcı ilişkisel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıları, Türkiye genelinde özel veya devlet okullarında görev yapmakta olan 209 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması süreci, üç bölümden oluşan bir form ile çevrimiçi bir şekilde yürütülmüştür. Araştırma anketinin birinci bölümünde katılımcılara ait kişisel bilgileri içeren bir form; diğer iki bölümde sırasıyla "Siber Aylaklık Ölçeği" ile "İçsel, Dışsal ve Yönetsel Faktörler Bağlamında Öğretmen Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında veri ve analizlerin varsayımlarının kontrolü, betimsel istatistikler, değişkenler arasındaki ilişki katsayılarının tespiti ve değişkenler arası olası etkinin hesaplanması gibi istatistiksel işlemler için SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır. Çalışmada bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), basit doğrusal regresyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizinden yararlanılmıştır. Analizlerden elde edilen bulgulara göre okul öncesi öğretmenlerinin siber aylaklık seviyesi ortalama değerin altında olup, öğretmen motivasyonu yüksek seviyededir. Erkek ve özel okullarda çalışan okul öncesi öğretmenlerinin ölçekten aldıkları ortalama siber aylaklık puanlarının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. İlişkisel açıdan öğretmenlerin siber aylaklık düzeyleri ile içsel, dışsal ve yönetimsel bağlamda öğretmen motivasyonları arasında negatif yönde ve zayıf ama anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Öğretmenlerin yaş ve kıdem yılı ile motivasyon arasında ise pozitif yönde zayıf ama anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Son olarak okul öncesi öğretmenlerin siber aylaklık düzeyi üzerinde öğretmen motivasyonun anlamlı etkisinin açıklama gücü %3,6 belirlenmiştir. Son olarak, yürütülen çoklu doğrusal regresyon analizinde, siber aylaklık düzeyini %6,4 oranında açıklayan tek anlamlı yordayıcının içsel motivasyon değişkeni olduğu bulunmuştur.
Erken çocukluk duyusal gelişim destek programının 60-72 aylık çocukların gelişimlerine, duyusal özelliklerine ve öğrenme davranışlarına etkisi
Bu araştırmada, Erken Çocukluk Duyusal Gelişim Destek Programının 60-72 aylık çocukların gelişimlerine, duyusal özelliklerine ve öğrenme davranışlarına etkisi incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, MEB'e bağlı okul öncesi eğitim kurumunda öğrenim gören ve normal gelişim gösteren 60-72 aylık çocuklardan oluşmaktadır. Kolay ulaşılabilirlik örnekleme yöntemi ile benzeşik örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, Anne R. Sanford ve Janet G. Zelman tarafından (1981) geliştirilen, Tunçeli (2017) tarafından uyarlanan "LAP-3 Gelişim Değerlendirme Ölçeği", Tezcan (2020) tarafından geliştirilen "Duyusal Değerlendirme Formu" ile McDermott, Green, Stott ve Francis (2000) tarafından geliştirilen, Veziroglu-Çelik ve Acar (2018) tarafından uyarlanan "Okul Öncesi Öğrenme Davranışları Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen Erken Çocukluk Duyusal Gelişim Destek Programı (EÇDuGeD-P), 60-72 aylık çocukların içsel ve dışsal duyuları geliştirmeyi amaçlayan öğrenmeyi arttırıcı tekrarlı ve aktif katılım gerektiren üç aşamalı modül olarak tasarlanmıştır. Modüller; birbirini takip eden başlangıç, geliştirici ve tamamlayıcı düzeylerden oluşmaktadır. Program haftada 5 gün, 50 dakikalık oturumlar ile toplamda 12 hafta boyunca uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verileri Sosyal Bilimler için İstatistik Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri analizinde Bağımsız Örneklem T testi, Mann Whitney U testi ve ANCOVA analizi kullanılmış olup Cohen's d etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, EÇDuGeD Programının deney grubundaki çocukların gelişimlerine, duyusal özelliklerine ve öğrenme davranışlarına anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Programa katılan çocukların gelişim puanlarında anlamlı bir artış ve duyusal problemlerinde anlamlı bir azalış saptanmıştır. Ayrıca, dikkat, motivasyon gibi öğrenme davranışlarında da deney grubu lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu bulgular alanyazında tartışılmış ve programının yaygınlaştırılmasına yönelik önerilere yer verilmiştir.
Çok kültürlü eğitimi destekleyici etkinliklerin okul öncesi dönem çocukların ve velilerin bireysel farklılıklara ilişkin görüşlerine etkisi
Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitime devam etmekte olan okul öncesi dönem çocukları ve velileri için hazırlanmış olan çok kültürlü eğitimi destekleyici etkinlikler ile bu dönem çocukların ve velilerinin bireysel farklılıklara ilişkin görüşünü ortaya koymaktır. Bu amaçla karma desenle tasarlanan araştırmada veriler 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ili Eğil ilçesinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokul bünyesindeki anasınıflarına devam etmekte olan çocuklar ve ebeveynlerinden toplanmıştır. Çalışma grubunu, çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 60 çocuk (30 deney ve 30 kontrol) ve bu çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır. Deney sürecinde araştırmacı tarafından geliştirilen Çok Kültürlü Eğitimi Destekleyici Etkinlikler 10 hafta ve haftada iki gün olacak şekilde uygulanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni "bireysel farklılıklara ilişkin bakış", bağımsız değişken ise "Çok Kültürlü Eğitimi Destekleyici Etkinlikler"dir. Veri toplama aracı olarak; Farklılıklara Saygı Ölçeği, Farklı Kültürlere Bakış Aile Ölçeği, Farklı Kültürlere Bakış Öğretmen Ölçeği, Kişisel Bilgi Formu ve Yarı Yapılandırılmış Veli Görüşme Formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analiz sürecinde Bağımsız Gruplar t-Testi ve Bağımlı Gruplar t-Testi; nitel verilerin analizinde ise Betimsel Analiz ve İçerik Analizinden yararlanılmıştır. Çalışmanın nicel bulgularında Farklılıklara Saygı Ölçeği, Farklı Kültürlere Bakış Öğretmen Ölçeği, Farklı Kültürlere Bakış Aile Ölçeği toplam puanlarında sontest lehine anlamlı farklılıkların olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç "Çok Kültürlü Eğitimi Destekleyici Etkinlikler"in okul öncesi dönem çocukların bireysel farklılıklara ilişkin görüşleri üzerinde olumlu yönde etkisinin olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın nitel bulgularına göre "Çok Kültürlü Eğitimi Destekleyici Etkinlikler"in ebeveynlerin bireysel farklılıklara ilişkin görüşlerine olumlu yönde etkisi olduğu söylenebilir.
Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin akademisyenlerin sınıf yönetimi becerilerini çeşitli değişkenler açısından değerlendirmesi
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenliği lisans programı öğrencilerinin derslerine giren akademisyenlerinin sınıf yönetimi becerilerini çeşitli değişkenler açısından değerlendirmektir. Bu doğrultuda, öğrencilerin sınıf yönetimi becerileri; zaman yönetimi, demokratik ortam oluşturma, etkinlik planlama, fiziksel çevrenin düzenlenmesi, kişisel yeterlilik ve sorunlu davranışların yönetimi boyutlarında incelenmiştir. Ayrıca, bu becerilerin yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, genel başarı düzeyi, uygulama yaptığı sınıf düzeyi, Öğretmenlik Uygulaması dersi başarı düzeyi ve bu dersi/ders danışmanını faydalı bulma durumlarına göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup modeli ilişkisel tarama modelidir. Araştırmanın örneklemi ise 2024-2025 akademik yılı güz döneminde Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Dalı Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı Sınıf Öğretmenliği Lisans Programı bölümünde öğrenim gören, 238 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama amacıyla Kişisel Bilgi Formu ve Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği olmak üzere iki ölçme araç kullanılmıştır. Verilerin analizinde t testi, ANOVA ve LSD çözümlemeleri yapıldı. Sınıf öğretmenliği lisans programı öğrencilerinin, derslerine giren akademisyenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin değerlendirmeleri, öğrencilerin çeşitli demografik ve akademik özelliklerine göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Öğrencilerin yaş değişkenine göre özellikle kurallı ödüllendirme ve cezalandırma boyutlarında farklılıklar bulunmuş, 23–24 yaş grubundaki öğrencilerin bu becerileri daha olumsuz değerlendirdiği görülmüştür. Uyruk değişkenine göre ise yabancı uyruklu öğrenciler, kurallı ödüllendirme, özendirme ve eleştirilerde saygı gibi boyutlarda Türk vatandaşı öğrencilere kıyasla akademisyenlerin sınıf yönetimi becerilerini daha olumlu değerlendirmiştir. Öğrencilerin sınıf düzeylerine göre yaptıkları değerlendirmelerde de anlamlı farklar tespit edilmiş; genellikle üst sınıflardaki öğrenciler sınıf yönetimi becerilerini daha olumsuz bulmuş, alt sınıflar ise daha olumlu görüşler bildirmiştir. Ayrıca, genel başarı ortalaması AA olan öğrenciler ile BA-BB ve CB-CC ortalamalı öğrenciler arasında sürpriz ödüllendirme boyutunda anlamlı farklar bulunmuş, BA-BB not ortalamasına sahip öğrencilerin daha olumlu değerlendirmeler yaptığı belirlenmiştir. Sınıf yönetimi dersini alıp almama durumu ve bu dersin faydalı olup olmadığına dair görüşler de öğrencilerin değerlendirmelerinde etkili olmuş; dersi faydalı bulan öğrenciler bazı boyutlarda sınıf yönetimi becerilerini daha olumlu değerlendirirken, faydalı bulmayan öğrencilerin daha olumsuz değerlendirmeler yaptığı görülmüştür. Öğretmenlik uygulaması dersi başarısı da sınıf yönetimi becerilerine ilişkin görüşleri etkilemiş, özellikle özendirme ve cezalandırma boyutlarında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Son olarak, öğretmenlik uygulaması dersinde zorlanılan kazanımlar değişkeni açısından da bazı sınıf yönetimi boyutlarında öğrencilerin değerlendirmeleri anlamlı biçimde farklılaşmıştır.
Ev temelli aile katılım programının Kosova'daki okul öncesi çocukların erken okuryazarlık becerilerine etkisi
Bu araştırmada, erken okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik "Ev Temelli Aile Katılım Programı" geliştirmek ve bu programın etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmada, programın etkililiğini incelemek için öntest, sontest ve kalıcılık testi ölçümlerini içeren, deney ve kontrol gruplarını kapsayan 2x3'lük deneysel bir model kullanılmıştır. Araştırmanın deney grubunu, "Ev Temelli Aile Katılım Programına" katılan aileler ve çocukları oluştururken, kontrol grubunu ise programa dahil olmayan aileler ve çocukları oluşturmuştur. Deney grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen 12 oturumluk "Ev Temelli Aile Katılım Programı" uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Araştırma verileri hem ailelerden hem de çocuklardan ayrı ayrı toplanmıştır. Programın aileler üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla, "Ev Erken Okuryazarlık Ortamı Ölçeği", "Erken Okuryazarlık Ev Ortamı Ölçeği", "Ebeveyn Okuma İnançları Ölçeği" uygulanmıştır. Programın çocukların erken okuryazarlık becerileri üzerindeki etkilerini değerlendirmek için "Erken Okuryazarlık Testi "(EROT) kullanılmıştır. Programın çocukların erken okuryazarlık becerileri üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmada deney grubunda sontest ve kalıcılık testlerinin öntestten anlamlı bir şekilde yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Diğer yandan kontrol grubunda ön test, son test ve kalıcılık bağlamında bir değişiklik görülmemiştir. Çalışmada Ev Temelli Aile Katılım Programının deney grubunda anlamlı etkiler sağlaması programın erken okuryazarlık süreçlerini desteklediğini ortaya koymuştur.
Scratch destekli matematik öğretiminin 4. sınıf öğrencilerinin problem kurma becerilerine ve motivasyonlarına etkisi
Bu araştırma, Scratch kodlama programı ile geliştirilen eğitsel oyunun 4. sınıf öğrencilerinin problem kurma becerileri ve motivasyonları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde matematik öğretiminde teknolojinin kullanımı giderek artmakta, geleneksel öğretim yöntemleri yerini daha etkileşimli ve öğrenci merkezli dijital öğrenme ortamlarına bırakmaktadır. Bu bağlamda, Scratch gibi blok tabanlı programlama araçları, öğrencilerin matematiksel kavramları daha somut hale getirmelerine ve problem çözme süreçlerini daha sistematik bir şekilde yapılandırmalarına olanak sağlamaktadır. Araştırmada, deneysel desenlerden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Çalışma, Kars ili Akyaka ilçesindeki bir ilkokulda öğrenim gören 4. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, deney ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılan öğrenciler oluşturmaktadır. Deney grubundaki öğrencilere, Scratch kodlama yazılımı kullanılarak oluşturulan eğitsel bir oyunla öğretim uygulanırken; kontrol grubundaki öğrencilere öğretim programı çerçevesinde geleneksel yöntemlerle eğitim verilmiştir. Verilerin toplanması sürecinde, öğrencilerin problem kurma becerilerini ölçmek amacıyla problem kurma testi ve öğrenme motivasyonlarını belirlemek için kullanılan motivasyon ölçeği uygulanmıştır. Öğretim sürecinin tamamlanmasının ardından, öğrencilerin problem kurma becerileri ve motivasyon düzeylerindeki değişimleri belirlemek için istatistiksel analizler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde deney grubundaki öğrencilerin problem kurma becerilerinde, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde bir gelişme gözlemlenmiştir. Bu durum, Scratch tabanlı eğitsel oyunun problem kurma sürecinde öğrencilerin daha etkin bir katılım göstermelerine olanak sağladığını ortaya koymuştur. Dışsal motivasyon düzeyleri açısından, deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak, deney grubunun ön test ve son test puanları arasında dışsal motivasyon lehine anlamlı bir fark gözlenmiştir. Bu sonuç, Scratch destekli etkinliklerin öğrencilerin dışsal motivasyon düzeylerinde artış sağladığını ortaya koymaktadır. Motivasyonsuzluk düzeyleri açısından, deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasında anlamlı bir fark gözlenmiştir. Deney grubunun kendi içinde yapılan karşılaştırmada motivasyonsuzluk düzeylerinde anlamlı bir düşüş saptanırken, kontrol grubunda bunun tersi yönde anlamlı bir artış meydana gelmiştir. İçsel motivasyon açısından, deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Ancak hem deney hem de kontrol gruplarında ön test ve son test karşılaştırmalarında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu sonuç, Scratch destekli matematik öğretiminin grup içi içsel motivasyon gelişiminde etkili olmadığını ortaya koymaktadır.
Türkiye'de sınıf öğretmenliği alanında yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi (2000-2024)
Bu çalışma, Türkiye'de 2000–2024 yılları arasında sınıf eğitimi alanında yapılmış lisansüstü tezleri; yıl, yöntem, veri toplama aracı, veri kaynağı, üniversite, enstitü, anabilim/bilim dalı, tez türü, sayfa sayısı ve danışman unvanı açısından incelemektedir. Çalışmada nitel araştırma türlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmış; YÖK Ulusal Tez Veri Tabanı'ndaki izinli ve tam metin sınıf öğretmenliği yüksek lisans ve doktora tezleri incelenmiştir. Toplam 3450 tezden 2989'u yüksek lisans, 461'i doktora tezidir. Çalışma 2000–2024 yıllarıyla sınırlandırılmıştır. Sınıf öğretmenliği alanındaki tezler incelenerek araştırma eğilimleri değerlendirilmiştir. En çok tez 2024'te, en az tez 2003'te yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak en çok ölçek, en az ses kaydı kullanılmış; çalışma gruplarında ise çoğunlukla ilkokul ve ortaokul öğrencileri yer almıştır. En çok araştırma yapan ilk beş üniversite sırasıyla Gazi, Çanakkale Onsekiz Mart, Necmettin Erbakan, Marmara ve Çukurova'dır. Bu veriler, sınıf öğretmenliği alanındaki lisansüstü çalışmaların eğitim bilimleri ve uygulamaya katkı sağladığını göstermektedir. Ayrıca 2000–2024 aralığında tezleri inceleyen bir araştırmaya rastlanmamış olup, çalışma bu yönüyle literatüre önemli bir rehber niteliğindedir. Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmenliği, lisansüstü tez, doküman incelemesi
Türkiye ve Yunanistan'ın sınıf öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması
Bu çalışma, Türkiye ile Yunanistan'daki sınıf öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırmalı olarak ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi ve karşılaştırmalı eğitim yaklaşımlarından yatay yaklaşım kullanılmıştır. Her iki ülkede sınıf öğretmeni yetiştiren kurumların amaçları, eğitim programlarının süreçleri, kabul koşulları, ders içerikleri ve öğretmenlik uygulamaları gibi unsurlar analiz edilmiştir. Araştırma sürecinde Türkiye'nin Trakya Üniversitesi sınıf öğretmeni yetiştirme programı ile Yunanistan'ın Trakya Demokritos Üniversitesi (Democritus University of Thrace) sınıf öğretmeni yetiştirme programı incelenmiştir. Veriler doküman analizi yöntemiyle toplanmış hem ulusal hem de uluslararası kaynaklardan, üniversite web sitelerinden ve akademik veri tabanlarından yararlanılmıştır. İnceleme sonucunda her iki ülkenin öğretmen yetiştirme sistemlerinin benzer yönleri olduğu kadar yapısal farklılıklar barındırdığı görülmüştür. Türkiye'de milli ve kültürel değerlere vurgu yapılmakta, Yunanistan'da ise Avrupa birliği normlarına uygunluk ön planda tutulmaktadır. Eğitim süresi her iki ülkede de 4 yıl olarak belirlenmiştir. Üniversite kabul koşullarında her iki ülke de merkezi sınav sistemi uygulanmaktadır. Ancak sınavlar içerik ve yapı açısından farklılık göstermektedir. Türkiye'de alan eğitimi dersleri ağırlık gösterirken Yunanistan'da meslek bilgisi dersleri ağırlık göstermektedir. Öğretmenlik uygulamaları dersi Türkiye'de 7. yarıyılda başlarken Yunanistan'da 5. yarıyılda başlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Karşılaştırmalı Eğitim, Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Programları, Türkiye Eğitim Sistemi, Yunanistan Eğitim Sistemi
Leo Lionni kitapları ile oluşturulan etkileşimli kitap okuma etkinliklerinin okul öncesi dönem çocuklarının felsefi davranış ve tutumlarına etkisinin incelenmesi
Leo Lionni kitapları ile oluşturulan etkileşimli kitap okuma etkinliklerinin okul öncesi dönem çocuklarının felsefi davranış ve tutumlarına etkisini incelemek amacıyla yapılan araştırmada ön test, son test deney ve kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Araştırmaya, İstanbul İli Esenyurt İlçesi'nde Atatürk İlkokulu'na bağlı anasınıfına devam eden 15 deney, 18 kontrol grubu olmka üzere toplam 33 çocuk dahil edilmiştir. Veri toplamak amacıyla, kişisel bilgi formu ve Dirican ve Deniz (2017)'in geliştirmiş oldukları ' Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Felsefi Tutum ve Davranışlarını Belirleme Kontrol Listesi' kullanılmıştır. Deney grubundaki çocuklara, araştırmacı tarafından 10 hafta boyunca haftada bir gün Leo Lionni kitapları kullanılarak etkileşimli kitap okuma etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklara herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır, ancak araştırma verileri toplandıktan sonra etik gerekçelerle bir oturum etkinlik yapılmıştır. Deney ve kontrol gruplarındaki çocukların ön test ve son test puanları arasındaki felsefi davranış ve tutumları farklılıklarının Pearson Ki-Kare testi, deney grubu ön test-son test felsefi davranış ve tutum farkı McNemar testi ile analiz edilmiştir. Verileriz analizi sonucunda deney ve kontrol grubunda bulunan çocukların felsefi davranış ve tutumları açısından ön test sonuçları büyük ölçüde benzer başlangıç seviyelerine sahip oldukları söylenebilmektedir. Son test sonuçlarında ise deney grubu adına anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, araştırmada Leo Lionni kitapları kullanılarak etkileşimli kitap okuma etkinliklerinin deney grubundaki çocukların dinlediklerinde yeni olan sözcükleri fark ederek sözcüklerin anlamını sorma, haklarını söyleme, başkalarının hakları olduğunu söyleme, dinledikleri ile ilgili sorular sorma ve merak ettiği konuyla ilgili sormaktan hoşlanma, başkaları için takdir ve övgü sözcükleri kullanma gibi becerilerine olumlu yönde etki ettiği söylenebilmektedir.
Okul öncesi çocuklarının öz düzenleme ve üstbilişsel becerilerini destekleyici uygulamalarına yönelik bir eylem araştırması
Bu araştırmada araştırmacı okul öncesi öğretmeninin çocukların öz düzenleme ve üstbilişsel becerilerini desteklemeye yönelik uygulamalarının eylem araştırması yoluyla geliştirilmesi ve incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmacı öğretmenin uygulamalarındaki değişim ve sınıfında bulunan çocukların öz düzenleme ve üstbilişsel becerileri incelenmiştir. Çalışma eylem araştırması olarak planlanmıştır. Araştırma verileri nitel veri toplama araçlarından gözlemler, araştırmacı günlüğü ve çocuk ürünleri ile toplanmıştır. Araştırmanın çocuklara yönelik verileri Cambridgeshire Bağımsız Öğrenme Kodlama Şeması: 3–5 Yaş Çocuklarda Öz düzenleme ve Üstbilişin Sözel ve Sözel Olmayan Göstergeleri ile analiz edilirken, öğretmene yönelik veriler ise ön kodlama ve eksenel kodlama yöntemleri ile analiz edilmiştir. Araştırma verileri öğretmen ve çocuklar açısından değerlendirilerek, bulgular iki ayrı bağlamda sunulmuştur. Araştırma sonucunda çocukların üstbilişsel bilgi, üst bilişsel düzenleme ve duygusal ve motivasyonel düzenleme becerilerinde artış gösterdiği görülürken, öğretmen uygulamalarının ise öğrenme ortamları, etkinlik türleri, öğretim uygulamaları ve aile katılımı açılarından çocukların öz düzenleme ve üst bilişsel becerilerini destekleyici şekilde değiştiği ve geliştiği tespit edilmiştir.
Ebeveynlerin doğayla ilişki düzeyleri ile çocuklarının doğayla bağlantı kurma eğilimleri arasındaki ilişki
Bu çalışmanın amacı, ebeveynlerin doğayla ilişki düzeyleri ile çocuklarının doğayla bağlantı kurmaya yönelik eğilimleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda "Ebeveynlerin doğayla ilişki düzeyleri ile çocuklarının doğayla bağlantı kurmaya eğilimleri arasında ne tür bir ilişki vardır?" sorusuna cevap aranmıştır. Yapılan çalışma, ilişkisel tarama modelinde nicel bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında, Trabzon ilinde MEB'e bağlı anasınıfları, bağımsız anaokulları ve uygulama anasınıflarında eğitim görmekte olan çocuklar ve ebeveynleri oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın örneklem grubunu ise 225 ebeveyn ve çalışmaya dahil edilen okul öncesi kurumlarına devam etmekte olan 60-72 aylık 225 çocuk oluşturmaktadır. Çalışmada, ebeveynlerden ve 60-72 aylık çocuklarından gerekli verileri toplamak için "Ebeveyn-Çocuk Demografik Bilgi Formu", " Ebeveyn Doğayla İlişki Ölçeği" , " 60-72 Aylık Çocuklarda Doğayla Bağlantı Kurmaya Eğilim Ölçeği" ve "Doğada Yapılan Aktivitelere Dair Ebeveyn Görüşleri Anketi" kullanılmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics v.26 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Normal dağılım gösteren verilerin analizinde T-Test ve ANOVA ; normal dağılım göstermeyen verilerin analizinde ise Mann Whitney-U ve Kruskall Wallis-H analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre yalnızca Doğayla İlişki Ölçeği ile çocuk yaşı değişkeni arasında negatif yönlü ve çok zayıf seviyede anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. (r=-0,179; p=0,037).
Erken okuryazarlık becerilerinin desteklenmesinde etkileşimli kitap okumaya yönelik okul öncesi öğretmenlerinin görüş ve uygulamaları
Bu araştırma erken okuryazarlık becerilerini desteklemede Etkileşimli Kitap Okumaya yönelik okul öncesi öğretmenlerinin görüş ve uygulamalarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni ile yürütülen bu araştırma, amaçsal örnekleme kapsamındaki ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı anaokulları veya anasınıflarında görev yapmakta olan dokuz okul öncesi öğretmeni ile yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen nitel veriler araştırmacı tarafından alanyazın taraması yapılarak oluşturulan Erken Okuryazarlık Becerilerinin Desteklenmesinde Etkileşimli Kitap Okumanın Kullanımına Yönelik Yarı Yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu ve Erken Okuryazarlık Becerilerinin Desteklenmesine Yönelik Etkileşimli Kitap Okuma Uygulamaları İnceleme Formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen nitel verilerin analizinde tümevarımsal içerik analizi kullanılmıştır. Yapılan analizlerin ardından Okul Öncesi Öğretmenlerinin Erken Okuryazarlık Becerilerini Desteklemede Etkileşimli Kitap Okumaya Yönelik Görüşleri, Okul Öncesi Öğretmenlerinin Etkileşimli Kitap Okuma Yöntemine ve Etkileşimli Kitap Okuma Stratejilerine Yönelik Görüşleri ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Gerçekleştirdikleri Etkileşimli Kitap Okuma Uygulamalarının Özellikleri olmak üzere üç temaya ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin çoğunlukla Etkileşimli Kitap Okumanın erken okuryazarlık becerilerini desteklediğini, gelişime katkıları olduğunu ve aktif katılım sağladığını düşündükleri anlaşılmıştır. Öğretmenlerin Etkileşimli Kitap Okumaya hazırlık esnasında yapılanlara yönelik çoğunlukla kitap seçimi ve uygulama aşamalarına yönelik okuma öncesi uygulama adımı bağlamında görüş bildirdikleri, ayrıca Etkileşimli Kitap Okuma uygulamaları içeren eğitimlere ihtiyaç duydukları görülmüştür. İncelenen öğretmen uygulamalarının video kayıtlarında ise uygulamaların tamamının büyük grup ve tamamına yakınının "U" şeklindeki oturma düzeni ile yürütüldükleri, erken okuryazarlık becerilerinin alt boyutlarını desteklemeye yönelik uygulamaların ise sınırlı olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular ve sonuçlar doğrultusunda öğretmenlere, alan uzmanlarına ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.
İngilizce dersi öğretim programında yer alan değerlerin ilkokul kitaplarına yansıması
Değer bireylerin hayatı anlamlandırmasında önemli bir kılavuzdur. Değerlerin öğrencilere küçük yaşlarda aile, okul, sosyal çevre gibi ortamlarda kazandırılması gerekmektedir. Son yıllarda değerlerin eğitimindeki yeri önem kazanmakta ve eğitimin vazgeçilmez bir aracı olan ders kitaplarındaki varlığı büyük merak uyandırmaktadır. Özellikle dil eğitiminde değerlerin çocuklara erken yaşlardan itibaren aktarılması gerektiğine inanılmaktadır. Bu çalışma İngilizce dersi öğretim programında yer alan değerlerin ilkokul İngilizce ders kitaplarına yansımasını incelemektedir. Çalışma temelde beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümü giriş bölümü olarak yer almakta ve bu bölümde çalışmanın amacı, problem durumu, sayıltılar ve sınırlılıklar ele alınmıştır. İlk bölümde yer alan araştırmanın amacı, İngilizce dersi öğretim programının değerlerle ilgili hedeflerini belirlemek ve bu değerlerin ilkokul kitaplarına nasıl yansıtıldığını analiz etmektir. İkinci bölümde araştırmanın kuramsal temellerine yer verilerek değer kavramı ele alınarak sunulmuştur. Üçüncü bölümde ise yöntem başlığı altında toplanmış olup araştırmaya yönelik nitel yöntemlerden doküman analizi ile ele alınmış ve değerlerin ne derece yansıdığını belirlemek için frekans tabloları oluşturulmuştur. Yapılan inceleme sonucu İngilizce dersi öğretim programında belirtilen değerlerin ilkokul kitaplarına kısmen yansıtıldığını göstermektedir. Bazı değerlerin daha belirgin bir şekilde işlendiği, ancak bazılarının ise yeterli düzeyde yer almadığı tespit edilmiştir. Değerlere daha çok görsellerde yer verildiği ama değerlerin metinlerde, alıştırmalarda çok fazla görülmediği anlaşılmıştır. Dördüncü bölümde ise tez çalışmasının süre planlaması verilmiştir. Hangi tarihlerde nasıl bir ilerleme kaydedileceği planlanarak sunulmuştur. Son bölüm olan beşinci bölümde ise nitel araştırmalar sonucunda elde edilen sonuçlara yer verilmiştir. Bu veriler gösteriyor ki ilkokul İngilizce ders kitaplarında daha çok dostluk, sevgi, saygı, yardımseverlik yer almıştır. En az yer verilen değerler ise adalet ve vatanseverliktir. Sonuç olarak bu değerlerin öğrencilerin karakter gelişimine olumlu katkı sağlayabileceğinden değerlerin temalarda homojen şekilde yer alması gerektiği önerilmiştir.
Okul öncesi dönemde oyun uygulamalarında öğretmen-çocuk etkileşiminin incelenmesi
Öğretmen-çocuk etkileşimleri gelişim ve öğrenme üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada alanyazında öğretmen-çocuk etkileşimlerinin en çok gözlemlenebileceği zamanlar olduğu belirtilen serbest oyun zamanı ve oyun tabanlı öğrenme süreçlerindeki öğretmen çocuk etkileşimleri derinlemesine incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemi ile yürütülmüş bir çoklu durum çalışmasıdır. Araştırmanın veri toplama aracı yarı yapılandırılmış gözlem tekniğidir. Araştırmanın çalışma grubunu Aydın ilindeki farklı kurum türlerindeki üç okul öncesi öğretmeni ve bu öğretmenlerin sınıfındaki 60-72 ay aralığındaki 48 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın analizleri Flanders'ın Etkileşim Analizi Kategorileri (FIAC) ile gerçekleştirilmiştir. FIAC analizleri sonucunda öğretmenlerin çocuklarla olan etkileşimlerinde en çok sunar, sorular sorar ve yönetir kategorilerini kullandıkları; çocukların bu etkileşimlere genellikle cevap vererek katıldıkları, öğretmenlerin çocuklara göre daha çok etkileşim hamlelerinde bulundukları bulguları elde edilmiştir. Bu bulgular alanyazında var olan çalışmalar ile birlikte tartışılmıştır. Bulgularla paralel olarak okul öncesi öğretmenlerine, okul öncesi eğitim araştırmacılarına ve öğretmen eğitimi ile ilgili kurumlara önerilerde bulunulmuştur.
Yaşam becerileri programının okul öncesi dönem çocuklarının sosyal problem çözme davranışlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı Yaşam Becerileri Eğitim Programının çocukların sosyal problem çözme davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 60-72 aylık çocuklara yönelik bir yaşam becerileri eğitim programı geliştirilmiştir. Çalışma karma araştırma yöntemlerinden iç içe karma desen ile tasarlanmıştır. Yaşam Becerileri Programının çocukların sosyal problem çözme davranışları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla ön test, son test ve izleme ölçümlü yarı deneysel desen; programın çocukların davranışlarında oluşturduğu değişimi incelemek için ise ailelerle yapılan nitel görüşmeler ve çocuk değerlendirmeleri kullanılmıştır. Ankara'nın Etimesgut ilçesinde yer alan bir bağımsız anaokuluna devam eden 60-72 aylık 71 çocuk (36'sı deney, 35'i kontrol grubu olmak üzere) araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Deney grubundaki çocuklara Yaşam Becerileri Programı uygulanmış, kontrol grubundaki çocuklara ise son test ölçümlerinin yapılmasından sonra programın belirli bir kısmı uygulanmıştır. Veri toplama araçları olarak; Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği, 5-6 yaş Çocukları için İletişim Becerileri Ölçeği, Problem Çözme Becerisi Ölçeği, Sosyal Problem Çözme Becerileri Ölçeği, Aileler için Program Değerlendirme Formu ve çocuk resimleri kullanılmıştır. Deney grubundaki çocuklara son testlerin tamamlanmasından 7 hafta sonra izleme testleri uygulanmıştır. Araştırmanın verileri ilişkili örneklemler için t testi ve içerik analizi ile analiz edilmiştir. Bulgular, deney grubundaki çocukların sosyal problem çözme, problem çözme, iletişim becerisi ve kişilerarası beceriler son test puanlarının anlamlı düzeyde arttığını; Yaşam Becerileri Eğitim Programının çocukların yaşam becerileri ve sosyal problem çözme becerilerinin desteklenmesinde etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca ebeveynler program sonrasında çocuklarının programda hedeflenen becerilerinde olumlu yönde değişim gözlemlediklerini belirtmişlerdir. Çocuk resimleri incelendiğinde de çocukların programda ele alınan kazanım ve göstergeleri edindikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Türkiye'deki yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin yabancılaşma ve kendilik durumlarının değerlendirilmesi
Bu araştırma, Türkiye'deki yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin yabancılaşma ve kendilik durumlarının değerlendirilmesini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma türü durum çalışması olarak tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara'da eğitim alan yabancı uyruklu 3. ve 4. sınıfların her birinden seçilen dört ilkokul çocuğu oluşturmaktadır. Katılımcı çocukların, yabancılaşma durumlarını yorumlayabilmek için odak grup görüşme sorularıyla; kendilik durumlarını yorumlayabilmek için Sokratik sorgulama sorularıyla ve hem yabancılaşma hem de kendilik durumlarını yorumlayabilme adına çocukların kendilerini özdeşleştirdikleri nesnelerden oluşturdukları öykülerden veri elde edilmiştir. Odak grup görüşme soruları Eric, Kayıp Şey, Hoş Geldiniz ve Özgür adlı öykü kitaplarının içeriğine göre; Sokratik sorgulama soruları bavul ve ayakkabı kavramlarıyla ilgili kurgulanan metinler üzerine tasarlanmıştır. Verilerin elde edilmesi ve incelenebilmesi adına katılımcıların izinleri doğrultusunda ses kaydı alınıp sonrasında deşifre edilmiştir. Elde edilen veriler Gilles Deleuze'nin rizom analizi, Ruth Wodak'ın tarihsel söylem yaklaşım analizi ve betimsel analize göre çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda ise, yabancı uyruklu ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin yabancılaşma içinde olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Kendiliklerini gerçekleştirmelerine yönelik de olumsuz bir durum tespit edilmemiştir.
Okul öncesi dönem çocuklarının motor becerileri ile yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Okul öncesi dönem gelişimin en hızlı ilerlediği dönemlerden biridir. Çocuklar hareket ederek dış dünyayı tanır ve adaptasyon sağlar. Motor gelişim, bireye özgü özelliklerin ve çevresel etkenlerin etkileşimiyle kazanılan hareket yeterliliğidir. Bebeklikten itibaren motor gelişim bireyin bilişsel gelişimi için ön koşul olarak incelenmektedir. Bilişsel gelişim ile birlikte kazanılan üst düzey bilişsel becerilerden olan yürütücü işlevler; hedefe yönelik davranışları gerçekleştirmek, çevrede meydana gelen değişikliklere ve ihtiyaçlara uyum sağlayabilmek için gereklidir. Yürütücü işlev becerilerinin de birçok alanla ilişkisi araştırma konusu olmuştur. Son dönemde yapılan çalışmalar göstermektedir ki çocukların motor becerileri geliştirmek için yapılan etkinlikler, fiziksel ve bilişsel gelişimini desteklemektedir. Araştırmaların öncülük etmesine rağmen motor-bilişsel ilişkileri daha iyi betimlemek üzere daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırma ile okul öncesi dönem çocukların motor becerileri ile yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırma nicel bir çalışma olup, çalışma grubunu Ankara il merkezindeki MEB'e bağlı resmi anaokullarında eğitim görmeye devam eden 60-72 ay arasındaki 141 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Beery-Buktenica Gelişimsel Görsel-Motor Koordinasyon Testi, Büyük Kas Motor Gelişim Testi -2 (BKMGT-2), Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri (ÇDYİE) ve aile çocuk formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ince motor beceriler ve yürütücü işlev becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Büyük kas motor beceriler ve yürütücü işlev becerileri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Motor beceriler ile yaş arasında pozitif korelasyon bulunurken, yürütücü işlevleri ve yaş arasında ilişki tespit edilmemiştir. Nesne kontrol becerisi ve ketleyici kontrol puanları erkekler lehine anlamlı çıkarken, diğer alt test puanları cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir.
Erken çocukluk eğitimi öğretmenlerinin olgun oyuna ilişkin uygulamalarının ve görüşlerinin oyundaki öğretmen rolü çerçevesinde incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Olgun Oyun Gözlem Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlama çalışmasını yapmaktır ve erken çocukluk eğitimi öğretmenlerinin olgun oyuna ilişkin uygulamalarını ve görüşlerini incelemektir. Araştırmada karma yöntemler araştırmasının açımlayıcı sıralı deseni kullanılmıştır. Nicel aşamada, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 72 erken çocukluk eğitimi öğretmeni ve bu öğretmenlerin sınıfları ile çalışılmıştır. AFA ve DFA analizi sonucunda ölçeğin, çocuk ve öğretmen olmak üzere iki boyutlu bir yapıya sahip olduğu ve öğretmen boyutunun çocuk boyutunu yordadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel aşamasında bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Nitel araştırmanın çalışma grubunu, uygun ve aşırı durum örneklemesi ile belirlenen 6 erken çocukluk eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, yarı yapılandırılmış gözlem formu, görsel dokümanlar ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. İçerik analizi yönteminin kullanıldığı bu araştırmada çoklu durum analizi yapılmıştır. Birleştirme aşamasında nicel, nitel ve birleştirilmiş bulgular, birleştirilmiş görseller aracılığıyla sunulmuş ve meta çıkarımlarda bulunulmuştur. Gözlem bulgularına göre, ölçekten düşük puan alan Durum 1'deki öğretmenler oyuna aktif katılım göstermemiş ve olgun oyunu destekleyici davranışlar sergilememiştir. Buna karşın ölçekten yüksek puan alan Durum 2'deki öğretmenler oyunda yardımcı oyuncu ve oyun lideri rollerini üstlenmiş ve olgun oyunu destekleyici davranışlar göstermiştir. Görüşme bulgularına göre, her iki durumdaki öğretmenler güvenliği sağlayıcı, izleyici ve oyuncu rollerini üstlenmiş ve olgun oyun destekleyici davranışlar sergilemiştir. Birleştirilmiş bulgulara göre ise Durum 2'deki öğretmenler, Durum 1'deki öğretmenlere göre çocukların oyunlarına daha aktif katılım sağlayarak olgun oyunu desteklemektedir. Bununla birlikte her iki durumdaki öğretmenlerin olgun oyunu ileri düzeyde desteklemedikleri göz önünde bulundurularak, öğretmenlerin olgun oyunu destekleyici öğretmen müdahalesine ilişkin teorik ve uygulamalı eğitimlere ihtiyaçlarının olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: olgun oyun, öğretmenlerin rolleri, öğretmenlerin görüşleri, karma yöntemler araştırması
Hikâye haritası ve çift girişli günlük stratejilerinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel okuma ve öyküleyici yazma becerilerine yansımaları
Bu araştırmanın amacı, çocuk edebiyatı eserlerinden faydalanılarak okuryazarlık becerilerinin gelişimini destekleyen stratejiler arasında yer alan hikâye anlama öğretimi stratejilerinden çift girişli günlük ve hikâye haritası stratejileri ile öğrencilerin eleştirel okuma ve öyküleyici yazma becerilerindeki yansımaları incelemektir. Araştırma nitel bir yaklaşımla durum çalışması desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılının bahar döneminde öğrenim görmekte olan 19 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Altı haftalık uygulama sürecinde farklı çocuk edebiyatı eserleriyle çalışılarak uygulama haftalarında çalışılan çocuk kitaplarına yönelik hikâye haritası stratejisinin uygulandığı etkinlik, çift girişli günlük stratejisinin uygulandığı etkinlik ve öyküleyici yazma formu aracılığıyla araştırmanın verileri toplanmıştır. Eleştirel okuma becerisinin alt boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesinde "Eleştirel Okuma Değerlendirme Aracı" ile öyküleyici yazma becerisinin değerlendirilmesinde ise literatürde bulunan "Hikâye Unsurlarını Değerlendirme Aracı" kullanılmıştır. Araştırmada toplanan veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, uygulama süreci boyunca eleştirel okuma becerisinin alt boyutlarından orta-iyi düzeyde gelişme gösteren öğrenci yanıtlarının en yüksekten en düşüğe doğru sırasıyla anlam oluşturma, değerlendirme, sorgulama, yansıtma ve ilişkilendirme boyutlarında olduğu görülmüştür. Yansıtma ve ilişkilendirme boyutları uygulama sürecinde öğrencilerin eleştirel okuma becerisinin zayıf-çok zayıf düzeylerinde olduğunu göstermiştir. Öğrencilerin öyküleyici yazma becerisine yönelik elde edilen bulgular ise öğrencilerin uygulama süreci boyunca yazdıkları öykülerinin hikâye unsurlarına göre değerlendirilmesi sonucunda ana karakter, yer, zaman, başlatıcı olay, problem, problem çözme teşebbüsleri ve sonuç unsurlarında kısmen yeterli ve yeterli düzeyde gelişme gösterdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin Hikâye Haritası Etkinliğini doldurmalarındaki gelişim yazdıkları öykülerde de öykü unsurlarını kullanma durumlarına olumlu bir şekilde yansıdığı görülmektedir.
Ses temelli okuma yazma öğretiminde öğretmenlerin yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri
Okuma, merak duygusunu güdüleyen, farklı dünyaların kapılarını açan, yaşamın en önemli parçası denilebilecek bir beceridir. Bu beceriyi, kimileri bireysel ya da çevresel faktörler nedeniyle okula başlamadan; kimileri ise ilkokula başladıklarında öğretmenlerinin rehberliğinde öğrenmek istemektedir. Öğretmenler, öğrencilerinin bireysel farklılıklarını ve hazırbulunuşluklarını göz önüne alarak, onlar için en doğru yöntemi uygulayarak, böylesine önemli bir beceriyi edinmeleri noktasında öğrencilerine rehberlik etmektedirler. Ülkemizde farklı yöntemler denenmiş olsa da 2004-2005 eğitim-öğretim yılı itibariyle Ses Temelli Cümle Yönteminin uygulanmasına başlanmıştır. Bu araştırmada, Ses Temelli Cümle Yöntemiyle öğretim yaparken ses gruplarının öğrenciler için uygunluğu ve hangi seslerin öğretim sırasının süreci olumsuz etkilediği, okuma yazma sürecinde öğretmenlerin karşılaştıkları zorlukların neler olduğu üzerine öğretmenlerle yarı yapılandırılmış görüşme formu ile bulgular edinilmek ve çözüm önerileri geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda edinilen verilerin yorumlanmasında içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Desen olarak ise durum çalışması nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi ölçüt örneklem ve maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemi kullanılarak 2023-2024 eğitim öğretim yılında Diyarbakır ilinde birinci sınıf öğretmenliği yapan ve Ses Temelli Cümle Yöntemiyle en az bir kere birinci sınıf okutmuş 20 öğretmenden oluşturulmuştur. Araştırmada, öğrencilerin okuma yazma sürecine hazırlık aşamasında hazırbulunuşluklarına yönelik eksikler olduğu tespit edilmiş ve bu eksiklere yönelik önerilerde bulunulmuştur. Öğretmenlerin, ses gruplarında bazı seslerin yazma bazı seslerin okuma bazı seslerin ise birbirlerine benzemesi nedeniyle karışıklar yaşandığı belirtilmiştir. Belirtilen seslerin neden yerlerinin değiştirilmesi gerektiği ile ilgili öğretmen görüşleri alınmış, incelenmiş ve bulgulara araştırmada yer verilmiştir.
Okul öncesi öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretim ile ilgili uygulamalarının ve görüşlerinin incelenmesi
Bu çalışmanın temel amacı okul öncesi öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretim ile ilgili uygulamalarının ve görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Kahramanmaraş ilinde görev yapmakta olan üç okul öncesi öğretmeninin farklılaştırılmış öğretimle ilgili uygulamaları gözlemlenmiş ve katılımcı öğretmenlerle birebir görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda önce öğretmenlerden gözlemler yapılarak veriler toplanmıştır. Gözlemler sırasında katılımcı öğretmenlerin içerik, süreç ve ürün boyutunda yaptıkları farklılaştırmalar ile öğrenme ortamlarının düzenlenmesi ve değerlendirme sürecinde yaptıkları farklılaştırma uygulamaları gözlemlenmiştir. Her sınıfta üçer gözlem yapılmış ve gözlem sürecinin sonunda her öğretmenle bire bir görüşmelerin yapılmıştır. Verilerin analizi, nitel analiz yöntemlerinden olan tümevarımsal ve tümdengelimsel veri analizi olmak üzere iki yöntem birlikte kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın geçerliği ve güvenirliği için veri çeşitliliği tekniği kullanılmış olup, görüşmelerin öncesinde pilot görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın bulguları farklılaştırılmış öğretimde içeriğin farklılaştırılması, farklılaştırılmış öğretimde sürecin farklılaştırılması, farklılaştırılmış öğretimde ürünün farklılaştırılması, öğrenme ortamlarının farklılaştırılması ve farklılaştırılmış öğretimde değerlendirme temaları doğrultusunda analiz edilmiştir. Bu çalışma, okul öncesi öğretmenlerinin farklılaştırmayı farklı şekillerde uyguladığını betimlemekle birlikte, öğretmenlerin öğrenme süreçlerini zenginleştirme noktasında desteğe ihtiyaç duyduklarını göstermektedir.
Etkileşimli kitap okuma uygulamalarının çocukların dil ve sosyal-duygusal gelişimine etkisinin incelenmesi
Bu çalışmada 48-66 aylık çocuklara etkileşimli kitap okuma tekniği ile yapılan uygulamalarının geleneksel okuma tekniğine kıyasla dil ve sosyal duygusal gelişimlerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma bağımsız anaokulunda 87 çocukla yürütülmüştür. Araştırma karma yöntem deneysel desendir. Veri toplama araçları olarak Aile Bilgi Formu, Kitap Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği, Denver II Gelişimsel Tarama Testi, Türkçe Erken Dil Gelişim Testi ve Okul Öncesi Sosyal Duygusal Gelişim Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Uygulamada deney gruplarına etkileşimli kitap okuma tekniği ile, kontrol grubuna ise geleneksel kitap okuma tekniği ile 30 kitap okunmuştur. Araştırma sonucunda 48-60 aylık gruplarda ve 60-66 aylık gruplarda dil gelişiminde istatistiksel olarak etkileşimli kitap okuma tekniğinin geleneksel okuma tekniğine göre dil gelişimini daha çok desteklediği bulunmuştur. Aynı gruplarda sosyal duygusal gelişimlerinin değerlendirilmesi sonucu 48-60 aylık çocukların OSGÖ toplam puanlarında anlamlı farklılık bulunmuşken; 60-66 aylık çocuklarda anlamlı farklılık bulunamamıştır. 48-60 ve 60-66 aylık çocukların OSGÖ toplam puanlarının ön test ve son test bağımlı örneklem t testi sonuçlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Bu sonuca bağlı olarak bu gruplarda her iki tekniğinde sosyal duygusal gelişimi desteklediği; 48-60 aylık grupta etkileşimli kitap okuma tekniğinin geleneksel kitap okuma tekniğine göre daha etkili olduğu bulunmuştur. Ele alınan sosyal alt alanlarda 48-60 aylık grupta olumlu benlik imajı sergileme, hareketlilik düzeyini ve dikkatini düzenleme, çeşitli uyum becerileri alt boyutlarında anlamlı farklılık elde edilirken; bağımsızlık gösterme alt boyutu 48-60 ay ve 60-66 aylık çocuklarda anlamlı farklılık göstermiştir. Anahtar sözcükler: etkileşimli kitap okuma, geleneksel kitap okuma, dil gelişimi, sosyal-duygusal gelişim
Resimli öykü kitabı okuma uygulamalarının 48-60 aylık çocukların erken okuryazarlık ve matematik becerilerine etkisi
Okul öncesi dönem, insan yaşamında gerçekleşen pek çok davranış ve becerinin temellerinin atıldığı eşsiz deneyimlerle dolu kritik bir dönemdir. Erken dönem akademik başarının temelinde erken okuryazarlık ve erken matematik becerileri yer almaktadır. Erken çocukluk döneminde çocukların matematik becerilerini edinmelerinde etkili olabilecek farklı niteliklere sahip birçok çocuk edebiyatı eseri bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, resimli öykü kitabı okuma uygulamalarının 48-60 aylık çocukların erken okuryazarlık ve matematik becerilerine etkisini incelemektir. Bu amaç ile karma yöntemin kullanıldığı bu araştırmada deneysel tasarım ve gözlem bir arada kullanılmıştır. Deneysel aşamada ön test son test kontrol gruplu desen tercih edilmiş, deney grubu çocukları ile sekiz hafta boyunca 30 kitap okuma uygulaması gerçekleştirilmiştir. Kitap okuma uygulamalarının ardından oturumlardan elde edilen gözlemler araştırmacı tarafından araştırmacı günlüklerine kaydedilmiştir. Araştırma, Çanakkale İli Kepez Beldesi'nde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulundaki 48-60 aylık çocuklar ile yürütülmüştür. Araştırmada, "Resimli Öykü Kitaplarını Değerlendirme Ölçeği", "Resimli Öykü Kitaplarında Matematik Kavram ve Becerilerini Belirlemeye Yönelik Kriter Formu", "Demografik Bilgi Formu", "Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Aracı (EOBDA)" ve "Erken Matematik Testi (EMAT)" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde deneysel aşamada SPSS Paket Programı kullanılmış, gözlem kayıtları ise betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre erken okuryazarlık ve matematik becerilerinin geliştirilmesinde resimli öykü kitaplarının kullanılmasının faydalı olduğu görülmüştür. Buna ek olarak bu iki akademik becerinin birbiriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre uygulayıcı ve eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur.
Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki gelişim süreçlerine yönelik görüş ve deneyimlerinin incelenmesi
Bilginin sürekli değiştiği ve geliştiği günümüzde öğretmenlik mesleği de bu değişimin bir parçasıdır. Mesleki gelişim uygulamaları ise bu değişim sürecini kolaylaştırmayı sağlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgubilimden (fenomenoloji) yararlanılarak yapılan bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin mesleki gelişim süreçlerine yönelik deneyim ve görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma on okul öncesi öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşmeler ve mesleki gelişim deneyim formu aracılığıyla veriler toplanmış; tümdengelimsel ve tümevarımsal analizden faydalanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları içerik odaklılık, aktif öğrenme, tutarlılık, kolektif katılım ve süre temaları altında toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin kendi mesleki ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan, uygulama temelli, meslektaş etkileşimi ve iş birliği içeren mesleki gelişim deneyimlerinden daha çok faydalandıkları edinilen bulgular arasındadır. Araştırma sonuçları mesleki gelişimi etkili yapan bileşenler doğrultusunda tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.
Temel eğitim düzeyinde 21. yüzyıl becerilerinin yenilikçi sektör ve diğer paydaşlar ile karşılaştırmalı analizi
Araştırmanın amacı, sınıf eğitimi alanında çalışan öğretmen, okul yöneticisi ve akademisyenlerin 21. yy becerilerine yönelik bakış açılarını bu becerilerin odağında yer alan yenilikçi sektör temsilcileri ile karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Sivil toplum kurumu temsilcilerinden yazılım şirketlerine kadar geniş bir yelpazeden katılımcılar "paydaş" olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Öncelikle "21. yy becerileri farkındalık ölçeği" (21YBFÖ) geliştirilmiş sınıf öğretmenleri çalışma grubuna uygulanmıştır. Sonrasında birçok sektörden paydaşların olduğu 25 kişilik bir çalışma grubu ile katılımcıların 21. yy ideallerine dönük görüşlerinin analiz edilmesi amacıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, son yıllarda toplumsal ve akademik alanlarda geniş yer bulan ve 21. yy becerileri kavramına yönelik algıyı oluşturduğu düşünülen; yatırım, insan kaynağı ve inovasyon gibi sektörlerden lider isimlerin kamuoyuna açık 21. yy söylemleri küresel alanda etkin rol alan liderlerin 21. yy ideallerinin de çalışmaya dahil edilmesi amacıyla analiz edilmiştir. Bulgularına göre, sınıf öğretmenlerinin 21. yy becerilerine dair farkındalık düzeyinin iletişim becerisi haricinde yüksek olduğu; ölçek alt boyutlarının (iletişim, yaratıcılık vb.) birbiri ile arasında güçlü bir korelasyon bulunduğu; öğretmenlerin farkındalık düzeyleri ve alt boyutları ile okuttukları sınıflar arasında anlamlı bir fark bulunmadığı (p>0,05), öğretmenlerin farkındalık düzeyi ile yaş arasında (p˂0,05) anlamlı bir fark olduğu sonuçlarına erişilmiştir. Eğitim bilimcilerin kendi içerisinde tutarlı bir 21. yy becerileri perspektifinin bulunmadığı, paydaşların bakış açılarıyla ilgili kendi içerisinde yoğun çelişkilerin bulunduğu; küresel aktörlerin de 21. yy becerileri bağlamında gelecek tasavvurunun yeterince sürdürülebilir olmadığı bulgulanmıştır. Türkiye'de 21. yy becerilerinin gelecek kuşaklara aktarılması için hem eğitim camiasında hem de paydaşlar özelinde uygulanabilir bir 21. yy becerileri perspektifinin henüz yeterince oluşmadığı, elde edilen en temel sonuçtur.
Okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarının Öğrenme Döngüleri Modeli ile desteklenmesi
Araştırma okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarının öğrenme döngüleri modeli ile desteklenmesi süreçlerinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarındaki değişimlerinin nasıl olduğu ve bir mesleki gelişim modeli olarak öğrenme döngülerinin kullanılmasının öğretmen uygulamalarını desteklemedeki rolünün ne olduğu sorularına cevap aranmıştır. Araştırma Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir bağımsız anaokulu ve bir devlet vakfına bağlı anaokulu olmak üzere iki kurumda yürütülmüştür. Bu iki kurumda görev yapan dokuz okul öncesi öğretmeni çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımıyla, durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri öğrenme döngüleri kapsamında yapılan meslektaş gözlemleri ve yansıtıcı toplantılar ile öğrenme döngüleri öncesinde ve sonrasında tüm katılımcılarla bireysel olarak yapılan yarı Bu araştırma okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarının öğrenme döngüleri modeli ile desteklenmesi süreçlerinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme olarak değerlendirme uygulamalarındaki değişimlerinin nasıl olduğu ve bir mesleki gelişim modeli olarak öğrenme döngülerinin kullanılmasının öğretmen uygulamalarını desteklemedeki rolünün ne olduğu sorularına cevap aranmıştır. Araştırma iki kurumda yürütülmüştür. Bu iki kurumda görev yapan dokuz okul öncesi öğretmeni çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımıyla, durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri öğrenme döngüleri kapsamında yapılan meslektaş gözlemleri ve yansıtıcı toplantılar ile öğrenme döngüleri öncesinde ve sonrasında tüm katılımcılarla bireysel olarak yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Veriler sürekli karşılaştırmalı analiz yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrenme döngüleri modelinin işbirlikçi öğrenme, aktif katılım, dönüt ve yansıtma süreçleriyle katılımcıların uygulamalarını desteklediği bulgusuna ulaşılmıştır. Öğrenme olarak değerlendirme uygulamaları bağlamında ise öğretmenlerin dönüt, soru sorma, öz-değerlendirme ve akran değerlendirmesi uygulamalarının, çocuğu dinleme ve gözlemleme bileşenleriyle desteklendiği bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin değerlendirme uygulamalarının desteklenmesinde öğrenme döngüleri modelinin önemli katkıları olduğu sonucuna ulaşılmış ve öğrenme olarak değerlendirme süreci kavramsallaştırılmıştır.
Çocuk edebiyatı alanında yapılmış araştırmalar üzerine betimsel bir çalışma: Amerika Birleşik Devletleri örneği
Kişisel gelişimin önemli unsurlarından biri olan edebiyat, küçüklere yönelik içinde bulundurduğu zenginlik ile büyük önem taşımaktadır. Çocukların çeşitli alanlarda gelişimine çocuk edebiyatının katkısı, akademisyenlerin bu alanda çalışmalar yapmalarını ve bu alanın incelenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Yıllar içerisinde süre gelen araştırmalar birçok konuda birçok çocuğa ulaşmış ve anlamlı sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada Amerika Birleşik Devletleri'nde 2018 ve 2023 yılları arasında yapılmış olan çocuk edebiyatı araştırmalarını inceleyerek bu çalışmaların betimsel analizini ortaya koymayı amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda literatür taraması yapılarak doktora tezi, yüksek lisans tezi ve araştırma makaleleri nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada kullanılan sınıflandırma ölçeği Short (1995)'un "Research and Proffessional Resources in Children's Literature: Piecing A Patchwork Quilt" adlı eserinden alınmıştır. Ele alınan veri grubunda araştırma makalelerinin sayıca daha fazla olduğu; araştırmaların genellikle nitel araştırma yöntemlerini tercih ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Sınıflandırma sonucunda araştırmaların "tematik içerik analizi" temasında yoğunlaştığı belirlenmiştir. "Tematik içerik analizi" temasında ele alınan konular genel anlamda ırk, okul yaşamı, çocukların kişilik gelişimleri, ülkelerin kültürlerine göre edebi incelemeler, cinsiyet tercihlerinin edebiyata yansımaları, cinsiyet rolleri, beden algıları, ergen cinselliği, savaş vb. olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaların kuramsal çerçeveleri incelenmiş ve çalışmaların kuramsal çerçeveye yüksek oranda yer verdikleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına yönelik öneriler çalışma sonunda belirtilmiştir. Anahtar sözcükler: çocuk, edebiyat, çocuk edebiyatı, Amerika Birleşik Devletleri'nde çocuk edebiyatı, betimsel analiz.
Erken yıllarda etken öğretmenlik: Okul öncesi öğretmenlerini etken yapan özelliklerin ve uygulamaların incelenmesi
Bu çalışma etken okul öncesi öğretmenlerinin özellik ve uygulamalarının incelenmesini amaçlamıştır. Çalışmanın örneklemi, Burdur'da görev yapan okul öncesi öğretmenlerinden oluşmaktadır. Çalışmada hem nitel hem de nicel veri toplama yöntemlerini kullanan karma bir yöntem olan açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Nicel veriler "Etken Öğretmenlik Ölçeği" ile elde edilmiştir. Nicel verilerin analizi sonucunda okul öncesi öğretmenleri ile görüşmeler yapılmış ve uygulamaları gözlemlenmiştir. Nitel verilerin analizleri sonucunda ise öğretmenlerin planlama uygulamaları, öğretmenlerin öğretimsel uygulamaları, yaygınlaştırma, topluma hizmet, çocuğu tanıma ve değerlendirme, öğretmen öz değerlendirmesi ve mesleki gelişim, zorluklar ve başa çıkma yöntemleri, geçmiş ve kişisel deneyimler temalarına ulaşılmıştır. Sonuç olarak, etken okul öncesi öğretmelerinin çocukların gelişimi ve öğrenimi için farklı birçok uygulamalar gerçekleştirdikleri, mesleki gelişimlerine önem verdikleri, zorluklar karşısında mücadele ettikleri bulgularına ulaşılmıştır.
Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların cinsel eğitimine ilişkin annelerinin görüş ve deneyimleri
Araştırmada otizm spektrum bozukluğu olan çocukların cinsel eğitimine ilişkin annelerinin görüş ve deneyimlerine başvurularak derinlemesine inceleme yapılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji (olgu bilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bingöl ilinde bulunan otizm spektrum bozukluğu tanısı çocuğu bulunan 16 anne oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubunun oluşturulmasında amaçlı örneklem yöntemlerinden elverişli örneklem tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan ''Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ve Demografik Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Katılımcı görüşme formunda yer alan sorular literatür taramasından hareketle hazırlanmıştır. Oluşturulan veri toplama aracıyla anneler ile yüz yüze olacak şekilde ses kaydı alınarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden toplanan veriler annelerin görüşlerini yansıtması için 5 tema altında betimsel analiz yöntemiyle çözümlenip yorumlanmıştır. Yapılan analizler neticesinde dikkat çekici sonuçlardan bazıları ise şunlardır: Annelerin cinsel eğitime ilişkin görüş ve deneyimleri; farklı inanç, kültür, eğitim, bilgi ve deneyimlerine bağlı olarak çeşitlilik göstermektedir. Annelerin birçoğu cinsel eğitimi tanımlarken mahremiyet ile ilişkilendirdikleri, daha önce cinsel eğitim ile ilgili bir eğitim almadıklarını ve bu konuda kendilerini yeterli görmedikleri saptanmıştır. Buna rağmen annelerin tamamına yakını OSB olan çocuklarına cinsel eğitimin verilmesini gerekli ve önemli gördüklerini ifade etmişlerdir. Anneler çocuklarının cinsel eğitim ile tanışmamaları halinde başta cinsel açıdan olmak üzere her türlü tehlikelere açık olacaklarını, ileriki yaşamlarında zorluklarla karşılaşacaklarını, kendilerine ve topluma yabancılaşacaklarını, güvende olamayacaklarını, yanlış anlaşılacaklarını ve kendi haklarını koruyamayacaklarını düşündükleri sonucu ortaya çıkmıştır.
Okul öncesi dönemde pedagojik dokümantasyon ve etkileşim: Bir durum çalışması
Bu çalışma ile pedagojik dokümantasyon uygulanan sınıflarda etkileşimin ve pedagojik dokümantasyon uygulayıcısı öğretmenlerin sınıf içi etkileşimleri destekleyici uygulamalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma durum çalışması deseninde, nitel bir çalışmadır. Araştırmanın katılımcılarını, Ankara ilinde, bağımsız bir okul öncesi kurumunda görev yapmakta olan pedagojik dokümantasyon uygulayıcısı üç okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Çalışmanın verileri gözlem ve görüşme yolu ile elde edilmiş ve içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, soru sorma, dönüt sağlama, çocuk özerkliği, öğretmen duyarlılığı ve iş birlikçi öğrenme temalarına ulaşılmıştır. Bu araştırma ile pedagojik dokümantasyon uygulayıcısı öğretmenlerin sınıf içi etkileşimi destekleyici uygulamalarda bulundukları ve pedagojik dokümantasyon uygulamalarının etkileşimi desteklediği bulgularına ulaşılmıştır.
Erken çocuklukta felsefi etik programı uygulamasının çocukların etikanlayışlarında yarattığı değişimlerin incelenmesi
Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının etik anlayışlarının ve deneyimlerinin keşfedilmesi, müdahale sonrası etik anlayışlarında ve söylemlerindeki değişimlerin derinlemesine incelenmesi amaçlandığı için nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ili Çankaya ilçesinde bir okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 ay arası 6 çocuk oluşturmaktadır. Çalışmanın ilk basamağında; çocukların etik anlayışlarını keşfetmeye ve geliştirmeye yönelik uygulanacak olan "Erken Çocuklukta Felsefi Etik (The Philosophical Ethics in Early Childhood -PEECh)" programının Türkçeye çevirisi yapılmıştır. İkinci basamağında; çocuklarla etik ikilemlerden oluşan ve çocukların etik soruları anlaması ve fikir üretmesini sağlayacak kısa senaryolar tasarlanmış ve bu bağlamda çocuklara açık uçlu sorular yönlendirilmiştir. Çocuklara altı hafta boyunca dokuz oturumdan oluşan Erken Çocuklukta Felsefi Etik (The Philosophical Ethics in Early Childhood -PEECh)" programı uygulanmıştır. Programın uygulanmasından sonra çocuklarla yapılan görüşmeler tekrarlanmıştır. Çalışmada içerik analizi yöntemlerinden, tümdengelimci analiz ve tümevarımcı analiz yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Yapılan içerik analizi sonucunda görüşmeler; adil olma, empati ve perspektif alma, akranları dışlama ve dahil etme, problem çözme ve bilmiyorum/ilgisiz yanıtlar kategorisinde incelenmiştir. Araştırma sonucunda "Erken Çocuklukta Felsefi Etik" programının çocukların empati ve perspektif alma becerilerine, problem çözme becerilerine, etik kavramları tartışma becerileri de dahil olmak üzere etik anlayışlarına olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
İlkokul üçüncü sınıf fen bilimleri Beş Duyumuz ünitesine yönelik bilgilendirici çocuk kitaplarının değerlendirilmesi
Çocuk edebiyatında, bilgilendirici çocuk kitapları önemli bir yer tutmaktadır. Öğrencilerin ve öğretmenlerin, öğretim sürecinde bilgilendirici çocuk kitaplarından faydalanmaları eğitim sürecini zenginleştirebilir. Bilgilendirici çocuk kitaplarından öğrenciler istedikleri zaman faydalanabilecekleri gibi fen bilimleri, sosyal bilgiler ve matematik dersinde de öğretimi pekiştirmek amacı ile kullanılabilecek materyallerdir. Bu çalışmada ilkokul 3. sınıf fen bilimleri "Beş Duyumuz" ünitesine yönelik bilgilendirici çocuk kitapları seçkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Betimsel analiz ile sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın çalışma materyalleri belirlenirken ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmış olup "Beş Duyumuz" ünitesine yönelik seçilen kitap seçkisi, araştırmacı tarafından oluşturulmuş değerlendirme formu ile incelenmiştir. Yerli ve yabancı kitaplar, kitapçılarda yer alan kitaplar, yayınevleri, okul ve sınıf kitaplıklarındaki kitapların araştırılmasından sonra, konu ile ilgili 35 kitaba ulaşılmış olup, kitaplar analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda TÜBİTAK ve Teleskop Yayınevinin bilgilendirici türde en çok yayın yaptığı, yabancı yazarların, yerli yazarlara göre daha çok kitap yazdığı ve 2015 yılından sonra bilgilendirici kitapların daha yaygınlaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Yazarların çoğu deneyimli, kitaplar ise bilimsel ve günceldir. Kitapta yer alan bilimsel metodun basamakları yaş düzeyine göre oldukça yüksek bir oranda verilirken, doğadaki sebep-sonuç ilişkilerinin yeterince kurulamadığı görülmüştür. Kitapların giriş kısmında konu ile ilgili tanıtıcı bilgiye yer verilmesi bakımından oran oldukça düşük iken, kitabın sonunda ek bilgiye yer verilme oranı daha yüksektir. İç ve dış resimleme özellikleri bakımından kitapların yeterli olduğu görülmüştür. Kitaplarda, "Beş Duyumuz" ünitesinin kazanımlarının tamamına yer verilmediği tespit edilmiştir. Kitapların zorluk seviyesi bakımından punto, resim-metin oranı ve cümledeki kelime sayısı incelenmiştir. İncelenen kitapların yarısından azının tamamen 3. sınıf öğrencileri için uygun olduğu görülmüştür. Anahtar sözcükler: Çocuk edebiyatı, bilgilendirici çocuk kitapları, fen bilimleri dersi, 3.sınıf, beş duyumuz ünites
Matematik eğitimde etkileşimli artırılmış gerçeklik uygulamalarının ilkokul öğrencilerinin kavram yanılgıları ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmada, matematik eğitiminde etkileşimli artırılmış gerçeklik uygulamaları kullanılmasının 4. sınıf öğrencilerinin kavram yanılgılarının giderilmesine ve matematik dersine yönelik tutumlarına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Etimesgut ilçesinde bulunan bir devlet okulunun 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya toplam 56 öğrenci (27'si deney grubu, 29'u kontrol grubu) katılmıştır. Araştırmada yarı deneysel araştırma desenlerinden ön test - son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri "Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Ölçme Öğrenme Alanındaki Kavram Yanılgıları Testi" ile toplanmıştır. Nicel verileri desteklemek için nitel verilerden yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri deney grubundaki 10 öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ile elde edilmiştir. Toplanan veriler SPSS 23.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri karışık desenler için iki faktörlü ANOVA testi ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre, etkileşimli artırılmış gerçeklik uygulamalarının deney grubundaki öğrencilerin ölçme öğrenme alanındaki kavram yanılgılarının giderilmesinde ve matematik dersine yönelik tutumlarında olumlu etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Nicel verilerin desteklenmesi için toplanan nitel verilerin bulguları ise artırılmış gerçeklik uygulamalarının yanlış bilinen bilgilerin düzeltilmesinde ve derse yönelik olumlu tutum geliştirilmesinde fayda sağladığı ortaya çıkmıştır.
Erken çocukluk eğitimcilerine yönelik hazırlanan ön yargısız eğitim programının öğretmenler ve çocuklar üzerindeki etkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenlerinin Ön Yargısız Eğitime yönelik bilgilerini incelemek, Ön Yargısız Eğitim Programı'nın öğretmenlere olan etkilerini incelemek, Ön Yargısız Eğitim Programı'nın çocuklara etkilerini incelemektir. Araştırma karma araştırma desenlerinden iç içe karma desen özelliği göstermektedir. Katılımcılar uygun örnekleme yöntemi kullanılarak araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada öncelikle okul öncesi öğretmenlerinin Ön Yargısız Eğitime yönelik bilgi ve ihtiyaçları incelenmiştir. İhtiyaç analizine 54 okul öncesi öğretmeni katılım sağlamıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında uygulanan programın öğretmenler ve çocuklara olan etkisi incelenmiştir. İhtiyaç analizinde, katılımcılar görev yaptıkları yerler ile kendi kültürleri arasındaki benzerliklerin olumlu etkilerinin daha çok olduğunu, farklılıkların hem olumlu hem de olumsuz etkileri olduğunu belirtmişlerdir. Deney grubu öğretmenlerinin program uygulandıktan sonra Ön Yargısız Eğitime yönelik tutumlarının ve Öz farkındalıklarının arttığı; izleme testinde de bu tutumun ve farkındalığın korunduğu bulunmuştur. Deney grubunda yer alan çocuklar cinsiyet, aile ve sosyal yapı, engel ve kültürel geçmiş alt boyutları ile toplam puanları ön ve son testlerde farklılaşmakta; son testlerde daha yüksek tutum sergilemektedirler. Benzer şekilde, izleme testinde de toplam puan ile cinsiyet ve aile ve sosyal yapı alt boyutları son testlerine göre yükselmiş olup; engel ve kültürel geçmiş alt boyutlarında farklılık bulunmamaktadır. Kontrol grubunda yer alan çocukların program öncesi ve sonrası farklılıklara saygı tutumlarında cinsiyet ve aile ve sosyal yapı alt boyutlarında ve toplam puanda anlamlı farklılık bulunmamıştır. Engel ve kültürel geçmiş alt boyutlarında ise anlamlı farklılık bulunmuştur. Bu bulgulara göre, Ön Yargısız Eğitim Programının öğretmenler ve çocuklar için etkili olduğu saptanmıştır.
Okul öncesi öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisinin ve çevrimiçi öğretmen yeterliklerinin incelenmesi
Bu çalışma, okul öncesi öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) ve çevrimiçi eğitim yeterliklerini değerlendirmeyi hedeflemektedir. Özellikle, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi ve TPAB öz-yeterlikleri ile çevrimiçi eğitim öz-yeterlikleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Eğitimde teknolojiyi etkili bir şekilde kullanma ihtiyacının önemi dikkate alındığında, okul öncesi öğretmenleri için özel olarak tasarlanmış bir TPAB ölçeğinin geliştirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu ölçek, okul öncesi döneme özgü durumları, kavramları, alanları ve gelişim bilgisini kapsayan, aynı zamanda okul öncesi öğretmenlerinin sahip olması gereken becerileri içermektedir. Okul öncesi öğretmenleri için özel olarak tasarlanmış TPAB ölçeğinin geliştirilmesi, onların özel gereksinimlerine yönelik bir değerlendirme aracına olan ihtiyacı karşılamaktadır. Ölçeğin geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış olup, yol analizi okul öncesi öğretmenlerinin TPAB ve çevrimiçi öğretim öz-yeterlik puanları arasındaki ilişkiyi doğrulamaktadır. Ayrıca, çalışma öğretmenlerin çevrimiçi eğitim sürecinde kendi yeterlik seviyelerini nasıl değerlendirdiğini ve TPAB'ın bu yeterliklerle ne ölçüde uyumlu olduğunu araştırmaktadır. Yol analizi aracılığıyla, okul öncesi öğretmenlerinin TPAB öz-yeterlikleri ile çevrimiçi eğitim öz-yeterlikleri arasındaki anlamlı ilişki incelenmiştir. Ek olarak, çalışmada yaş, eğitim düzeyi, çalışma süresi, çalışılan okul türü ve hizmet içi eğitim gibi demografik değişkenler de araştırılarak, öğretmenlerin teknolojiyi etkili bir şekilde kullanma öz-yeterliklerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu çalışma, okul öncesi öğretmenlerinin TPAB ve çevrimiçi eğitim yeterliklerini daha iyi anlamaya katkıda bulunarak, öğretmen eğitimi ve profesyonel gelişim alanına ışık tutmaktadır.
Eğitsel veri okuryazarlığı yeterlik algısı ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Gelişimin hızının yüksek olduğu erken çocukluk döneminde çocuklarla ilgili verilecek kararlar, uygulanacak etkinlikler veya alınacak önlemler onların çocukluk ve ileriki dönemlerini daha sağlıklı bir şekilde geçirmelerini sağlayacaktır. Veriye dayalı karar verme, öğretmenlerin, çocukların güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini belirlemek için değerlendirme verilerini inceledikleri ve elde ettikleri sonuçları uygulamalarında kullandıkları süreci ifade eder. Veriye dayalı karar vermenin bir parçası olan veri okuryazarlığı ise, verileri kullanarak soruları formüle aktarma ve bu soruları cevaplama becerisini içerir. Bu bağlamda, eğitsel veri okuryazarlığı, sınıfta veya okulda öğrenme ve öğretimi sürekli olarak geliştirmek amacıyla farklı türdeki verileri doğru bir şekilde elde etme, analiz etme ve bunlara yanıt verme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin eğitsel veri okuryazarlığına yönelik bir yeterlik algısı ölçeği geliştirmek amaçlanmıştır. Bu amaçla eğitsel veri okuryazarlığı için gerekli kaynaklar, yapılar, süreçler incelenmiş̧ ve eğitsel veri okuryazarlığını etkileyen etmenler ile geliştirmeye yönelik çıkarımlar araştırılmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye'de 81 ildeki MEB'e bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan 579 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Araştırma, rastgele atama yöntemi ile çevrimiçi bir link üzerinden uygulanmıştır. Araştırmanın veri analizi, SPSS veri analizi programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde ilk olarak, açıklayıcı faktör analizi ve güvenirlik analizleri için IBM SPPS 22.0, doğrulayıcı faktör analizi için ise IBM AMOS 24.0 paket programları kullanılmıştır. "Eğitsel Veri Okuryazarlığı Yeterlik Algısı Ölçeği", okul öncesi öğretmenlerinin eğitsel veri okuryazarlığı yeterlik algılarını belirlemeye yönelik sorular yer almıştır. Çalışmanın sonucunda geliştirilen Eğitsel Veri Okuryazarlığı Yeterlik Algısı Ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür.
Paydaş görüşlerine göre ilkokul dördüncü sınıf çocuklar için felsefe dersi öğretim programının özellikleri
Çocuklar için felsefe bir çocuk kitabı, resim, şiir ya da bir başka uyarıcıdan yola çıkarak bir uygulayıcı eşliğinde gerçekleşir. Bir yöntem, yaklaşım hatta bir ders olarak ele alınabilir. Bu araştırmada ise çocuklar için felsefe, bir ders olarak incelenmektedir. Araştırmada ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerine yönelik hazırlanacak olan bir çocuklar için felsefe dersi öğretim programının özelliklerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup araştırma durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak gözlem ve görüşme kullanılmıştır. Bu doğrultuda çocuklar için felsefe eğitmeni eğiticileri, felsefe alanı uzmanları, öğretmenler ve öğrenciler ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca çocuklar için felsefe etkinliklerinin yürütüldüğü bir dördüncü sınıfta gözlem yapılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre çocuklar için felsefe dersi öğretim programının amaçları beceri, değer ve felsefi tutum başlıkları altında toplanabilir. Dersin içeriğinde ise felsefeye, felsefenin araştırma alanları ve ilişkili disiplinlerine yönelik konuların yer alabileceği; bu konuların seçiminde ve sıralanmasında bazı noktalara dikkat edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öğrenme-öğretme sürecinde çeşitli uyarıcıların, etkinlik ve tekniklerin kullanılabileceği; uygulayıcının ise bu süreçte önemli rollere sahip olduğu görülmüştür. Son olarak ölçme ve değerlendirme sürecinde öğrencilerin değerlendirilmesi, öğrencilerin kendini değerlendirmesi ve öğrencilerin dersi değerlendirmesi olmak üzere üç tema ortaya çıkmıştır. Ayrıca süreç değerlendirmenin esas alınması gerektiği, sürecin çeşitli ölçme araçları ile desteklenebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda çocuklar için felsefe dersi öğretim programı geliştirmek için eğitim alanındaki pek çok paydaşın ve alanyazının da dâhil olduğu bir ihtiyaç analizi çalışması yapılabilir.
Kapsayıcı eğitim uygulamalarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik dersi başarısına etkisi
Bu araştırmanın amacı, İlkokul 4. Sınıf matematik dersi geometri öğrenme alanında kapsayıcı eğitim uygulamalarının öğrencilerin matematik dersi geometri başarılarına etkisini incelemek, öğretmenin ve velilerin kapsayıcı eğitime yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nicel verileri desteklemek amacıyla deney grubunun öğretmen ve velileri ile görüşme yapılmıştır. Araştırma örneklemini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılının 2. döneminde Hatay İlindeki bir devlet ilkokulunun dördüncü sınıfındaki iki şubede bulunan 40 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma, deney ve kontrol grubunda hazırlık çalışmaları (4 hafta) ve deneysel işlemler (5 hafta) olmak üzere toplam 9 hafta ve 25 ders saati olarak uygulanmıştır. Araştırmanın sonucuna göre deney grubu ile kontrol grubundaki öğrencilerin matematik dersi başarıları açısından deney grubu lehine anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Deney grubu lehine oluşan anlamlı farkın, kapsayıcı eğitim etkinliklerinden kaynaklandığı tespit edilmiş olup veli ve öğretmen görüşleriyle de elde edilen sonuç desteklenmiştir.
Matematik öğretiminde Montessori temelli öğrenme yaklaşımının matematik yeteneğine ve yaratıcı düşünmeye etkisi
Bu araştırma, Matematik dersinde Montessori temelli öğretim modelinin çocukların matematik yeteneğine ve yaratıcı düşünmelerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma nicel verilerin nitel veri ile desteklendiği karma araştırma modeli olan açımlayıcı sıralı desene göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 öğretim yılında Rize ili Fındıklı ilçesine bağlı bir ilkokulda öğrenim gören 43 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Aslan'ın (2001) Türkçeye uyarlayıp geçerlilik ve güvenirlik çalışmalarını yaptığı "Torrance Yaratıcı Düşünce Testi", Erdoğan'ın (2006) Türkçe'ye çevirip geçerlik ve güvenirliğini hesapladığı "Erken Matematik Yeteneği Testi (TEMA-3)" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Öğrenci yarı yapılandırılmış görüşme formu" ile elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde Mann Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Spearman korelasyon analizi için IBM-SPSS 23 ve içerik analizi için Nvivo 11 programları kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Montessori temelli matematik öğretim modelinin, öğrencilerin matematik yetenekleri ve yaratıcı düşünme becerilerine anlamlı pozitif etkisi olduğu bulunmuştur. Montessori temelli matematik öğretim programı sonrası matematik yetenekleri ve yaratıcı düşünme becerileri arasında ilişki olduğu görülmüştür. Öğrenciler, Montessori temelli uygulamanın özgür hareket ortamına, bireysel tercihe olanak tanımasına, iş birliğini ve bireysel çalışmayı desteklemesine yönelik olumlu görüşler paylaşmıştır. Anahtar sözcükler: Matematik, İlkokul, Montessori, Yaratıcı Düşünme Becerisi, Matematik yeteneği.
Özel yetenekli öğrencilerin destek eğitiminde yürütülen çocuklar için felsefe etkinliklerine yönelik deneyimleri
Araştırmada özel yetenekli öğrencilerin destek eğitim odasında yürütülen çocuklar için felsefe etkinliklerine yönelik görüş ve deneyimlerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemi desenlerinden, durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcılarını Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bir devlet ilkokulunda eğitim gören, 4.sınıf düzeyinde özel yetenekli üç öğrenci oluşturmuştur. Katılımcılara sekiz hafta boyunca, haftada iki ders saati olmak üzere toplam 16 ders saati çocuklar için felsefe etkinlikleri uygulanmıştır. Araştırma verileri gözlem, görüşme ve doküman analizi teknikleri ile toplanmış, içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları; özel yetenekli öğrencilerin, çocuklar için felsefe etkinliklerinde düşünmeyi ve düşüncelerini ifade etmeyi zorlayıcı bulduklarını; etkinliklerin öğrencileri düşüncelerini ifade etmeye, düşüncelerinde değişiklik yapmaya, farklı bakış açılarını öğrenmeye ve üst düzey düşünmeye yönelttiğini göstermiştir. Özel yetenekli öğrencilerin destek eğitim odası çalışmalarına katıldıklarında, genel eğitim sınıfındaki sevdikleri ders ve etkinlikleri kaçırdıkları için sıkıntı yaşadıkları görülmüştür. Araştırmada ayrıca çocuklar için felsefe etkinliklerinin öğrencilerin okuduğunu anlama ve matematik problemi çözme becerilerine, kelime dağarcıklarının artmasına katkı sağladığı ortaya çıkmıştır.
36-72 aylık çocukların ev matematik ortamlarının incelenmesi
Çocukların ileri yaşlardaki matematik başarısını etkileyen bazı unsurlar bulunmaktadır. Matematik becerilerine etki eden bu unsurlardan biri evin matematik ortamıdır. Bu kapsamda "36-72 aylık çocukların ev matematik ortamı nasıldır?" ve "ebeveynlerin çocuklarının matematik becerilerine yönelik algıları nelerdir?" sorularına cevap aranmıştır. Araştırma kapsamında, Niklas vd.(2016) tarafından geliştirilen "Evin Aritmetik Ortamı Tarama Aracı (EAOTA)" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Matematiğe Yönelik Yeterlik Algıları Ölçeği (MYYAÖ)"nden elde edilen puanların güvenirlik ve yapı geçerlilikleri, 375 ebeveynden oluşan örneklem grubunda incelenmiş, elde edilen puanların geçerli ve güvenilir sonuçlar verdikleri görülmüştür. Ebeveynlerin, çocuklarına evde çoğunlukla "inşa oyuncakları ve bloklar, matematik temelli oyuncaklar, matematik temelli ev aktiviteleri," vb. materyaller sağlarken; "telefon/tablet uygulamaları, matematik kavramlarının yer aldığı televizyon programları, origami temelli oyun/oyuncaklar" vb. materyalleri daha az sağladığı görülmüştür. Ebeveynlere göre çocuklar evde çoğunlukla "nesneleri sayma/düzenleme/sınıflama, şekilleri tanıma/eşleştirme yapma, nesneleri sıraya koyma, "Orada kaç nesne var?" gibi sorular sorma vb." etkinlikler yaparken, en az "hesap makinesi ile oynama, harita kullanma, takvim kullanma" vb. etkinlikler yapmaktadırlar. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre çocukların yaşının ve kendine ait bir odasının olmasının hem EAOTA hem de MYYAÖ toplam puanlarındaki varyansın anlamlı bir açıklayıcısı olduğu sonucuna ulaşılırken, daha önce anaokulu/anasınıfına gitmiş olmanın sadece MYYAÖ'nün, sosyo-ekonomik düzeyin (SED) ise sadece EAOTA toplam puanlarındaki varyansın anlamlı bir açıklayıcı olduğu görülmüştür. Evin matematik ortamının değişkenleri olduğu varsayılan; "evin aritmetik ortamı, matematik yeterlik algıları, matematik temelli araçlar ve matematik temelli etkinlikler" ile kurulan modeller için yapılan yol analizinde kurulan her iki modelin kabul edilebilir uyum iyiliği indekslerine sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Okul öncesi öğretmenlerinin matematik pedagojik alan bilgileri ile çocukların çalışma belleği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin matematik pedagojik alan bilgileri ile okul öncesi dönem çocuklarının çalışma belleği becerileri arasındaki ilişkinin, öğretmenlerin çalışma belleği farkındalıklarının ve söyleme dayalı uygulamalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Nitel veri toplama yöntemi olarak görüşme; nicel veri toplama aracı olarak .71 Cronbach Alfa değerli "Okul Öncesi Matematiğinde Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği (OMPAB) ile Cronbach Alfa değeri .975 olan "Çalışma Belleği Derecelendirme Ölçeği" (ÇBDÖ) öğretmenlere ve çocuklara yönelik olmak üzere iki farklı ölçek kullanılmış olup öğretmenlerin matematik pedagojik alan bilgilerine yönelik verilere OMPAB ile çocukların çalışma belleğine ilişkin verilere ÇBDÖ ile ulaşılmıştır. 119 okul öncesi öğretmen ve 357 çocukla yürütülen çalışmada öğretmenlerin OMPAB'dan aldıkları puanlarının yaş ve mesleki deneyime göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermediği bulgusuna ulaşılmış olup lisans mezunu öğretmelerin pedagojik alan bilgi puanlarının lisansüstü eğitim düzeyine sahip öğretmenlere göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada öğretmenlerin pedagojik alan bilgileri arttıkça çocukların daha güçlü çalışma belleği özelliği gösterdiği sonucuna varılmıştır. Çocukların ÇBDÖ'den aldıkları puanlar karşılaştırıldığında kızlara kıyasla erkeklerin daha güçlü çalışma belleği özelliği gösterdikleri sonucuna ulaşılmış olup okul öncesi eğitim alma değişkeni yönünden 1 yıldan daha az okul öncesi eğitim alan çocuklara oranla 1 yıl ve üzeri süreyle okul öncesi eğitim alan çocukların lehine anlamlı farklılık göstermiştir.