Tarım Makineleri Anabilim Dalı

İç Doğu Karadeniz bölgesinde tarımsal yapı ve tarımsal mekanizasyon özelliklerinin ve düzeyinin belirlenmesi üzerine bir araştırma (Örnek:Bayburt)

Bu çalışmada Bayburt ilinde; işletmelerin mevcut tarımsal yapısını, tarımsal mekanizasyon özelliklerini, ürün cinsi ve üretim desenini, hayvan sayılarını belirlemeye yönelik veriler anket çalışması yapılarak incelenmiştir. Ayrıca Bayburt İli Aydıntepe ilçesinde 15304 ha. alanı kapsayan sulama projesi ile sulu tarıma açılacak alanlarda bulunan işletmeler için ürün deseni, sulama öncesi ve sonrasında işletmenin yıllık gelir ve giderlerinin, net kazançlarının belirlenmesiyle ilgili incelemeler yapılmıştır. Araştırma Bayburt ili merkez ilçe de dahil olmak üzere 3 ilçeye bağlı 177 köyde, tarımsal faaliyette bulunan 10665 işletmede yapılmıştır. Sonuçta bölgenin, tarım potansiyeli belirlenmiş ve uygun tarım alet ve makinalarına sahip olması ve etkin kullanımının sağlanması için uygun bir tarımsal mekanizasyon planlaması için veri tabanı oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: 1) tarım potansiyeli, 2) tarımsal mekanizasyon düzeyi 3) ürün deseni 4) sulama projesi

Turunçgil ağaçlarına ilaç uygulamada kullanılan pülveriza törün yardımcı hava akımı ünitesinin geliştirilmesi ve bahçe denemeleri

oz YÜKSEK LİSANS TEZİ TURUNÇGİL AĞAÇLARINA İLAÇ UYGULAMADA KULLANILAN PÜLVERİZATÖRÜN YARDIMCI HAVA AKIMI ÜNİTESİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE BAHÇE DENEMELERİ İ. HALİL BAŞMAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM MAKİNALARI ANA BİLİM DALI Danışman : Doç. Dr. Ali BAYAT Yıl: 1999, Sayfa: 41 Jüri : Prof. Dr. Fahri DELİGÖNÜL : Doç. Dr. Ali BAYAT : Doç. Dr. M. Tunç ÖZCAN Bu çalışmada, gelişmiş turunçgil ağaçlarına ilaç uygulamada kullanılabilecek bir yardımcı hava akımlı bahçe pülverizatörünün hava ünitesi geliştirilip, bahçede bazı etkinlik testleri yapılmıştır. Dizayn edilen hava ünitesinin, 40-50 m/s hava hızı, 50.000-70.000 m3/h hava kapasitesi ve ağaç başına 20-30 1' ye kadar uygulama hacmi sağlaması hedeflenmiştir. Ayrıca uygulama hacminin, ağaç üzerindeki farklı noktalarda sağlanan kaplama değerleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmada belirtilen hedeflere uygun olarak, dizayn edilen hava ünitesi ile; ortalama hava hızı 53.83 m/s, hava debisi 71.000 m3/h ve ağaç başına 29 l'lik uygulama hacmine ulaşılmıştır. Ağaç başına 29.3 1 (4396 l/ha), 17.6 1 (2648 l/ha) ve 13.2 1 (1983 l/ha) uygulama hacimleri ile yapılan pülverizasyonlarda, en yüksek uygulama hacmi en yüksek kaplamayı sağlamıştır. En yüksek uygulama hacmi ile yapılan uygulamada, ağaç taç dış kısmında yaprak üst yüzeylerinde %96, yaprak alt yüzeylerinde %86 kaplama oram sağlanırken bu değerler taç iç kısmında sırasıyla %87 ve %62 olmuştur. Anahtar Kelimeler: Yardımcı hava akımlı pülverizatör, Hava debisi, Hava hızı, Uygulama hacmi, Kaplama oram, Turunçgil ağaçlan

Değişik lastik ve tekerlek düzenlemelerinin traktör çeki verimine etkileri üzerinde bir araştırma

DEĞİŞİK LASTİK VE TEKERLEK DÜZENLEMELERİNİN TRAKTÖRÇEKİ VERİMİNE ETKİLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMAÖZBu çalışmada, iki farklı yapıda (diagonal ve radyal) lastik tekerlek ve farklıdüzenlemelerinin (ek ağırlıklı-ek lastik tekerlekli), traktör verimi üzerindeki etkileri,deneysel yöntemlerle elde edilen veriler yardımıyla incelenmiş vedeğerlendirilmiştir. Denemeler, Buğday anızı ile örtülü farklı tekstürlerde (killi,Kumlu-tınlı) iki tarla ve beton zemin üzerinde yürütülmüştür. Tarla denemeleri,traktörün özgül yakıt tüketimi, genel verimi ve patinaj değerleri üzerinde etkiliolacağı düşünülen 3 faktör (vites kademesi, lastik yapısı, lastik tekerlekdüzenlemeleri) dikkate alınarak yürütülmüştür. Beton zemin denemelerinde ise, buüç faktörün, sabit patinaj değerinde (%15), traktör özgül yakıt tüketimi, maksimumçeki kuvveti, maksimum çeki gücü ve traktör genel verimi üzerindeki etkileriincelenmiştir. Denemelerde çift çeker New Holland 80-66 traktörü kullanılmıştır.Traktör, tarla denemelerinde üç gövdeli döner kulaklı pulluk ile yüklenmiştir. Betonzemin üzerindeki denemelerde ise, traktörün yüklenmesinde, traktör çeki test aracıkullanılmıştır. Denemelerde ele alınan faktörlerin gerek ayrı gerekse oluşturduklarıetkileşimlerle; traktör performansı üzerindeki etkilerinin istatistiksel olarak öneminiortaya koyan varyans analizi ve Duncan çoklu karşılaştırma testi, çalışmalarınyürütüldüğü deneme alanları için ayrı ayrı yapılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir.Ayrıca, deneysel çalışmalarda en iyi sonucu veren radyal ve ek lastik tekerlekuygulamalarının sağladıkları avantajların oluşturdukları ek maliyetleridengelemesinin bir ifadesi olan geri kazanım periyotları (başa baş noktası), farklıtraktör yıllık kullanım süreleri için belirlenmiştir.Elde edilen sonuçlara göre; en yüksek çalışma verimi, beton ve anızlızeminler için, radyal lastik-ek lastik tekerlek-çalışmada seçilen en yüksek viteskademesi (yaklaşık 6 km/h) kombinasyonu için elde edilmiştir. Çalışmada incelenenfaktörlerin etkileri birbirlerinden bağımsız olarak değerlendirildiğinde, yakıt vezaman tasarrufları açısından en iyi sonuçlar ek lastik tekerlek uygulamalarında eldeedilmiştir. Bu nedenle, ek lastik uygulamasının oluşturduğu ek maliyetlerin diagonallastik yerine radyal lastik kullanımı ile oluşan ek maliyetlere kıyasla daha fazlaolmasına rağmen, geri kazanımlarının daha kısa sürelerde gerçekleştiği saptanmıştır.Anahtar kelimeler: Lastik tekerlek düzenlemeleri, radyal ve diagonal lastik,Traktör verimi.

Lamas çayı üzerinde içme ve sulama amaçlı su kullanım sistemlerinin değerlendirilmesi

ÖZDOKTORA TEZILAMAS ÇAYI ÜZERINDE IÇME VE SULAMA AMAÇLI SUKULLANIM SISTEMLERININ DEGERLENDIRILMESIAhmet UYANÇUKUROVA ÜNIVERSITESIFEN BILIMLERI ENSTITÜSÜTARIM MAKINALARI ANABILIM DALIDanisman: Prof.Dr.M.Tunç ÖZCANYil: 2005, Sayfa: 157Jüri: Prof.Dr. M.Tunç ÖZCANProf.Dr. Ali BASÇETINÇELIKProf.Dr. Bülent ÖZEKICIProf.Dr. Emin GÜZELDoç.Dr. Sedat ÇALISIRMersin ili Erdemli ve Silifke ilçeleri içerisinde bulunan Lamas çayinin, sifiryükseltiden yaklasik 2400 m yükseltiye kadar ulasan konumu, bölgede yasayanköylüleri türbin-pompa ve cazibe tesis tiplerini kurmaya yöneltmistir. Ancak tesistipinin seçimi ve kurulmasi asamasindaki teknik bilgi eksikligi ve özellikle türbingibi, makine ve aksaminin uzman üreticilerden temin edilmemesi sonucunda tesislerverimsiz çalismakta ve bazi türbin tesisleri de çalismamaktadir. Ayrica Lamasçayindan bilinçsizce su alimi da bölgede su sikintisi meydana getirmistir. Buçalismada, Lamas çayindan su alan köy ve kasabalarin içme, kullanma ve sulamasuyu gereksinimleri hesaplanmistir. Daha sonra degisik debi, manometrik yükseklikve kullanilan boru uzunluklarinda gereksinim duyulan suyun, ayni su alimnoktalarina türbin-pompa, elektro motopomp ve cazibe tesis tipleri ile getirilmesidurumunda, bu tesislerin maliyet unsurlari belirlenmis ve özgül maliyet degerlerihesaplanarak en uygun ve ekonomik tesis tipini belirlemede yardimci olacakçizelgeler ve grafikler elde edilmistir.Anahtar Kelimeler: Türbin-pompa, Elektro motopomp, Cazibe su temini, sutüketimii

Seçilmiş zeytin çeşitlerinin mekanik hasadına yönelik bazı özelliklerin saptanması

Bu çalışmada, seçilen zeytin çeşitlerinin olgunlaşma zamanına bağlı olarakmekanik özelliklerinin (kopma kuvveti, sıkıştırma kuvveti) ve fiziksel özelliklerinin(nem, renk, boyut, toplam şeker) değişimi incelenmiştir. Bu amaçla Gemlik, Domatve Yerli çeşitleri kullanılmıştır. Olgunlaşmanın mekanik ve fiziksel özelliklerüzerindeki etkileri Tesadüf Parsellerinde Faktöriyel Deneme Planına (tek faktörlü)göre değerlendirilmiştir. Ayrıca, ortalamalar arasında fark olup olmadığı daDUNCAN testi ile karşılaştırılmıştır.Gemlik çeşidinde hasat döneminde ortalama nem miktarı %64.92; Domat%65.17; Yerli %67.05; sıkıştırma kuvveti Gemlik 47.98 N; Domat 63.62 N; Yerli29.46 N;.ve elastisite modülleri ortalama olarak sırası ile 1.68 N/mm2; 2.25 N/mm2;0.88 N/mm2 ;bulunmuştur. Ortalama kopma kuvveti Gemlik çeşidi 5.52 N; Domat5.50 N; Yerli 5.480 N; Gemlik çeşidi ortalama et/çekirdek oranı 5.43; Domat 4.90;Yerli 3.59 olarak bulunmuştur Domat, Gemlik ve Yerli çeşitlerinde hasat süresiboyunca ortalama şeker miktarları ise sırası ile % 2.7; 4.12; 5.23 olarak bulunmuştur.Anahtar Kelimler :Zeytin, Mekanik özellikler, Fiziksel özellikler, Hasat, OlgunlukZamanıI

Tarım makineleri satınalma bedellerinin değerlendirilmesi

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİTARIM MAKİNALARISATINALMA BEDELLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİEsra GÜNGÖRENÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜTARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALIDanışman: Yrd.Doç. Dr. Sait M. SAYYıl : 2005, Sayfa: 81Jüri : Yrd.Doç. Dr. Sait M. SAYProf. Dr. Alaettin SABANCIProf. Dr. M. Necat ÖRENTarım makinaları satınalma bedellerinin çok yıllık verilere dayalı olarakanalizi, tarımsal mekanizasyon planlaması başta olmak üzere değişik çalışmalar içinoldukça önemlidir.Bu tez kapsamında, ülke genelinde yaygın olarak kullanılan tarımmakinalarının edinme giderleri 1997-2004 yıllarını içerecek şekilde, çok yıllıkverilere dayalı olarak incelenmiştir. Değerlendirmede Türkiye genelinde üretimyapan ve verilerine ulaşılabilen, farklı illlerde faaliyet gösteren firmalardan edinilenveriler üzerinde çalışılmıştır.Yapılan değerlendirmelerde aynı makinanın satınalma bedelinin herhangi biryılda bölgelere göre önemli bir değişim göstermediği, makina satınalma bedellerininmakina ünite sayısı veya işleyici organ sayısıyla orantılı olarak değiştiği ve budeğişimin firmalar arasında çok önemli olmadığı belirlenmiştir.Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, seçilen tarım makinaları yani, disklipulluk, sabit kulaklı pulluk, çizel, kültüvatör, santrifüj gübre dağıtma makinası vekombine tahıl ekim makinaları için birim satınalma bedelleri sırasıyla, 737 €/m(759 $/m), 485 €/m (517.3 $/m), 300.7 €/m (317.3 $/m), 213.1 €/m (222.8 $/m), 24.5€/m (25 $/m) olarak bulunmuştur.Anahtar Kelimeler :Tarım Makinaları Satınalma Bedeli, Mekanizasyonİşletmeciliği, Birim Satınalma BedeliI

Turbofan ve yardımcı hava akımlı döner diskli memelerin (Micromax III, Tarp-2383) farklı işletme koşullarında sağladıkları kalıntı ve sürüklenme boyutlarının saptanması

ÖZ'2.725$7(=ø785%2)$19(<$5',0&,+$9$$.,0/,'g1(5'ø6./ø0(0(/(5ø1(Micromax III, TARP-)$5./,øù/(70(.2ù8//$5,1'$6$ö/$',./$5,KALINTI VE SÜRÜKLENME BOYUTLARININ SAPTANMASINigar<$538=%2='2ö$1d8.8529$h1ø9(56ø7(6ø)(1%ø/ø0/(5ø(167ø7h6h7$5,00$.ø1$/$5,$1$%ø/ø0'$/,: Prof. Dr. Ali BAYAT'DQÕúPDQ<ÕO: 2005, Sayfa: 134Jüri : Prof. Dr. Ali BAYATProf. Dr. Yusuf ZERENProf. Dr. Faruk ÖZGÜVENProf. Dr. Emin GÜZELProf. Dr. 05ÕIDW8/862

Türkiye`de kullanılan selektörlerin işlevsel özellikleri ve aerodinamik esaslı ayırmanın temel parametreleri üzerine bir çalışma

ÖZDOKTORA TEZTÜRK YE'DE KULLANILAN SELEKTÖRLER N ŞLEVSELÖZELL KLER VE AEROD NAM K ESASLI AYIRMANIN TEMELPARAMETRELER ÜZER NE B R ÇALIŞMASongül GÜRSOYÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARIM MAK NALARI ANAB L M DALIDanışman : Prof. Dr. Emin GÜZELYıl: 2005, Sayfa: 187Jüri : Prof. Dr. Emin GÜZELProf. Dr. Tunç ÖZCANProf. Dr. Yusuf KIRTOKYrd. Doç. Dr. Ahmet NCEYrd. Doç. Dr. Abdullah SESS ZBu çalışmada, Türkiye'de tohum temizleme ve sınıflandırma makinelerinin kullanıldığı veüretildiği işletmelerde karşılaşılan sorunlar ve bu sorunların çözümüne yönelik temel verilerinoluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaçla, anket çalışmaları ve imalatçılar ile birebir karşılıklıgörüşmeler yapılmıştır. Anket çalışmalarından elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucundakarşılaşılan temel sorunların başında tohum temizleme makinelerinin temizleme etkinlikleri vekapasitelerinin düşüklüğünün geldiği görülmüştür. Ayrıca, tohum temizleme makinelerinin imalatı,seçimi ve kullanımı sırasında o bölgedeki yetiştirilen ürünlerin fiziksel özelliklerinin göz önündebulundurulmasının çok önemli olduğu sonucuna varılmıştır.Buradan hareketle Güneydoğu Anadolu Bölgesi için geliştirilip tescil edilmiş olan altıbuğday, iki arpa, iki mercimek ve iki nohut olmak üzere toplam 12 ürün çeşidinin bazı fiziksel veaerodinamik özellikleri saptanmıştır.Yürütülen anket çalışmalarının değerlendirilmesi sonucunda seçilen iki farklı tip tohumtemizleme makinesi (hem eleklerden önce ve hemde eleklerden sonra hava kanalının yerleştirildiğiithal tohum temizleme makinesi ve hava kanalının vibro-motorlu eleklerden sonra yerleştirildiği yerliyapım tohum temizleme ve sınıflandırma makinesi)'indeki ön temizleme ünitelerinin farklı hava akımhızlarındaki ayırma etkinlikleri, tohum kayıp oranları, iş verimleri incelenmiş ve değerlendirilmiştir.Bu amaçla, fiziksel ve aerodinamik özellikleri belirlenmiş olan ürün çeşitlerinden Fırat-93 (buğday),Şahin-91 (arpa), Fırat-87 (mercimek), ILC-482 (nohut) deneme materyali olarak kullanılmıştır.Elde edilen sonuçlara göre, her iki tohum temizleme makinesinde de hava hızındaki artışlabirlikte yabancı maddelerin ayrılma oranlarında artışın meydana geldiği görülmüştür. Fakat, aynızamanda aspirasyon ortamındaki tohum kayıp oranı da artmıştır. Bu kayıp oranının yerli yapımtohum temizleme makinesinde daha fazla olduğu belirlenmiştir. Ancak, ithal tohum temizlememakinesinde hava hızındaki artış, üst elekteki tohum kayıp oranında azalma meydana getirmiştir. Alteleğin ayırma etkinliğinin yerli yapım tohum temizleme ünitesinde, aspirasyon ortamının ayırmaetkinliğinin ise ithal ön temizleme ünitesinde daha yüksek olduğu saptanmıştır.Anahtar kelimeler: Tohum, Fiziksel özellikler, Aerodinamik, Temizleme etkinliği, tohum kaybıI

İşletme ölçeğinde çeşitli tıbbi ve aromatik bitkilerin kurutulmasına yönelik bir araştırma

Bu araştırmada, tıbbi nane (Mentha piperita L.), kantaron (Hypericum perforatum L.) ve İsparta gülü (Rosa damescena Miller) gibi çeşitli tıbbi ve arotnatik bitkilerin kurutulması amacıyla Çukurova I ve Çukurova II adı verilen iki adet raflı kurutucunun tasannu yapılarak, imal edilmiştir. Kurutucuların optimum çalışma koşullarının belirlenmesi amacıyla farklı yükleme kapasitelerinde tıbbi nane (Mentha piperita L.) ile 6, kantaron (Hypericum perforatum L.) ile 3 ve İsparta gülü (Rosa damescena Miller) ile 8 kurutma denemesi yapılmıştır. Optimum kurutucu kapasitesinin belirlenmesinde kurutma sûresi, yakıt tüketimi, kurutucu verimi, özgül ısı ve elektrik enerjisi tüketimi, yıllık kurutma kapasitesi, klasik geriödeme süresi ve net şimdiki değer gibi teknik ve ekonomik performans faktörlerinden yararlanılmıştır. Çukurova I kurutucusuyla 46±4°C kurutma havası sıcaklığında yapılan denemeler sonucunda optimum kurutucu kapasitesinin tıbbi nanede (Mentha piperita L.) 145 kg, kantaronda (Hypericum perforatum L.) ise 120 kg olduğu saptanmıştır. Çukurova I kurutucusuyla optimum kapasitede çalışılması durumunda sistemin geri ödeme süresi ve net şimdiki değerinin tıbbi nanede (Mentha piperita L.) 0,10 yıl ve 179985 $, kantaronda (Hypericum perforatum L.) ise 0,0283 yıl ve 669410 $ olduğu belirlenmiştir. Çukurova II kurutucusuyla yapılan İsparta gülü (Rosa damescena Miller) kurutma denemeleri sonucunda optimum kurutma koşullarının 52-53°C kurutma havası sıcaklığı ve 320 kg yükleme miktarı olduğu belirlenmiştir. Çukurova II kurutucusuyla optimum kurutucu kapasitesinde gül çiçeği kurutulması durumunda sistemin geri ödeme süresi ve net şimdiki değer faktörlerinin 0,16 yıl ve 471405 $ olduğu saptanmıştır. Araştırma sonuçlan, yerel olarak kolay bulunabilen malzemelerden oldukça ucuza maledilen bu kurutucuların ekonomik olarak karlı sistemler olduğu ortaya koymuştur. Tıbbi ve aromatik bitkilerin hasat sezonu dışında kalan zamanlarda diğer ürünlerin kurutulması durumunda kurutma sistemlerinin ekonomik karlılığının önemli oranda artması beklenilmektedir. Anahtar Kelimeler: Raflı Kurutucu, Kurutucu Verimi, özgül Isı Enerjisi Tüketimi, Ekonomik Analiz, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler

Adana ili ve çevresindeki yumurta tavukçuluğu işletmelerinde amonyak ve hidrojensülfür gazlarının oluşum düzeylerinin belirlenmesi

öz YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA İLİ VE ÇEVRESİNDEKİ YUMURTA TAVUKÇULUĞU İŞLETMELERİNDE AMONYAK VE HİDROJENSÜLFÜR GAZLARININ OLUŞUM DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ İLKER ÖNER ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Danışman : Prof Dr. Yılmaz YILDIZ Yıl : 2001 Sayfa : 76 Jüri : Prof. Dr. Yılmaz YILDIZ Prof. Dr. Serdar ÖZTEKİN Prof. Dr. Nazım ULUOC AK Bu çalışma, Adana ili ve çevresindeki iki farklı tip yumurta tavuğu kümesinde zararlı gazlardan olan amonyak ve hidrojensülfür gazlarının zamana bağlı olarak değişen düzeylerinin belirlenmesi amacına yöneliktir. Araştırma kapsamında seçilen üçü kafes, diğer üçü de yerde yetiştiricilik yapılan altı adet yumurtacı tavuk kümesinde kış ve yaz üretim dönemlerinde kümes içi amonyak ve hidrojensülfür gazları ölçülmüştür. Ayrıca ölçüm sürecinde, kümes içi sıcaklık ve bağıl nem değerleri de ölçülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre kümeslerde hidrojensülfür gazına rastlanmamıştır. A, B ve C işletmelerinde kafes tipi yetiştiricilik yapılmakta olup bu işletmelerde ölçülen amonyak gazı değerleri, A işletmesinde kış üretim döneminde, üst ve yer seviyelerinde 1-3 ppm, yaz üretim döneminde ise sırasıyla 1-4 ppm aralığında değişmektedir. B işletmesinde kış üretim döneminde, üst seviyede 2 - 10 ppm, yer seviyesinde 1-5 ppm, yaz üretim döneminde, üst seviyede 4-12 ppm, yer seviyesinde ise 0 - 5 ppm aralığında değişim göstermiştir. C işletmesinde kış üretim döneminde, üst seviyede 3 - 4 ppm, yer seviyesinde 2-3 ppm, yaz üretim döneminde üst seviyede 1-5 ppm, yer seviyesinde ise 1-3 ppm aralığında olup, bu değerler hayvanlar için zararlı eşiğin altındadır. D, E ve F işletmelerinde yerde yetiştiricinle yapılmakta olup bu işletmelerde ölçülen amonyak gazı değerlerleri; D işletmesine ait kümeste kış üretim döneminde 10 - 17 ppm arasında ve kritik değerlere yakındır. Yaz döneminde D işletmesine ait kümeste üretim yapılmadığından ölçüm yapılamamıştır. E işletmesine ait kümeste, yaz üretim döneminde amonyak gazı konsantrasyonu 4 - 12 ppm aralığında ve önerilen kritik değerlere yakın, Mat altoda bulunmuştur. Kış döneminde ise yaz döneminde ölçülen değerin üzerinde (8-18 ppm) ve kritik değere yakındır. F işletmesine ait kümeste kış üretim döneminde amonyak gazı konsantrasyonu 6-16 ppm aralığında değişmekte ve önerilen kritik değerlere yakın bulunmuştur. Yaz döneminde F işletmesinde üretim yapılmadığı için ölçüm yapılamamıştır. İki kümes tipi birlikte değerlendirildiğinde kafeste yetiştiricilik yapılan kümeslerde amonyak gazı konsantrasyonu daha düşüktür. Bu durumun kümeslerin havalandırma sistemleri ile yetiştirme sistemlerinin (altlıklı ve altlıksız) farklılığından kaynaklandığı söylenebilir. Sonuç olarak, kümeslerde havalandırma sistemlerinin doğru olarak projelenmesi ve çalıştırılmaları için, hayvanlar için kısıt aktör olan zararlı gazların da dikkate alınması gerekmektedir. Anahtar kelimeler : kümes, zararlı gazlar, amonyak, hidrojensülfür

Sera ortamında bitki gelişiminde görüntü işleme yöntemlerinin kullanılması üzerine bir araştırma

Bilgisayarlı görme ve görüntü işleme teknikleri, çeşitli endüstrilerde gözlem ve ölçme amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Tarımda bu tekniklerin kullanımı oldukça yenidir. Bilgisayar teknolojisinde; ucuz, fakat güçlü görüntü toplama ve analiz sistemleri, tarımsal uygulamalarda ve araştırmalarda yeni kullanım alanları açmıştır. Bitki gelişiminin izlenmesinde, yaprak alan indeksi önemli bir göstergedir. Yaprak alan indeksini belirlemede kullanılan birçok yöntem, yaprağa zarar vermektedir. Uygulanan bu yöntemlerle, bitki ve yaprak zarar görmemektedir. Yapılan çalışmada, sera ortamında yetiştirilen turunç fidelerinden yararlanılmıştır. Kamera yardımı ile bitki yapraklarındaki gelişmelerin görüntüleri haftalık olarak kaydedilmiş ve bunlar üzerinde çeşitli görüntü işleme yöntemleri uygulanarak yaprak alanları hesaplanmıştır. Bitkiye zarar vermeden yapılan ölçümler sonucu, sürekli olarak yaprak alanı belirlenebilmiş ve bitkideki gelişmelerin bu yöntemlerle izlenebileceği, görüntü işleme yöntemlerinin bu amaçla kullanılabileceği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Görüntü işleme, bitki izleme, yaprak alanı.

Susam (Sesamum indicum L.) bitkisinin hasat mekanizasyonu olanaklarının belirlenmesi üzerine bir araştırma

Bu çalışmada, susam bitkisinin hasadına ilişkin mekanizasyon olanakları araştırılmıştır. Bitkinin ekiminde bir hassas ekim makinası kullanılmış ve hasadında ise bir biçer bağlar orak makinası kullanılarak, geleneksel hasat yöntemiyle işgücü gereksinimi açısından bir kıyaslama yapılmıştır. Araştırmada sonuç olarak, bitkinin hasat işinde bir biçer bağlar orak makinası kullanımı, önemli oranda işgücü tasarrufu ve hasatta zamanlılık sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Susam, tohum, biçer bağlar, hasat.

Çukurova bölgesinde ikinci ürün mısırın doğrudan ekim olanaklarının araştırılması

öz DOKTORA TEZİ ÇUKUROVA BÖLGESİNDE İKİNCİ URUN MISIRIN DOĞRUDAN EKİM OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI TAYFUN KORUCU ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Vahit KİRİŞÇİ Yıl: 2002, Sayfa: 112 Jüri : Prof. Dr. Vahit KİRİŞÇİ Prof. Dr. Faruk ÖZGÜVEN Prof. Dr. Alim IŞIK Prof. Dr. Ahmet Can ÜLGER Prof. Dr. M. Tunç ÖZCAN Bu çalışmada, anızı yakmaksızın belirli ürünlerin doğrudan ekimine yönelik toprak ve makina parametreleri belirlenerek mevcut ekim makinasına uyarlanmış ve geleneksel sistemle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği'ne ait yaklaşık 1 ha'lık (131.5 x69 m) sulanabilir bir alanda tesadüf bloklarında altı faktörlü bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuş ve yürütülmüştür. Tohumluk olarak, TTM-815 ikinci ürün mısır çeşidi kullanılmıştır. Deneme alanının yarısı ekim işleminden önce sulanmış, böylece tavlı (T) ve kuru (K) olmak üzere (ana parseller) iki farklı toprak koşulu oluşturulmuştur. Doğrudan ekim alanlarında anız yüksekliği; yüksek (AY) ve alçak (AA) olmak üzere iki seviyeli bir muamele olarak dikkate alınmıştır. Geleneksel ekim işlemi; birinci ve ikinci sınıf toprak işleme makinalarıyla yapılan tohum yatağı hazırlığının ardından gerçekleştirilmiştir. Doğrudan ekim işlemi, pnömatik ekim makinasına "ikiz düz disk+8 dalgalı disk" (8), "ikiz düz disk+12 dalgalı disk" (12), "ikiz düz disk+tekli düz disk" (D) ve "ikiz düz disk" (B) eklenerek gerçekleştirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda toprak işleme sistemlerinin mısır tane verimi ve tarla filiz çıkışı üzerinde % 1 önem seviyesinde etkili olduğu görülmüştür. En yüksek verim değeri, kuruya geleneksel ekim yöntemi (GK) ve kuruya ikiz düz disk+8 dalgalı diskle yüksek anıza (8AYK) doğrudan ekimin yapıldığı yöntemle elde edilmiştir. Tava ikiz düz disk+tekli düz diskle yüksek anıza (DAYT) doğrudan ekimin yapıldığı yöntemde de verim en düşük düzeyde gerçekleşmiştir. Uygulamalar arasında toplam yakıt tüketimi ve çalışma süresi değerinin % 1 önem seviyesinde önemli olduğu görülmüştür. Geleneksel sisteme göre doğrudan ekim yöntemlerinde yakıt tüketimi ve çalışma süresi bakımından yaklaşık % 35-60 arasında tasarruf sağlanmıştır. Gelir/gider oranı yönünden mevcut koşullar dikkate alındığında en kârlı ekim sisteminin kuruya ikiz düz disk+8 dalgalı diskle alçak anıza (8AAK) doğrudan ekim olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Korumalı toprak işleme, Doğrudan ekim, Erozyon, Mısır

Pamukta uçakla defolyant uygulamaları üzerine araştırmalar

138 Türkiye'de yaklaşık 700 bin ha alanda tarımı yapılan pamuğun, % 29.5'i Çukurova'da yetiştirilmektedir. Bölgede geniş alanlarda tarımı yapılan pamuğun, hasadında karşılaşılan problemleri azaltmak ve haşatı kolaylaştırmak amacı ile yaprak döktürücünün (defolyantın) havadan uçakla uygulanması araştırılmıştır. Araştırma, Adana Hacıali Pamuk üretme istasyonu pamuk tarlalarında yürütülmüştür. Makineli pamuk haşatında zorunlu olarak uygulanan defolyant elle hasatta da kolay, temiz ve erken bir hasat sağlamaktadır. Defolyant yaprakları dökmekte ve kozalar eş zamanlı açmaktadır. Yaprakların dökülmesi ile, toplanan pamuk içindeki yeşil aksam ve diğer yabancı maddeler azalmakta, kalite yükselmekte ve hasat daha erken dönemde yapılabilmektedir. Ayrıca, hasatta iş verimi arttırılmakta ve pamuğun büyük kısmı ilk elde hasat edilmektedir. Hasat döneminde, defolyantın pamuk tarlasında yer araçları ile uygulanması, açmış ve açmamış pamuk kozalarının dökülmesine neden olmaktadır. Uygulamanın, uçakla havadan yapılması bu problemi de ortadan kaldırmaktadır. Çukurova'da hasatta işçi bulma güçlüğü de vardır. Geç olgunlaşma ve yağmur nedeni ile bazen pamuk zamanında hasat edilememekte ve yağmur nedeni ile kalite de düşmektedir. Hasat döneminde, pamuk zararlılarının populasyonunda artış görülmektedir. Zararlılar, kalite düşmesine ve kayıplara neden olmaktadır. Haşata yakın dönemde özellikle, beyaz sinek zararı artmaktadır. Defolyant uygulaması ile bunların pamuğa olan zararı da bir derecede önlenmektedir. Yapraklar kuruyup, dökülmekte ve zararlıların beslenip, sığınacağı ortam kaybolmaktadır, ilaçlamadan tasarruf sağlanmakta ve kalite düşmesi de azaltılmaktadır. Araştırmacılara göre, pamukta kozaların % 50-70 oranlarında açtığı dönemlerde yapılan defolyant uygulamasında en iyi sonucun alındığı belirtilmektedir. Bu oranlar arasındaki değerlerde üç deneme parselinde uçakla üç defolyant uygulaması yapılmıştır. Bir parsel de kontrol olarak ayrılmış ve uygulama yapılmamıştır. I. denemede % 54, 1 1. denemede % 59 ve III. deneme döneminde de % 65 pamuk kozası açma oranları yapılan sayımlarla saptanmıştır. Defolyant uygulamalarında uçağın enine dağılım genişliğinde bitki ve sehpalar üzerinde, damla sayısı ve kalıntı miktarının dağılımının saptanması için örneklemeler yapılmıştır. Parsellerin ortasında, bitki sıra aralarına139 yerleştirilen örnekleme sehpalarında suya duyarlı kartlarla ve bitkide üç yaprak seviyesinde yaprağın alt ve üst yüzeylerindeki filtre kağıtları ile örneklemeler yapılmıştır. Cessna Ag Truck tarım uçağında I. denemede 12 adetD8-45 ve 48 adet D10-45 hidrolik Tee-jet meme takımı ile 4,6 L/da'lık hacim ve Piper PÂ 18- A/150 Super Cub tarım uçağıyla da 30 adet D12-45 hidrolik Tee-jet meme takımı kullanılarak, 4,7 L/da'lık hacim ile II. ve III. denemeler yapılmıştır. Denemelerde meme verdisi, uçak yer hızı ve diğer kalibrasyon değerleri de ölçülmüştür. Tarım uçaklarıyla yapılan uygulamada 10 m yükseklikte düşey termik hava akımları oluşmaktadır. Termik hava akımlarının şiddeti ve uygulamaya olan etkisi hava stabilite katsayısı (SR) ve dağılım katsayısı ( Pfc) ile belirlenmiştir. Hava stabilite katsayısı (SR) denemelerde -3,9 ile + 16,36 arasında ve dağılım katsayısı (r\)'da 2,46 ile 7,38 arasında kabul edilir sınırlar içinde saptanmıştır. Fiziksel damla analiz yöntemi ile damla dağılımı, özel örnek alma sehpaları üzerinde 4 yüzeyden suya duyarlı kartlarla örneklenmiştir. Hareketli yatay (HY), hareketli düşey (HD), sabit yatay (SY) ve sabit düşey (SD) yüzeylerinden üç pamuk kozası açma dönemlerinde denemeler yapılmıştır. Her denemede, dağılım genişliği boyunca alınan örneklerdeki damla sayıları ve leke çapları mikrometreli mikroskop ile ölçülmüştür. Geliştirilen bir eşitlik ile leke çapları, gerçek damla çaplarına dönüştürülmüştür. Bilgisayar programları ile damla spektrumu ve karakteristik çap değerleri NMD, MMD, VMD ve HC hesaplanmıştır. Her üç defolyant denemesinde de en küçük damla çap değerleri, düşey örnek yüzeylerde saptanmıştır. Damlaları en iyi karakterize eden hacimsel orta çap (VMD), yatay örnek yüzeylerde 205,0-^6,8 yun.; düşey örnek yüzeylerde 37,7-ZS2 yan. arasında değişmektedir. Yatay yüzeylerde düşey yüzeylere göre damla çapı daha büyük olarak saptanmıştır. Birim yüzeyde toplanan damla sayıları da örnekleme yüzeylerine göre değişmektedir. Yatay yüzeylerde 19,1-37,1 ve düşey yüzeylerde ise 10.6-22.8 adet damla/cmr olarak daha az damla sayısı dağılım yoğunluğu saptanmıştır. Defolyant denemelerinde damla çapı, damla sayısı ve homojenlik katsayıları arasında da bir ilişki saptanmıştır, örnekleme yüzeyi konumu, damla çapı ve damla sayısı dağılım yoğunluğunun damla çapı homojenliğini etkilediği görülmüştür. Damla sayısı dağılım düzgünlüğü % CV varyasyon katsayısı ile incelenmiştir. Dağılım genişliğinde varyasyon katsayısı değerleri % 31,5; 28,6 ve 22,3 ve örtme yapılarak iş genişliğinde ise % 29,6; 43,7 ve 27,2 olarak hesaplanmıştır. Varyasyon katsayısı ± % 50 değişim sınırları içinde olduğu140 için yeterli düzgünlükte kabul edilmiştir. Düşey yüzeylerden alınan örneklerde varyasyon katsayısı, yatay yüzeylere göre daha yüksek bulunmuştur. Düşey yüzeylerde dağılımın tekdüzeliği çevre şartlarından da olumsuz yönde önemli oranda etkilenmektedir. Yatay örnekleme yüzeylerinde toplanan damla sayılarının oranı üç deneme için sırasıyla; % £9,5; 66,5 ve 65,0 olarak bulunmuştur. Burada da görüldüğü gibi damlaların % 60-65'i yatay, % 35-40'ı da düşey yüzeylerde toplanmıştır. Düşey yüzeylere daha çok küçük çaplı damlalar düşmüştür. Fluorometrik yöntemle kalıntı dağılım paternlerinin belirlenmesinde Turner yapımı filtreli 111-000 model fiuorometre kullanılmıştır. Defoiyant denemelerinde püskürtme sıvısı içine flüoroşıl özellik gösteren disodyum fluorescein katılmıştır, örneklemeler bitki üzerine yerleştirilen üç yaprak seviyesindeki filtre kağıtları ile üst ve alt yaprak yüzeylerinden yapılmıştır. Fiuorometre, tarla çalışmalarından önce laboratoarda denenmiş ve kalibrasyon çalışması yapılmıştır. Bu amaç için değişik optik filtre ve çözelti derişikliklerinde okumalar yapılmıştır. Doğru ve duyarlı çalışma koşulları saptanmıştır, örnekleme yüzeylerinden elde edilen fluorescein belirteç madde çözeltisi, deney tüplerine alınarak bağıl fluorometre okuması Fu (% ) yapılmıştır. Fu okumalarına karşı gelen Cg (ug/ml) değerleri, derişiklik denklemleri ile dört duyarlılık basamağı için hesaplanmıştır. Bu değerler daha sonra birim örnekleme yüzeylerinde saptanan kalıntı miktarı G" (uL/cm^'ye dönüştürülmüştür. Dağılım genişliğinde kalıntı dağılım paternleri her yaprak seviyesi için elde edilmiştir. Denemelerde yaprak üst yüzeylerindeki kalıntı miktarlarının bağıl tutunma oranı I. denemede % 62.1; II. denemede % 64.4 ve III. denemede % 57.6; yaprak alt yüzeylerinde ise sırasıyla % 37.9; 35.6 ve 42.4 olarak saptanmıştır. Yaprak alt yüzeylerinde bağıl tutunma oram % 35-42 arasında ve yaprak üst yüzeylerinde de % 58-65 oranları arasında saptanmıştır. Birim yaprak yüzeyine düşen ve üç defoiyant uygulamasının ortalaması dikkate alınarak hesaplanan 18.12 jjg/cm2.10~2 'lik kalınü miktarının; % 43.24'ü üst % 35.43'ü orta ve % 21.33'ü de alt yaprak seviyelerinde saptanmıştır, üç yaprak seviyesinde yaprak üst yüzeylerinde saptanan ortalama bağıl tutunma oram ise % 61.37'dir. Kalıntı miktarının enine dağılım düzgünlüğü de varyasyon katsayısı ile incelenmiştir, üç denemede varyasyon katsayılarının değişimi sırası ile, dağılım genişliğinde % 41.9, % 32.1 ve % 38.0 ve iş genişliğinde ise% 47.3, % 38.3 ve % 24.6 olarak saptanmıştır. Kullanılan uygulama hacmine göre, üç uygulamada teorik olması gereken kalıntı miktarları, örnekleme yüzeylerine ulaşan damla sayısı ve kalıntı miktarları ile karşılaştırılmıştır. Hedefe ulaşma oranları141 hesaplanmıştır; uygulanan defolyantın damla olarak kabul edilen iş genişliğinde I. denemede % 45.06'sıi, II. denemede % 22.34'ü ve III. denemede % 15.30'u hedef yüzeylerde ölçülmüştür. Filtre kağıtlarındaki kalıntı miktarlarının ise I. denemede % 37.08'i, II. denemede % 32.76'sı ve III. denemede de % 46.62'si hedef yüzeyler üzerinde ölçülmüştür. Uygulanan defolyantın kalıntı olarak % 53.40 - 67.24'ü; damla olarak ise % 66.94 - 83.85'inin hedef dışı bölgelere düştüğü saptanmıştır. Parsellerden elde edilen pamuk verim değerleri arasında önemli bir fark bulunmamıştır. Verimler arasındaki varyasyon katsayısı % 10'dan daha küçük hesaplanmıştır. Araştırmada kullanılan tarım uçaklarında, sorti zamanı ve iş verimi hesaplamaları da yapılmıştır. Deneme parsellerinde çalışılması nedeni ile sorti süreleri büyük ve iş verimi değerleri de küçük elde edilmiştir. Piper Super Cub tarım uçağında sorti süresi 462.2 s ve iş verimi 2.87 da/min Cessna Ag Truck tarım uçağında ise sorti süresi 374.55 s ve iş verimi de 3.52 da/min olarak gerçekleşmiştir.

Dökme hububat depolamada karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri

Bu çalışma, aynı depolama kapasitesindeki iki ayrı bölgede bulunan siloların kullanımında karşılaşılan sorunları ortaya koymak ve çözüm önerileri getirmek, ayrıca gelecekte planlanacak yeni depolama sistemlerine kapasite ve yerleşim yerlerinin seçiminde ışık tutmak amacı ile yapılmıştır. Toplam depolama kapasitesinin yaklaşık 6 milyon ton 'a ulaştığı ülkemizde dış ve iç ticarete yönelik 60 000 ton kapasiteli İskenderun liman silosu ile tamamen iç ticarete yönelik hizmet veren Ankara Güvercinlik silolarının yıllık dolum/boşalım oranları ve sahip oldukları teknik donanım olanakları incelenmiştir. Aynı kapasiteye sahip olmalarına karşın İskenderun tesislerinde işlem fazlalığı nedeniyle Ankara Güvercinlik tesislerine göre daha fazla teknik sorunlarla karşılaşılmaktadır.

Çukurova bölgesinde tarımsal mekanizasyon iş güvenliği sorunları üzerinde bir araştırma

42 SUMMARY Mechanization contributies a great deal to the quality and quantity of agricultural production and is growing rapidly as techonology develops. The techonolojical development, whose main objective has been to increase all sorth of production along with decreasing by phsical load share of the working human being, has also created health and safety problems, caused by unavoidable man-machine interactions. Organizantional health and safety was been the most important problem of our labour live as well as the problem of all developed and developing countries. In this study agricultural mechanization safety problems of the Çukurova Region have been investigated by questionaire considering equal distribution of establishment and also farms which have tractor or famı machinery. The primary objective of this study was to determine accident frequency rates use of tractor, combines, tillages, wagons, and other farm machinery. The second purpose of this study was to accumulate a body of quantitative data from which effective countermeasures can be formulated that will result in a reduction in farm accident losses and developing the some recommendation in order to reduce farm accidents. During the 20 months period in 1990-1992 years, investigated 655 farm accident in the Çukurova Region. This study findings summarized, included the following, 1. During the 20 months period between, 1990-1992 years 655 farm accidents involving 874 person investigated. In these accidents, 133 person died and 34 person had disabling injuries. 366 person of the remanining 707 person had severe injuries (broken, bones, cuts requiring treatments, sprained back etc.). On the other hand, 341 person had no injuries. 2. Accidents varied according to type of farms. 3. Accident rates tented to increase with the intensity of farming operation. 4. During the 20 mounths period, each farms had one or more accident. 5. Fifty-five percent of victims required hospitalization. 6. The highest accident frequency, by age group, was found to be amoung family members 15-24 age group and male employeses 25-44 age group. 7. Seventy percent of all accident occured during October, November, and December. 8. Thirty-seven percent of the accident to farm occured in the home, thirty-seven percent on the farm outside the home, and twenty-six percent while away from farm.43 9. Of all accident reported, 487 (74.3 percent) involved the tractors. Farm machinery was involved in about 26 percent of the farm accident. 10. Tractor operators had a very high accident frequency rate on public roads. 1 1. A higher tractor accident rate is experienced by young operator under 21 years of age and older operators over 64 years old. 12. Forty-two percent of the victim were killed when the tractor overturned. One-four these deaths occured when the tractor overturned sideways. About 61 percent of these killed were members of families of time farmers and 20 percent had full-time employement other farming. 13. 470 of all tractor accidents reported, involved tractor with no safety cabs. 14. Weather was a factor in twenty percent of the tractor accidents, mechanical failfure was a countributing factor is less than five percent of the cases. 15. Wagons had a very high accident frequency rate (sixty-three) amoung the farm machines. 16. Over sixty percent of wagon accident was done by family labour and farm employers.

Tunceli ilinin tarımsal mekanizasyon özellikleri ve bu özelliklerin bölgenin tarım potansiyeli açısından irdelenmesi üzerinde bir araştırma

V ÖZ Bu çalışmada Tunceli ilinin tarımsal mekanizasyon özellikleri ve ilde mevcut üretim şekli tesadüf örnekleme yöntemiyle seçilen işletmelerde yapılan bir anket verileriyle incelenmiştir. Araştırmada; ortalama işletme alanı 5.53 ha, traktör gücü 42.4 kW, yakıt tüketimi 2910 L/yıl, bakım onarım masrafı 3.757.600 TL/yıl (546.4 US $/yıl), traktör kullanımı 61 gün/yıl (yaklaşık 488 saat/yıl), mekanizasyon düzeyi 0.62 kW/ha, traktör başına düşen tarım iş makinası sayısı 3.21 adet traktör başına düşen tarım iş makinası kütlesi 2 ton olarak saptanmıştır.

Bazı tarım ürünlerinin kurutulmasında dolgulu yataklı güneş toplaçlı bir ürün kurutucusunun kullanılma olanakları

62 6. ÖZET Ülkemiz sıcak ve ılıman iklim kuşağında doğal olarak yetişen tıbbi ve aromatik bitkiler önemli bir dışsatım potansiyeline sahiptir. Bu ürün grubunda standart çeşitlerin üretimine yönelik tarımsal mekanizasyon uygulamaları ülke tarımına yeni bir ivme kazandırabilir. Geleneksel yöntemle doğadan toplanarak güneş altında, toprak yada beton zemin üzerinde kurutulan tıbbi ve aromatik bitkilerde ürün kayıpları %40'lara kadar ulaşmaktadır. Bu koşullarda elde edilen üründe renk, eterik yağ ve etkili madde gibi özellikler olumsuz etkilenmekte ve ürüne kansan toz, kıl, böcek, mantar v.b. etmenler ürün niteliğini bozmaktadır. Bu şekilde elde edilen ürünlerin uluslararası pazar şansının olmaması nedeniyle, bu ürün grubunda öncelikle hasat sonrası işlemlerin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Tıbbi ve aromatik bitkiler ürün gurubunda toplam üretim maliyetinin %58'i kurutmada yoğunlaşmış olup bunun %45'im yakıt giderleri oluşturmaktadır. Yakıt maliyetini azaltmak ve fosil yakıtların neden olduğu çevre kirliliğini önlemek amacıyla kurutmada gereksinim duyulan ısı enerjisinin güneş enerjisinden sağlanması mümkündür. Bu yönden ülkemizin güneş enerjisi potansiyeli oldukça uygundur. Tıbbi ve aromatik ürün grubunda hasat genellikle ışınımın yüksek olduğu yaz aylarına rastladığından kurutma için gerekli olan ısı güneş enerjisinden sağlanabilir. Bu çalışmada dolgulu yataklı bir güneş toplacı hava ısıtıcısı olarak kullanılmıştır. Buradan elde edilen sıcak hava kurutma odasında tepsi içerisine yerleştirilen ürünün kurutulmasında kullanılmıştır. Yapılan kurutma denemeleri sonunda kurutucu içerisinde dış ortama göre 9...17°C'Uk bir sıcaklık artışı elde edilmiştir. Ortalama kurutucu içi sıcaklığı 41...49°C arasında değişmektedir. Araştırmada, güneşte kurutmanın, kurutucuda kurutmaya göre Origanum onites (izmir Kekiği)' de 2 ile 4 kat, Mentha piperita (Bahçe Nanesi)'da 2,6 kat, Petrosetimmt63 cripsum (Maydanoz)'da 18 kat daha uzun sürdüğü belirienmiştir. Ayrıca güneş altında kurutulan ürünlerde ürün renk tonunun açılıp, parlaklığının artışıyla birlikte yeşil rengini büyük ölçüde kaybederek san-açık kahverengi bir renk kazandığı saptanmıştır. Oysa kurutucudaki ürünlerde böyle bir sorun görülmemiştir Ayrıca, Origanum ow'fes'de eterik yağ kaybının birim alandaki ürün miktarına bağlı olarak gölgede kurutmada %1...%14, güneşte kurutmada %20..%30 ve kurutucuda kurutulan üründe %10..%23 arasında değiştiği belirlenmiştir. Güneşte kurutulan üründeki eterik yağ kaybı kurutucuda kurutulan ürüne göre 1,3...5,14 kat daha fâzladır. Mentha piperita' â& eterik yağ kaybının güneşte ve kurutucuda kurutulan ürünlerde sırasıyla %12,63 ve %1,2 olduğu saptanmıştır. Güneşte kurutulan üründe eterik yağ kaybının kurutucudaki ürüne göre 15 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, tıbbi ve aromatik bitkilerin büyük çapta kültürel üretimi yapılacaksa, gerek kurutma sürelerin uzun oluşu gerekse ürünün renk ve eterik yağ gibi kaliteyi belirleyici niteliklerini yitirmesi nedeniyle geleneksel kurutma yöntemlerinin uygun olmadığı kamtlanmıştır. Bu çalışmada kullanılan dolgulu yatakh hava ısıtıcısı ile tıbbi ve aromatik bitkilerin kurutulması amacıyla önerilen sıcaklıklara ulaşmak mümkün olmuştur.

Traktör oturaklarında optimum titreşim yalıtım özelliklerinin sağlanabilmesi için yay ve hidrolik eleman özelliklerinin optimizasyonu

ÖZ YÜKSEK LİSANS TRAKTÖR OTURAKLARINDA OPTİMUM TİTREŞİM YALITIM ÖZELLİKLERİNİN SAĞLANABİLMESİ İÇİN YAY VE HİDROLİK ELEMAN ÖZELLİKLERİNİN OPTİMİZASYONU TAYFUN KORUCU ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Alaettin SABANCI Yıl: 1997, Sayfa: 123 Jüri: Prof. Dr. Alaettin SABANCI Prof. Dr. Faruk ÖZGÜVEN Prof. Dr. Alim IŞIK Bu araştırmada; anılan bu olumsuzlukları giderebilmek için, traktör çatısıyla koltuk arasında kısmen titreşim sönümleyici olarak kullanılan yayların optimizasyonu ve en uygun yayın seçimi amaçlanmıştır. Bu amaçla, helis çaplan ve helis et kalınlıkları birbirinden farklı 32 adet yay kullanılmış ve denemeler bu yaylar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Denemelerde ilk önce yaylar, bir düzenek üzerine tek tek sonra seri ve paralel olarak bağlanmış ve üzerlerine 10'ar kg'lık kütleler konarak her bir yayın bu üç konumdaki yer değişim miktarları ölçülmüştür. Yer değişimine ve kütleye bağlı olarak yayların, yay katsayıları ve sönümsüz doğal frekansları hesaplanmıştır. Daha sonra yaylar koltuk üzerine takılmış ve belirli aralıklarla vida sıkılarak 40 - 50 - 60 kg için yayların uygun vida ayarlan bulunmuştur. Bulunan vida ayarlarında ve ağırlıkta yaylar düşürme testine alınmış ve buradan sönümlü doğal frekanslar hesaplanmıştır. Bu denemelerin sonucunda; yayın helis çapının ve helis et kalınlığının, yer değişimi, yay katsayısı ve doğal frekansın değişiminde çok önemli olduğu bulunmuştur. Aynı ağırlık ve aynı helis çapma sahip bir yayda, helis kalınlığı arttıkça yer değişim miktarı azalmakta, doğal frekans ve yay katsayısı artmaktadır. Aynı ağırlık ve aynı helis kalınlığına sahip bir yayda, helis çapı arttıkça yer değişim miktarı artmakta, doğal frekans ve yay katsayısı azalmaktadır. Yay üzerine konan ağırlık miktarı arttıkça yer değişim miktarı artmakta ve yay katsayısı azalmaktadır. Bütün bu sonuçlara ve elde edilen verilere dayanarak doğal frekansa etkili, kütle, yer değişim miktarı, helis çapı ve helis et kalınlığına bağlı olarak matematiksel bir eşitlik geliştirilmiştir. Doğal frekanslar kütle artışıyla ters, yay sertliği ile doğru orantılı bir ilişki içerisindedir. Doğal frekans azaldıkça, yer değişim miktarı artmakta ve yay katsayısı azalmaktadır. Normal bağlantıya göre; seri bağlantıda yer değişim miktarı yaklaşık olarak iki kat artmakta, paralel bağlantıda ise yarıya inmektedir. Normal bağlantıya göre; seri bağlantıda yay katsayısı yarıya inerken, paralel bağlantıda iki katma çıkmaktadır. Normal bağlantıya göre; doğal frekans seri bağlantıda azalırken, paralel bağlantıda artmaktadır. Anahtar Kelimeler : Taran traktörleri, Titreşim, Yay

Karma yem -üretiminde işletme giderlerinin oransal dağılımı

xn öz Bu araştırmada, yan ve tam otomatik olarak çalışan iki ayrı yem fabrikasında büyükbaş süt ve besi yemi üretiminde oluşan işletme giderlerinin oransal dağılımları belirlenmiştir. Yan otomatik yem fabrikasında süt yemi üretimi için toplam işletme giderlerinin % 98,40'ını hammadde, % 1,10'unu işçilik ve % 0,50'sini elektrik enerjisi giderlerinin oluşturduğu belirlenmiştir. Besi yemi üretiminde ise, toplam işletme giderlerinin % 98,49'unu hammadde, % 1,03'ünü işçilik ve % 0,48'in elektrik enerjisi giderleri oluşturmaktadır. Tam otomatik yem fabrikasında 1 t süt yemi üretimi için hammadde giderinin (174,30 $/t) yarı otomatik yem fabrikasına (178,83 $/t) göre % 2,5 oranında daha az olduğu saptanmıştır. Süt yemi üretiminde tam otomatik yem fabrikasında, yan otomatik yem fabrikasına göre işçilik giderlerinin % 29,5 ve elektrik enerjisi giderlerinin de % 38,8 oranında daha az olduğu saptanmıştır. Tam otomatik yem fabrikasında 1 t besi yemi üretimi için hammadde giderinin (171,70 $/t), yan otomatik yem fabrikasında besi yemi üretimi için kullanılan hammadde giderine (182,23 $/t) göre % 5,7 oranında daha az olduğu saptanmıştır. Aynı şekilde, tam otomatik yem fabrikasında besi yemi üretimi için yan otomatik yem fabrikasına göre işçilik giderlerinin % 32,6 ve elektrik enerjisi giderlerinin de % 40,4 oranında daha az olduğu saptanmıştır.

Türkiye'deki tarım uçaklarının püskürtme sistemleri ve teknik özellikleri

ÖZYÜKSEK L SANS TEZTÜRK YE'DEK TARIM UÇAKLARININ PÜSKÜRTMES STEMLER VE TEKN K ÖZELL KLERAydın ÇEL KÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARIM MAK NALARI ANAB L M DALIDanışman: Yrd. Doç. Dr. Ali Musa BOZDOĞANYıl: 2006, Sayfa: 57Jüri : Yrd. Doç. Dr. Ali Musa BOZDOĞANProf. Dr. Ali BAYATProf. Dr. Ramazan SAĞLAMBu araştırmada; Türkiye'deki tarım uçaklarının teknik özellikleri, bu uçaklara aitperformans değerleri ve püskürtme sistemlerine ait özellikler araştırılmıştır. Türkiye'de 2005yılında toplam 103 adet tarım uçağı bulunmaktadır. Ülkemizde 32 adet özel tarımsal havacılıkşirketi vardır ve tarım uçaklarının 71 adedi bu şirketlerdedir. Türk Hava Kurumu'nda 25 adet veAntbirlik'te 7 adet tarım uçağı bulunmaktadır. Özel şirketlerin sahip olduğu uçakların 51 adediÇukurova Bölgesindedir. Türkiye tarım uçağı parkı, 7 marka ve 13 değişik tipten oluşmaktadır.En büyük pay, yaklaşık % 55 oranında Piper marka ve modellerine aittir. Uçakların yaklaşık %85'i alçak ve tek kanatlıdır. Motor güçleri uçak tiplerine göre 150-1000 BG arasındadır. Tarımuçaklarının püskürtme sistemlerinde genellikle pirinç gövdeli diyaframlı teejet memelerkullanılmaktadır. Depo kapasiteleri 300-2000 kg-l arasında değişmektedir. Uçaklarınuygulamalar sırasındaki uçuş hızları 100-160 km/h arasındadır.Anahtar Kelimeler: Tarımsal Havacılık, Tarım Uçağı, Püskürtme Sistemi, Teknik Özellikler

Hassas ekim makinalarında ilerleme hızının farklı küresellik katsayısındaki tohumların dağılımı üzerine etkisi

ÖZYÜKSEK L SANS TEZHASSAS EK M MAK NALARINDA LERLEME HIZININ FARKLIKÜRESELL K KATSAYISINDAK TOHUMLARIN DAĞILIMI ÜZER NEETK SErdal YURDUSEVERÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARIM MAK NALARI ANAB L M DALIDanışman: Yrd. Doç. Dr. Ali Musa BOZDOĞANYıl: 2006, Sayfa: 39Jüri : Yrd. Doç. Dr. Ali Musa BOZDOĞANDoç.Dr.Zeliha Bereket BARUTProf. Dr. Ramazan SAĞLAMBu çalışmada, hava emişli hassas ekim makinalarında ilerleme hızının farklı küreselllikkatsayısındaki tohumların dağılımı üzerine etkisi araştırılmıştır. Denemeler Ç.Ü.Ziraat FakültesiAraştırma ve Uygulama Çiftliği Tarım Makinaları Bölümü arazisinde yürütülmüştür.Denemelerde Ç.Ü.Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü atelyesinde mevcut bulunanSönmezler Tarım Makinaları San. ve Ltd.Şti. (Adana) yapımı PM-01 model hava emişli 4 sıralıhassas ekim makinası kullanılmıştır. Denemeler 0.64, 1.06 ve 1.78 m/s ilerleme hızlarındayürütülmüştür. Bu ilerleme hızlarında 0.79 ve 0.64 küresellik katsayısına sahip mısır tohumlarıkullanılmıştır. Denemeler sonrasında sıra üzerine düşen ardışık tohumlar arası mesafe 2.50 mşerit boyunca 3 tekrarlı olarak ölçülmüştür. Bu ölçümler ve yapılan hesaplamalar sonucunda;kizleme Oranı ( O), Kabuledilebilir Tohum Aralığı Oranı (KTAO), Boşluk Oranı (BO),Hassasiyet (HAS) ve Varyasyon Katsayısı (CV) değerleri belirlenmiştir.Analizler sonucunda; her iki küresellik katsayısındaki tohumların ekiminde en yüksekKTAO değeri 1.06 m/s ilerleme hızında elde edilmiştir. 0.79 küresellik katsayısındakitohumların her üç ilerleme hızında, 0.64 küresellik katsayısındaki tohumların yalnız 1.06 m/silerleme hızında ekilebildiği sonucuna varılmıştır. Sonuçta, her iki küresellik katsayısında 1.06m/s ilerleme hızının diğer hızlara göre istatistiksel olarak farklı olduğu belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Hassas ekim makinası, Küresellik Katsayısı, kizleme Oranı,Kabuledilebilir Tohum Aralığı Oranı, Boşluk Oranı

Amik Ovası'nda mekanizasyon planlaması, tarım makineleri edinim olanaklarına ilişkin veritabanı oluşturulması ve bunların değerlendirilmesi konusunda bir araştırma

ÖZDOKTORA TEZAM K OVASINDA MEKAN ZASYON PLANLAMASI, TARIMMAK NALARI ED N M OLANAKLARINA L ŞK N VER TABANIOLUŞTURULMASI VE BUNLARIN DEĞERLEND R LMES KONUSUNDAB R ARAŞTIRMASercan SAYINÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARIM MAK NALARI ANA B L M DALIDanışman : Prof.Dr. Faruk ÖZGÜVENYıl 2006, Sayfa: 108Jüri : Prof.Dr. Faruk ÖZGÜVEN: Prof. Dr. Aykut GÜL: Doç.Dr. Zeliha Bereket BARUT: Yrd.Doç.Dr. Ali AYBEK: Yrd.Doç.Dr. Sait M. SAYAraştırmada, Hatay ili sınırları içerisinde bulunan Amik ovasındaki tarımsalişletmelerin, mevcut mekanizasyon özelliklerinin belirlenmesinin yanında, bölgenin tarımsalyapısı dikkate alınarak, 8 farklı ürün deseni ve 5 farklı üretim alanı için optimum tarımmakinaları boyutu ve optimum traktör kuyruk mili gücü değerleri belirlenmiş, mevcutişletme verileri belirlenen değerlerle karşılaştırılmıştır.Çalışmada ovadaki ortalama; traktör gücünün 49,1 kW, birim alana düşen traktörgücünün 4,1 kW/ha, 1000 ha' a düşen traktör sayısının 84,0 adet , bir traktöre düşen tarımalanının 11,9 ha, bir traktöre düşen alet-ekipman ağırlığının da 4.098 kg olduğuhesaplanmıştır. Türkiye ortalaması ile karşılaştırıldıklarında elde edilen verilerin yüksekolmasının nedeninin, çalışma alanının yaklaşık % 50'sinde ikili tarım yapılmasındankaynaklandığı düşünülmektedir.Kuyruk mili gücü gereksinimi, en fazla % 100 pamuk deseninde olduğubelirlenmiştir. 5 ha' lık üretim alanı için toplam güç gereksinimi 16 kW ve birim alana düşengüç gereksinimi 3,2 kW/ha iken, 50 ha üretim alanında toplam güç gereksinimi 93 kW' akadar artmakta, birim alandaki güç gereksinimi ise 1,86 kW/ha' a kadar düşmektedir. Farklıürün desenleri için belirlenen optimum güç değerleri, üretim alanına bağlı olarak 0,54-3,4kW/ha arasında değişmektedir. Bölgede yoğun olarak üretimi yapılan bitki türleri ile üretimalanlarının büyüklükleri dikkate alındığında , birim alan başına gerekli güç büyüklüğünün2,0 kW/ha ile 3,4 kW/ha arasında olması gerektiği belirlenmiştir.20 hektarın altında alana sahip çoğu tarım işletmelerinde, mevcut makinalarınbüyüklükleri, traktörün yıllık 500 h çalışması koşullarında dahi, optimuma yakın sınırdeğerlerin üzerindedir. Gerekli kuyruk mili gücüde varolan gücün altındadır.Anahtar Kelimeler : Amik ovası, mekanizasyon planlaması, optimum kuyruk mili gücü,optimum tarım makinaları boyutu, makina seçimiI

Mısır hasadında tane kayıpları ile biçerdöver marka ve model ilişkisinin saptanması

ÖZYÜKSEK L SANS TEZMISIR HASADINDA TANE KAYIPLARI LE B ÇERDÖVER MARKAVE MODEL L ŞK S N N SAPTANMASIMelih KAYGISIZELÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARIM MAK NALARI ANAB L M DALIDanışman: Prof. Dr. M.Tunç ÖZCANYıl: 2006, Sayfa: 58Jüri: Prof. Dr. M.Tunç ÖZCANProf.Dr. Ahmet Can ÜLGERYrd. Doç. Dr. Ahmet NCEBu çalışmada ülkemiz tarımında yaygın olarak kullanılan biçerdöverlerinhasat sırasında tane kayıplarına etkisi incelenmeye çalışılmıştır.Bu çalışmada JohnDeere firmasının üretmiş olduğu JD 955 ve New Holland firmalarının üretmiş olduğuTC-56 ve Clayson modelleri kullanılmıştır. Bu biçerdöverler aralarında 4 ya da 5 yaşfark olan her bir markadan iki model olarak seçilmiştir. Çalışılan arazilerde ağırlıklıolarak Pioneer ticari ismi ile anılan mısır ekimi yapıldığı görülmüştür. Buna bağlıolarak kullanılan modeller arasında hasada etkileri açısından fark olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler : Biçerdöver, Tane kayıpları, Mısır

Adana ili örtü altı ve açıkta karpuz yetiştiriciliğinde mekanizasyon girdileri ve maliyet

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİADANA İLİ ÖRTÜ ALTI VE AÇIKTAKARPUZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDEMEKANİZASYON GİRDİLERİ VE MALİYETCelal KARAÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜTARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Faruk ÖZGÜVENYıl: 2006, Sayfa: 65Jüri: Prof. Dr. Faruk ÖZGÜVENProf.Dr. Faruk EMEKSİZYrd.Doç. Dr. Sait M. SAYSon yıllarda yaşanan tarımsal ürünlerin kar değerlerindeki göreceli düşüş,üreticilerin yeni üretim teknikleriyle birim alandan etkin yararlanma zorunluluğunuberaberinde getirmiştir. Yeni üretim tekniklerinin uygulanmasından başka, üretimyapılan alanda oluşan gider yükünün detaylı analizi ve birim alan veya birim ürünbaşına bu giderlerin düşürülmesi de üreticilerin rekabet gücünü arttırma olasılığıbulunan diğer bir uygulamadır.Bu çalışmada Türkiye gerekse Adana yöresi için önemli bir üretim kolu olankarpuz üretiminin örtü altı ve açık alanda birim maliyet değerleri ve bu maliyetiçerisinde tarımsal mekanizasyona ait giderlerin payı değerlendirilmeye çalışılmış,farklı işletmelerden elde edilen veriler üzerinden karşılaştırmalar yapılmıştır.Çalışma sonuçlarına göre; toplam makine çalışma süreleri için benzerdeğerlendirme yapıldığında açık alanda karpuz üretimi için sezon boyunca 127 h/haörtü altı karpuz üretiminde ise 99 h/ha lık değerler elde edilmiştir Toplam giderlerüzerinden bir değerlendirme yapıldığında ise örtü altı üretimde ve açık alan üretimdebirim alan maliyet değerleri sırasıyla 5513.8 YTL/ha ve 3926.5 YTL/ha olarakhesaplanmıştır.Mekanizasyon giderleri örtü altı ve açık alan için sırasıyla 1203YTL/ha ve 1528,8 YTL/ha olup toplam giderler içerisindeki payı yüzde olarak örtüaltı ve açık alan için sırasıyla % 21,8 ve % 38,9 olarak hesaplanmıştır.Anahtar Kelimeler :Karpuz üretimi, Tarımsal mekanizasyon giderleri

Yerli yapım bir tarla pülverizatörüne elektronik kontrol sisteminin uygulanması ve etkinliğinin saptanması

ÖZYÜKSEK L SANS TEZYERL YAPIM B R TARLA PÜLVER ZATÖRÜNE ELEKTRON K KONTROLS STEM N N UYGULANMASI VE ETK NL Ğ N N SAPTANMASITamer ATCIOĞLUÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSTARIM MAK NALARI ANAB L M DALIDanışman : Prof. Dr. Ali BAYATYıl: 2006 Sayfa: 49Jüri : Prof. Dr. Ali BAYATYrd. Doç. Dr. A. Musa BOZDOĞANYrd. Doç. Dr. Murat AKSOYBu çalışmada Bravo 180 otomatik kontrol sistemi yerli yapım bir tarlapülverizatörüne adapte edilmiştir. Kontrol sisteminin etkinliğini belirlemek için 100,150, 200, 250, 300 l/ha uygulama hacimlerinde sistem işletilmiş ve elde edilensonuçlara göre hedeflenen uygulama hacimlerinden sapma oranı hesaplanmıştır.Ayrıca sistemin püskürtme boyunca uygulama hacmindeki ve hızındaki değişmelerher 20 m ara ile ölçülerek ilaçlama boyunca uygulama hacmindeki ve hızındakideğişimler hesaplanmıştır.Elde edilen verilere göre araştırmada kullanılan otomatik kontrol ünitesiuyarıları dikkate alındığında, sistemin uygulama hacminde ± % 10'dan daha düşükdüzeylerde sapma yarattığı ve dolayısıyla kabul edilebilir sınırlar içinde çalıştığıgörülmüştür. Ancak sistem uyarıları dikkate alınmadığında otomatik kontrol ünitesikendi başına yeterli hassasiyeti sağlayamamaktadır. Bu verilere göre sistemin yerliyapım tarla pülverizatörlerine adapte edilmesi önemli oranda ilaç tasarrufusağlayacağı söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Kontrol Sistemi, Uygulama Hacmi, Sistem PerformansıI

Ekim makinelerinde elektronik tabanlı tohumlar arası uzaklık ölçme sistemi

Bu araştırmada, tek tohum ekim makinasında, ardışık düşen tohumlar arasıuzaklığı kolay ve hassas bir şekilde ölçebilen elektronik tabanlı bir ölçme sistemigeliştirilmeye çalışılmıştır. Geliştirilen elektronik tabanlı ölçme sistemi, makinadanatılan ve serbest düşen tohumları algılayıcılar vasıtasıyla algılamaktadır. Bualgılamayla, elektronik ölçme sistemi içinde bulunan mikrokontroller ünitesiyardımıyla zaman geçişleri belirlenmektedir. Mikrokontroller ünitesinde tasarlananprogram yardımıyla ardışık düşen tohumların zaman farkları mesafeye dönüştürülüp,bu ünitede bulunan seri port yardımıyla bilgisayara aktarılmıştır.Denemelerde kontrol faktörü olarak yapışkan bant sistemiyle ölçülen verilerkullanılmıştır. Toplanan sıra üzeri tohum aralığı verileri, tek tohum ekimmakinasının etkinliğini ortaya koyacak ortalama sıra üzeri tohum aralığı, tohumaralıklarının standart sapması ve varyasyon katsayıları değerlerinin hesaplanmasındakullanılmıştır.Karşılaştırılan iki test sisteminin sonuçları arasında varyans analizine göreistatistiksel olarak %1 önem seviyesinde farklılık belirlenmiştir. Bu farklılık ilerlemehızı ve dane atım frekansına bağlı olarak değişmiştir.Elektronik tabanlı ve yapışkanbant ölçüm sisteminde elde edilen tohum aralıkları değerlerinin regrasyon katsayısı(R2) 0.7735 olarak bulunmuştur. Regresyon katsayısının 0.7735 çıkması sistemlerinilişkili olduğu anlamına gelmekte olup sistemin kullanabilirliği hakkında fikirvermektedir.Anahtar Kelimeler:Ekim Makinaları, Tohumlar Arası Uzaklık, Algılayıcılar,MikrokontrollerI

Yerfıstığı işleme teknolojisi ve bu amaçla kullanılan makinelerin iş başarılarının değerlendirilmesi üzerine bir araştırma

ÖZYÜKSEK L SANS TEZYERFISTIĞI ŞLEME TEKNOLOJ S VE BU AMAÇLA KULLANILANMAK NALARIN Ş BAŞARILARININ DEĞERLEND R LMES ÜZER NEB R ARAŞTIRMAAyşegül KAÇMAZÇUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARIM MAK NALARI ANAB L M DALIDanışman: Yrd. Doç. Dr. Ahmet NCEYıl:2006, Sayfa: 51Jüri: Yrd. Doç. Dr. Ahmet NCEProf. Dr. Emin GÜZELYrd. Doç. Dr. K. Kubilay VURSAVUŞBu çalışmada, bölgemizde bulunan yerfıstığı işleme tesislerindeki mevcutdurumu belirlemek amacıyla bir anket çalışması yapılmış ve belirlenen bir yerfıstığıişleme tesisinde kullanılan makinaların çalışma ilkeleri irdelenerek iş başarılarıbelirlenmeye çalışılmıştır.Anketin hazırlanmasındaki ana hedef tesislerin kapasitelerinin, kullanılanmakinalar ve bu makinaların çalışma ilkelerinin belirlenmesi olmuştur. Anket verileriışığında, genel durumu temsil eden bir tesis seçilmiştir. Bu tesiste yerfıstığınınişlenmesinde kullanılan makinalar: temizleme, sınıflandırma, kabuk kırma ve içfıstık ayırma makinaları, işleme amacına bağlı olarak ele alınmıştır.şlem zinciri içerisinde kullanılan temizleme, sınıflandırma, kabuk kırma ve içfıstık ayırma makinalarının iş başarıları ve kapasiteleri işlevsel organlarınözelliklerine göre belirlenmiştir. Yerfıstığı temizleme makinasının ortalama etkinlikdeğeri % 96, kabuk kırma makinasının ortalama etkinlik değeri % 67, seperatörünortalama etkinlik değeri ise % 70 olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Yerfıstığı, şleme tesisi, Yerfıstığı temizleme makinası,Yerfıstığı kabuk kırma makinası, ş başarısı

Traktörlerde güç ve yakıt tüketimi için ölçüm sisteminin geliştirilmesi

Ozonlu suyla yıkanan kırmızı biberin mikrodalga enerjisi ile kurutulması

Bu arastırmada, ev tipi bir mikrodalga fırında Aflatoksinli kırmızı pul biberin, ozonlu suyla yıkamayı temsilen 5 ve 10 dakika sürelerde yıkandıktan sonra mikrodalga ile ürünün kurutulmasında kullanılan mikrodalga uygulama süresinin (mikrodalga jeneratörlerinin açık kalma süresi/mikrodalga jeneratörlerinin kapalı kalma süresi) enerji tüketimi, kuruma süresi, ulasılan son nem ve ürün renk kalitesi üzerine etkileri arastırılmıstır. Kullanılan mikrodalga uygulama süreleri (açık, sn/kapalı, sn) sırasıyla sürekli, 30/30, 30/45, 30/60, 45/30, 45/45, 45/60 olacak sekilde ayarlanmıstır. Denemeler sonucunda mikrodalga uygulama süresi artıkça kurutma etkinligi artmıs, fakat mikrodalga ünitenin çalısmadıgı sürelerin az ya da çok oldugu 30/30, 45/30, 45/60 olan denemelerde enerji tüketimi ve kuruma sürelerinin artıgı gözlemlenmistir. Denemeler sonucunda 45/45 mikrodalga uygulamasında enerji tüketimi ve kuruma süreleri diger kombinasyonlara göre daha iyi sonuçlar elde edilmistir.

İkinci ürün silajlık mısır tarımında farklı toprak işleme ve ekim sistemlerinin teknik ve ekonomik yönden karşılaştırılması

Bu çalışma 2006 yılında Çukurova Bölgesi'nde buğday sonrası ikinci ürün silajlık mısırda bölgede de uygulanan geleneksel toprak işleme ile korumalı toprak işleme ve ekim sistemlerinin teknik ve ekonomik yönden karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışma Çukurova Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Hacıali İşletmesinde yürütülmüştür. Korumalı toprak işleme ve ekim sisteminde azaltılmış toprak işleme (ATE), bantvari toprak işleme (BTE), sırta ekim (SE) ve doğrudan ekim (DE) yöntemleri uygulanmıştır. Çalışmada yakıt tüketimi, zaman tüketimi, iş verimi, bitki çıkış yüzdesi, çimlenme oranı indeksi, bitki çıkış süresi, mısır yeşil ot verimi, bitki boyu, boşluk oranı, ikizlenme oranı, kabul edilebilir bitki aralığı oranı, toprak penetrasyon direnci, toprak nem içerikleri, yabancı ot durumları tespit edilmiş ve ekonomik analize tabi tutulmuştur. Yapılan değerlendirmeler sonucunda en yüksek mısır yeşil ot verimi azaltılmış toprak işleme yönteminde elde edilirken en düşük verim ise bantvari toprak işleme yönteminde elde edilmiştir. Yöntemler arasında yakıt tüketimi bakımından en düşük değer ve iş verimi bakımından en yüksek değer doğrudan ekim yönteminde elde edilmiştir. Doğrudan ekim yöntemi yakıt tüketimi zaman tüketimi ve iş verimi yönünden diğer yöntemlere göre yaklaşık %85-92 arasında tasarruf sağlamıştır.

Çukurova koşullarında pedli evaporatif serinletme sistemlerinin farklı hava hızlarında serinletme etkinliği ve buharlaştırılan su miktarı değerlerinin değişimi

Çukurova Bölgesi sıcak iklim kuşağında yer alır. Bölgede yaz aylarında kümes ve sera gibi tarımsal üretim yapılarında ortam sıcaklığı 30 oC'nin üzerine çıkabilmektedir. Yüksek ortam sıcaklığı, üretimi yapılan canlılarda ısı stresine neden olmaktadır. Bu durumun önlenmesi için son yıllarda pedli evaporatif serinletme sistemlerinden geniş oranda yararlanılmaktadır. Bu sistemlerde, birisi selüloz esaslı diğeri çimento katkılı olmak üzere iki farklı tip ped kullanılmaktadır. Bu pedlerin bölgemiz koşullarındaki işlevsel özellikleri hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmada Çukurova koşullarında selüloz esaslı bir pedin farklı hava hızlarında serinletme etkinliği, yaratılan sıcaklık düşmesi ve buharlaştırılan su miktarları değerleri belirlenmiştir. Denemelerde havanın pedden geçiş hızı olarak 0,5 m/s; 1,0 m/s ve 2,0 m/s olmak üzere üç farklı değer seçilmiştir. Ped ıslatma suyu akış debisi ise, yapımcı kuruluşun önerisi doğrultusunda 4 L/dak-m olarak sabit tutulmuştur. Haziran-Eylül döneminde tamamlanan deneme sonuçlarına göre, havanın pedden geçiş hızındaki artışa bağlı olarak serinletme etkinliği, sağlanan sıcaklık düşmesi ve buharlaştırılan su miktarı değerleri artmıştır. Seçilen hava hızlarında ortalama değerler olarak serinletme etkinliği % 77,00...83,71; sağlanan sıcaklık düşmesi 6,71..

Tarım ilaçları içerisine katılan yayıcı-yapıştırıcıların püskürtme tekniği açısından değerlendirilmesi

Bu çalışmada; Çukurova Bölgesin de yaygın olarak satılan ve kullanılan yayıcıyapıştırıcı katkı maddeleri kullanılarak; bu maddelerin ilaç uygulamada taşıyıcı madde olan suyun fiziksel özelliklerinde oluşturduğu farklılıklar ve farklı bitki yüzeylerinde yayılması incelenmiştir. Bu çalışmada 9 farklı katkı maddesi kullanılmıştır. Araştırmada Hüdrowett, Algiwett, Pest-wet, Farmavet, Makvet, DeltaAgrowett, Ultrawet, Nu-Flim-17 ve Nu-Flim-17-P yayıcı-yapıştırıcı ticari adlı katkı maddeleri kullanılmıştır. Kullanılan yayıcı-yapıştırıcı katkı maddeleri ölçümlerde saf olarak ve suyla seyreltilerek denemeler laboratuar koşullarında yapılmıştır. Kullanılan yayıcıyapıştırıcı katkı maddeleri belirtilen dozlarda hazırlanarak ölçümlerde kullanılmıştır. Bu çalışmada kullanılan yayıcı-yapıştırıcı katkı maddelerinin yüzey gerilimleri, CD yüzeyinde damla değme açıları, yaprak üzerinde katkı maddelerinin değme açıları, seyreltik haldeki yayıcı yapıştırıcı maddelerin viskozitesi, yoğunluğu ölçülmüştür. Araştırmada doğal yaprak olarak turunçgil, pamuk, mısır, buğday ve patlıcan yaprakları kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan katkı maddelerinden Farmavet, Nu- Flim-17 ve Nu-Flim-17-P adlı katkı maddeleri suya göre yüzey gerilimde olumlu değişimlere neden olmuştur. Katkı maddeleri önerilen dozlarda seyreltildiklerinde suya göre yoğunluk ve viskozitede önemli değişimler olmamıştır. Doğal yaprak yüzeylerinde katkı maddeleri genelde suya göre daha düşük damla değme açıları oluşturmuştur.

Çukurova koşullarında selüloz esaslı evaporatif serinletme pedinin farklı su akış debilerinde bazı performans değerlerinin (serinletme etkinliği, sıcaklık düşmesi ve buharlaştırılan su miktarı) değişimi

Çukurova Bölgesi sıcak iklim kuşağında yer alır. Bölgede yaz aylarında kümes ve sera gibi tarımsal üretim yapılarında ortam sıcaklığı 30 oC'nin üzerine çıkabilmektedir. Yüksek ortam sıcaklığı, üretimi yapılan canlılarda ısı stresine neden olur. Bu durumun önlenmesi için son yıllarda pedli evaporatif serinletme sistemlerinden geniş oranda yararlanılmaktadır. Bu sistemlerde birisi selüloz esaslı, diğeri çimento katkılı olmak üzere iki farklı tip ped kullanılmaktadır. Bu pedlerin bölgemiz koşullarındaki işlevsel özellikleri hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmada Çukurova koşullarında selüloz esaslı bir pedin farklı su akış debilerinde serinletme etkinliği, yaratılan sıcaklık düşmesi ve buharlaştırılan su miktarları değerleri belirlenmiştir. Denemelerde su akış debisi olarak 2 L/dak-m; 4 L/dak-m ve 6 L/dak-m değerleri seçilmiştir. Havanın pedden geçiş hızı ise 1 m/s olarak sabit tutulmuştur. Haziran-Eylül döneminde tamamlanan deneme sonuçlarına göre, seçilen su akış debilerinde ortalama değerler olarak serinletme etkinliği sırasıyla % 85,46; % 81,55 ve %80,77, sağlanan sıcaklık düşmesi 5,94oC; 6,15 oC ve 5,56 oC ve buharlaştırılan su miktarı 0,113 L/h-m2; 0,119 L/h-m2 ve 0,113 L/h-m2 olarak bulunmuştur. Anahtar kelimeler : Evaporatif serinletme, ped, ısı stresi, serinletme etkinliği.

Anamur yöresindeki muz seralarının özellikleri ve doğal havalandırma etkinliğinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Anamur yöresinde muz yetiştiriciliği yapılan seralarda doğal havalandırma etkinliği ve iklimsel özelliklerin muz tarımına uygunluğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada farklı tipteki muz seralarının yapısal ve işlevsel özellikleri, anket çalışması ile belirlenmiştir. Anamur ilçesindeki muz seralarını temsil eden alçak ve yüksek tip iki serada, farklı yerleşim ve yüksekliklerde hava sıcaklığı ve bağıl nem değerleri ölçülmüştür. Alçak ve yüksek tip muz seralarında; sıcaklık farkı ve rüzgar etkisiyle gerçekleşen doğal havalandırma oranı, özgül havalandırma oranı, hava değişim sayısı ve gerekli doğal havalandırma açıklığı oranları hesaplanmıştır. Anamur iklimi koşullarında muz seraları için uygun havalandırma açıklığı ve özgül havalandırma oranı değerleri belirlenmiştir. Kış dönemindeki gündüz sürelerinde iç ve dış ortam arasındaki ortalama sıcaklık farkı; alçak ve yüksek tip seralarda, sırasıyla 7.8 C ve 5.5 C olarak belirlenmiştir. Belirtilen bu değerler yaz döneminde alçak tip serada 5.6 C, yüksek tip serada ise 1.7 C olarak gerçekleşmiştir. Kış dönemindeki gündüz sürelerinde ortalama bağıl nem, alçak ve yüksek tip seralarda sırasıyla, % 73.8 ve % 83.7 olarak hesaplanmıştır. Bu değerler yaz döneminde alçak tip serada % 65.1, yüksek tip serada ise ve % 76 olarak hesaplanmıştır. Yaz döneminde gündüz sürelerinde sıcaklık farkı etkisiyle gerçekleşen doğal havalandırma oranı alçak ve yüksek tip seralarda sırasıyla, ortalama 68.9 m3/s ve 48.1 m3/s olarak hesaplanmıştır. Aynı dönemde rüzgar etkisiyle gerçekleşen doğal havalandırma oranı; alçak ve yüksek tip seralarda sırasıyla, ortalama 62.71 m3/s ve 55.68 m3/s olarak hesaplanmıştır. toplam doğal havalandırma debisi alçak ve yüksek tip seralarda sırasıyla, ortalama 93.24 m3/s ve 73.73 m3/s olarak hesaplanmıştır. Özgül havalandırma oranı, alçak ve yüksek tip seralarda sırasıyla, ortalama 1.82 m3/m2dak ve 1.33 m3/m2dak olarak belirlenmiştir. Hava değişimi sayısı, alçak ve yüksek tip seralarda sırasıyla, ortalama 21.40 ve 12.32 olarak hesaplanmıştır. Anamur koşullarında sera içi ve dış ortam arasında 5 C sıcaklık farkının sürdürülebilmesi için, sera taban alanına göre gerekli toplam havalandırma açıklığı oranı % 20.5 ve özgül havalandırma oranı 2.48 m3/m2dak olarak hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: Doğal Havalandırma, Sera, Anamur, Muz

Türkiye'nin tarımsal mekanizasyon düzeyinin değerlendirilmesi ve coğrafi bilgi sistemi ile haritalanması

Tarımda mekanizasyon uygulamalarıyla bağlantılı olarak ileri teknoloji kullanımı, üretimdeki verimliliği, yani üretim girdileri başına çıktılann daha fazla ve kaliteli olmasını sağlamaktadır. Bu nedenle, gerek ülke içi gerekse uluslararası alanda üretimin pazarlanmasında yaşanan rekabet, tarımsal mekanizasyon varlıkları ve bunların işletme ölçeğinde işletilmesini önemli kılmaktadır. Tarımsal mekanizasyon düzeyinin, kabul edilmiş kriterler ekseninde benzer üretim alanlarında rekabet içerisinde bulunan işletmeler için verimlilikle ilişkilendirilmek koşuluyla karşılaştırılması oldukça önemlidir. Bu tez kapsamında güncel Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden hareketle Türkiye'de iller ve tarım bölgelerine göre seçilmiş tarımsal mekanizasyon düzeyi değerleri hesaplanmış ve CBS kullanımı ile iller için haritalanarak bir veri tabam şekline dönüştürülmüştür. Sonuçta, en yaygın karşılaştırma kriteri olarak kabul edilen kW/ha kriterlerine göre, Türkiye'nin mekanizasyon düzeyinin 2001 yılı verilerine görel.65 kW/ha olduğu belirlenmiştir. Bölgelere göre bir değerlendirme yapıldığında en yüksek değere sahip bölgenin 3.3 kW/ha ile Marmara en düşük değere sahip bölgenin ise 0,7 kW/ha değeri ile Güneydoğu Anadolu bölgesi olduğu tespit edilmiştir Anahtar Kelimeler: Tarımsal Mekanizasyon, Mekanizasyon Düzeyi, Haritalama, Coğrafi Bilgi Sistemi, CBS

Çukurova bölgesinde bir etlik piliç kümesinde bulunan pedli evaporatif serinletme sisteminin serinletme etkinliği ve sağlanan sıcaklık düşmesi değerlerinin belirlenmesi

Çukurova Bölgesi sıcak iklim kuşağında yer alır. Bölgede yaz aylarında kümes ve sera gibi tarımsal üretim yapılarında ortam sıcaklığı 30 °C'nin üzerine çıkabilmektedir. Yüksek ortam sıcaklığı, üretimi yapılan canlılarda ısı stresine neden olmaktadır. Bu durumun önlenmesi için son yıllarda pedli evaporatif serinletme sistemlerinden geniş oranda yararlanılmaktadır. Bu sistemlerde, birisi selüloz esaslı diğeri çimento katkılı olmak üzere iki çeşit ped kullanılmaktadır. Bu pedlerin bölgemiz koşullarındaki işlevsel özellikleri hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmada Çukurova koşullarında broiler kümeslerinde kullanılan bir pedli evaporatif serinletme sisteminin bazı işlevsel özellikleri belirlenmiştir. Denemelerde havanın pedden geçiş hızı 1,41 m/s olarak tespit edilmiştir. Kümesteki serinletme sistemi, civcivlerin sıcaklık istekleri dikkate alınarak yaklaşık 2 hafta sonra devreye sokulmuştur. Bu çalışma konumlarında her bir ped üzerinde ve köşegenler doğrultusunda hava hızı ölçümleri yapılmıştır. Havanın pedlere giriş ve pedlerden çıkıştaki sıcaklık ve bağıl nem değerleri seçilen çalışma konumlarında yapılmıştır. Temmuz / Ağustos döneminde tamamlanan deneme sonuçlarına göre, havanın pedden geçiş hızına bağlı olarak serinletme etkinliği, sağlanan sıcaklık düşmesi ve pedi geçen havanın doyma düzeyleri belirlenmiştir. Tespit edilen hava hızında ortalama değer olarak serinletme etkinliği % 71,25, sağlanan sıcaklık düşmesi 4,99 °C, ulaşılan doyma düzeyi % 85,95 olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Evaporatif serinletme, ped, ısı stresi, serinletme etkinliği

İkinci el traktör satınalma bedellerinin değerlendirilmesi ve veri tabanı oluşturulması için internet tabanlı bir yazılımın geliştirilmesi

Tarımsal üretimin bütün kollarında mekanizasyon yatırımları, karlı bir üretim için işletme özelliklerine ve ekonomik hesaplamalara dayalı olarak ele alınmalıdır. Özellikle tarla tarımı uygulamalarında güç kaynağı olarak kullanılan traktörlerin teknik özelliklerinin yanısıra edinme şeklinde işletmenin ekonomik yapısına göre seçilmesi, karlılığı doğrudan etkilemektedir. İkinci el traktör pazarı özelliklerinin incelenmesi ve bu pazardaki traktörlere ait genel özelliklerin belirlenmesi bu açıdan önemlidir.Bu tez kapsamında, Çukurova bölgesinde ikinci el traktör satışı yapan galerilerden toplanan veriler üzerinden genel değerlendirmeler yapılmıştır. Öncelikle anketle veri toplama yönteminden yararlanılarak ikinci el traktör pazarının genel yapısı belirlenmiş, pazardaki traktörlerin marka ve güç büyüklüklerine göre birim satınalma bedelleri derlenmiştir. Derlenen satınalma bedelleri, ikinci el traktör alış satışı yapacakların yararlanabilmeleri ve geniş bir veri tabanı oluşturulmasına yönelik etkileşimli bir internet sitesine farklı özelliklere göre sorgulanabilecek şekilde yerleştirilmiştir. Geliştirilen internet yazılımında ayrıca, bireysel ve kurumsal üyelik özelliğinden yararlanılarak, ikinci el bir traktöre ait satış bilgileri eklenebilmektedir.

Sebze ve endüstri bitkilerinin mikrodalgayla kurutulması üzerine çalışmalar

Bu çalışmada, ıspanak yaprakları, kırmızıbiber ve çay yapraklarının kurutulması mikrodalga fan destekli konveksiyonel fırın kombinasyonunda incelenmiştir. Kırmızıbiber, ıspanak ve çay yaprakları mikrodalga, mikrodalga-sıcak hava kombinasyonu ve sıcak havayla kurutulmuşlardır. Ispanak, kırmızıbiber ve çayın kuruma zamanı, kuruma oranı, renk değişimi ve enerji tüketim değerleri üzerindeki mikrodalga ile kurutma (180, 360, 540, 720 ve 900W), mikrodalga güç (sabit 180W ve 540W) ile sıcak havayla kurutma (100, 180, 230ºC) ve sadece sıcak havayla kurutma (100, 180 ve 230º C) nın etkileri araştırılmıştır.Bir laboratuar kurutucusunda ürünlerin kuruma süresinin belirli bir anındaki nem içeriğini belirlemek amacıyla Newton, Page, Geliştirilmiş Page, Henderson ve Pabis, Logaritmik, Wang ve Singh, Difüzyon yaklaşımı, Verma, iki Terimli Eksponansiyel, basitleştirilmiş Fick Difüzyonu, Midilli ve Küçük Modelleri birbiri ile karşılaştırılmıştır. Bu modellerin performansları gözlemlenen ve tahmini nem oranları arasında belirtme katsayısı değeri (R2), tahmini standart hatası (SEE) ve kalanların kareleri toplamına (RSS) göre karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre tüm ürünlerde Midilli ve Küçük Modelinin ürünlerin kuruma davranışını diğerlerinden daha iyi açıkladığı belirlenmiştir.

Çukurova Bölgesi'nde bazı sebzelerin hasadında teknik başarıların belirlenmesi ve prototip pırasa hasat makinası geliştirilmesi

Bu çalışmada, seçilmiş bazı sebze türlerinin (domates, hıyar, kabak, patlıcan, kıvırcık marul (salata) ve pırasa), Çukurova Bölgesinde hasatlarının mevcut durumu özlü bir şekilde incelenmiştir. Çalışmada, her sebze için, farklı ekip oluşumları ile karşılaşılmıştır. Bu hasat ekiplerinin değişen ihtiyaçlara ve durumlara göre tekrar tekrar oluşturulabilmesi için matematiksel olarak modellenmeleri amaçlanmıştır. Hasatta mekanizasyon kullanılma olanakları da araştırılmıştır.Araştırmada sonuç olarak, hasat ekiplerini oluşturabilen uygun bir matematiksel model geliştirilmiştir. Tüm ekip yapılarını, değişen koşullara göre, bilgisayar ortamında hızlı bir şekilde oluşturabilecek paket programlar hazırlanmıştır. İncelenen sebzelerden mekanizasyona en uygun olanları, tek geçişte hasat edilebilmeleri nedeniyle, pırasa ve marul bitkileridir. Pırasa bitkisinin sökümünü yapabilen bir makine tasarlanmış ve San-Tez projesi kapasamında imal edilmiştir.

Bazı yağlı tohumların ısısal özelliklerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma

Bu çalışmada, ülkemizde yoğun olarak yetiştirilen bazı yağlı bitkilerden mısır, soya ve ayçiçeğinin özgül ısıları, ısı iletim ve ısı yayınım katsayıları belirlenmiştir. Ürünlerin özgül ısılarının belirlenmesinde karışım yöntemi kullanılmış ve özgül ısı değerlerinin mısırda 1.4868-2.4224 kJ/kg ? C, soyada 1.3934-3.1976 kJ/kg ? C ve ayçiçeğinde 0.8649-1.9302 kJ/kg ? C arasında değiştiği belirlenmiştir. Isı yayınım katsayısı çizgi ısı kaynağı yöntemi kullanılarak ölçülmüştür. Isı yayınım katsayısı değerlerinin mısır, soya ve ayçiçeği için sırasıyla 0.1194-0.2474 W/m ? C, 0.0980-0.2276 W/m ? C, 0.0929-0.2099 W/m ? C aralıklarında değiştiği saptanmıştır. Çalışmada elde edilen, özgül ısı, ısı iletim katsayısı ve özgül ağırlılara göre hesaplanan ısı yayınım katsayısı değerleri ise mısırda 1.111 ? 10-7-1.371 ? 10-7 m2/s, soyada 8.268 ? 10-8-1.496 ? 10-7 m2/s ve ayçiçeğinde 2.325 ? 10-7-3.695 ? 10-7 m2/s arasında hesaplanmıştır. Ayrıca çalışmada ele alınan ısısal özelliklerin neme ve sıcaklığa bağlı tahmini için regrasyon eşitlikleri geliştirilmiştir.

Çukurova bölgesnde bir etlik piliç kümesindeki pedli evaporatif serinletme sisteminin performans özellikleri ve kümes içi sıcaklık dağılımı

İklimsel özellikleri bakımından sıcak iklim kuşağında yer alan Çukurova bölgesinde sera ve kümes gibi yapılarda özellikle yaz aylarında yapı içi sıcaklıklar 30 °C nin üzerine çıkmaktadır. Sıcaklığın bu değerlerde belirli zaman seyretmesi canlılarda ısıya bağlı strese yol açmaktadır. Sıcaklığın olumsuz etkilerini azaltmak için bölgede pedli evaporatif serinletme sistemleri kullanılmaktadır. Bu sistemlerde selüloz esaslı ve çimento katkılı olmak üzere iki çeşit ped kullanılmaktadır.Çalışmada Çukurova koşullarında broiler kümesinde kullanılan bir pedli evaporatif serinletme sisteminin bazı işlevsel özellikleri belirlenmiştir. Ağustos-Eylül dönemini kapsayan çalışmada sistemin serinletme etkinliği, sağlanan sıcaklık düşmesi, havanın doyma düzeyi, ped önü, kümes ortası ve sonundaki sıcaklık dağılımları belirlenmiştir. Sistemin belirlenen işlevsel özellikleri ortalama değerler olarak, serinletme etkinliği % 74,9, sağlanan sıcaklık düşmesi 5,3 °C, havanın doyma düzeyi % 91,6, kümes ortası ile ped çıkışındaki sıcaklık farkı 1,3 °C, kümes sonu ile kümes ortası sıcaklık farkı 0,7 °C olarak belirlenmiştir.

Tarımsal üretimde enerji girdi çıktı analizlerinde kullanılacak internet tabanlı bir yazılımın geliştirilmesi

Tarımsal üretimle ilgili olarak yapılacak enerji analizleri, tarımsal sistemlerin enerji tüketimi açısından tanımlanıp gruplandırılmasında önemli bir yaklaşımdır. Son yıllardaki sürdürülebilir tarım ilkeleri doğrultusunda bir tarımsal üretim projesinin değerlendirilmesinde ekonomi, enerji ve çevre üçlüsü birlikte incelenmektedir. Başka bir açılımla, herhangi bir tarımsal üretim kolunda birim alandaki ürünün enerji eşdeğeri ile üretim için harcanan enerji eşdeğeri arasındaki oran, başarılı ve kârlı bir üretim için bir gösterge ve bir kıyas değeri olarak kullanılmaktadır.Bu çalışmada, bitkisel üretim için enerji girdi-çıktı analizlerinin yapılabileceği AgrEN_I/O v 1.0 Beta isimli internet tabanlı bir yazılım geliştirilmiş, Çukurova Bölgesinde yetiştirilen 1. ürün mısır üretimi için yapılan hesaplamalarda kullanılmıştır.

Sınıflandırma amaçlı kullanılan silindirik triyörlerin kinematik esasları

Bu çalışmada amaç, hasat edilmiş ancak, temizleme ve sınıflandırılma yapılmamış tarım ürününün, işlenerek üretici lehine yeni bir katma değer yaratmak ve verimliliği artırmaktır. Bu nedenle, tohum sınıflandırma işi; bir bitkinin tohumlarının yabancı maddelerden ve diğer tohumlardan ayırmak, elde edilen temiz taneleri de kendi içinde sınıflandırarak tohumluğa en çok yarayanları seçmektir.Triyörler, tahıl içinde bulunan ve elemeyle ayrılamayan yabancı maddelerin yanında ürünü uzunluklarına göre kendi içerisinde sınıflandıran, yuvalı yüzeylerden oluşan döner silindir şeklinde bir makinadır.Burada Triyörün kinematik olarak çalışma prensiplerinin incelenmesi yanında, pratik olarak yapılacak denemelerle elde edilen teorik yaklaşım irdelenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonunda, elde edilen parametrelerin uygulamaya yönelik yorumları yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Elekler, Silindirik Triyörler, Kinematik Analizler

Hatay bölgesindeki turunçgil paketleme tesislerinin teknik özelliklerinin tespiti, karşilaşilan sorunlar ve çözüm yollarinin belirlenmesi üzerine bir araştirma

Türkiye'de 2007 yılı yaş meyve ve sebze ihracatından elde edilen toplam gelir içinde turunçgiller % 35'lik bir paya sahip olmuştur. Hatay Bölgesi ülkemizin en önemli turunçgil üretim merkezlerinden birisidir. Son yıllarda bölgedeki üretim alanlarının artmasına paralel olarak turunçgil paketleme tesislerinin sayısı da artmış ve 38'e ulaşmıştır. Bu tesisler yarattıkları istihdam ve katma değer ile bölge ekonomisine çok büyük katkılar sağlamaktadır.Bu çalışmada, Hatay'da bulunan turunçgil paketleme tesislerinin teknik, işletmecilik ve pazarlama özellikleri tespit edilerek, karşılaşılan sorunlara çözüm yolları araştırılmıştır.Tesislerde kullanılan götürücülerin hızları 0,2?0,5 m/s arasındadır. Sarartma odası sıcaklık değerleri 19-27 oC ve oransal nem miktarları ise % 87-% 96 arasında değişmektedir. Tesislerin ortalama birim enerji tüketimleri 2,29 kW-h/t , toplam ürün kaybı ise % 12,75 olarak bulunmuştur. 1 saatte paketlenen ürün miktarı mandarin için 172,6, portakal için 295,4 ve altıntop için 349,3 ürün-kg/h olmuştur.Anahtar Kelimeler: Turunçgil, İhracat, Paketleme Tesisi

Tarımsal ürünlerin bazı özelliklerini belirlemede kullanılacak otomatik kontrollü test cihazı tasarımı

Bu çalışmada, özellikle biyolojik malzemelerin mekanik özelliklerinin incelenmesinde kullanılacak otomatik kontrollü test cihazı tasarımı yapılarak, imal edilmesi amaçlanmıştır.Tasarımı yapılacak sistem, tarımsal materyallerin bazı mekanik özelliklerinin belirlenmesinde kullanılacaktır. Bu sistem ile test materyalinin zamana bağlı kuvvet deformasyon değerleri test edilecektir. Test düzeneğinin, kuvvet uygulama hızlarının 0.01 mm/s? 10 mm/s arasında değişen değerlerde olması amaçlanmıştır. Ayrıca kuvvet ve deformasyon değerlerinin analog olarak okunarak bilgisayara aktarılma aralığı ise en az 25 ms olması ve daha fazla veri alınması amaçlanmıştır. Böylece her 25 ms de bir materyale ait kuvvet ve deformasyon değerleri okunarak bunlar bilgisayar ortamına aktarılacaktır.Başlangıçta, otomatik kontrol ve tasarım ile ilgili ilke ve tanımlar belirlenmiş, test cihazının mekanik tasarımı oluşturulmuş, ardından sistemin bilgisayarla kontrolü için PLC ve kontrol elemanları ilave edilmiştir. Daha sonra uygun programlama dilleriyle programlar yazılmıştır.Yapılan bu çalışmalar sonucunda, belirlenen ilke ve tanımlara uygun çalışan, otomatik kontrollü test cihazı tasarlanmış ve imal edilmiştir.

Kahramanmaraş kırmızı biberinin hasadında yörünge esaslı prototip bir makinenin geliştirilmesi

Bu doktora çalışmasında, ülkemize özgü bir ürün olan K.Maraş kırmızı biberinin sıyırıcı elemanlarla hasat olanakları araştırılmıştır. Çalışma teorik ve uygulamalı olarak iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Teorik çalışmada, hasat için sıyırıcı taraklarla donatılmış dört kol mekanizması seçilmiştir. Bu mekanizmanın hareket simülasyonlarını inceleyerek ön boyutlandırmasını yapabilmek için bir program yazılmıştır. Yapılan literatür araştırmalarında incelenen mekanizmanın hasat amaçlı kullanımına rastlanmamıştır. Uygulama çalışmalarında iki adet biber hasat makinesi ön modeli yapılmış ve tarla şartlarında denenmiştir. Yeni hasat mekanizmasının, biber ve sebze hasat mekanizasyonu konusunda yapılacak yeni çalışmalara katkı sağlayacağı umulmaktadır.

Buğday tarımında farklı toprak işleme ve ekim sistemlerinin teknik ve ekonomik yönden karşılaştırılması

Bu çalışma 2007 yılında Çukurova Bölgesi'nde buğday tarımında uygulanan korumalı toprak işleme ve ekim sistemlerinin teknik ve ekonomik yönden karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışma; Çukurova Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Hacıali İşletmesinde yürütülmüştür. Korumalı toprak işleme ve ekim sistemi olarak azaltılmış toprak işleme (ATİ), sırta ekim (SE) ve doğrudan ekim (DE) yöntemleri uygulanmıştır. Çalışmada toprakta nem içeriği, porozite ve hacim ağırlığı, yakıt tüketimi, zaman tüketimi, iş verimi, bitki çıkış yüzdesi, çimlenme oranı indeksi, bitki çıkış süresi, buğday verimi, bitki boyu, biyolojik verim, sap verimi, hasat indeksi, başak sayısı, bin dane ve hektolitre ağırlığı incelenmiş ayrıca ekonomik analize tabi tutulmuştur.Yapılan değerlendirmeler sonucunda en yüksek buğday verimi azaltılmış toprak işleme yönteminde elde edilirken, en düşük verim ise sırta iki sıra ekim yönteminde elde edilmiştir. Yöntemler arasında zaman ve yakıt tüketimi bakımından en düşük değer; ayrıca iş verimi açısından da en yüksek değer doğrudan ekim yönteminde elde edilmiştir. Doğrudan ekim yöntemi zaman tüketimi, yakıt tüketimi ve iş verimi yönünden diğer yöntemlere göre yaklaşık % 81-86 arasında tasarruf sağlamıştır

Çukurova bölgesindeki tarıma dayalı sanayi atıklarının enerjiye dönüşüm olanaklarının incelenmesi

Bu çalışmada Çukurova Bölgesindeki tarıma dayalı sanayi atıkları briketlenerek alternatif yakıt oluşturulmuş, briketlerin fiziksel özellikleri, ısıl değerleri ve elementel özellikleri belirlenmiştir. Bölgede tarıma dayalı sanayi atıklarından olan; ayçiçeği küspesi, pamuk çırçır atığı (şif), yerfıstığı kabuğu, defneyaprağı ve zeytinyağı işleme atığının (prina) 2,66 PJ (63,6 Btep) enerji potansiyeli oluşturduğu belirlenmiştir. Atıkların briketlenmesi için, 15 kW gücünde elektrik motoruyla çalışan konik kalıplı helezon tip briketleme makinası kullanılmıştır. Briketleme makinasının makina kapasitesi 81-288 kg/h, özgül enerji tüketimi 0,024-0,065 kW/kg arasında değişmiştir. Prina briketlemesi için ayrı bir helezonlu briketleme makinası kullanılmıştır. Bu makinadan 90 mm dış çapında prina briketleri elde edilmiştir. Prina briketleme makinasının iş kapasitesi 1125 kg/h, özgül enerji tüketimi ise 0,0067 kW/kg olarak belirlenmiştir. Atıkların briketlenmesi için en uygun nem içeriğinin %8-12 arasında olması gerektiği belirlenmiştir. Prinanın briketlenmesi için en uygun nem içeriği %30-35 olması gerekmektedir. Elde edilen briketlerin yoğunluklarının 945-1573 kg/m3 arasında değiştiği görülmüştür. Briketleme sonucunda atıkların yoğunlukları 2,5 ile 19 kat arasında artış göstermiştir. Böylece atıkların depolanması için gerekli alan ihtiyacı azalmıştır. Briketlerin kırılma dirençlerinin 275-4700 N arasında değiştiği belirlenmiştir. Analiz sonuçlarında briketlerin üst ısıl değerlerinin 17,66-20,69 MJ/kg, kül içeriklerinin %4,10-10,72 ve uçucu madde içeriklerinin %74,5-87,8 arasında olduğu belirlenmiştir. Yanma sonucunda atıkların baca gazı emisyonlarının odununkinden daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca briketlerin maksimum yanma verimlerinin %63-85 arasında değiştiği belirlenmiştir. Bölgedeki atıkların enerjiye dönüştürülmesi için kurulabilecek olan 5 MWel kapasiteli bir birleşik ısı ve güç santralinin yapılan ekonomik analizleri sonucunda yatırımın kârlı olabileceği belirlenmiştir. Santralde elde edilecek elektriğin maliyeti 0,0264 $/kWh olarak hesaplanmıştır.

Bilgisayar kontrollü, internet destekli sera otomasyonu

Bu çalışmada; seralarda kullanılmakta olan otomasyon sistemlerinde görülen eksikliklerin giderilmesi ile daha esnek, daha kullanışlı ve her türlü ihtiyaca cevap verebilen bir otomasyon sistemi kurulması amaçlanmıştır. Seranın; sıcaklık, bağıl nem ve ışık gibi iklim değerleri, otomatik ve uzaktan kontrol edilebilmektedir. Bu amaçla kullanılabilecek yazılım ve bilgisayar tarafından kontrol edilebilen bir donanım tasarlanmıştır.Üzerinde çalışılan otomasyon sisteminde; her türlü ölçme elemanı (algılayıcı, dönüştürücü) ve her türlü kontrol elemanı ile çalışabilecek program tasarlanmıştır. Bunun için; üzerinde dört adet analog, bir adet sayısal giriş ve on adet de dijital çıkış olacak şekilde çok amaçlı elektronik bir kart tasarlanmıştır. Kartın esnekliğinin sağlanabilmesi için, içerisine programlanabilir bir mikro denetleyici olan PIC16F873 elemanı kullanılmıştır.Kontrol programı; tasarlanan elektronik kart ile haberleşecek şekilde yazılmıştır. Böylece; sisteme bağlanan tüm kartlar bilgisayar tarafından kontrol edilecektir. Herhangi bir ölçme elemanının istenilen analog girişe ve herhangi bir kontrol elemanının istenilen çıkışa bağlanabilmesine olanak sağlamak için kontrol programı ve elektronik kart esnek bir yapıda tasarlanmıştır. Kontrol programı ile toplanan ölçme bilgileri bir veri tabanında depolanmaktadır. Ayrıca, otomasyon sisteminin web ara yüzü sayesinde, ölçme bilgilerine internetten ulaşılabilmesi de mümkün olacaktır.