Ankara Hacı Bayram Veli University
Discipline

Department of Painting

Ankara Hacı Bayram Veli University

505

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Günümüz çağdaş Türk sanatında atık malzemelerden nesnenin sürdürülebilir sanat eserine dönüşüm süreci / asamblaj

20. yüzyıldan itibaren endüstrinin gelişip büyümesiyle üretim tüketim dengesi içinde ileri dönüşüm ve geri dönüşüm nesnelerinin günlük hayatımızda yer edinmesi sonucunda çağdaş sanatçıların büyük bir kısmı eserlerini tasarlarken atık malzemelerden faydalanarak iki boyutlu kolaj sanat ürünleri ile üç boyutlu buluntu nesnelerden faydalanarak asamblaj eserleri çalışmalarına önem vermeye başlamışlardır. Atık malzemelerin artık kullanılamaz hale gelmesiyle ve nesnelerin doğada dönüşüm süreci içerisine girmeye başlamasıyla çöp kavramı sorunlarıyla birlikte çözümler arayışı içine gidilmeye çalışılmıştır. Bazı sanatçılar, eserlerinde kavramların ifade edilmesine katkı sağlayan ve kendi anlatım tasarımlarıyla sanat olgusunun anlam kazanmasına ve hızlanmasına yardımcı olan atık nesneler veya atık malzemeleri kullanmaya daha fazla önem vermişlerdir. Modern sanatta sanatçıların kolaj ve asamblaj sanat ürünleri ile hem çevre sorununa hem de atıkların dönüştürülebilmesi döngüsüne katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Bu yenilikçi çözümlerin yaşamda yer alan tüm canlılara ve türlere bir çözüm sunarak modern bir bakış açısı sunduğunu görebilmekteyiz. Bu araştırma konusuyla ileri dönüşümcü (upcycle) ve geri dönüşümcü (recycling) yöntemiyle modern sanatın içinde yer edinmiş önemli sanatçıların eser oluşturma süreçleri konusu incelenmiş, dönüştürülebilir atık nesne ve malzemelerden eserler yaratan sanatçıların eserleri konularıyla ele alınmıştır.

Gıyasettin Gezgin
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Jenny Saville ve Cecily Brown'un resimlerinde figür-mekân ilişkileri

Resim sanatının tarih boyunca en önemli unsurlarından biri figür-mekân ilişkileri ve buna bağlı olarak kompozisyon olmuştur. Toplumsal inançlar ve düşünsel yaklaşımlar ekseninde şekillenen mekân kavramının değişimi farklı dönemlerde ortaya koyulan eserlerde görülebilmektedir. Geç Rönesans döneminde örneğin, kavramsallığa dayanan mekân anlayışı yerine, resimde üç boyutlu bir etki yaratmaya yönelik yanılsamacı mekân anlayışı yaygınlaşmıştır. Zaman içerisinde sanatta mekân kavramı daha da sorgulanır duruma gelmiştir. Diğer Modernizm akımlarında olduğu gibi, Dışavurumculuk ve sonrasında ortaya çıkan Yeni Dışavurumculuk hareketinde de resimde figür-mekân ilişkileri farklı bir boyut kazanmıştır. Bu çalışmada, Yeni Dışavurumculuk akımının en önemli sanatçılarından olan Jenny Saville ile Cecily Brown'un çalışmaları bu değişen figür-mekân ilişkileri etrafında incelenmiştir. Çalışmanın ilk kısmında, resim sanatında genel olarak figür ve mekân ilişkisine değinilmiş ve sanat tarihi boyunca bu ilişkinin hangi aşamalardan geçtiği ele alınmıştır. Daha sonra, Yeni Dışavurumculuk hareketinden bahsedilmiş ve bu hareketin tarihi gelişimi ile figüratif resimdeki yansımalarına odaklanılmıştır. Akımın önemli temsilcilerinden Jenny Saville ile Cecily Brown'un hayatı, sanatsal duruşu ve eserleri ise resimlerindeki figür-mekân ilişkileri bağlamında değerlendirilmiştir.

Defne Durukan
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

1960 sonrası mekanın iki boyutlu yanılsamasından reel mekana uzanan temsilleri

Mekân, insanı saran dönüştüren ve sınırlayan bir etkendir. Tarih boyunca insan, inançlarından ve kendilerine sordukları sorulara bilgileri yettikçe açıklamaya çalışmışlar bu doğrultuda yaptıkları resim ve heykellere bunu yansıtmaya çalışmışlardır. Mağara duvarlarına çizdikleri resimleri ya da doğaya bıraktıkları dev sembolleri inançları doğrultusunda yapmışlardır. Avrupa Orta Çağında da sanat buna benzer ilkeler gütmüştür. 13. Yüzyıl görme psikolojisinde güzel olanın gerçek gibi görünmesi gerektiği üzerine eserler verdiğini görmekteyiz. Resimdeki mekân kaygısı güdülmesi onun çözümlene bilirliği konusundaki Giotto'nun ortaya koyduğu fikirler doğrultusunda gelişecek perspektif anlayışının önünü açmıştır. Rönesansla birlikte mekandaki dini anlayış sona ermiş akılla birlikte iki boyutluluğun yerini mekân derinliği ve üç boyut yanılsamasına bırakmıştır. Fotoğrafın icadı resimdeki mekân gerçekliği algısını derinden sarsmıştır. Empresyonizmle birlikte resimsel algının kırılımı olarak hızlı ve anlık çalışmalar mekânın ve ışığın önem kazanmasıyla birlikte renk araç olmaktan çıkarak, mekânı yansıtmada en büyük amaç haline gelmiştir. Nesneler mekandaki zamana bağlı olarak ışığın etkisiyle değişime uğraması yeni arayışları da beraberinde getirmiştir. Matisse'nin mekandaki renkler üzerinde ışık yanılsamasını kaldırarak rengin özüne inerek saf hallerini kullanarak hacim ve kütleyi yok saymıştır. Bu zaman ve mekân kavramları birbirine bağımlı olduğu gerçeği Kübizmle birlikte resmin içerisine girdi. Artık resimde "zaman" kavramı çok önemliydi. 1960'lardaki "biçimsizlik" anlayışıyla birlikte nesnenin ve mekânın sorgulandığı yeni bir döneme girildi. Bu anlayış resim heykel tanımlamasını ortadan kaldırarak resmin ve heykelin iç içe geçtiği ve mekanla birlikte algılanması gerektiği önem kazanmıştır. Frank Stella'nın heykelsi tuvalleri bu duruma kanıt niteliğinde olup heykelde kaide geleneğini de kaldırmıştır. "Beyaz Küp" kavramıyla galeri mekanının gerçekliği sorgulanarak tuval yüzeyindeki sınırların aşıldığı gibi galeri mekanının da sınırları aşıldı. Arazi sanatı, Doğa sanatı gibi yalnızca doğada yapılabilen sanat akımlarını da beraberinde getirdi. Böylece doğa sanata, sanatta doğaya dönmüştür. I. bölümde, mekânın tanımı açıklanmıştır. Milattan Önce insanların mağaralara, büyük arazilere ve duvarlara yaptıkları resimler incelenmiştir. Rönesans'ın doğuşuyla perspektifin mekân üzerindeki etkisi üzerinde durulmuştur. 18. Yüzyıla kadar olan süreçte sanatçıların eserlerindeki mekân kullanımı incelenmiştir. II. Bölümde, 1960 sonrası sanattaki önemli kavramlardan bahsedilmiştir. Değişen galeri mekanının tanımı üzerinde durulmuştur. 1960'tan 21. Yüzyıla kadar mekân üzerinde sorgulamalar yapan sanatçıların eserleri incelenmiştir. III. Bölümde, 21. Yüzyıldan günümüze, sanatçıların eserlerindeki mekân kullanımları incelenmiştir. IV. Bölümde Türk sanatçıların eserlerinde mekânın kullanımı incelenmiştir. İrem Koçan'ın, eserlerindeki mekânın kullanımı eser okuması üzerinden incelenmiştir. Sonuç olarak, galeri mekanının terk edilmesiyle doğaya taşınan sanatın sınırları kalkmıştır. 21. Yüzyıl sanatçısı için sanat ve mekânda kalıcılığın önemi kalmamıştır. Bilim ve teknoloji alanındaki yeniliklerle, değişim sürecinin devam edeceği sonucuna varılmıştır.

İrem Koçan
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Palempsest kavramının katmanlı yapısının resim sanatı üzerindeki etkileşimleri

Palempsest kavramı Eski Mısır döneminde MÖ. 3000 yılında başlayarak günümüzü kadar ki bir süreçte varlığını devam ettirmesi, güncelliğini koruması açısından oldukça önemlidir. Nitekim yapısında "eski ile yeni yazı" arasında bir bütünlük oluşturması anlamsal açıdan yazının değerini korumasının en önemli parametrelerinden biridir. Her ne kadar günümüzde bu kavram daha çok mimari, jeoloji, paleontoloji, psikoanalitik, vb. birçok alan üzerinden açıklayıcı bir yapı içerse de; palempsest, geçmiş ve geleceğin birbiriyle bağlı olması, yaşanmışlıkların izlerini içerisinde barındırması açısından bugünün dijital teknoloji çağında disiplinler üstü bir kavrama evrilmiştir. Sanat tarihinde ikonlaşan resimler arasında karşılıklı olarak gerçekleşen alışveriş işlemlerinin başlangıcı 17.yüzyıla dayanmaktadır. Sanatta disiplinlerarası-göstergelerarası diyalogların biçimsel değişiminin anlamsal dönüşüme olan etkisi doğrultusunda yeniden anlam kazanması palempsest kavramı açısından da zengin bir araştırma konusu oluşturmaktadır. Nitekim görsel sanatlar alanında sanatçıların yorumları doğrultusunda döneme ilişkin üretilen eserlerde yapılan alıntılamalarla, yansılamalarla ve taklit etmelerle sanata yeni bir bakış açısı kazandırmışlardır. Bu anlayışla ortaya çıkan yenidenüretim süreci kapsamında oluşan özgün üslup, en basit anlamda "üst üste binmiş resimler" şeklindeki basitleştirilmiş olan tanımlamanın çerçevesinin biçimsel, içeriksel ve anlamsal dönüşüm şeklinde yepyeni bir yapıya dönüşmüştür. Nitekim bu yapı dünden bugüne gelişim, değişim ve dönüşüm sürecini sorgulama yelpazesini genişleterek devam ettirmektedir. Öyle ki, sanat tarihinin büyük ustalarına ait pek çok eserin farklı zamanlarda farklı sanatçılar tarafından yeniden yorumlanmasıyla özellikle postmodern sanatta yeni bir ifade biçimi ortaya koyulmaktadır. Sanatçıların tercih ettikleri alıntılama yöntemi sayesinde resim sanatı, kendi tarihsel sürecinde geleneklerin, anlayışların hatta akımların dahi yeniden sorgulanmasının kapısını aralamıştır. Bu bağlamda yapıtlar arasındaki alışveriş işlemlerinin araştırılması, sorgulanması, yorumlanması postmodern sanat anlayışının üretim sürecinin temelini oluşturmaktadır. Dolayısıyla postmodernizmin önemli bir kazanımı olan resimsel alıntının, resimlerarasılık bağlamında palempsest kavramıyla benzerliklerinin olduğunu 'metinlerarasılık - göstergelerarasılık' bağlamında iddia edebiliriz. (............. ............ başlıklı tez, resimlerarası bakış açısıyla palemsest kavramını incelemeyi amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Palempsest, Postmodernizm, Resimlerarasılık, Göstergelerarasılık, Yenidenüretim, Alıntı ,Pastiş, Parodi

Gizem Altun
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Manzara resminde fantastik unsurlar

Bu tezin konusu, manzara resimlerinde kullanılan fantastik unsurların etkilerini ve izleyicilere sunulan görsel deneyimi nasıl değiştirdiğini incelemektedir. Fantastik unsurların izleyici üzerindeki etkileri ve sanatçıların bu unsurları başarılı bir şekilde eserlerine nasıl entegre edebilecekleri detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. Fantastik sanat, gerçeklikten saparak hayal gücüne dayalı imgeleri ve konseptleri içerir. Sanatçılar, mitolojik öğeler, masalsı varlıklar, fantastik peyzajlar veya bilim kurgu temaları gibi unsurları kullanarak gerçek dışı, fantastik dünyalar yaratırlar. Bu tür eserler, izleyiciye doğanın güzelliğini daha önce düşünmediği bir perspektiften deneyimleme fırsatı sunar. Fantastik resim, izleyiciyi gerçek dünyadan uzaklaştırarak hayal gücünü serbest bırakma ve farklı bir gerçeklik algısı yaratma amacını taşır. Ayrıca, mistisizmle fantastik resim arasındaki ilişki incelenmiş, mistik deneyimlerin fantastik imgelerle ifade edilebileceği veya fantastik eserlerin mistik deneyimlere ilham kaynağı olabileceği vurgulanmıştır. Fantastik gerçekçi sanatçıların derinden etkileyen düşünceleri, manzara resimlerine farklı bir bakış açısı kazandırarak, gerçeklik algısının sınırlarını zorladıkları ve manzara resimlerini fantastik biçimde gerçekten kopmadan, daha güzel resmetmeye çalıştıkları belirtilmiştir. Bu çalışma, fantastik sanatın manzara resimleri üzerindeki etkilerini ve sanatçıların bu tür unsurları nasıl başarılı bir şekilde kullanabileceklerini derinlemesine incelemektedir. Bu tür çalışmalar, manzara resimlerini fantastik öğelerle birleştirerek izleyicide hem tanıdık hem de sıra dışı bir deneyim yaratmayı amaçlar. Fantastik manzara ressamları, gerçeklik algısının sınırlarını zorlayarak, manzara resimlerinde düşünsel bir içerik kazandırmak için manzaranın saf taklidinden çıkarak, hayal dünyalarındaki ütopik evreni yaratma çabası içerisindedirler.

Burak Uyanmaz
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Modern resim sanatta balık imgesi

Bu tez, modern resim sanatında balık imgesinin tarihsel gelişimini ve sanatsal kullanımını incelemektedir. Balık sembolü, tarih boyunca çeşitli kültürlerde farklı anlamlar taşımış ve sanatta çeşitli biçimlerde temsil edilmiştir. Antik dönemlerden Ortaçağ'a, Rönesans'tan modern sanat akımlarına kadar balık imgesi, dini, mitolojik ve estetik açıdan farklı anlamlar yüklenerek evrim geçirmiştir. Bu çalışma, balık imgesinin modern sanat akımlarındaki yerini belirleyerek, fovizm, sürrealizm, soyut sanat gibi akımlar içerisinde nasıl yorumlandığını analiz etmektedir. Sanatçıların balık figürünü nasıl bir anlatım aracı olarak kullandıkları, bu motifin bireysel ve toplumsal anlamlarla nasıl yüklendiği tartışılmaktadır. Ayrıca, balık imgesinin ekolojik, politik ve psikolojik temalarla ilişkisini ele alarak modern sanat içerisindeki çok yönlülüğünü ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu tez, balık motifinin modern sanattaki kullanımını kapsamılı bir şekilde ele alarak sanat tarihine ve görsel kültüre katkı sağlamaktadır. Bu analiz, sanatçılar, sanat tarihçileri ve sanat kuramcıları için yeni bakış açıları sunmayı amaçlamaktadır.

Göknur Yavuzcan
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Gravürde acı ve ölüm teması

İnsanlığın ortak ve en gerçek yanlarından biri ölümlü olmasıdır. Ölüm, insanlara ayrılığı ve acıyı getirir. Yüzyıllardır ölüme karşı tepkiler değişkenlik göstermiştir. Kimi zaman ölüm güzellikle, mutlulukla kutsanmış kimi zaman ardından ağıtlar yakılıp yas tutulmuştur. 21. yy'da ölüm, acı ve hüzünle karşılanan bir durumdur. Tüm insanlığın kaçınılmaz şekilde yaşayacağı bu iki durum plastik sanatlara yansımış ve çeşitli şekillerde renge ve çizgiye bürünmüştür. Yapılan çalışmada ilk olarak Dürer ve Rembrandt'ın dini konulu baskıresimleri, acı ve ölüm teması altında incelenmiştir. Dini baskıresimler üzerinde yapılan incelemelerin ardından toplumsal problemler ve savaşın getirdiği acı ve ölüm teması araştırılmış ve görsellerle desteklenmiştir. Bu konuda Francisco Goya,, Otto Dix gibi sanatçıların savaş konulu eserleri, Kathe Kollwitz ve Frans Masereel gibi sanatçıların da toplumsal sorunlara yaptıkları eleştirel baskıresimler üzerinden tahliller yapılmıştır. Ve ardından 1950 sonrası baskıresim sanatçılarının acı ve ölüm konusunu ele alışındaki farklılık dile getirilmiştir. Albrecht Dürer'den günümüze kompozisyonda, ışık-gölgede, biçimde ve konu anlayışında gözlemlenen değişim vurgulanmıştır. Gerçekçi, vahşi savaş sahneleri dışavurumcu tarzda işlenmiş, insanî acıların resmedildiği sahnelere dönüşmüş; konu sadece insanla kalmamış hayvan ölümleri de dikkat çekmeye başlamıştır. Baskıresim sanatçılarının toplumda yaşanan olaylara karşı duyarlı tutumuna dikkat çekilmiştir. Yapılan tez çalışmasında amaç Hristiyanlığın temel figürlerinden biri olan İsa ve yaşananların betimlemeleriyle başlayıp, günümüze uzanan ölümü anlatan baskıresim eserlerini "Acı ve Ölüm" teması altında toplayıp netleştirmek ve eser seçkileri üzerinden analiz yapmaktır. Çalışma sırasında literatür taraması yapılmış, toplanan veriler incelenmiş ve düzenlenmiştir. Toplanan görsel veriler analiz edilmiş, sonuçlar tez çalışmasına eklenmiştir.

BarokBaskı resimEkspresyonizm+4
Şule Zaimoğlu
Tekirdağ Namık Kemal University · Sosyal Bilimler Enstitüsü
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Gustav Klimt'in resimlerinin sembolik anlamı

Bir sanat eseri, onu oluşturan sanatçının yaşantısından izler taşır. Sanatçı yaşadığı tarihsel olayları, sosyal ortamı, toplumun kültür ve kendi inancını eserinde yansıtır. XIX yüzyılın sonunda ve XX yüzyılın başında gelişen buluşlar, tarihsel ve toplumsal gelişimler, sanatçılarda farklı arayışlara ufuk açıp yeni girişim yollarına sebep olmuştur. Sanayileşme, fotoğraf ve sinema makinelerinin icadı, Sigmund Freud'un psikanaliz üzerindeki yeni teorileri, savaşların ardından A vrupa'nın haritasının yeniden biçimlenmesi, uluslararası hızlı ulaşım ve haberleşme, Avrupa'da Japon estamplarının yayılması sonucu sanatçıların Uzak Doğu sanatına ilgi duymaları, köylerden şehre doğru göçler gibi gelişmeler, çeşitli sanat akımlarının çıkmasına neden olmuştur. Bunların arasından art nouveau'yu, diğer adı ile art and crafts'ı, Viyana secession'unu ve jugendstil'i sayabiliriz. Art nouveau akımının kuruculardan birisi ve önemli temsilcisi Avusturyalı Gustav Klimt'tir. Art nouveau akımı dekoratif sayılmaktadır. Bu yüzden Gustav Klimt'in resimlerinde dekoratif unsurlar bulunmaktadır. Bu unsurların çıkış noktaları ve sanatçının altın rengi kullanmasının temelindeki düşüncesinin kaynağı, Bizans mozaik sanatıdır. Sanatçı, XX yüzyılın başlarında İtalya'nın kuzeyinde bulunan Ravenna'yı ziyaret eder. Buradaki San Vitale Kilisesi'ndeki Bizans mozaiklerini görüp, daha sonra oluşturduğu eserlerinde bu gezinin etkilerini yansıtmaya başlar. "GUSTAV KLİMT'İN RESİMLERİNİN SEMBOLİK ANLAMI" adlı bu çalışma, Bizans mozaiklerinin Gustav Klimt'in sanatını hangi yönü ile etkilediği ve nasıl yansıdığı konusunda yapılan bir araştırmadır. Anahtar Kelimeler: altın, art nouveau, Bizans, Klimt, mozaik, resim, Theodora.

Klimt, GustavResim sanatıSanatçılar+1
Meryem Zeynep Özbay
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Paleolitik Dönem resim sanatının günümüz resim sanatına yansımaları

Paleolitik Dönem Resim Sanatının Günümüz Resim Sanatına Yansımaları adlı tezde, mağara duvarlarındaki resimlerin günümüz resim sanatına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için üç ayrı mağara seçilmiş ve mağara resimleri incelenmiştir. Seçilen mağaralar; İspanya'daki Altamira mağarası, Fransa'daki Lascaux ve Chauvet mağaralarıdır. Tarih sıralaması olarak mağara resimlerinin birbirlerinden hangi konularda farklı oldukları, resimleri yapan Paleolitik dönem insanlarının nasıl bir içgüdüyle ve inançla bu resimleri yapmış olabilecekleri uzman görüşleriyle desteklenerek bir araya getirilmiştir. Doğal afetlerden ve uzun zaman diliminden sonra birçoğu yok olmuş olan mağara resimlerinin günümüze kadar gelebilmiş olanları incelendiğinde şaşılacak derecede güzel çizilmiş olduklarını, perspektif kullanıldığını, hatta üç boyutlu etkisi verebilmek için mağaranın kolonlarının kıvrımlarının kullanıldığını görmekteyiz. O dönemin şartlarında yapılan resimlerle, günümüzde yapılan resimler arasında fark olmaması şaşırtıcıdır. Binlerce yıl önce yapılan bu resimlerin günümüz resim sanatına nasıl yansıdığı konusunda araştırma yapılmış, mağara resimlerinden etkilenerek çalışmalarını sürdüren sanatçılarla görüşülmüştür. Görüşülen sanatçılar; Alison Dearborn, Hasan Çağlayan, Neslihan Kıyar, Teyjah McAren, Thomas Allen'dır. Görüşme sırasında sanatçılara 11 tane soru yöneltilmiştir. Sanatçıların resimlerinden örnekler gösterilerek, röportaj sorularına verdikleri cevaplar yorumlanmıştır. Günümüz sanatçılarının resimlerinde Paleolitik dönem resimlerinin etkisi aranmış, geçmiş dönemde yapılan bu resimlerin günümüz ressamlarının yaratıcılığına etkisinin önemi irdelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Paleolitik Dönem, Mağara Resimleri, İlkel Sanat, Çağdaş Mağara Resimleri.

Mağara resimleriModern resim sanatıPaleolitik Dönem+2
Esen Süle
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Güncel sanatta bir ifade aracı olarak kolaj

''Güncel Sanatta Bir İfade Aracı Olarak Kolaj'' isimli bu çalışmada, 20. yüzyıldan itibaren gelişim gösteren kolaj, farklı birikimlere ait sanatçılar üzerinden incelenmiştir. Bu bağlamda, kolajı sanat hayatının önemli bir olgusu haline getiren sanatçıların özgün çalışmalarına yer verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, kolajın sanat tarihindeki ilk kullanımı ve tarihsel gelişimi, farklı sanatçı örnekleri üzerinden ele alınmıştır. İlk kullanımları 15. yüzyıla kadar uzansa da sanat tarihine en belirgin şekilde Kübizm akımıyla girdiği görülmüştür. Daha sonrasında Fovizm akımının öncülerinden Henri Matisse'le ivme kazandığı, Sürrealizm, Dadaizm ve Pop Art akımlarıyla altın çağını yaşadığı vurgulanmıştır. İkinci bölümde, soyut sanatın tüm dünyayı etkisi altına almaya başlamasıyla kolajın soyut sanat içinde kendine özgü bir dil oluşturduğuna ve sadece bir teknik olarak anılmaktan kurtulduğuna yer verilmiştir. 1940 sonrasında üretilen kolajların genellikle dışavurumcu bir etkiye sahip olduğu ve savaş sonrasında tamamen değişen dünyanın travmatik izlerini taşıdığı ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde, kolajın Türk resim sanatıyla ilişkisi, Burhan Doğançay, Özdemir Altan ve Bahar Kocaman gibi birbirinden farklı üsluptaki sanatçıların 2000 sonrası üretimlerine dayanarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde, kolajın günümüz sanatında kendi başına bir ifade biçimine dönüştüğü ve sadece bir teknik olarak anılmaktan kurtulduğu, Sergei Sviatchenko, Jazoo Yang, İrfan Önürmen, Daniel Otero Torres ve Karin Olah gibi farklı kökenlere sahip güncel sanatçılar üzerinden açıklanmıştır. Kolajın, günümüze dair problemleri konu aldığı ve sanatçının hayatına, kimliğine, cinsiyetine, deneyimlerine ve savunduğu düşünce biçimlerine göre şekillendiği görülmüştür. Anahtar kelimeler: Kolaj, Güncel Sanat, Soyut, Kâğıt

Güncel sanatKağıtKolaj+5
Furkan Öztekin
Tekirdağ Namık Kemal University · Sosyal Bilimler Enstitüsü
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Bilgisayar teknolojisi etkisinde plastik sanatlar

19.yüzyıl ve sonrasında ortaya çıkan bilgisayar sistemleri öncülüğündeki teknolojik sistemler, sanat alanı içerisinde yenilikler oluşturmuşlardır. Fotoğrafın icadıyla meydana gelen sistemler, sanatçıların dikkatlerini üzerine çekerek sanat alanı içerisinde güncellemeler meydana getirmiştir. Bilgisayar sistemlerinin çok kısa süreçler içerisindeki yayılımı ve kişiselleşmesi, sanatçılar bağlantısıyla plastik sanatları dönüşümüne neden olmuştur. Günümüzde sanatçılar hangi ifade biçimini kullanırsa kullansın, üretimlerinin herhangi bir basamağında teknolojik sistemlerden faydalanmaktadır. Bu durum teknolojik sistemlerin önceki dönemlerde olmadığı kadar ön plana çıkmasına neden olmaktadır. Günümüzde teknolojik sistemlerin beraberinde getirdiği hız, tüm hayat ile beraber sanat yapısının da sahip olduğu niteliklerini akıl almaz bir devinimle güncelleyip dönüştürmektedir. Bununla beraber sanatçıları kendi yapısı içerisine yönlendirmekte ve güncel prosedürlerin, düşüncelerin, beğenilerin, ifade biçimlerinin meydana getirilmesine neden olmaktadır. Tüm bunların sonucunda güncel sanat ortamı, Siber Sanat dönemini deneyimlemektedir. Tez çalışmasının birinci bölümünde, bilgisayar sistemlerinin ortaya çıkışı incelenmiştir. İnceleme sonucunda teknolojik sistemlerin hayatın her katmanıyla beraber sanatçıların bağlantılarını kullanarak sanat alanı içerisinde görülen etkilerine ulaşılmıştır. Tez çalışmasının ikinci bölümünde, teknolojik sistemlerin gelişimi, sanat alanına sağladığı güncel prosedürler ile sanatçıların ifade biçimlerinde gerçekleşen değişimlere değinilmiştir. Bunun sonucunda teknolojinin sanat yapısını dönüşüme zorladığı ifade edilmiştir. Üçüncü bölümde, meydana gelen teknolojik sistemler sonucunda ortaya çıkan Sanal Sanat yaklaşımları incelenmiştir. İncelenen bu yaklaşımlar arasında Yeni Medya Sanatı, Net Art, Yazılım Sanatı, Glitch, Dijital Baskıresim, Hacktivizm, Biyo Sanat bulunmaktadır. İnceleme sonucunda teknolojik sistemlere ait olan niteliklerin sanatçılar tarafından farklı biçimlerde yorumlanarak yeni ve farklı yaklaşımların, prosedürlerin ortaya çıkmasına neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dördüncü bölümde, Sanal Sanat adı altında üretim gerçekleştiren öncü sanatçıların yaşamları, eserleri incelenmiştir. Bu bölümde bahsedilen sanatçılar arasında Shawn Brixey, Miha Strukelj, Hiroshi Kawano, Dan Hays, Adrian Cain, Kenneth Snelson, Nick Gentry, Jean Pierre Yvaral, Maurizio Bolognini, Konstantin Khudyakov bulunmaktadır. İnceleme sonucunda teknolojik sistemlerin sanat yapısını ve sanatçıları etkisi altına alarak tanımlamaları, ifadeleri ve prosedürleri geri dönüşü olmayan bir biçimde dönüştürdüğü ortaya konulmuştur. "Bilgisayar Teknolojisi Etkisinde Plastik Sanatlar" adlı tez çalışması neticesinde, bilgisayar teknoloji sistemlerinin meydana getirildiği ilk dönemden günümüze değin toplumsal yapıların her katmanına adapte olduğu, sanat yapısını etkileyerek güncel yönelimleri meydana getirdiği, sanatçıları dönüştürerek yeni ifade ile estetik olgusunu ortaya çıkardığı ve günümüze kadar bilinen sergileme şekli ile ortamını geri döndürülemez biçimde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilgisayar, İnternet, Sanat, Sistem, Teknoloji

Bilgisayar teknolojisiBilgisayarlarPlastik sanatlar+3
Ahmet Emre Sözen
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Distopik anlatımın 1950 sonrası Türk resim sanatına yansıması

Bu çalışmada 'ütopya' ve 'distopya' kavramları incelenerek, tarihte litarütüre ilk girdikleri dönemden günümüze kadar sanatçıları nasıl etkiledikleri, distopyanın 1950 yılı sonrası Türk resim sanatına olan yansımaları ve Türk resim sanatında distopik anlatım ögelerine rastlanıp rastlanmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak ütopya kavramı ele alınmış ve tanımı yapılmıştır. Tarih sahnesinde birçok filozof, siyasetçi, sanatçı ve bilim insanının ana sorunsalını oluşturan ideal toplum düzeni oluşturma çabası günümüze kadar ulaşmış olan eserler aracılığıyla incelenmiş, Sanayi Devrimi ve modernleşme ile birlikte ütopyanın distopyaya nasıl evrildiği tespit edilmiştir. Distopyanın tanımı yapıldıktan sonra distopya ve ütopyanın birbiriyle olan ilişkisi incelenerek ütopyanın distopyaya neden olduğu ve aynı zamanda distopyanın da içinde ütopyayı barındırdığı soncuna varılmıştır. Distopyanın tarisel sürecine değinildikten sonra edebiyat alanında yazılmış distopik eserler den alıntılar yapılarak distopik anlatım ögeleri belirlenmiş ve bu anlatılarla resim sanatı eserleri ilişkilendirilmeye çalışılmıştır. Belirlenen distopik anlatım ögelerinin 1950 yılı sonrası Türk resmine yansımaları yapılan seçkiyle incelenmiş eserlerinde distopik anlatım ögeleri tespit edilen santçıların sanat yaklaşımları, yapıtları üzerinden incelenerek konu bağlamında bir litarütür oluşturulmuştur. Çalışmanın son bölümünde günümüz toplum yaşantısında oldukça fazla hissetmeye başladığımız distopyanın kişisel çalışmalarıma yansımaları incelenmiştir.

DistopyaResim sanatıTürk resim sanatı+1
Öner Kâmil Gökkaya
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Modern resimde espri kopyası ve Manolo Valdes'in plastiği

Fotoğraf makinesinin icat edilmesiyle birlikte sanatçılar yeni konular ve modern teknikler araştırarak üretmeye başlamışlardır. Doğanın, figürlerin veya nesnelerin birebir resmedilişinden ayrılarak boya dokularını ve fırça darbelerini ön plana çıkararak, yeni bir bakış açısıyla tasarlamışlardır. Bu dönem ile birlikte sanat özünü konu haline getirmeye başlamıştır. Sanatçılar, doğanın tuval üzerinde yeniden üretiminden ayrılarak sanatın bizatihi kendisinden beslenmişlerdir. Usta ressamların eserlerinden beslenen modern sanatçılar, bu yapıtları yeniden yorumlayarak "espri kopyası" türünde eserler ortaya çıkarmışlardır. Bu tezde, günümüzde yaşayan önemli sanatçılarından biri olan ressam ve heykeltıraş Manolo Valdes'in etkilendiği sanatçılardan aldığı kompozisyonlar ile kendi biçimini nasıl yarattığı araştırılmıştır. Valdes; Peter Paul Rubens, Diego Velázquez, Rembrandt Harmenszoon van Rijn, Henri Matisse, Pablo Picasso gibi birçok sanatçının eserlerinden etkilenerek; espri kopyası, matter painting (madde boyama), impasto ve kolaj tekniğinden yararlanarak kendi üslubunu yaratmıştır. Çalışmalarının temel unsurlarını şekil, renk, ışık ve özellikle plastik dokular oluşturmaktadır. Eserlerini; yalın, detayların en aza indirgendiği figürler, yoğun boya katmanları, kumaş, kâğıt, bant, ayna, çuval bezi ve toz pigment gibi malzemeler oluşturmaktadır. Geçmişten günümüze birçok sanatçının eserleri, Manolo Valdes'in eserlerinde yeniden yorumlanmıştır. Ana konudan ayrılmadan sanat tarihini gözden geçirerek; malzemeler ve teknik ile kendi üslubunu yaratmıştır. Bu tez, sekiz bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Manolo Valdes'in çalışma yöntemi, ikinci bölümde modern sanat, üçüncü bölümde postmodern sanat, dördüncü bölümde bir sanat eserini yeniden üretme yolları, beşinci bölümde Manolo Valdes'in hayatı ve eserleri, altıncı bölümde Manolo Valdes'in heykel çalışmaları, yedinci bölümde Valdes'in etkilendiği sanatçılar ile kendi çalışmalarının karşılaştırmaları, sekizinci bölümde araştırmacının kendi çalışmaları yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Modern Sanat, Espri Kopyası, Manolo Valdes, Kompozisyon, Teknik

HeykelHeykel sanatıKompozisyon+6
Burcu Tayhan Yılmaz
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Biçimsel ve kavramsal bağlamda 1950 sonrası soyut resimde espas

Biçimsel ve Kavramsal Bağlamda 1950 Sonrası Soyut Resimde Espas isimli çalışma, soyut resim sanatında diğer resimlerden farklılaşan espas kavramını inceler ve çözümleme arayışına girer. Çalışmanın amacı, soyut resimdeki espası analiz etmektir. Soyut resimde espas çözümlenirken, seçilen sanatçıların 1950 sonrasındaki yapıtları analiz edilerek yüzey espası, çağdaş espas ve kavramsal espas olarak incelenmiştir. Espas; boşluk, mekan veya uzay anlamlarına gelmektedir ve görsel sanatlarda kullanılan biçimlendirme ögelerinden biridir. Bu çalışmada biçimlendirme öğesi olarak espas kullanımının yapıtlar için önemi, kavramsal bir amaç ile ilişkilendirilmiştir. Araştırmada resimde espas çeşitleri açıklanarak soyut resimde seçilen sanatçıların üretimleri; uzam, boşluk, mekan öğeleri değerlendirilerek incelenmiştir. Espas çeşitleri sıralanırken, klasik espastan kavramsal boyuta geçiş araştırılmıştır. Çalışmada espasın geçirdiği değişim, farklı yüzey denemeleri incelenerek çözümlenmiştir. Eserlerin değerlendirilmesi ve çözümlenmesi yalnızca resim yüzeyindeki plastik öğeler üzerinden değil, sanatçıların yaratım amaçları, genel yapısı, sergileme, boyutlar ve eserlerin oluşturulma çeşitleri değerlendirilerek açıklanmaya çalışılmıştır.

BiçimEspasFigürasyon+4
Aslıhan Mumcu
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Türk resim sanatında 1980 sonrası esinlenme

Bu araştırmada, Türk Resim Sanatı'ında, 1980 sonrası yapıt üreten sanatçıların esin kaynakları incelenmiştir. Esinlenme, sanatçılar için olarak olumlu yönleri de olan çok önemli bir kavramdır. Her sanatçının esin kaynakları vardır. Bunlar kültür, yerel kaynaklar ve sanatçıyı etkileyen somut ya da soyut varlıklardır. Sanatçıların esin kaynaklarını analiz etmemiz sayesinde sanatçı eserlerini daha iyi anlayabiliriz. Sanatçıların, esin kaynaklarından nasıl yaralandıklarını ve onların kendi çalışmalarını hangi yöntem ve teknikle sentezlediklerini öğrenmemiz, bizlere sanatçının eserlerindeki estetiği daha iyi anlayarak, yorumlamamızı sağlayabilir. Yapılan tez çalışmasında, nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Akademik yayınlar, dergiler, makaleler, kitaplar, süreli yayınlar ve sanal kaynaklardan yararlanılarak literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca sanatçı eserleri analiz edilerek esinlenme yönleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu araştırma, bölümlerden oluşmaktadır. Tez bütününde esinlenme ve beraberinde gelen kavramlar açıklanarak, resim sanatında üretim yapmış, yapmakta olan, sanatçı eserlerinden, esinlenme kaynakları sanatçıların kendileri veya eleştirmenlerce, ifade edilen eserler seçilmiştir. Çalışma, Türk sanatı içinde 1980 sonrası eser üreten on yedi sanatçıyla sınırlandırılmıştır. Seçilen sanatçıların eserlerinde, esinlenmenin varlığı görülmüştür. Esinlenme ilişkileri literatür bağlamında da açıklanmaya çalışılmıştır. Esinlenmelerinin genel analizi yapılmak istendiğinde genel bir yargıda bulunmanın mümkün olmadığı ancak, gelenekten yararlanmanın bir esinlenme kaynağı olarak etkili olduğu, sanatçıların esinlemelerine ragmen kendi sanat biçimlerini son derece özgünleştirdikleri söylenebilir.

1980 sonrasıEsinlenmeResim sanatı+3
Merve Yazıcı
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Resim sanatında doğa görünümlerinin soyut ve soyutlama kavramları üzerinden incelenmesi

"Resim Sanatında Doğa Görünümlerinin Soyut Ve Soyutlama Kavramları Üzerinden İncelenmesi" isimli tez çalışmasında, tüm zamanlarda sanat için verimli bir kaynak haline gelen doğanın resim sanatı içerisindeki önemi anlatılmıştır. Somut gerçekliğe bağlı doğanın sanatın evrimiyle beraber soyut ve soyutlayıcı ifadeyle yansıtılmış temsilleri incelenerek sanatçıların nesnel gerçeklikten uzaklaşmalarının nedenleri araştırılarak bu yeni kimliğin altında yatan öz nitelikler değerlendirmeye alınmıştır. İkinci bölümde, resim sanatına her dönemde kaynaklık etmiş olan doğa algısı incelenmiş, soyut sanatın iki farklı çözümleme yöntemi olan geometrik saf soyut ve natüralist soyutlama iki başlıkla anlatılmıştır. Çözümleme yöntemleri ile ilintilenen görünümü karakterize ederek anlatımı güçlü kılmaya yardımcı stilizasyon, deformasyon gibi biçimsel ögeler açıklanmıştır. Saf biçimsel ve natüralist yaklaşım irdelendiğinde resim sanatına her dönemde ilham kaynağı olmuş doğa motifleri ve doğa görünümlerinin sanatçılar için güçlü bir ifade aracı olduğu görülmüştür. Duyguların doğa aracılığı ile ifadesi ve soyutlanmış biçimlerle olan birliğinin eseri duyusal ifade aracına dönüştürerek benzersiz sanat yapıtı olmasında etkin rol üstlendiği sonucuna varılmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde, içsel yönelim ile oluşan biçimsel yapılanmanın soyut biçimlere ulaşma rolünü üstlenen imge, tinsellik, ve otomatist yaklaşım incelenmiştir. Duygusal ve manevi duyguların doğa aracılığı ile soyut bir ifade aracına dönüştüğü, duyulara yönelmenin sanatsal potansiyelin tümüyle ortaya koyulmasında etkin rol üslendiği saplanmıştır. Dördüncü bölümde Worringer ve Kandinsky'nin mutlak olana ulaşmak üzerine kuramsal araştırmaları değerlendirmeye alınmıştır. Tinsellik ve manevi duygulara yönelmenin sanat içinde üstün rol oynadığı, görsel bir deneyimin ötesine geçerek eseri ruhsal ve duyusal olarak benzersiz bir biçime kavuşturduğu ve farklı bir gerçeklik dünyası sunarak yüzeysel görünümün ötesinde ruhani boyutta izleyiciyi etkisi altına aldığı gözlemlenmiştir. Beşinci bölümde, resim sanatında lirik soyut yaklaşımı benimsemiş 14 yerli ve yabancı sanatçının eserleri incelemeye alınmış, eserler biçimsel analiz, eser yorumlama üzerinden değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, duygusal ve manevi duyguların doğa aracılığı ile soyut bir ifadeye aracına dönüştüğü, duyusal ifadeye yönelmenin sanatsal potansiyelin ortaya koyulmasında üstün rol üstlendiği netlik kazanmış. Sanatçının içten gelen manevi duyguların ifadeyi güçlendirerek eseri özgür ve bağımsız kıldığı aynı zamanda, sanat nesnesinin görünür olanın dışında daha geniş kavramları ifade etmesine olanak sağladığı sonucuna varılmıştır.

DeformasyonDoğaDoğalcılık+5
Hayal Özcan Sönmez
Tekirdağ Namık Kemal University · Sosyal Bilimler Enstitüsü
2023
00
Master'sOpen AccessTR

20. yüzyılda Amerika'da baskı resimde toplumsal eğilimler

Baskı Resim, grafik ve resmin bir yan dalı olarak kabul edilse de oldukça eski bir geleneğe sahip olmasının yanı sıra; deneyselliğe açık, uyarlanabilen, geliştirilebilen yapısı ile anasanat dalı olarak zaman içinde kendine yer edinmiş özgün bir sanat disiplinidir. Fotoğrafın ortaya çıkışına kadar kendi içinde geleneklerini koruyarak yüzyıl boyunca tasvir, reprodüksiyon, kopya etme ve çoğaltma aracı olarak görsel kültürün ve toplumsal belleğin oluşumunda önemli bir mirasın taşıyıcısı olmuştur. Baskı resim sanatçıları ise: Bu görsel ve estetik kültürün oluşumunu sağlayan, tarihe tanıklık eden ve toplumsal olayları eleştirel bir bakış açısıyla gerçekçi, zaman zaman sıra dışı imgelemlerle yansıtan protest üslupları ile baskı resim sanatını zamanın ötesine taşımışlardır. Bu yapısı ile baskı resim kültür ve sanat tarihinde sanatçıların yanı sıra toplumunda odak noktası olmayı her yüzyılda sağlamıştır. Endüstri Devrimi ve sonrasında toplumsal bilinçlenme hemen hemen her alanda varlığını gösterirken sanattaki yansıması, toplumun ihtiyaçlarını gözeterek savunuculuk ve çözüm arayışları temelinde olmuştur. I. Dünya Savaşı sonrasında bütün dünyayı etkileyen, toplumsal değişimlere sebep olan özellikle sanayileşmiş ülkelerde yıkıcı etkileri olan Büyük Buhran döneminin ardından II. Dünya Savaşı'nın yaşanması sanata ve sanatçılara derinden etki etmiştir. Savaşın ağır ve travmatik bir sonucu olarak Avrupa kıtasından Amerika Birleşik Devletleri'ne göçlerin başlaması; farklı kültürden insanların bir araya gelmesi, işsizlik, barınma gibi toplumsal açıdan birçok sorunu beraberinde ortaya çıkarmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında, New York'ta düzenlenen İzlenimci, Fovist, Post-Empresyonist ve Kübist sanatçıların eserlerinden oluşan "Armory Show Sergisi" Modern Amerikan sanatı ve sanatçıları açısından Avrupa sanatının tanınması ve anlaşılması için bir dönüm noktası olmuştur. Amerika Birleşik Devletleri'nde göçlerle birlikte siyasi, ekonomik ve toplumsal alanlarda yaşanan büyük değişimlerin sebep olduğu çöküşten kurtulmak için 'Yeni Düzen' olarak yürürlüğe giren bir dizi yerli program oluşturulmuştur. Bu program çerçevesinde 'Federal Sanat Projesi' adı altında grafik sanatlar atölyeleri kurulmuştur. Sanat atölyelerinin kuruluşu ile birçok sanatçıya yeni istihdam alanları oluşturularak iş imkanı sağlanmıştır. 1940 sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'nde kısıtlı sanatsal faaliyetler, Avrupa'dan göç eden sanatçılarla hareketlenmiş, sanatın merkezini Paris'ten New York'a taşımıştır. İkinci Dünya savaşı sonrası Paris'te bulunan Atölye 17'nin Amerika Birleşik Devletleri'ne taşınması ile Avrupalı ve Amerikalı sanatçıların işbirliği içerisinde çalışmalarının önü açılmıştır. Bu gelişmenin ardından Universal Limited Art Editions'da farklı alanlarda eser üreten sanatçıları bir araya getirilerek şiir ve baskı resimden oluşan özgün bir sanat koleksiyonu oluşturmuştur. Bu galerilerin yürüttüğü öncü çalışmalar ve sergiler ile sanat faaliyetlerine ilgi artmış baskı resim önemli bir gelişim göstermiştir. Pop Art'ın ortaya çıkışı ve önem kazanması ile birlikte tüketim kültürüne dikkat çekilerek popüler kültür imgeleri sunulmuş, gündelik yaşamda kullanılan en basit nesneleri, kitlesel medya ve televizyon/medya figürlerinin baskı resimde de bir ifade aracı haline gelmesine yol açmıştır. 20. yüzyılda yaşanan gelişmeler baskı resim sanatının gündelik hayatın her alanına girmesine katkı sağlamıştır. Sanatçılar içinde bulundukları dönemin düşünce yapısını etkileyecek şekilde topluma yön vermesi açısından da önemli roller üstlenmişler, toplumsal mesajlarını geniş kitlelere aktarma fırsatını bulmuşlardır. Sosyal açıdan gelişen bu süreç ile birlikte baskı resim sanatının teknik gelişimi açısından deneysel ve özgün çalışmalar değişimlerin doğuşuna ve modern sanatın ortaya çıkmasına zemin oluşturmuştur. Anahtar Kelimeler: Amerika, Baskı resim, Toplumsal, Sanat

20. yüzyılAmerika Birleşik DevletleriAmerikan sanatı+2
Seda Nur Yıldız
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

İslam yazı sanatının Erol Akyavaş eserlerindeki soyut sanat anlayışına etkisi

İnsanlar var olduklarından bu yana farklı iletişim yolları aramışlardır. Ama en verimli iletişimini sağlayacak olan görsel anlatım biçiminden faydalanmışlardır. İlk zamanlardan günümüze kadar gelen mağara resimleri ise bunun kanıtı niteliğindedir. Bu resimlerde ise en çok göze çarpan dertlerini anlatabilmek için çizdikleri şeyleri olağanca sadeleştirmeleridir. Dünyada soyut sanatın doğuşu bu mağara resimlerinden ortaya çıkmaktadır. Türkler İslamiyet öncesi dönemlerinde de kendileri için kutsal saydıkları gök, doğa, ay, yıldız, güneş, Türk mitleri gibi unsurlardan faydalanarak savaş aletlerinin, yemek kaplarının, çadırların, kıyafetlerinin bezemesinde de soyut bir yaklaşımda bulunarak, kültürlerini sergilemişlerdir. Ülkemizde modern sanat anlayışı Batılı tekniklerin alınıp ülkeye getirilmesiyle oluşturulmuştur. Zamanla çeşitli akımlarda eserler veren sanatçılar çok geçmeden kendilerini, kültürel yapılarını ortaya koyacak eserler üretmeye başlamışlardır. Eserlerinde köklerine inmeye ve geleneksel motiflerin yanı sıra geleneksel sanatların birçok dalını resim sanatıyla sentezlemişlerdir. Bunların arasında en çok etkinlik gösteren geleneksel sanat ise İslam yazı sanatıdır. Bu sanatçıların özüne dönerek kendini bulma yolculuğunda gelenek ve öz önemli bir yere sahip olmuştur. Yapılan bu çalışmada Türk resim tarihinden başlanılarak modern resme geçiş ve daha sonrasında Türk soyutunu oluşturma gayretlerinden bahsedilmiştir. Daha sonra sanatçı Erol Akyavaş'ın sanatında eserleri üzerinde İslam yazısının soyut sanat anlayışına nasıl destek verdiğine dair kapsamlı bir araştırma yapılmıştır.

Akyavaş, ErolSoyut resimSoyut sanat+4
Berrin Us Gündüz
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Batı resminde ameliyat teması

Rönesans öncesi dönemlerde tıp ve sanat ilişkisini konu alan eserler oldukça kısıtlıdır. Bu döneme ait çalışmalar genellikle tıbbi müdahalelerin veya tedavi yöntemlerinin tasvir edildiği çizimlerden oluşmaktadır. Ancak Rönesans dönemi, aydınlanma hareketlerinin etkisiyle tıp ve sanat alanları arasındaki ilişkide önemli bir dönüşümü beraberinde getirmişti. Bu dönemde insan anatomisi üzerine yapılan çalışmalarda büyük bir ilerleme gözlemlenmektedir. Bu gelişme, tıbbi çalışmaları içeren sanat eserlerinin ortaya çıkmasının önünü açtı. Özellikle ameliyat sahneleri, kadavra incelemeleri ve cerrahi müdahalelerin detaylı bir şekilde betimlendiği sanat eserlerinde artış görülmektedir. 19. yüzyılın ortalarına gelindiğinde ise anestezinin keşfi, cerrahi müdahalelerde büyük ilerlemelerin önünü açtı. Anestezinin kullanımıyla ameliyatlar daha az ağrılı hale geldi ve bu da cerrahi işlemlerin daha karmaşık ve uzun süreli olmasına olanak sağladı. Bu dönemde cerrahlar, daha önce mümkün olmayan şekillerde hastalıklara müdahale etmeye başladı. Bu tıbbi gelişmeler, sanat alanını da etkiledi ve ameliyat temalı eserlerin doğmasına neden oldu. Bu tez çalışması, batı resim sanatında ameliyat temalı sanat eserlerinin incelenmesini konu almaktadır.

Ahmet Kadir Özcan
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Yerleştirme sanatında göç kavramı

Göç kavramı insanlık tarihi kadar köklü bir olgudur. Göç olgusu, yaşamın tüm döneminde etkin bir role sahip olarak, sanayi ve teknolojik gelişmelerin sonucunda insanların ekonomik, coğrafi ve psikolojik sebeplerden kaynaklı kırsal alanlardan kentsel bölgelere doğru göç etmelerine neden olmuştur. Sürecine ve nedenine göre çeşitlendirilen göç olgusu, 1950'li yıllardan itibaren global bir hareketlilik kazanmıştır. Türkiye'de tarımda ve sanayi alanlarında atılan yenilikler, insanların iktisadi, psikolojik, üst kimlik arayışı aynı zamanda sosyo-kültürel etkileşim istemeleri üzerine kırsal bölgelerden kentsel bölgelere göç etmelerine neden olmuştur. Değişime uğrayan siyasi yapının sanat üzerindeki etkileri, 50'li yıllardan itibaren kendini göstermeye başlamıştır. Dünya genelinde gerçekleşen savaşlar, yenilenmeler ve yapılan göç hareketlerinin sonucunda değişen kültürel kimlik, entegrasyon süreci gibi neticelerin sanat alanında da bazı kırılmalara neden olduğu görülmektedir. Sanatçılar bu dönemde sanata karşı açısını değiştirerek, klasik resim üslup biçiminin dışına çıkmaya yönelik denemelerde bulunmuştur. Bu durum başta dada hareketi olmak üzere 20. Yüzyılın başından günümüze kadar gelen çağdaş sanat hareketlerinde de görülebilmektedir. Çağdaş sanatın içinde bulunan sanat türlerinden biri olan yerleştirme sanatında göç kavramının irdelendiği bu çalışmanın birinci bölümünde göç kavramı, çeşitleri, teorileri ve Türkiye'de gerçekleşen göç dönemleri üzerinde durulmuş, ikinci bölümde yerleştirme sanatı, çeşitleri, mekan mekan-nesne ve izleyicinin birbirleri üzerindeki etkilerinden bahsedilmiş, son bölümde ise yerleştirme çalışmalarında göç kavramını irdeleyen sanatçıların çalışmaları üzerinden göç kavramı eser analizi yapılarak çözümlenmiştir. Bu araştırma, farklı bölümlerden oluşturulmuştur.Tezin genelinde göç kavramının yerleştirme sanatı üzerindeki gösteriliş biçimi ve kavramın alt başlıkları olan aidiyet, uyum, hafıza ve bellek gibi beraberinde gelen kavramları sanatçılar eserlerinde kullanmışlardır. Tez çalışması yerleştirme sanatında göç kavramını işleyen toplam yirmi sanatçı ile sınırlandırılmıştır. Sanatçıların çalışmalarında, göç kavramı sanatçının kavrama yüklediği anlam, mekanın konumu veya kullanılan malzemenin yapısı ile çalışmaya aktardıkları saptanmıştır. Göç kavramının genel detay analizi yapılmak istendiğinde göç kavramının sadece bir neden sonuç ilişkisine bağlı olan demografik bir yer değiştirme hareketinden öte bir kavram olduğu, etkilerinin zaman içinde kaybolmayan tarafı ile yerleştirme çalışmalarında sıklıkla ele alınan ve her sanatçının kendi yaşadığı tecrübeler neticesinde eserlerine yansıttıkları saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Çağdaş Sanat, Göç, Mekan, Sanat Nesnesi, Yerleştirme Sanatı

Büşra Yıldız
Tekirdağ Namık Kemal University · Sosyal Bilimler Enstitüsü
2023
00
Master'sOpen AccessTR

20. yüzyıl portre resimlerinde ekspresif yaklaşımlar

Antik Roma'dan günümüze portre sanatının evrimi, tarihsel ve kültürel dinamiklerle şekillenmiştir. Bilinen en eski portre örneklerinden olan Fayyum Portreleri, ölen kişinin varlığını ebediyen temsil etmek amacıyla yapılmıştır. Ancak Hristiyanlığın yayılmasıyla birlikte portrelerin anlamı değişmiş ve krallar ve papaların otoritesini simgeleyen bir araç halini almıştır. Portre resimlerinin gelişiminde aynanın rolü büyüktür. Aynalar, sanatçının yüzlerini keşfetmelerine olanak tanımış ve otoportrelerin yaygınlaşmasına katkı sağlamıştır. 20 yüzyılda akademik normları reddeden sanatçılar, yeni arayışlara birlikte ekspresyonizm akımını ortaya çıkarmışlardır. Bu akım, sanatçıların duygusal ve içsel dünyalarını resmetmelerine olanak tanımıştır. Sanatçıların farklı perspektiflerden bakmaları, üslup farklılıklarını doğurmuştur. Aynı dönem ve koşullarda yaşayan sanatçılar, Ürettikleri eserlerde bu farklılıkları yansıtmıştır. 18. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan duygu kavramı sanatçıların içsel dünyalarını eserlerine yansıtmalarını olanak tanımış, Benzetme kaygısı ortadan kalkmış ve duyguların ön planda olduğu eserler ortaya çıkmıştır. 19. Yüzyılın sonlarında Avrupa'nın buhranlı dönemi ve 20. yüzyılın ilk yarısında gerçekleşen iki büyük savaş, toplum ve bireylerin içsel dünyasını tamamen değiştirmiştir. Bu dönemde yapılan portreler, değişen dünya ve dramatize olan sosyal yaşantıyı yansıtmaktadır. 20 yüzyıla gelindiğinde sanatçılar, portrelerinde kendileriyle içsel bir hesaplaşma ve tinselliği aktarma amacı gütmüşlerdir. Ekspresyonizm sadece bir dönemden ibaret değildir. Geçmiş dönemlerde de dışavurumculuk izlerini görmek mümkündür. Bu bağlamda, dışavurumculuk bir sanat akımı olmanın ötesinde, bir eğilim ve eylem olarak da değerlendirilebilir. 20. yüzyıl boyunca, farklı sanat akımlarında eser üreten sanatçılar, ekspresif etkiler altında portreler üretmiş ve bireylerin iç dünyasını, toplumsal statüsünü ve dönüşümlerini sanatlarına yansıtmışlardır. 19. Yüzyılda fotoğrafın icadı,, portre sanatına yenilikler getirmiştir. Fotoğraflar, insanların bakış açısını değiştirmiş ve dünyayı farklı bir perspektiften görmelerine yardımcı olmuştur. Fotoğrafın portre sanatında kullanılmasıyla doğalcı portre yöntemleri etkisini yitirmiş, sanatçının iç dünyasını ve toplumsal statüsünü yansıtan bir ifade aracı haline gelmiştir. 20. Yüzyıla gelindiğinde, sanatçılar akademik normlardan uzaklaşarak yeni arayışlara yönelmiş ve ekspresyonizm gibi yenilikçi sanat akımlarını ortaya çıkarmışlardır. Bu dönemde üretilen portreler, sanatçının duygusal ve içsel deneyimlerini yansıtan eserler haline gelmiştir. Benzetme kaygısının ortadan kalkmasıyla sanatçılar, görünenin ötesinde tamamen hissettiklerini resmetmeye odaklanmışlardır. Ekspresyonist portreler yoğun duygu ifadeleri, dramatize renk paletleri ve deforme edilmiş biçimlerle karakterize edilmektedir. Dışavurumculuk, yalnızca bir dönemle sınırlı kalmayıp, geçmiş dönemlerde de izlerini göstermiştir. Bu bağlamda, dışavurumculuk yalnızca bir akım olarak değil, bir eğilim olarak da anlam kazanmaktadır. 20. Yüzyıl boyunca, birbirinden farklı sanat akımlarında eser üreten sanatçılar, ekspresif etkiler altında portre resimleri üretmiş ve kişilerin iç dünyasını, toplumsal statüsünü ve dönüşümlerini sanatlarına yansıtmışlardır.

Aleyna Çevik
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Dışavurumcu eğilimler bağlamında resimde figüratif soyutlama

"Dışavurumcu Eğilimler Bağlamında Resimde Figüratif Soyutlama" başlığını kapsayan bu araştırmanın temel amacı, 19. ve 20. yüzyılda ortaya çıkan dışavurumcu yaklaşımların, özellikle empresyonizme karşı gelişen, sanatta görünenin ötesindeki gerçeği, sanatçının içsel duygularını vurgulayan eğilimleri anlamaya çalışmaktır. Bu yaklaşımlarda sanatçının, psikolojisi ve yaşantısını, öznel bakış açısıyla yorumlamayarak eserlerine aktarması önemlidir. Sanatçı, eserlerini oluştururken deneyimlerini ve bilinçaltındaki izlenimleri yansıtmayı amaçlar. Araştırmada, figüratif imgeler üzerine odaklanan sanatçıların, içsel yaşantılarını, figür nesneleri aracılığıyla nasıl soyutladıkları ve çözümlendikleri ele alınmıştır. Bununla birlikte sanatçıların dışavurumcu bağlamında nasıl bir yaklaşım sergiledikleri ve içsel dünyalarını nasıl ifade ettikleri incelenmeye çalışılmıştır. Dışavurumcu anlayış, sanatçının öznel ifadesini bulduğu bir anlatımdır. Figüratif resim, dışavurumcu ifade biçimlerinden biridir ve sanatçının eserlerinde kendine özgü bir dil geliştirmesini sağlar. Sanatçı, soyutlama ve dışavurum aşamasında içsel dürtülerinin izlerini resimlerine yansıtır. Araştırmada, sanatçının eserindeki içsel unsurların yansımasına odaklanılarak resimsel soyutlama aşamasındaki figüratif ifadeler çözümlenmekte ve soyut dışavurumcu etkilerin resimsel çerçevede incelenmesine odaklanılmaktadır. Yapıtların soyutlama süreçleri ile sanatçıların içsel dünyaları arasındaki bağları öne çıkaran bu çalışma, dışavurumcu anlayışla birlikte kişisel üretim sürecini destekleyen ayrıntıları inceleyen ve anlamlandıran bir çabayı içermektedir. Bu araştırma, Dışavurumcu etki altındaki sanatsal akımların evrimini inceleyerek, Dışavurumculuk akımının doğuşundan başlayıp Soyut Dışavurumculuk ve Yeni Dışavurumculuk içindeki soyutlama etkisinin anlaşılmasına odaklanmaktadır. Bunu anlamak için dışavurumcu akımların tarihsel ve temel özellikleri incelenmiş, soyut dışavurumcu etkinin sanatsal evrimi araştırılmış, özellikle soyut dışavurumcu akımın ortaya çıkış sürecinde etkili olan Fovizm, Dadaizm ve Sürrealizm gibi akımlara da değinilmiştir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve Dışavurumcu bağlamda soyut figüratif çalışmalar yapan belli başlı sanatçıların eserleri üzerinde analizler yapılarak çalışma sınırlandırılmıştır.

Selin Başağ
Süleyman Demirel University · Institute of Fine Arts
2024
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Resim sanatında deformasyonun tarihsel boyutu (1500-1998)

Resim sanatında deformasyon, yalnızca fiziksel bozulmaları değil aynı zamanda estetik, kültürel ve toplumsal mesajların da iletilmesine katkıda bulunan önemli bir sanatsal tekniktir. Bu teknik yıllar boyunca pek çok sanatçı tarafından yaşadıkları dönemlere bağlı olarak değişimler geçirmiştir. Ancak deformasyon sadece sanatçıların akım dayanaklı ortaya koydukları biçim bozumundan başka bireyin bedeninde gerek doğuştan gerekse sosyal, kültürel ve patalojik pek çok nedene bağlı olarak da varlığını ortaya koymaktadır. Buna bağlı olarak nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan bu çalışmada 1500-1998 yılları arasında figüratif sanatın deformasyon bağlamında farklı dönemlerde nasıl evrildiği ve sanatçıların deformasyonu estetik bir araç olarak nasıl kullandıkları üzerine durulmuştur. Tezin amacı, deformasyonun resim sanatında nasıl kullanıldığını ve bu kullanımın sanatsal ve toplumsal bağlamlarda ne tür anlamlar içerdiğini ortaya koymanın yanı sıra deformasyonun hem gerçek hem de hem de sanatçının isteği dışında gelişen durumlarının resim sanatı içerisinde kullanımlarını analiz etmektir. Çalışmanın ilk bölümleri, Rönesans'tan modern sanata kadar figüratif deformasyona bağlı olarak bedenin durumu genel olarak incelemektedir. Bu süreçte sanatçılar, figürleri deformasyon teknikleriyle yeniden şekillendirerek estetik sınırları zorladıkları görülmüştür. Bu incelenemeden sonra deformasyon ve deformasyonu ortaya çıkaran diğer yardımcı kavramlar açıklanmıştır. Gerekli açıklamaların ardından diğer bölümlerde, tezin bulgularıyla deformasyonun sadece estetik bir unsurun ötesinde, toplumsal ve bireysel mesajların güçlü bir araç olduğu görülmüştür. Ayrıca engellilik, biyolojik ve patolojik deformasyonlar, sanatçılar tarafından estetik bir bakış açısıyla ele alınmış, figürler aracılığıyla toplumsal eleştiriler yapılmıştır. Son bölümde ise yazarın kendi sanatsal çalışmaları, deformasyon temasına dayanarak analiz edilmiş, deformasyonun resim sanatında estetik, toplumsal ve bireysel anlamlarını irdelenerek figüratif sanatın geniş anlatım olanaklarını vurgulanmaya çalışılmıştır.

Uğur Karabulut
Süleyman Demirel University · Institute of Fine Arts
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Plastik ifadenin bir aracı olarak Gustave Courbet'nin palet bıçağı tekniğinin incelenmesi

Gustave Courbet, 19. yüzyıl sanatının en önemli temsilcilerinden biri olarak öne çıkmıştır. Sanat anlayışıyla dönemin geleneksel anlayışına meydan okuyan Courbet, resimlerinde fırça yerine palet bıçağı kullanarak kendine özgü bir üslup yaratmıştır. Palet bıçağı tekniğini kullanarak güçlü bir doku ve biçim etkisi elde etmiş, yüzeye gerçekçi bir şekilde hareket ve canlılık kazandırmıştır. Bu teknik hem Courbet'nin anlatım dilinde hem de Realizm akımının gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Bu çalışma, Gustave Courbet'nin palet bıçağı tekniğini plastik ifade açısından incelemeyi ve bu tekniğin hem sanatçının anlatımına hem de dönemin sanatsal gelişimine olan katkılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel yöntem ve plastik analiz yöntemi kullanılarak Courbet'nin eserleri tematik bir sırayla analiz edilmiştir. Ayrıca bu analizlerden yola çıkılarak palet bıçağı tekniğinin uygulamada nasıl kullanılabileceği ele alınmış ve bu bağlamda değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca Courbet'nin bu yenilikçi yaklaşımı yalnızca Realizm akımını etkilemekle kalmamış aynı zamanda modern sanatın şekillenmesinde de önemli bir mihenk taşı olduğu görülmüştür. Bu nedenle bu çalışma Courbet'nin resimlerinde kullandığı bu teknik üzerinden Realizm' in derinliğini ve dönemsel etkilerini anlamayı da hedeflemektedir.

Ayşe Nihal Karataş
Süleyman Demirel University · Institute of Fine Arts
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Fahrelnissa Zeid resimlerinde kadın figürlerinin renk, doku ve geometrik form bağlamında incelenmesi

Bu tez çalışmasında, Osmanlı döneminden Cumhuriyet'in kuruluşuna kadar uzanan döneme şahitlik etmiş, gelişmeleri ve kültürü yakından deneyimlemiş ayrıca Sanayi-i Nefisse Mektebi'nin ilk kadın öğrencilerinden biri olarak karşımıza çıkan Fahrelnissa Zeid ve eserleri ele alınmıştır. Sanatçı, o dönemlerde toplumda yer alan güçlü bir kadın figürü olmanın yanı sıra çok yönlü oluşuyla eserlerini üretmiş ve başarılarıyla tarihte önemli bir yere sahip olmuştur. Bu doğrultuda tezin amacı Fahrelnissa Zeid resimlerinde kadın figürlerinin renk, doku ve geometrik form bağlamında incelenmesi olarak belirlenmiştir. Yapılan alan taraması sonrasında alanda çalışılmak istenen konu ile ilgili herhangi bir çalışma olmadığı görülmüştür. Zeid gibi resim sanatına eserleriyle katkıda bulunan bir sanatçının alandaki önemine vurgu yapmak amacıyla sanatçının eserleri incelenmiştir. Fahrelnissa Zeid'in, renkli hayatından ve sanat yolculuğundan bahsedilip sanatın farklı dalları ile ilgili olan aile fertlerine de kısaca değinilmiştir. Daha sonra resim sanatında geçmişten günümüze kadın figürü kavramı üzerinde durulmuştur. Sanat elemanlarından olan renk, doku ve geometrik form açıklanarak resim sanatı tarihine katkıda bulunmuş sanatçıların eserleriyle sanat elemanları örneklendirilmiştir. Açıklaması yapılmış olan renk, doku ve geometrik formun Fahrelnissa Zeid resimlerinde uygulanış biçimleri incelenmiştir. Ve bu inceleme sonrasında sanatçının eserlerinden esinlenilerek sanatsal üretim yapılmıştır.

Cansu Öz
Süleyman Demirel University · Institute of Fine Arts
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Yalvaç Pisidia Antiokheia bölgesindeki mimari parçaların üzerindeki imgelerin resim sanatında deneysel üretime katkısı

Isparta ilinin Yalvaç ilçesinde bulunan Pisidia Antiokheia'nın, bulunduğu çevreye kültürel değer kattığı görülmektedir. Geçmişten günümüze uzanan bir köprü niteliği taşıdığı düşünülen antik kentte yapılan kazı çalışmaları sonucunda bir zamanlar kenti oluşturmuş olan mimari parçalara ulaşıldığı gözlemlenmektedir. Mimari parçaları incelemek maksadıyla Yalvaç müzesi ve antik kentte gezi ve gözlemler yapılmıştır. Yapılan gezi ve gözlemlerin neticesinde Yalvaç Pisidia Antiokheia bölgesindeki mimari parçaların üzerinde çeşitli imgelerin bulunduğu görülmüştür. Antik kentteki mimari parçaların üzerinde bulunan imgeleri resim sanatıyla ilişkilendirerek üretimde bulunmak için disiplinlerarası bir yaklaşımla hareket edilmiştir. Tez çalışmasında Yalvaç Pisidia Antiokheia bölgesindeki mimari parçaların üzerindeki imgelerin resim sanatında deneysel üretime katkısının bulunup bulunmadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Yapılan literatür taraması sonucunda konuyla ilgili herhangi bir çalışmanın bulunmadığı görülmüştür. Alana pozitif katkı sunacağı düşünülen çalışmada Yalvaç Pisidia Antiokheia bölgesindeki mimari parçaların üzerindeki imgeler incelenmiştir. Mimari parçaların üzerinde bulunan pek çok imgenin arasından ranke, inci-boncuk dizisi, diş dizisi, ion-kymation, bezeme, rozet ve akanthus imgeleri deneysel üretimde kullanılmak üzere belirlenmiştir. Mimari parçaların üzerindeki imgelerin resim sanatında kullanılmasıyla yapılan deneysel üretimlerle Pisidia Antiokheia'nın önemine dikkat çekilmesi amaçlanmaktadır.

Buse Aybüke Uyanık
Süleyman Demirel University · Institute of Fine Arts
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Resim sanatında volkanik dağ teması

Volkanik dağların, yeryüzündeki yaşamı biçimlendiren başlıca doğal unsurlardan biri olduğu bilinmektedir. Volkanik dağlar insanlık tarihinin erken dönemlerinden itibaren birçok kültür ve inanç siteminde, yarattığı yıkım ve korku nedeniyle tanrı/tanrıların gazabının bir sembolü olarak görülmüştür. Söz konusu bakış açısıyla, volkanik dağlar tarihsel süreçte çeşitli sanatçılar tarafından eserlere konu olmuştur. Bu kapsamda yapılan araştırmada, resim sanatında volkanik dağ temasının nasıl temsil edildiğinin sanatsal, tarihsel ve kültürel bağlamda ortaya konulması düşünülmüştür. Bu bağlamda araştırmanın amacı, XVIII. yüzyılın son çeyreğinden itibaren günümüze kadar uzanan süreçte volkanik dağ temasını kendilerine konu edinen sanatçıların eser örneklerini incelemek ve elde edilen bulgu ve yorumlarla ilgili literatüre katkı sağlamaktır. Araştırma, nitel yöntemle yürütülmüş olup, tarihsel bağlam, kültürel arka plan ve sanatsal yaklaşımlar dikkate alınarak temaya odaklanan seçili eserler çözümlemeye tâbi tutulmuştur. Araştırmada Pierre-Jacques Volaire, Joseph Wright of Derby, Johan Christian Dahl, Ivan Aivazovsky, Charles Furneaux, Jules Tavernier, David Howard Hitchcock, Dr. Atl, Max Ernst ve Keith Grant gibi farklı dönem ve coğrafyalarda üretim yapmış sanatçıların eserleri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, özellikle XVIII. yüzyılda Avrupa'da meydana gelen volkanik patlamaların ardından bu temaya yönelik ilginin arttığı görülmüştür. Konu kapsamında incelenen sanatçıların hepsinin volkanik dağlara eserlerinde plastik bir ifade aracı olarak yer verirken çoğunluğa yakın bir kısmının ise doğrudan tanıklık ettikleri bu doğa olayına eserlerinde görsel belge niteliği taşıyan üretimler olarak da yer verdikleri saptanmıştır.

Senem Aslan
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Çağdaş Türk resminde lekesel soyutlama bağlamında figür

Batı dünyasında XIX. yüzyılda yaşanan bilimsel ilerlemeler ve yeni keşiflerle insanın doğa, olaylar ve nesneleri algılama biçimi soyutlaşmıştır. Bu gelişmeler 1900'lü yılların başlarında Batı'da sanata, soyut bakış açısının girmesine yol açmıştır. Kendisinden önceki natüralist yaklaşımlara tepki olarak doğan soyut/soyutlamacı eğilimli sanat anlayışının, Türk resminde tam bir akım bütünlüğünde görülmesi ve sanatçılar arasında çeşitli ifade biçimleri ile yer tutması ise 1950'lerde gerçekleşmiştir. Ancak ilgili literatüre bakıldığında Türk resminde soyut/soyutlamacı eğilimlerle ilgili bugüne kadar ortaya konulmuş birçok araştırmaya rastlanmasına rağmen, lekesel soyutlama bağlamında figür yorumlamalarıyla alakalı herhangi bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu açıdan bu hususta araştırma yapılması önemli görülmüştür. Bu bağlamda, "Çağdaş Türk Resminde Lekesel Soyutlama Bağlamında Figür" başlıklı bu araştırmada, Adnan Turani, Ali Candaş, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Hayati Misman, Mustafa Ata, Mustafa Ayaz, Ömer Uluç, Vedat Örs, Yavuz Tanyeli ve Zeki Faik İzer'in eser örnekleri incelenerek sonuçlarıyla ilgili literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Araştırma da ilgili sanatçıların, genel olarak eserlerinde renk ve lekenin ağır bastığı, duygusal ve estetik figür soyutlamalarına yer verdikleri görülmüştür. Nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılan araştırma, söz konusu sanatçıların 1950-2025 yılları arasında ürettikleri eser örnekleriyle sınırlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk Resmi, Soyut, Soyutlama, Lekesel Soyutlama, Figür.

Nihal Ergülcü
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Resim olarak asemik yazı ve imza

"Resim Olarak Asemik Yazı ve İmza" isimli bu çalışmada, resim konusu olarak "asemik yazı" ve "imza"yı tema olarak alınmasını kapsar. Birinci bölümde anlam kavramından başlayarak dil oluşum süreci hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde ise dilin yazı ile yüzey üzerinde temsilinin gelişimi ve İmza olarak adlandırılan bireyselliğin temsili olan işaretlerin, tarihsel süreç içerisinde gelişimi üzerine araştırmalar yapılmış, sanat ve bireysellik için önemi vurgulanmıştır. Üçüncü bölümde ise asemik yazı kavramının ortaya çıkışı ve henüz bu kavram adlandırılmadan önce ve günümüzde, asemik yazı tanımlamasına uyduğu tespit edilen çalışmalar incelenmiştir. Son bölümde ise asemik yazı ve imza teması üzerine yapılan uygulamalar ve açıklamalarına yer verilmiştir. Resim teması olarak asemik yazı ve imzanın seçilmesi ile, özgür formlarda yazılar yazılarak oluşturulan çalışmaların yanı sıra imzanın sanatçı metaforu olarak kullanılması ve resmi oluşturan eleman olarak kullanıldığı özgün çalışmalar yapılmıştır. Anahtar sözcükler: Resim, imza, asemik, bireysellik, mühür, damga.

Yavuz Ayhan
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Anonim fotoğraflardan resimsel hikâyeler

Bu tez çalışması, yazarın sanatçı olarak resim pratiğinde ve hayatında önem atfettiği fotoğraf, video, guajın irdelenmesi üzerine odaklanmaktadır. Bu yüzden araştırmanın amacı sanatçının kendi merakını anlamaya yönelik, kafasında yer edinen temelde üç soruya cevap aramaktır: Fotoğraf ve video neden kendisini etkisi altına almaktadır? Fotoğraf ve videodan çalışmasına neden olan itkiler nelerdir? Guaj ile yaptığı resimlerinde, medyumun sanatçı üzerinde etkisi nasıldır? Bu sorulara cevap ararken, serüven niteliğinde olan tezin genel yapısını, karşılaştığı düşünürlerin, eleştirmenlerin, yazarların, sanatçıların metinleri ve eserleri ile kendisi arasında kurduğu özdeşlikler ve izlenimler oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular üzerinden; fotoğraf ve resim arasındaki farkın zamandan kaynaklandığı, fotoğrafa bakılarak onunla özdeşlik ve hayal kurulduğu, fotoğrafın içkin anının olduğu, bireyleşme yolunda sürecin önem kazandığı, sanatçı ve izleyen olarak görme kavramlarının farklılaştığı, insandaki özel duyguların ve ruhsal yapının beden ve bedenin parçalarıyla anlatıldığı, mutluluk arayışının resimde ahenkle kurulabileceği sonucuna ulaşmıştır.

Alptekin Soy
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Hayvan imgeleriyle görsel anlatılar

Hayvan İmgeleriyle Görsel Anlatılar başlıklı bu tez çalışmasında, öncelikle tarihsel süreçte insan ve hayvan arasındaki etkileşime dair dönemsel araştırma yapılmıştır. İnsanın, hayvan üzerindeki tahakkümü ile başlayan sürecin, düşünce tarihine yön veren düşünürlerin fikirleriyle ne şekilde değişime uğradığı detaylı bir literatür taraması yapılarak incelenmiştir. İnsan ve hayvan kavramı, sanat tarihsel sürecin yazınsal ve görsel yapıtlarıyla birlikte incelenerek ifade edilmiştir. Medeniyetler döneminde hayvan imgesinin kullanımına dair görseller sonrasında Rönesans ile ön plana çıkan insan faktörünün, hayvana bakış açısını ne şekilde değiştirdiği araştırılmıştır. Sanatçılar açısından çok yönlü açılımların yaşandığı 19. yüzyılda öne çıkan eserlerdeki hayvan imgesinin kullanımına dair örnekler, 20.yüzyıl eserleriyle karşılaştırmalı olarak, dönemin koşulları ve sanatçıların manifestolarıyla beraber değerlendirilmiştir. Sanatta hayvan imgesinin kullanımı mağara resimlerinden günümüze devam eden bir olgudur. Sanatçıların eserlerinde insan hakları, feminizm, mitolojik unsurlar, doğal yaşamın korunması, siyaset, felsefe, hayvan hakları, ekoloji gibi çok yönlü anlatımlarda hayvan imgesi kullanılmaktadır. Bu bağlamda günümüz sanat eserlerinde hayvan ve imgesinin farklı bağlamlarda kullanımı detaylı olarak araştırılmış, konu ile alakalı görsel ve literatür taraması yapılarak metne dahil edilmiştir. Tez metninin son bölümünde yazı imgesi ile biçimlendirilmiş eserler, konuya ilişkin bakış açısıyla örneklendirilerek, ifade edilmiştir.

Görsel sanatlarGüzel sanatlarHayvan metaforları
Arzu Eş
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Bedenin iç-dış diyalektiğinin doğadaki performatif imgesi

Biyolojik ve fenomel açıdan bedenin ne olduğunu ve doğa ile ilişkisini irdelemek ve açıklamak üzerine ele alınan "Bedenin İç-Dış Diyalektiğinin Doğadaki Performatif İmgesi" başlıklı bu tez incelemesi, iki yönlü esas üzerinden incelenmiştir. İlk olarak, Maurice Merleau Ponty'in "Algının Fenomonolojisi" (2020) başlıklı kitabında fenomonolojik olarak bedenin iç algısının, dış algı olmadan mümkün olamayacağının, fenomel bağlantılarla dünya yaşamının kendi bilincimizde öncelendiği tezi ele alınmıştır. İkinci olarak, insanın doğa içindeki bütünlüğü ve beden - tin ilişkisi, Descartes'in zihinbeden ilişkisinin ontolojik indirgemeleri ile ele alınmıştır. Bu iki temel esasla bağlantılı olarak, "beden-doğa" ilişkisinin kendi gerçekliğimle olan ilişkisi bu tezin ele alınmasına dâhil edilmiş, öznel ve nesnel analizler yapılmıştır. Bedenin doğadaki performatif imgesi, hem metinsel hem de "Uygulamalar" başlıklı bölümde görsel olarak da ifade edilmeye çalışılmıştır. Anahtar sözcükler: beden, doğa, zihin, fenomenoloji, performatif, iç-dış, tin

Şeyma Al
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Yer, nesne, zaman bağlamında hafıza imgeleri

Hafıza, bireylerin geçmiş deneyimlerini saklama, hatırlama ve unutma süreçlerini kapsayan karmaşık bir yapıdır. Kişisel ve kolektif kimliklerin oluşumunda merkezi bir rol oynar. Sanat, bu hafıza süreçlerini somutlaştırmada ve geçmişi ifade etmede etkili bir araç olarak işlev görür. Sanatçılar, hafıza imgelerini duyular aracılığıyla yeniden canlandırır ve bu imgeler geçmişin duygusal rezonansını günümüze taşır. Unutma ve hatırlama dinamikleri, hafızanın belirli olayları seçme ve saklama işlevini şekillendirir. Sanat, hafızadaki imgeleri sabitleyerek anıların kalıcılığını sağlar, geçmişi yaşatır. Çalışma, kişisel hafızanın geçmiş deneyimlerle nasıl şekillendiğine ve sanat aracılığıyla nasıl ifade edildiğine odaklanmaktadır. Bu kapsamda otobiyografik hafıza ve sanatın, anıları kaydetme ve ifade etme süreçleri üzerindeki etkisini incelemektedir. Çağdaş sanatta hafıza ve zaman kavramlarının işlenişi, sanatçıların kişisel ve kolektif hafızayı araştırma yöntemleri değerlendirilmektedir. Ayrıca hafıza ve mekan arasındaki ilişkinin sanat eserlerinde nasıl temsil edildiği ve mekanın hafıza süreçlerini nasıl etkilediği açıklanır. Sanatçıların görsel imgeler aracılığıyla anıları nasıl temsil ettikleri ve çağrıştırdıkları, farklı dönem ve üsluplara yayılan eserlerle analiz edilir. Çalışma, bu yöntemleri referans alarak, hafızanın sanat dili aracılığıyla nasıl inşa edildiğini, korunduğunu ve iletildiğini aydınlatmayı amaçlar aynı zamanda kültürel, sosyal bağlamların hafıza imgelerinin yorumlanmasındaki rolünü değerlendirir.

Güzel sanatlar
Yasemin Kaplan Çalış
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Çağdaş sanatta geçici, değişken ve sabit izler üzerine

İki yüzeyin, iki nesnenin veya iki dokunun teması sonucu geride bırakılan kalıntılara odaklanan bu çalışma, ana temasını iz kavramı üzerinden şekillendirmektedir. İzlerin zamanla yıpranma ve erime süreçlerini inceleyerek, malzeme türlerine göre kalıcılığını karşılaştırmaktadır. Çalışma iz olarak yorumlanan eserlerin sergilendikleri ortamlar, kullanılan malzemeler ve deneyimlenme sürelerine göre sınıflandırmaktadır. Tez çalışmasında ele alınan izler üç başlık altında sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmanın ilk aşaması doğal malzemeler kullanarak dış ortamda üretim yapan sanatçılara odaklanmaktadır. Sunuldukları ortam ve kullanılan malzemeler gereği eserler bir silinmeye maruz kalmakta, eser ve süreç fotoğraflar aracılığıyla gösterilmektedir. İkinci aşamada, değişkenliğe odaklanılarak silinmeye karşı dirençli eserler incelenmiştir. Bu eserlerin açık ve kapalı alanlar arasındaki ilişkisi vurgulanmış, kapalı alanların sabitliğin korunmasındaki rolü ele alınmıştır. Değişken izlerin farklı mekânlarda sergilenerek temsil kabiliyetlerini devam ettirdiği ortaya konmuştur. Üçüncü aşamada, kalıp teknikleri kullanılarak oluşturulan izler ve bu izlerin sabitliğinin korunmasında kapalı alanların önemi incelenmiştir. Araştırma kapsamında, geçmişte yaşamış ve kimliği unutulmuş kişilerin hatırlanmasına yönelik eserler üretilmiştir. Eserlerin yüzeylerinde farklı tekniklerle oluşturulan katman yapısı formüle edilerek üretim süreçleri detaylandırılmıştır. Bu kapsamda hazırlanan eserlerin açıklamaları, araştırmanın temel bulgularını ve katkılarını ortaya koymaktadır. Çalışma, iz kavramının malzeme ve mekân bağlamında farklı boyutlarını ele alarak, sanatsal üretim süreçlerine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Anahtar Sözcükler: Sanat, iz, temas, kalıp, katman, hatıra, ölüm.

HatıraKalıp üretimiKatmanlar+3
Emre Çalış
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Sanatsal bir oyun: Sıradan olanı görünür kılmak

"Sanatsal Bir Oyun: Sıradan Olanı Görünür Kılmak" başlıklı bu tez çalışması en temelde iki öğenin sapmasından ya da karşılaşmasından doğan formların kalıcı hale gelmesi üzerine kuruludur. Uyuşmazlık biçimleri ya da deneyimleri olarak ifade edilen bu karşılaşmalar başlangıçta taşradaki iç sıkıntısının dışavurumu olarak karışıklıklar, kopuşlar ve dağılma halleriyle birlikte ölüm alanına yakın olmakla ilişkilendirilmektedir. Georges Bataille'ın "biçimsiz" kavramıyla birlikte okuduğumuz bu bölümde bantların yüzey üzerinde bıraktığı izler, birbirinden bağımsız parçalar tuval yüzeyi üzerinde yeni bir evren sunmaktadır. Bu çalışmaları montaj tekniğiyle ilişkili olarak kesilip, yırtılan, ait olduğu bağlamdan sökülerek yeniden bir araya getirilen bantlarla oluşturulan çalışmalar izlemektedir. Bantlarla birlikte sıradan bir nesnenin sıra dışılığın keşfedildiği bu süreç tuvallerden arta kalan kısımların, fazlalık olarak görülen parçaların değerlendirildiği çalışmalara dönüşmektedir. Fazlalıkların kutsandığı bir ekonomi hayali üzerine kurulu bu bölüm, Felix Guattari'nin "bir dersliğe nasıl sanki bir sanat yapıtıymış gibi hayat veririsiniz?" (2021, s. 133) sorusundan hareketle sanatın bir sanatçının öngörülebilir malzemeler üzerine çalışma yapması gibi sınıfında öğretmen tarafından yeniden biçimlendirildiği görüşünden yola çıkarak dışarı atılması gereken, işlevsiz birer fazlalık olarak görülen parçaların, öğrencilerin yeniden bir araya getirildiği çalışmalarla birleşmektedir. Bu tez çalışmasında, sanatta yeterlik programına kaydolduktan sonraki ilk ders başlangıç noktası olarak ele alınmış olup, birbirinden bağımsız parçaların bir araya geldiği çalışmalardan heterojen unsurlar olarak öğretmen ve öğrencilerin bir araya geldiği, eğitime ve sanata dair mevcut formların askıya alındığı, sanatsal pratiğin öğretimle birleştiği ve ortak bir mekân olarak bir dersliğin sanat yoluyla yeniden biçimlendirildiği örneklere uzanan bir sürecin izi sürülmektedir.

Veli Aras Yalçınkaya
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Hissizleşme-etleşme üzerine görsel çözümlemeler

Bireysel ve toplumsal, duygusal ve psikolojik değişimler, insan kişiliğinin oluşumunda etkileşim içindedir. Bu değişimler, kişinin kendini ve çevresini algılayış biçimini, tepkilerini ve davranışlarını şekillendirir. Toplumsal etkileşimler ve bireysel deneyimler, kişinin duygusal dünyasında izler bırakır ve bu izler, zamanla psikolojik yapının temel taşlarını oluşturur. Dolayısıyla, kişilik gelişimi hem içsel hem de dışsal dinamiklerin bir araya gelmesiyle şekillenen karmaşık bir süreçtir. Duygunun bireysel, toplumsal ve sanatsal yaşantıda yer almadığı bir alan bulmak neredeyse olanaksızdır. Günlük yaşamdan sanat eserlerine kadar her alanda duyguların izlerini görmek mümkündür. Duygular, bireysel kimliğin oluşumunda temel bir rol oynarken, toplumsal ilişkilerin de merkezindedir. Sanat, bu duygusal süreçlerin yoğun ve etkileyici bir şekilde ifade bulduğu bir alandır. Sanat eserleri hem sanatçının hem de izleyicinin duygusal dünyasında etkiler yaratır ve bu etkiler, toplumsal bellekte kalıcı izler bırakır. Ancak modern toplumda yaşanan hızlı değişimler ve yoğun stres, bireylerin duygusal dünyasında hissizleşmeye yol açabilir. Hissizleşme, bireylerin duygularını bastırma veya ifade etmekte zorlanma durumu olarak tanımlanabilir. Hissizleşme, travmatik deneyimlerle başa çıkma mekanizması olarak ortaya çıkabilir ve bu süreçte duygusal ifadeler zayıflar. Toplumda artan izolasyon, çocukluktan gelen travmalar ve yüzeysel ilişkiler, duygusal derinlikten yoksun bir yaşam tarzını beraberinde getirebilir. Bu durum, yalnızlık, güvensizlik, duyarsızlık ve belirsizlik gibi duyguların doldurduğu büyük bir boşluk yaratır. Bu duyguların bir araya gelmesi, bireyin kendi kimliğini ve bütünlüğünü kaybetmesine neden olur.

Ümmihan Bulut
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Haricilerin kutsallığı

Bu tezin amacı "kutsal" ve "harici" kavramlarına sosyolojik ve psikolojik temeller üzerinden yaklaşarak yeni bir kutsal kavramının mümkün olup olmadığı sorusuna cevap aramak ve bu iki kavramı sanat üzerinden yeni bir zeminde incelemektir. Bu tezde kutsal ve harici kavramları arasındaki gerilime odaklanılmıştır. Araştırma süresince kutsal ve harici arasında kurulan yeni bağlantılar ile birlikte dogmatik kutsallığa alternatif bir alan arama hedeflenmiştir. Kutsal, dinlerin temelinde yer alır ve üzerine titrenilen, korunması gereken ahlaki toplumsal ve dinsel değerleri ifade eden nesne, mekan ve davranış biçimleri gibi fenomenler üzerinden ifade edilir. Harici ise, Becker'in toplumun dışında gördüğü bir grup insana tekabül eder. Hariciler, toplumsal ve kültürel normların dışında kalmaları bakımından kutsal ile zıt görülebilecek bir konumdadır. Yapılan araştırmalarda haricinin oluşumunun ben ve öteki kavramı ile doğrudan ilişkili olduğu gözlemlenmiştir. Bu yüzden tez süresince önce ben, benlik, birey olmak gibi meseleler incelenmiş ve sonrasında öznenin dışında kalan öteki kavramı irdelenerek araştırmalara devam edilmiştir. Ardından ötekinin içinde bulunan haricilere odaklanılarak, araştırmaların yönü harici ve kutsalın benzerliklerine ve zıtlıklarına doğru çevrilmiştir. Tüm bu bilgiler sonucunda, tez kapsamında kutsallık yeni bir çerçeve içerisinde değerlendirilmiş ve "bireysel kutsal" fikri ortaya atılmıştır. Ortaya çıkan bireysel kutsal ile birlikte, öteki benlik ve harici olma durumlarının sanattaki yansımalarına odaklanılarak resimler üretilmiştir. Anahtar sözcükler: Sanat, resim, öteki, harici, kutsal, kimlik, kadın

Medine İrem Dokumacı
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Kusurlu bedenin sanatsal dönüşümü

İnsanlar yaşamları boyunca, farklı zaman dilimlerinde bedensel görünümleri üzerinden şiddet ve zorbalıklara maruz kalabilir. Benzer bir şekilde deneyimlediğim bu zorbalık ve şiddet unsurları, bireysel sanat pratiğim şekillenmesinde önemli bir etken olmuştur. Yaşadığım bu durum; bedenimin bir öteki beden olarak tanımlanabilir olduğunu öne sürmektedir. Bedenimin toplum içinde öteki olarak konumlanması ve otoritelerce şekillendirilmesi gereken bir nesne olma problemi, tezin genel çerçevesini oluşturmaktadır. Yapılan araştırmada ve üretilen işlerde öteki olma hali üzerinden ele alınan beden, abject ve kusurlu olma durumları ile ilişkilendirilmiştir. Bu tez bağlamında, otoriter yapıların norm dışı olarak kabul ettiği, üzerinde tahakküm kurduğu kadın ve hayvan bedeninin sanatta ve gündelik hayatta nasıl konumlandığı incelenmiş, diğer sanatçıların bu konuya olan yaklaşımları irdelenmiş ve bu bağlamda sanatsal üretimler yapılmıştır.

Ayça Güneş
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Düzenli ve dengesiz bir diyalektik içinde optik sanat

Doğada yer alan her şey insan zihninde imgeler yoluyla belirirler, söz konusu bu imgeler dış dünyadaki görünümlerin öznel soyutlamalarıdır. Doğada yer alan nesneler sistematik bir biçimde belirli bir düzen içinde kuruluyor olsa dahi akıldaki imgeler ve fiziksel imgeler bu bağlamda örtüşmeyebilirler. Yaşam dinamizm üzerine kuruludur ve imgeler gündelik algıda dinamiktirler. Bu imgeleri sanat ile kurma meselesi sanatın başlıca uğraşlarından birisi olmuştur. Sanat tarihine bakılacak olursa Op art da bu kurulumda yüksek kontrastlara dayanan bir kompozisyon dili geliştirmiştir. Op art ortaya çıktığı tarihte döneminde üretilen diğer sanat yapma yöntemlerine kıyasla ve farklı bir söylemle dikkatleri üzerine çekmiştir. Op art gözün algılama ilkelerinden yola çıkarak izleyicinin doğrudan yapıta katılmasını hedefleyen bir üretim biçimidir. Görsel yanılsamalar yaratan op art gözün algılama ilkeleri üzerinde durmuş, buradan yola çıkarak izleyicinin doğrudan yapıtın içine katıldığı, görsel yanılsamalar yaratan, dinamik ve hareketi kullanarak gözün ve aklın sınırlarını zorlayan, illüzyon etkisi güçlü eserler ortaya koymuştur. Sanatçı gördüğü dünyayı değil de algıladığı dünyayı görselleştirme eğilimindedir. Bu arzunun, nesnenin arkasındaki gerçekliği ortaya çıkarma ihtiyacından kaynaklandığı fikri ileri sürülebilir. Düzenli ve Düzensiz Bir Diyalektik İçinde Optik Sanat adlı tez Optik Sanat konusunu ele almaktadır. Görüntü Enflasyonuna Karşı Alternatif Arayışlar başlığı altında üretilen sanat eserleriyle ilişkileri açıklanmaya çalışılmıştır. Bu tez kapsamında normal şartlarda gerçekleşen görme eyleminde dinamik bir şekilde yan yana bulunan imgeler düzenli ve düzensiz olarak dağıldıkça optik manipülasyon yöntemleriyle dengesiz bir alana çekilmeye çalışılarak eserler arasında bir diyalektik kurulacaktır. Bu tezde Sanat tarihi ve farklı sanat disiplinlerinin buradaki kavramlarla kurduğu ilişkiler açıklanmaya çalışılmıştır.

Elifnur Okta
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Kumaş imgeleri ve gizliliğin ironisi

.Giyinmek insanlığın temel ihtiyaçlarının başında gelmektedir. Tarihsel serüveni boyunca bu eylem belirli süreçlerden geçerek günümüze kadar değişimini sürdürmüştür. Bu gereksinimin karşılanmasına hizmet eden nesnelerin en yaygın ve erişilebilir olanlarının başında şüphesiz ki kumaş yer almaktadır. Türümüz bilinen insanlık tarihi boyunca sadece doğal olarak meydana gelen değil aynı zamanda kendi üretimi olan nesnelere çevrili bir ortamda medeniyetler geliştirmiş, türlü kültürler ve değerler yaratmıştır. Bir anlatı yaratmak ve onu bir başka oluşta var etmek olarak da tanımlanabilecek sanat ve onun tarihi için de nesne aynı şekilde yaygın ve geçerli bir öge olagelmiştir. Bu bağlamda bir nesne olarak kumaşın sanattaki yerinin olduğu görülecektir. Kumaş hem bir materyal hem de sanat nesnesinin kendisi olarak sanat tarihinde pek çok evrede karşımıza çıkmaktadır. Gündelik kullanım nesnelerinin sanat yapıtı olarak kabul edilmesi Marcel Duchamp ile birlikte 1917 yılı itibariyle başlanmıştır. Duchamp'ın sanat yapıtının ne olduğuna dair getirdiği bu devrimci anlayış, hazır nesnenin yeni görünümlerini ortaya koymakla kalmamış aynı zamanda nesnenin kendisini göstermemek, gizlemek ve örtmek suretiyle sanat üretmenin de yolunu açmıştır. Bu tez çalışması, günümüz insanının yaşam alışkanlıklarına ilişkin görünür olmayan süreçleri sanat yapıtları üzerinden yeniden göstermek problemine odaklanmaktadır. Kumaşın temel kullanım amaçlarının başında gelen kapatma/örtme eylemleri, ironik bir yaklaşımla sanat yapıtlarına uygulanacaktır. Günümüzdeki insan faaliyetlerinin gözden kaçırılan veya göz ardı edilen yönlerinin tez kapsamında üretilen sanat yapıtlarıyla görünür kılınması hedeflenmektedir. Anahtar sözcükler: Sanat, görsel, örtmek, kumaş, gizlilik, ironi.

Fatma Çağla Dinler
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Işığın getirdikleri: Gölge, karanlık, aydınlık

Işık, gölge ve karanlık gibi kavramlar tarih öncesi çağlardan beri farklı alanların konusu olmuştur. Günümüzde ışığın varlığına alışan bizler, biraz geriye dönüp baktığımızda ilkel toplumların ışık için neler verebileceğini tahmin edebiliriz. Işığı bir temsil olarak öne sürmenin, karanlığın tam karşısına tezat bir şekilde yerleştirmenin, hangi durumların konusu haline geldiğini rahatlıkla görebiliriz. Mitoloji, felsefe, psikoloji, sanat gibi alanların sıklıkla konusu olan ışık ve karanlık, kimi zaman ilahi bir temsile işaret etmesi, kimi zaman da insan dünyasını temsil etmesi bakımından önemli bir yere sahiptir. Tabii bu konulara gelmeden önce mağara dönemine baktığımızda, insanın en temelde yararlanabileceği iki tane ışık kaynağı olduğunu görürüz. Bunlardan biri güneş, diğeri ise aydır. Daha sonrasında rastlantı eseri ateşi bulan insan, üçüncü bir ışık ve ısı kaynağını yaşamlarına eklemiş oldu. Yıldırımın oluşturduğu aydınlık ise eski insanların korkularını oluşturmuştur. Böylece bir taraftan iyiye işaret eden ışık, bir yandan da kötü ve korku ile ilişkilendirilmiştir. Farklı alanların konu aldığı, ışık-gölge gibi kavramlar, kimi zaman ilahi, kimi zaman da dünyevi şeylerle ilişkilendirilmiştir. Ayrıca görme eyleminin kendisinde de, ışığın ve karanlığın önemli bir etkisi vardır. Uzun süre karanlığa maruz kaldıktan sonra bir anda aydınlık ortama çıkan insan bir süreliğine körleşmez mi? Aydınlığa bakamaz, kafasını karanlık tarafa çevirir ve alışmayı bekler. Bu durum fiziksel anlamda da böyledir, Platon'da kendi metaforunu bu durumla anlatmaktadır. Işığın fiziksel oluşumu ve süregelen serüveni dışında sanat tarihinde gördüğümüz eserlerde de ışığın ve gölgenin kullanım amaçları bu tezde, farklı bakış açılarıyla incelenecektir. Işığın fiziksel oluşumuyla başlanmasının ardından karanlık, gölge ve aydınlık gibi kavramlar ele alınacak ve sanattaki yansımaları irdelenecektir. Anahtar Sözcükler: Karanlık, Aydınlık, Işık, Gölge, Varlık.

Oktay Yılmaz
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sanatta tedirgin edici imgenin iktidarı

Tedirgin edici imge; izleyicide yarattığı korku, kaygı, tiksinti gibi duygularla ilişkili olarak etkili bir imge durumundadır. Normal veya sıradan kabul ettiğimiz durumların içinden sıyrılarak varlığını rahatsız edici bir biçimde gösterir. Kurgu içerisindeki tehdit, korku, tekinsizlik veya dehşet izleyicide heyecan uyandırır. Heyecanı ortaya çıkaran durumlarla bağlantılı olan tedirgin edici imge izleyiciyi hızlı bir şekilde etkisi altına alır. Zihnin tuhaf, normal olmayan, sıra dışı olarak kabul ettiği imgeler kişiye aktif bir görme deneyimi yaşatır. Tedirgin edici imge bu açıdan bakışı kendine çeker ve izleyici üzerinde bir iktidar kurar. Bu tez çalışması kapsamında tedirgin edici imgenin, yarattığı etkiler vasıtasıyla izleyici üzerinde kurduğu iktidar durumuna değinerek bu imgenin sanat açısından anlamını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda imge - iktidar ilişkisi, yücelik, tekinsizlik ve korku kavramlarına değinilmiş ardından tedirgin edici imgenin etkisini oluşturan unsurlar; korku-dehşet, tiksinti, rüya-uydurma-hayal-gerçeküstü, mit-mitoloji, gerçeğin kendisi-gerçeğin çarpıtılması ve yıkım başlıkları çerçevesinde sanat tarihinden örneklerle incelenmiştir.

Görsel sanatlarGüzel sanatlar
Songül Berda Özdemir
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Dijital feminist sanat

Dijital feminist sanat, feminist taleplerin ve hak arayışlarının sanat aracılığıyla ifade edilmesidir. Bu süreçte dijital teknolojilerden, bilgisayarlardan ve internetten faydalanılır. Özellikle pandemi sürecinde hızlı adapte olduğumuz gelişen teknolojinin toplumu ve tüm geleneksel, kültürel pratikleri değiştirmesi, çeşitli araştırmaların odak noktası haline gelmiştir. Bu araştırmaların bazıları dijital sanatın gelişimi üzerine yoğunlaşırken, diğerleri feminist aktivizmin dijitalleşmesi üzerine odaklanmıştır. Ancak feminizm, sanat, dijitalleşme ve aktivizm pratiklerinin kesiştiği bir araştırma literatürde henüz eksiktir. Bu sebeple, toplumun dönüştüğü bu süreçlerde dijital feminist sanat gelişmelerinin ayrıntılı bir şekilde incelenmesi ve belgelenmesi, feminist sanat tarihi yazımı açısından da önem taşımaktadır. Dijitalleşme, sanat ve feminist aktivizmin kesişiminde ki önemli değişimleri vurgulamak, günümüzdeki feminist sanatın ve aktivizmin gelecekteki potansiyeline işaret eder. Feminist mücadelenin tarihsel ilerleyişi ve dijitalleşmenin ve sanatın toplumsal dönüşüme olan etkisi, adalet ve eşitlik için önemli bir mücadele yolunda ilerlemenin önemini ortaya koymaktadır. Tez, Sanal Gerçeklik (Virtual Reality/VR), 3D Modelleme ve 3D Yazıcı, Animasyon, Artırılmış Gerçeklik (AR), İllüstrasyon, Veri Görselleştirme, Hacktivizm, Video, Robot Teknolojisi, GIF, Web Site ve Kamusal Alanda Dijital Sanat eğilimlerini merkeze koyar. Bunun yanı sıra geleneksel tekniklerin dijital teknolojilerle oluşturulan melez eserler, hashtag aktivizminin etkileri, feminist oyun gibi alanlar da bu tezin kapsamında yer alır.

Feminist sanatÇevrimiçi feminizm
Deniz Varlı
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Plastik sanatlarda qualıa nosyonu

"Plastik Sanatlarda Qualia Nosyonu" başlığını taşıyan bu çalışmada kökensel felsefi bir problem olan qualiaya yönelik kişisel sanat uygulamaları ile bir perspektif önerisi sunulmaktadır. Plastik sanatlar ve zihin felsefesi alanlarının bireşiminden oluşan bir araştırma doğrultusunda sanat yapıtında vuku bulan qualianın anlam olanaklarının izi sürülmektedir. Kişisel sanat uygulamalarının anlamlandırılması için iki ayrı kültür alanı olan sanat ve felsefe arasında bir diyalog kurmanın gerekliliği, düşüncenin aktarıcısı olan imge ile mümkün kılınmaktadır. Sanat yapıtında yer alan imgenin anlamlandırılma biçimi, nesne ile imge arasında algısal bir farklılığa işaret etmektedir; bu farklılık temelde öznel bilişsel bir yeti olan algının dolayımsız bir ilişki içerisinde olduğu qualia nosyonudur. Bu doğrultuda qualia, kişisel plastik bir dil oluşturmak üzere epistemolojik bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Buradaki edim, öznel bir gerçekliğin sanat yapıtına yerleştirilmesidir. Qualia nosyonu, sanat eserleri ile ilişkilendirilmek üzere nitelik düalizmi ve fizikalizm ile daraltılmış bir çerçevede incelenmekte ve tartışılmaktadır. Tez, kişisel sanat pratiklerinin bir kaydı niteliğindedir.

Rana Hümeyra Müjde
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Can sıkıntısının resimsel imgeleri

Can sıkıntısı olgusu, bilimsel bulgulara göre dünyanın yaratılışından çağımıza kadar sürmüş ve gizemini korumuştur. Antik dönem, günümüzde can sıkıntısı olgusunun değişim ve dönüşüme uğradığı başlangıç noktası olarak kabul edilir. Antik dönemin düşünce sisteminde "Acedia" olarak bilinen can sıkıntısı, "melankoli" ile ayrılmaz bir bütündür. Acedia, Orta Çağ'da Hristiyan ahlâkına göre tembellikle ilişkilendirilerek bir günah olarak kabul edilmiştir. Orta Çağ'ın sonlarına doğru ise bu niteliğinden uzaklaşarak melankoli adını almıştır. Rönesans döneminden itibaren sınırlı ayrıcalıklarından uzaklaşarak insana özgü doğal bir durum olarak karşılanan sıkıntı ve melankoli, zamanla sanat yapıtlarını şekillendirmiştir. Romantik dönemde sanatçıların Sanayi Devrimi öncesi yaşama duyduğu özlem ve iç sıkıntısı sanatta etkisini göstermiş ve "rückenfigür" adında yeni sanat dili ortaya çıkmıştır. Modernitede ise can sıkıntısı, bir anlam krizi ve varoluşsal boşluk olarak doğmuştur. Orta Çağ'ın düşünce sisteminde tanrı bilimle ilişkilendirilen sıkıntı olgusu, zamanla öznenin dünya ile ilişkisi sorunu olmuş ve açıklanmaya çalışılmıştır. Çok kutuplu bir fenomen olarak tanımlanan can sıkıntısı analizlere karşı dirençli olduğu için çalışma, psikoloji alanının yanı sıra felsefi bulguları da içermektedir.

Anlam arayışıKendini sabotaj
Özlem Koru
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Çağdaş sanat ve serigrafi

Serigrafi tekniği başlarda tekstil üzerine baskıların yapılmasında kullanılırken, Pop Art ile birlikte popüler hale gelerek kitleleri serigrafi baskı yapmaya teşvik etmiştir. Makine ve boya teknolojilerindeki yenilikler ile diğer baskı tekniklerinden ayrılmıştır. Güncel bir sanatsal baskı tekniği olmasıyla, geçmişten günümüze sadece teknik anlamda ilerlemekle kalmayıp sanatın farklı alanlarında kullanılmıştır. Zaman içinde kavramsal içerikler kazanıp yeniliği ve gelenekselliği içinde barındırmaktadır. Bu sayede çağdaş sanatçıların serigrafi tekniği ile ürettiği baskılar, yaratıcı faaliyetlerin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Bu çalışma, konuya üç ana başlık üzerinde yaklaşımını belirlemiştir. İlk bölümünde, özgün baskının tarihsel sürecine kısaca değinilerek nasıl bir eksen üzerinde ilerlediği ele alınmıştır. İkinci bölümde, serigrafinin geleneksel teknikler arasından ne konumda olduğu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Pop Art döneminden günümüze sanatsal bir araç olarak serigrafi tekniği ile üretilmiş sanat eserleri incelenmiştir. Güncel bir medyum olan serigrafi tekniğinin deneyselliği ve kullanım alanları üzerine durulmuş ve Türkiye'de 1960'tan günümüze serigrafi baskının gelişimine katkı sağlayan önemli oluşumlara yer verilmiştir. Son bölümde serigrafinin teknik olanakları üzerinden mekan ve boşluk kavramları yeniden yorumlanmıştır. Geometrik bir yapının süreç içerisinde bağlamından koparılarak dönüşümü ele alınmıştır. Endüstrileşmeyle birlikte inşa edilen yapılar, daha çok rasyonel ve işlevsel kaygılarla tasarlanmıştır. Bu yapılar, modern dönemin rasyonel örgütlenme biçimlerinin dayatmalarını yansıtır ve insanların gündelik yaşamlarının yalnızca bir bölümünü geçirdiği, işlevsel mekânlar olarak tanımlandığı ifade edilebilir. Ancak mekân, sadece bir yerde bulunmaktan öte, kişinin kendini ait hissettiği bir alan olmalıdır. Bu anlamda, mekânın bir sığınak işlevi görmesi gerektiği ve bireyin aidiyet duygusuyla sürekli etkileşimde olması gerektiği vurgulanır. Terk edilmenin ve mekânın yıkıma uğramasının, tıpkı bireyler gibi mekânların da duygusal bir boyutu olduğu düşünülerek atıl mekanların dönüşümü ele alınmıştır. Seçilen mekanlarda serigrafi baskı tekniği kullanılarak üretimler gerçekleştirilmiştir. Hem akademik hem de pratik anlamda serigrafi baskının önemini ve etkilerini ortaya koymak hedeflemiştir. Çağdaş serigrafi baskı konusundaki kaynaklar çoğaltılıp tekniğin tarihi hakkında Türkçe kaynakların yanına yeni bir kaynak eklemek amaçlanmıştır.

Selvi Pınar Çoker
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Sanatta şiirsel duygulanım ve ruhsallık arayışı

Bu tez çalışması, maneviyat arayışı, içsel yolculuk ve şiirsel duygulanım temalarını, farklı dönem ve coğrafyalardaki sanat anlayışları ve kişisel yaklaşımlar bağlamında incelemektedir. Ruhsallık olgusunu temel alarak gerçekleştirilen bu çalışmada, Doğu ve Batı sanat geleneklerindeki inanç sistemlerinin resim sanatına olan yansımaları araştırılmıştır. Bunun yanı sıra, bireysel anlatıların önem kazandığı Modern ve Çağdaş sanat dönemlerindeki sanatçıların, manevilik ve duygulanım olgularını sanat pratiklerinde ele alış biçimleri üzerinde durulup, sanatçıların üretimleri incelenerek kişisel yaşam hikayeleriyle ilişkilendirilmiştir. Şiirsel Duygulanım başlıklı ilk bölümde, şiirsellik kavramı ve şiirsel atmosfere sahip yapıtların içeriği irdelenirken, 'Boşluk' bölümünde, boşluk ögesinin Doğu ve Batı sanatı manevi perspektiflerinde nasıl biçimlendirildikleri mercek altına alınmıştır. Ruhsallık Arayışı başlıklı ikinci bölümde ise renk, dağ ve sembolizm yoluyla oluşturulmuş yapıtlar incelenmiştir. Sanatta ruhsallık ve duygulanım biçimlerinin ifadesi, tez sürecinin ana odağını oluşturmaktadır.

Ali Erdinç Özkılıç
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2024
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Sanat siyaset ilişkisinde karşı hafıza ve direniş

Bu tez çalışması sanat-siyaset ilişkisinin hafıza kavramı çerçevesinde incelenmesini amaçlar. Sanatçıların yaşadıkları çağ içerisinde tanıklık ettikleri toplumsal olayları eserlerine aktarım biçimleri ve bu eserlerin toplumsal hafıza ve karşı hafıza kavramları ile ilişkisi tezin örneklemini oluşturur. Günümüzün en tartışmalı kavramlarından olan hafıza, sanat-siyaset ilişkisi için de oldukça önemlidir. Sanat, hafıza yetisinin bir ürünü olmasının yanında hafızayı aktarma ve koruma görevine de sahiptir. Tarihi boyunca sanatın genellikle toplumsal hafızayı şekillendirmek ve korumak için bir araç olarak kullanılmıştır. Bu tezin araştırma konusu ise sanatçıların toplumsal olaylara olan tanıklıklarını eserlerine aktararak nasıl bir karşı hafıza üretiminde bulunduklarını araştırmaktır. Bu araştırma sürecinde yürütülen kişisel sanatsal çalışmalarda, sanatın karşı hafıza üretim biçimlerine katkıları doğrultusunda teknik, biçim ve içerik ilişkileri irdelendi. Günümüzün hızlı ve kaotik dünyasında zihnimizin içinde birbirine karışan olaylar ve imgeler, plastik bir değer oluşturacak şekilde aktarılmaya ve karşı hafıza bağlamında ilişkilendirilmeye çalışıldı. Böylece sanatın tarih ve siyaset ile olan ilişkisi hafıza kavramı üzerinden yeniden incelendi.

BellekDirenişGüncel sanat+7
Yeşim Paktin
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Yinelenen bellek: Hayal kırıklığını imgeye dönüştürmek

Yineleme saplantısı (Repetition compulsion), ilk olarak psikanalizin kurucusu Sigmund Freud tarafından önerilen psikolojik bir kavramdır. Freud'a göre, tekrarlama kompulsiyonu, bir kişi için duygusal olarak önemli olan davranışları veya deneyimleri, bu davranışlar veya deneyimler olumsuz veya acı verici olsa bile bilinçsiz olarak tekrarlama dürtüsüdür. Bu tekrar, travmatik bir olayı tekrarlamak veya kendine zarar verici davranışlarda bulunmak gibi çeşitli biçimler alabilir. Zeigarnik etkisi ise, Bluma Zeigarnik tarafından tanımlanan, kişinin yarım kalan olayları, durumları tamamlanmış olanlara göre neden daha fazla hatırladığını açıklayan psikoloji fenomenidir. Bu tez çalışmasında yineleme saplantısı ve zeigarnik etkisi bağlamında, "Reminiscence" başlıklı, sanatçının kişisel belleğinde hayal kırıklığı kaynaklı olarak iz bırakmış olan deneyimlerini tekrar tekrar ziyaret etmesinden yola çıkarak oluşturduğu resim serisinin, sanat tarihinden ve günümüz sanatından biçim ya da içerik olarak yakın bulduğu sanatçılarla karşılaştırarak incelenmesi amaçlanmıştır.

AnılarBellekResim sanatı+3
Sebahattin Yüce
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Hayali düzen

İnsanoğlu, kalabalık toplumlar oluşturdukça bu toplumları oluşturan bireyleri birbirine ve topluma bağlamak ve mevcut toplumsal yapının etkin bir şekilde devam edebilmesini sağlamak için, Hayali Düzen adı verilen üst anlatılar icat etmişlerdir. Hayali Düzen, tarih boyunca, imgeleri kullanarak insanın topluma ve kendisine bakışındaki pek çok şeyi belirlemiştir. Toplumun imgeler üzerine etkin bir şekilde düşünen bir üyesi olan sanatçı da Hayali Düzen anlatılarından bağımsız değildir. Ancak kendi dünyasını bununla sınırlandırmak zorunda değildir. Hayali düzen(ler) tarih boyunca etkin oldukları toplumlarda gerçeğin nasıl algılandığını belirlemişlerdir. Kabul edilmiş gerçekliğin sınırları hayali düzen çerçevesi içinde kalmıştır genel olarak. Bunu tarihsel süreç içindeki sanatsal çalışmaların kısa bir değerlendirilmesiyle göstermek mümkündür. Günümüze kalan sanatsal çalışmalar, yapıldıkları dönemin ruhunu ve elbette hayali düzenini yansıtırlar. Sanat eserlerinin anlattıkları "hikâyeler" buna göre şekillenmiştir. Oysa özellikle çağdaş döneme yaklaştıkça insanoğlu bu üst anlatının varlığını daha çok fark etmeye başlamışlardır. Özellikle aklın egemenliği artmaya başladıkça toplum ve sanatçılar üst anlatıların işlevlerini bazen bilinçsiz bir şekilde olsa da, ama mutlaka, sorgulamaya başlamışlar ve bu sorgulamalardan büyük değişimler devşirmişlerdir. Amacım, gerçeklik ve hayali düzen kavramlarına kısa, ama toparlayıcı bir bakış attıktan sonra, özellikle günümüz sanatçılarının işlerinde ve elbette kendi çalışmalarımda hayali düzen'in etkisini sorgulamak, en azından görmeye çalışmaktır.

GerçeklikHayali düzenSanat+5
Perihan Akay Söğütlü
Hacettepe University · Institute of Fine Arts
2023
00