53
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Kanı-istek-hedef etmenlerinin geliştirilmesi için bir tersine mühendislik yöntemi
Kanı-İstek-Hedef (BDI) etmenlerinin model-güdümlü mimari kullanılarak geliştirilmesinde, genellikle yukarıdan aşağıya bir yaklaşım izlenerek, etmenler önce tanımlanan bir üstmodele göre çeşitli bakışaçılarından modellenmektedir. Sonrasında, hazırlanan bu modeller bir dizi modelden modele ve modelden koda dönüşümlere girdi olarak verilmektedir. Bu dönüşümler işletilerek etmen yazılımlarının otomatik elde edilmesi sağlanmaktadır. Fakat bu süreçte kod üretiminin ardından geliştiricilerin yazılım kodlarında yapacakları değişiklikler etmen tasarım modellerine yansıtılamamaktadır. Mevcut çalışmalarda görülen bu eksiklik, özellikle hazırlanan etmen modellerinin ve yazılımlarının yeniden kullanılabilirliğini zorlaştırmaktadır. Bu tezde, söz konusu eksikliği gidermek amacıyla etmen sistemlerinin yazılım kodlarından BDI modellerinin otomatik elde edilmesini sağlayacak bir tersine mühendislik yöntemi ve bunu destekleyen bir araç geliştirilmiştir. Yeni yöntemin uygulanması ile yaygın kullanıma sahip JACK platformu üzerinde çalışan yazılımlardan etmenlerin BDI modellerinin geri elde edilmesi ve böylece kodlardaki değişikliklerin etmen yazılım modellerine yansıtılması mümkün hale getirilmiştir.
Implementing an agent-based system for distributed information retrieval
With the increasingly huge amount of data located in various databases and a need for users to access them, Distributed Information Retrieval (DIR) has been at the core of preoccupations of a number of researchers. Indeed, numerous Distributed Information Retrieval systems and architectures have been proposed including the Broker-Based Architecture. Moreover, providing DIR with more flexibility and adaptability has led researchers thinking to build DIR with intelligent agents. Thus, this research proposes a design and an implementation of a novel architecture based on Broker-Based Architecture and Peer-to-Peer network called Broker-Based Peer-to-Peer Network. The proposed architecture is implemented with a Multi-agent System where a main agent playing the role of broker, receives query from a Peer Agent and forwards them to other Peer Agents each with their index and resources. The latter agents upon completing retrieval directly send their results to the Peer Agent that originated the query-instead of the Broker Agent- that collects retrieved results and finally merges them. JADE (Java Agent DEvelopment Framework) is used as a wrapper for agents and, for experiments, TERRIER (TERabyte RetRIEveR) is extended and used as search engine to retrieve TREC (Text Retrieval Conference) collections datasets notably TREC-6. The Peer Agent that originated the query progressively collects results coming from other Peer Agents, normalizes and merges them and then proceeds with re-ranking. For normalization, MinMax and Sum that are unsupervised normalization methods are used. Keywords: Distributed Information Retrieval, Multi-agent Systems, score normalization, Broker-based Peer-2-Peer Network.
A study on the algorithms for capacitated domination problems
Distributed systems are a collection of autonomous interconnected computing elements that cooperate to achieve common goals which include transparency, openness, reliability, performance, and scalability. A distributed system is self-stabilizing if it converges a legitimate state notwithstanding starting initially from any illegitimate state and stays so without any external intervention. Wireless ad hoc and sensor networks (WASNs) are distributed networks that consist of thousands of wireless self-organized sensor nodes without the aid of predefined infrastructure, and they are used for many real-world applications such as military surveillance, emergency operation, smart city, environmental science, and precision agriculture. Domination problems are widely used to provide energy efficiency and fault tolerance for distributed systems such as WASNs. The capacitated versions which are extensions of them additionally provide load balancing. In this thesis, we propose three distributed self-stabilizing algorithms for capacitated domination problems which are independent set, dominating set, and connected dominating set. All of them are proven in terms of convergence and closure. Moreover, they are implemented on IRIS motes through testbeds and on TOSSIM through simulations.
Panoramik görüntüler için fotoğraf birleştirmeye yönelik sıft tabanlı yeni bir algoritma geliştirilmesi
Birden fazla ortak alanlı görüntünün birleştirilmesiyle oluşan geniş açılı fotoğrafa panoramik görüntü denir. Panoramik görüntü, ağız, diş ve çene radyolojisi, jeodezi, fotogrametri ve sanal gezinti gibi birçok uygulama alanında kullanılmaktadır. Panoramik görüntüler elde edilirken ilk olarak birleştirilecek fotoğrafların anahtar noktaları çıkartılır ve ortak öznitelik noktaları belirlenir. İki görüntüdeki eşleşen yalancı öznitelikler elenir ve görüntüler çakıştırma işlemi yapılarak birleştirilir. Bu tezde, görüntü birleştirme işlemi için SIFT tabanlı yeni melez bir yöntem önerilmiştir. Öznitelik çıkarımında daha güçlü noktalar elde edebilmek için SIFT ve Harris yöntemlerinden elde edilen noktaların birleşim kümesi kullanılmıştır. Daha fazla sayıda noktayla yanlış eşlenmiş noktaları elemede, bu noktalardan elde edilen çevrel çemberlerin yarıçaplarından hesaplanan oranlar kullanılarak görüntüler birleştirilmiştir. Bu işlemin daha kısa sürede gerçekleştirilebilmesi için farklı öznitelik çıkarımı yöntemleri görüntüler üzerinde paralel olarak uygulanmıştır. Yapılan deneylerde, geliştirilen sinüs teoremi destekli SIFT tabanlı melez yöntemin, mevcut yinelemeli ve eşik değere bağlı eşleme eleme yöntemlerine göre daha gürbüz bir yaklaşım olduğu gösterilmiştir.
Yeni bir Dash istemci hız adaptasyon algoritması
İnternet üzerinden video akışlarında DASH standardı (HTTP üzerinden Dinamik Uyarlamalı Akışlandırma) en popüler çevrimiçi teknoloji haline gelmiştir. DASH istemci yazılımının en önemli bileşeni hız adaptasyon algoritmasıdır. Kullanıcıların video oynatım süresini, video durdurma ve yeniden oynatma gibi deneyim kalitesi parametrelerinin yükseltilmesi etkin yazılmış bir hız adaptasyon algoritması ile mümkündür. Bu tez çalışmasında, değişken ağ koşullarında kullanıcılara en iyi izleme kalitesi (en iyi QoE) sağlamaya yönelik olarak farklı segment uzunluklarına sahip MPD dosyaları kullanılarak tampon doluluğunu ve segment boyutlarını dikkate alan, maksimum bit hızı ve minimum indirme sürelerini hesaplayarak optimize eden BOOST isimli bir hız adaptasyon algoritması sunulmuştur. Geliştirilen BOOST hız adaptasyon algoritmasında, aynı sistemde farklı segment uzunluklarına göre gösterim kalitesini belirleyen literatürde yer alan diğer hız adaptasyon algoritmalarından farklı bir yaklaşım sergilenmiştir. Geliştirilen hız adaptasyon algoritması kapsamında, istemciler arasında adil bit hızı paylaşımlarının yapılması ve video oynatım sırasında kararlı bir davranış sergilemek için optimizasyon çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca, farklı segment süre uzunluklarından yararlanan servis farklılaştırma üzerine yeni bir yaklaşım önerilmiştir. Buna göre, bantgenişliği farklı segment uzunlukları kümesi ücretli kullanıcılar için açılırken, ücretsiz kullanıcıların sadece standart en küçük segment uzunluğundan seçim yapması sağlanmıştır. Bu yaklaşımın, ücretli ve ücretsiz kullanıcı sınıfları arasında hedeflenen servis farklılaşmasını sağladığı testlerle gösterilmiştir. Yapılan çalışmaları değerlendirmek için, değişken bantgenişliği koşullarında geliştirilen algoritma ile diğer popüler hız adaptasyon algoritmaları arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Elde edilen sonuçlarda, BOOST algoritmasının, sunulan video kalitesinde diğer algoritmalara göre daha yüksek bit hızı yakaladığı ve video duraksamalarından kaçındığı görülmüştür. Genel olarak algoritmanın, internet üzerinden video akışlandırmalarında darboğaz bantgenişliği durumlarında yüksek performans gösterdiği ve daha avantajlı olduğu sonucuna varılmıştır.
A study on self-stabilizing dominating set algorithms
Distributed systems are widely used in many information systems, and spreading even more with the increasing number of IoT systems. They are formed by autonomous devices that are connected to each other. In distributed system applications, self-stabilizing algorithms are being widely used in order to keep the system stable in case of failing nodes, either by a software or hardware failure. To test the self-stabilizing algorithms a special simulator is required. As there is not any known distributed selfstabilizing simulator which is up-to-date with technology of today, we have designed and implemented SELFSIM in this thesis. SELFSIM, while giving ease to algorithm developers and instructors with its user-friendly user/programming interface, can compare performance values of different algorithms in different graphs with its internal performance analyzer. Moreover, as SELFSIM can run with much more nodes then its likes it would give much more accurate results. Dominating Set is a significant concept that is used widely in in distributed systems. In this thesis, using SELFSIM, 3 known Self-Stabilizing Dominating Set algorithms are compared by their energy consumption, stabilization duration, move count, and detected dominant node count by taking different node counts and graph densities into consideration. According to the results, while Goddard's algorithm outperforms Chiu's and Turau's, Turau's algorithm was found to be the least performing among the three.
Toplu taşıma aracı sürücülerinin ekonomik sürüş (ekosürüş) performanslarını değerlendiren bir yazılım sisteminin geliştirilmesi
Eko-sürüş prensiplerine ve tekniklerine göre araç sürmenin hem yakıt tüketimini hem de CO2 salınımını azaltmada büyük bir etkisi vardır. Yeni nesil araçların getirdiği bazı teknik ve/veya mekanik özelliklere ek olarak sürücü davranışı yakıt tüketimini etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Birçok çalışma eko-sürüş eğitiminin sürücüler üzerindeki etkisinin uzun vadede azaldığını göstermektedir ve eko-sürüş eğitiminin etkilerini korumak için sürekli izleme ve/veya geri bildirim mekanizmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca, daha ekonomik bir sürüşün davranış haline getirilmesi için anlık yakıt tüketim bilgilerinin de sürücülere sağlanması gerekir. Yukarıda belirtilen ihtiyaçlardan hareketle, bu tezde, otobüs sürücülerinin eko-sürüş performanslarını karşılaştırmalı ve adil bir şekilde değerlendirmek için toplu taşıma araçları içerisindeki ağdan (CANBus) toplanan verilerin işlenmesi üzerinden eko-sürüşü sağlayan bir yazılım sistemi geliştirilmiştir. Ayrıca, geliştirilen sistem, diğer sürücülerin performanslarının karşılaştırmalı değerlendirmesini yaparak seferler sırasında sürücülere eko-sürüş performansları hakkında gerçek zamanlı anlık uyarılar ve geri bildirimler sağlamaktadır. Geliştirilen sistem günlük ortalama 250 bin yolcunun kullandığı bir toplu taşıma sisteminde uygulanmıştır. Uygulama sonuçları hem sürücülerin hem de amirlerin sistemi yararlı bulduklarını ve sistemin yakıt tasarrufu sağladığını göstermektedir.
HBBTV uygulamaları ile ilgili platformların ve standartların incelenmesi ve bu standartlara uygun HBBTV uygulama havuzunun geliştirilmesi
HbbTV, TV yayını ile genişbant interneti birlikte kullanarak izleyicilere eğlence, bilgi, sosyal paylaşım servisleri sunan bir yayın standardı girişimidir. HbbTV uygulamaları, set üstü kutu ve internet uyumlu televizyonlar aracılığı ile izleyiciye ulaşmaktadır. HbbTV standardına uyumlu televizyonlar ve set üstü kutular Avrupa'da yaygınlaşmaya başlamıştır. Bununla birlikte HbbTV, Avrupa'da birçok ülkede standart olarak kabul edilmektedir. Almanya, Fransa, Hollanda ve Avusturya'dan sonra İspanya da HbbTV'yi Internet TV'ler için standart olarak kabul etmiştir. Bu tez çalışmasında, HbbTV uygulaması geliştirebilmek için mevcut standartlar analiz edilmiş, geleneksel web programlama ile olan farklılıkları irdelenmiş ve geniş bir uygulama içeriğine sahip olan, hedef alınan TV kanallarına ve dijital platformlara göre içeriği şekillenebilecek, kullanıcı dostu, çoğu HbbTV uyumlu cihazda sorunsuz çalışabilecek bir HbbTV uygulama platformunun geliştirilmesi amaçlanmıştır.
SDN aware DASH client architecture
Dynamic adaptive video streaming applications are one of the most popular applications of the last decade. In such applications, the basic architecture allows users to change quality as they desire. Evaluating Quality of Experience (QoE) effectively for Transmission Control Protocol (TCP) video streaming with network performance parameters is a challenging task. For this reason, the use of flexible systems such as Software Defined Network (SDN) to adapt to variable network conditions has increased, rather than traditional methods, in the development of these applications. Due to the varying conditions of the network, the use of multi-path and methods to improve downloaded segments provide great advantages for a stable and high-quality monitoring experience. Using multiple paths maintains the stability of the system where segment sizes differ or where short-term bandwidth decreases. Hence, using Scalable Video Codec (SVC) to improve the downloaded segments prevents bandwidth wastage because segment quality is provided by decoding layers. In this thesis, we propose a QoE aware adaptive streaming over Hypertext Transfer Protocol (HTTP), named "mpBack^2", that requests segments of an SVC coded video content by using multiple paths by connecting an SDN Controller through OpenFlow protocol. Simulation results show that users achieve higher QoE by using our approach when compared to conventional rate adaptation algorithms. Keywords: Video Streaming over HTTP, Scalable Video Coding, Multiple Path Rate Adaptation, Software Defined Networks, Quality of Experience
Yazılım tanımlı ağ teknolojisi kullanarak webrtc performansının arttırılması
Bir ağda, bant genişliği, paketlerin varış arasındaki zaman farkı ve paketlerin yerinde olup olmadığı gibi birçok faktör doğrudan performansı etkiler. Sistemin kalitesini iyileştirmek için, yönlendirme işlemlerinin bu tespitlere uygun olarak yapılmasını sağlamak ve paketleri alternatif rotalara yönlendirmek için performansı artırabilecek tespitler yapmak gerekir. Günümüzün video konferans uygulamalarında yaygın olarak kullanılan WebRTC teknolojisinin performans kalitesini artırması beklenen yazılım tanımlı ağlar (SDN) teknolojisinin avantajı kullanılarak geliştirilen yaklaşımlar. Çünkü, SDN teknolojisinin ağ limitleri, performans sorunları ve benzeri konular üzerinde önemli iyileştirmeler yapma potansiyeli olduğu bilinmektedir.. Bu tez çalışmasında WebRTC ve SDN teknolojisi ayrı ayrı ve geniş bir şekilde incelenerek WebRTC ve SDN için ayrı ayrı ve birlikte detaylı literatür taraması yapılmıştır. Yazılım tanımlı ağ teknolojisinin desteğinin, platformlar ve sistem uygulamaları arasında WebRTC konferans sisteminin performansını nasıl etkilediğini bulmak istenmiştir. Bu tez çalışması kapsamında, WebRTC teknolojisi, görüntülü aramaların performansını artırmak, kaliteyi artırmak ve video akışının performansını en üst düzeye çıkarmak için SDN teknolojisi ile desteklenmektedir
A routing protocol for video streaming applications running over multi-domain software defined networks
In today's Internet environment, multimedia is widely used and constitutes a large part of data transfer. Adaptive video streaming has become more popular recently in order to make the most efficient use of the resources and increase the user's quality of experience (QoE). By using multiple video streams each of which are encoded at different rate, it is aimed to minimize the waiting time while trying to get the most benefit from the resources. Social media, mobile devices and cloud computing challenge traditional network architecture. The recently developed software defined networks (SDN) technology is based on the separation of the control plane and the routing plane in the network layer. SDN technology has an architecture in the network that separates packet routing so that network control is directly programmable. By taking advantage of SDN technology, routing and communication algorithms can be developed to improve the performance of video streaming applications in SDN fields. Within the scope of the thesis, a video streaming system is designed to work between servers and clients in different SDN areas by making use of message transmission between SDN controllers. It is seen that the designed algorithm improves the user quality of experience and service quality in the end-to-end video streaming system.
Paraphrase identification in turkish using distributed representations of words and sentences
Paraphrase identification in natural language processing is the task of deciding whether two sentences have the same meaning. It is a central topic with applications in many tasks such as machine translation, automatic text summarisation and plagiarism detection. Recent studies in this field report successful results using word embeddings, which are vector representations of words learned from large corpora using neural networks. In this thesis, we apply word embedding methods to Turkish paraphrase identification problem, which has limited research. The objective is to test if any improvement can be achieved over rule based methods. The main idea is to predict the paraphrase relation between a pair of sentences based on the similarity score calculated from word embeddings. A new corpus is created from Turkish texts and word embeddings are learned using neural networks. Several sentence similarity methods that make use of these word embeddings are evaluated against existing Turkish paraphrase corpora. Sentence pairs with a higher similarity score are found more likely to have paraphrase relation as expected. The results are close to the state-of-the-art in Turkish paraphrase identification. In summary, application of word embeddings to Turkish paraphrase identification is found a useful approach. Suggestions for improvements and further research directions are provided.
Telsiz duyarga ağlarında kapsanmamış alanların denetimi ve restorasyonu
Telsiz Duyarga Ağlarında (TDA) önemli amaçlardan biri, sınırlı sayıda düğüm kullanarak hedef alanın olabildiği kadar maksimum bölümünü kapsamaktır. Telsiz duyarga ağların çeşitli uygulamalarında maksimum kapsama gerekmektedir ancak, duyarga düğümlerin dağlar, ormanlar veya tehlikeli yerlere rastgele dağıtılmasından dolayı genellikle kapsama boşlukların ortaya çıkması kaçınılmazdır. Kapsanmayan alanlar, TDA'ların performansını etkileyen önemli problemlerden birdir. Bu tez çalışmasında, TDA'da kapsanmayan alanların tespiti ve restorasyonu için düğümlerin bağlantı bilgilerini kullanan yeni bir algoritma önerilmiştir. Önerilen "Localized Covered Nodes Detection" algoritması iki aşamaya ayrılır: İlk aşamada, TDA'da başka düğümler tarafından kapsanan düğümler tespit edilir. İkinci aşamada, kapsanan düğümler, oluşan kapsama boşluklarına gönderilir. Bir kapsanan düğümü TDA'ından çıkarsa, herhangi bir boşluk oluşmaz. Böylece bir düğüm bozulup, ağda bir kapsama boşluğu oluşursa, daha önce tespit edilen kapsanmış düğümleri hareket ettirerek, yeni düğümlerin eklemesine gerek kalmadan, kapsama boşluklarını tekrar kapsama altına alabiliriz. Benzetim ortamında yapılan simülasyonların sonuçlarına göre, önerilen yöntem kapsama boşluklarını kabul edilebilen bir seviyede tespit ve restore edebilmektedir. Anahtar sözcükler: Telsiz Duyarga Ağlar, Alan kapsama, Kapsanmayan alan tespiti, Kapsam alanı restorasyonu.
En yakın çift ve en yakın komşu problemlerine sıralama bazlı yeni bir yaklaşım üzerine bir çalışma
Veriler arasında benzerlik, bağlantı ve ilişkiler kurmak, birçok alanda veri ile yapılabilecek en etkili işlemlerden biri olmuştur. Dünya çapında saklanan dijital veri miktarının hızla artması, bu verinin hızlı ve efektif olarak işlenmesi ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada, veri sınıflandırma ve benzerlik bulma yöntemlerinin temelinde yer alan en yakın çift ve en yakın komşu problemleri ele alınmıştır. Bu tez çalışmasında, vektör uzayındaki en yakın çift ve en yakın komşu problemlerine karşı genel bir sıralama bazlı yaklaşım uygulanmıştır. Bu yaklaşımda, vektör uzayında sahip olunan geometrik bilgi kullanılarak daha hafif veri yapısına sahip daha hızlı algoritmalar tasarlanması amaçlanmıştır. 2 boyutlu ve çok boyutlu en yakın çift problemlerine karşı geliştirilmiş QuickCP algoritması analiz edilerek rastgeleleştirme metodu uygulanmış ve algoritmanın paralelleştirilmesi sağlanmıştır. Noktaların bağımsız olarak hesaplanmasını sağlayan QuickCP+ algoritması geliştirilmiştir. Böl ve Fethet yaklaşımını içeren hibrit yapıya sahip farklı bir algoritma daha tasarlanmıştır. Dinamik en yakın çift problemleri için, DQCP isimli yeni bir algoritma tasarlanmıştır. Anahtarlı Tablo veri yapısı kullanan DQCP+ isimli yeni bir algoritma geliştirilmiştir. En yakın komşu problemleri için aynı yaklaşım kullanılarak QNN ve QANN isimli algoritmalar geliştirilmiştir. Analizler ve çalışma zamanı testleri sonucunda, sıralama bazlı yaklaşım kullanarak en yakın çift problemleri için geliştirilen algoritmaların beklenen hız performansının literatürdeki çalışmalarla karşılaştırılabilir veya daha iyi olduğu gösterilmiştir.
Bilişsel radyo ağlarında frekans atama, kanal zamanlama ve yönlendirme
Bu tez çalışmasında bilişsel radyo ağları üzerinde birden fazla kaynak ve hedef arasındaki yolları oluşturma, frekans atama, kanal zamanlama ve yönlendirme problemleri için yeni yaklaşımlar öne sürülmüş ve yeni algoritmalar geliştirilmiştir. Bu problemleri çözmek için tamsayılı doğrusal programlama ve sezgisel yöntemler kullanılmıştır. Tezin ilk bölümünde birden fazla kaynak ve hedef arasında maksimal kliklerden kaçınılarak çoklu isteklere cevap verebilecek alternatif yolların tespiti için bir algoritma önerilmiştir. İkinci bölümde, tamsayılı doğrusal programlama ile modellenen bilişsel radyo ağları üzerindeki frekans atama ve kanal zamanlama problemi için, bilişsel radyo cihazlarının farklı frekanslara geçişinden kaynaklı harcanan enerji tüketimini dikkate alan sezgisel bir algoritma tasarlanmıştır. Üçüncü bölümde, frekans geçiş gecikmesini dikkate alarak yolun kapasitesini maksimize eden bir yönlendirme algoritması önerilmiştir. Yönlendirme sırasında harcanan enerjinin tespit edilmesi için bir model tasarlanmış, enerji verimliliğini maksimize eden yeni bir amaç fonksiyonu ortaya konmuştur. Verimliliğin maksimize edilmesi için enerji verimliliğini dikkate alan polinom zamanlı yeni bir algoritma tasarlanmıştır.
Aygıt ağacı yazılımlarının model güdümlü geliştirilmesi
Donanım bilgisi ve yapılandırmasını içeren Aygıt Ağacı (DT) dosyaları çeşitli gömülü platformlar için işletim sistemlerinin derlenmesi sırasında kullanılırlar. DT'ler, bir gömülü sistem donanımı içindeki fiziksel aygıtların ve çevre birimlerinin açıklamasını düğüm özellikleri ile sağlar. Bununla birlikte, yazılım geliştiricileri çoğunlukla bilinen genel amaçlı programlama dillerinden farklı bir yapıya sahip olan DT kaynak dosyalarının metin tabanlı sözdizimi nedeniyle bu tür uygulamaları geliştirmede zorluk çekmektedirler. Ayrıca, geliştiriciler, bu tip DT dosyalarını hazırlamak için farklı mikroişlemcilere özgü donanımları bilmesi gerekmektedir. Bu eksiklikleri ve mevcut DT yazılım geliştirme süreçlerinin zorluklarını ortadan kaldırma amacıyla, bu tezde farklı gömülü sistem platformları için DT yazılımının otomatik oluşturulmasını ve yapılandırılmasını sağlayan model-güdümlü bir yazılım geliştirme yöntemi sunulmaktadır. Ayrıca, önerilen yöntemin uygulanması için projedeki tüm destekleyici görsel modelleme ve otomatik kod oluşturma araçlarını içeren DSML4DT adlı bir alana özgü modelleme dili geliştirilmiştir. Değerlendirme için bir gömülü sistem cihazı kullanılmıştır. Karşılaştırmalı değerlendirme sonuçları, DT yazılımının bu dili kullanarak gerekli kodun önemli bir miktarını otomatik olarak sağlayabileceğini göstermiştir.
Gerçekçi giysi görüntüleme
Bu tez kapsamında, gerçek zamanlı uygulamalarda kullanılmaya uygun kumaş simulasyonu gerçekleştirmek hedeflenmiştir. Gerçek zamanlı kumaş simulasyonunda kullanılan mevcut teknikler incelenmiştir. Gerçekleştirimde Konum Tabanlı Dinamikler kullanılmıştır. Gerçek zamanlı uygulamalar için simulasyonun hesaplanma süresinin kısa olması ve görsel açıdan kabuledilebilir olması gerekmektedir. Simulasyon süresinin kısaltılması için yapılan döngü sayısının azaltılması, basit sayısal entegrasyon tekniklerinin kullanılması gibi optimizasyonlar kumaşta görsel açıdan bozulmalara yol açabilmektedir. Tez kapsamında sabit nokta içeren kumaşlar için optimizasyon yöntemi önerilmiş ve var olan benzer bir teknik ile karşılaştırma yapılmıştır. Yapılan çalışmada farklı döngü sayısı ve zaman adımları kullanılarak görüntü elde edilmiş ve elde edilen sonucun görsel açıdan uygunluğu değerlendirilmiştir.
Dağıtık sorgu işlemede kaynak atama için çizge merkezilik algoritmaları
Bu çalışmada merkezilik tabanlı algoritmaların ve dolayısı ile düğümlere ait ilingesel özelliklerinin sorgu işleme sisteminin performansı üzerine olan etikileri teorik ve pratik olarak incelenmiştir. Öncelikle, bulunabilen dağıtık mimarideki merkezilik algoritmaları analiz edilmiş, sınıflandırılmış ve karmaşık ağlar için uygunlukları araştırılmıştır. Daha sonra, dağıtık sorgu işleme sisteminin ihtiyaçları dikkate alınarak tasarlanan üç adet merkezilik tabanlı kaynak atama algoritması önerilmiştir. Bu algoritmalar, daha doğru adaylarının daha kısa sürede seçilmesini amaçlayan sezgisel yaklaşımlar içermekte ve her biri kendi merkezilik sınıfının en temel özelliklerini taşımaktadır. Son olarak, önerilen algoritmalar ile kodlanan kıyas algoritmalarının teorik ve deneysel analizleri yapılmıştır. Gerçek hayat şartları dikkate alınarak yapılan benzetimler sonucunda, önerilen CCBC ile BCBC algoritmaları birbirlerine çok yakın ve en iyi sonuçları vermiştir. Bu durum, yakınlık ve aradalılık merkezilik yaklaşımlarının, kaynak atama sürecinde olumlu ve benzer oranda etkili olduğunu göstermiştir. Buradan yola çıkarak, dağıtık sorgu işleme sistemlerinde, düğümlerin ilingesel özelliklerin oldukça etkili olduğu ve kaynak atama aşamasında kullanılan maliyet modelinde bir parametre olarak kullanılmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca bu çalışmada önerilen; sınırlı merkezilik yaklaşımı ve altçizge belirleme yaklaşımlarının aday belirleme sürecinde algoritma maliyetlerini olumlu yönde etkilediği gözlenmiştir. Dağıtık sorgu işleme sistemi ile merkezilik hesaplama yöntemleri dikkate alınarak tasarlanan bu yaklaşımlar sadece aday kümesini daraltmakla kalmayıp doğru adayın seçimine de katkı sağlamışlardır.
Telsiz duyarga ağları için ağırlıklı çizge eşleme algoritmaları üzerine bir çalışma
Telsiz duyarga ağlar (TDA) herhangi bir alt yapıya sahip olmadan birbiriyle haberleşebilen cihazların oluşturduğu ağlardır. Bu cihazlar sensörleri vasıtasıyla çevreden gerekli bilgileri toplayabilir ve topladığı bu bilgileri birbirleriyle paylaşabilirler. Telsiz duyarga ağlar V köşe noktası, E kenar olmak üzere çizgelerle G(V,E) modellenebilir. Bu amaçla, bu tezde açgözlü asenkron dağılmış eşleştirme algoritmasından biri olan Hoepman Algoritması, senkronize edilmiş TDA sistemleri için çalışacak şekilde değiştirilmiştir. Tasarlanan senkron algoritma, ICO algoritmasını tasarlamak için dinleme tekniği kullanılarak değiştirildi. Bu algoritmalar merkezi algorimayla karşılaştırılmak için TOSSIM benzetim ortamında çeşitli ayarlar altında test edilmişlerdir. Bu testler ICO'nun enerji tüketimi ve iletilen baytlar açısından Senkron Hoepman ve merkezi algoritmadan daha etkili olduğunu göstermiştir.
Destek vektör makinesi (DVM) sınıflandırma metodu kullanan saldırı tespit sistemlerinin performansının özellik seçimi ile artırılması
Çağımızın getirdiği teknolojik gelişmenin en somut örneklerinden biri olan Internet, hayatımızı bir çok alanda kolaylaştırırken, bilgi sistemleri unsurlarındaki zaafiyetlerin kötü niyetli kişiler tarafından kullanılması ciddi olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Bilgisayar ağ güvenliğinde kullanılan anti virüs yazılımları, güvenlik duvarları, kimlik doğrulama, erişim ve ortam kontrolü gibi sistemler saldırı tespit sistemleri tarafından tamamlanmaktadır. Anomali saldırı tespit sistemi modelinde daha çok sınıflandırma amacıyla kullanılan destek vektör makinesinin performansını artırmak amacıyla özellik seçimi yöntemleri kullanılmaktadır. Bu araştırmada, KDD99 veri kümesi üzerinde, destek vektör makinesi ile yapılan sınıflandırmanın performansının, Fisher Score özellik seçim yöntemiyle artırılabildiği gösterilmektedir. Çalışmada, özellik seçim yöntemiyle önem derecesine göre sıralanan özelliklerden farklı alt kümeler oluşturulmaktadır. Alt kümedeki özellik sayısı azaldıkça, kümedeki özelliklerden her birindeki değişimin kümenin performansında daha çok etkiye neden olduğu, özellik alt kümesinde önem derecesi daha az özelliklerin sayısının artmasıyla isabet oranında azalış ve çalışma süresinde artış, ya da isabet oranında belirgin değişim olmasa da sadece çalışma süresinde artış izlenmiştir.
Lojistik verinin model güdümlü analizi için alana özgü dil
Elasticsearch is a distributed RESTful search engine, capable of solving growing number of use cases and can handle petabytes of data in seconds. However, Elasticsearch comes with a complex query language which causes a steep learning curve for the developers and, therefore, creation of queries can be difficult and time-consuming in many cases. Hence, in this study, a domains-specific modeling language, called Dimension Query Language (DQL) has been developed, to support the model-driven development of Elasticsearch queries. Elasticsearch queries can be automatically generated from DQL models and DQL's IDE is capable of executing these auto-generated Elasticsearch queries on remote repositories. Specifically, the logistics has been determined as the target business domain and capabilities of using DQL have been demonstrated for the analytics of logistics data which are very large in volume. An evaluation of using DQL has been performed at the industrial level with the participation of a group of developers. The conducted evaluation showed that the use of the language significantly decreases the development time required for creating Elasticsearch queries. Finally, qualitative assessment, based on the developers' feedback, exposed how DQL facilitates the development of Elasticsearch queries.
Parallel network motif discovery in complex networks
In this thesis, we first provide a literature survey of network motifs, existing sequential and parallel network motif discovery algorithms. We present new parallel motif discovery algorithms using network and tree parallelization approaches. For network parallelization, we propose two network parallelization algorithms based on Breadth First Search and Star Contraction. We develop two new heuristics to make star contraction suitable for partitioning of complex networks. We present Ghost Vertex Detection algorithms to ensure that the motifs located in multiple partitions are exactly found. Moreover, for tree parallelization, we propose a new algorithm and improve its speedup and memory usage using a novel relabelling scheme for vertex identifiers. In order to increase speedups of our network parallelization algorithms, we need to distribute the workload fairly among the processors. We attain this goal by using three dynamic load balancing algorithms: centralized masterslave, random polling distributed and ring distributed. For all parallelization methods, we use the ESU algorithm to count subgraphs and Nauty to group motif candidates into isomorphic classes. We implement a random network generation algorithm based on Markov-chain method. We calculate z-scores of isomorphic classes to obtain network motifs. We provide comparison of parallel algorithms in terms of speedup, parallelization overhead, running time, memory usage and scalability. Experiments on complex networks of different types demonstrate that the proposed algorithms provide significant speedups when compared to sequential ESU algorithm allowing discovery of larger motifs.
Çok katılımcılı sosyal destek fMRI çalışmalarında değişim noktası tahminleme
Birçok deneysel fMRI çalışmasında, katılımcıların uyarana göre gösterdiği aktivasyon süresinin ve zamanlamasının önceden bilindiği varsayılmaktadır. Ancak, duygusal durum değişikliği deneylerinde, aktivasyonun zamanlaması her katılımcı için farklılık gösterebilir. Bunun yanı sıra, aktivasyon alanlarını tespit eden yaygın yaklaşımlar, bu tür deneylerde geç başlayan aktivasyonları ve fMRI zaman serisi içerisinde önemli bir değişim olup olmadığı sorularını aslen desteklemezler. Tez kapsamında, kişilerin duygu durumlarının değişimini tetikleyecek bir Sosyal Destek fMRI ödevi ilk kez kurgulanmıştır. Bu deneyden elde edilen fMRI sinyalleri üzerinde kişilerin değişim noktası olarak adlandırılan sosyal desteğini kaybettiğini hissettiği yer ile birlikte diğer önemli değişimlerin görüldüğü yerlerin tahminlemesi yapılmıştır. Bu amaçla, veri içerisindeki ani değişiklikleri ve beklenmeyen davranışları bulmak için etkili bir yol olan değişim noktası analizi kullanılmıştır. Bununla, aynı zamanda aktivasyon alanı tespit eden yöntemlerin kısıtlarını ortadan kaldırmak amaçlanmıştır. fMRI dizilerinde değişim noktalarının yerlerini bulmak için üç farklı değişim noktası tahminleme yöntemi önerilmiştir. Analizler, yöntemlerin aktivasyonların yerlerini belirleyebildiğini ve tahminlenen noktaların beklenilen aktivasyonlarla uyumlu olduğunu göstermektedir. Önerilen yöntemler ile gerçek fMRI verileri üzerinde çalışılarak sosyal destek ile ilişkili bölgelerdeki iki ruh halinin geçiş örüntüsü ilk kez modellenmiştir. Bunun yanı sıra çalışmada, değişim noktası problemine ait yeni bir sınıflandırma yöntemi de önerilmektedir.
Distributed and self-stabilizing algorithms for capacitated graph theory problems
Failure of a single element or of a communication medium between more than one elements of a distributed system result in undesired activities toward the common goal of the network. As a nature of distributed algorithms, since the processing elements only have limited (local) information and are independent from each other with respect to the computational powers, these failures are difficult to detect and resolve. Fault tolerant mechanisms which aim at masking the failure so that the fault is not observable to the users of the system are costly in terms of computational resources. On the other hand, the masking constraint can be relaxed in such systems where an undesired behavior of the system is tolerable for a limited time, given that the system is guaranteed to reach a non-faulty and desired state in a foreseeable time. Self stabilization is an important non-masking fault tolerant concept. A self-stabilizing algorithm is a set of rules which are activated and executed in case of an adversarial configuration of the system in such a way that the system eventually reaches a desired configuration in which none of the rules are activated, i.e., system is stabilized. This thesis is a collection of new self-stabilizing algorithms for some of the classical graph theoretical problems. We focus on the capacitated versions of these problems which have not attracted the attention they deserve from the fault tolerance field, even though their real world applications generally come with their own capacity restrictions. We particularly deal with and propose novel self-stabilizing algorithms for capacitated matching (b-matching), capacitated minimum spanning tree (CMST) and capacitated k-way graph partitioning problems. We give formal proofs for the correctness, convergence and closure of this algorithms.
Yazılı belgeler üzerinden kişi ve olayları ilişkilendirerek bilgi çıkarımı yapmak
Bu tez çalışması, yapısal olmayan metinleri kümeleme ve sınıflandırma yöntemleri ile insan ve yer arasındaki ilişkileri zamana bağlı olarak yapısal biçime dönüştürmeyi hedeflemektedir. Çoğunlukla politikacılar hakkında 539 bin haber içeren New York Times derlemi eğitim ve değerlendirme sürecinde kullanılmıştır. Cümlelerde varlık isimleri (kişi, yer, tarih) etiketlenmiş ve düzgelenmiştir. Daha sonra cümle bazında, kişi ve yer ikilileri; son olarak da bu ikililer arasındaki hareket eylemlerine dayalı gezinim ilişkileri çıkarılmıştır. Yer ve zaman ikililerine olay adı verilmiş ve kişilerle ilişkilendirilmiştir. Uygulanan yöntemi değerlendirmek için altın standartta bir veri kümesi oluşturulmuş; F skoru ve doğruluk değerleri ile yöntemin farklı modüllerinin başarımları ölçülmüştür.
A domaın-specıfıc modelıng language for semantıc web enabled multı-agent systems
Özerklik, karşıt eylemlilik ve proaktivite gibi etmen özelliklerinin ve birçok farklı etmen etkileşimlerinin gerçekleştirilmesi gereksinimi, etmen temelli yazılım sistemlerini diğer yazılım sistemlerinden daha karmaşık bir hale getirmektedir. Bunun yanısıra, Çok-etmenli Sistemler'in (MAS) etmen organizasyonları içerisinde içsel etmen davranış modeli ve etkileşiminin tasarımı ve uygulaması, özellikle Anlamsal Web gibi yeni etmen ortamları için yeni gereksinim ve etkileşimler dikkate alındığında, daha da karmaşık bir hal almaktadır ve zorlaşmaktadır. Söz konusu karmaşık yapıdaki MAS'ların tasarım ve uygulama zorluğunu gidermek için, bir Alana-özgü Modellleme Dili'nin (DSML) kullanımı, MAS üstmodelinin betimleme gücünü arttıran; sistem semantiğini tanımlayan ve böylece MAS'ların geliştirilmesi için daha elverişli bir yöntem sunan gerekli soyutlamayı sağlayabilir. Her ne kadar etmen araştırıcılarının, MAS üstmodelleme ve model-güdümlü MAS geliştirme konularında önemli çalışmaları bulunsa da, özellikle Anlamsal Web ortamlarında çalışan MAS'lar için bütüncül bir DSML'in sağlanması yönünde mevcut çalışmalarda bir eksiklik görülmektedir. Yukarıda sözü edilen eksikliği gidermek amacıyla, bu tezde, SEA_ML adı verilen MAS'lar için yeni bir DSML geliştirilmiştir. Bu DSML, Anlamsal Web ortamlarında çalışan MAS'ların tasarım ve uygulamasının mimari karmaşıklığını göz önünde bulundurur. Bu maksatla, MAS'ların klasik bakış açılarının yanısıra Anlamsal Web ortamı içerisinde çalışan yazılım etmenlerinin geliştirilmesine özellikle destek veren yeni bakış açılarını da içeren bir alana özgü üstmodel tanımlanmıştır. Bu yeni üstmodel, etmen sistemlerinin DSML'ine yönelik soyut sözdizim ve metinsel/grafiksel somut sözdizimlerin tanımları için gerekli temeli sağlamaktadır. Elde edilen DSML sözdizimi, yine bu tez kapsamında geliştirilen metinsel ve grafiksel modelleme araç kümesiyle desteklenmektedir. DSML, aynı zamanda, bir yorumlayıcı mekanizmaya destek verir; böylece, geliştirilen çerçeve, hem MAS hem de Anlamsal Web açılarından düşünüldüğünde, farklı hedef platformları için yazılım mimarisine uyan yazılım kodlarını üretebilmektedir. Aynı zamanda, metinsel ve grafiksel dillerin her ikisi de programlar/modelleri doğrulamak için kısıt kontrolüne destek vermektedir. Bu yolla, anlamsal kontrollerin bir kısmı, programın/modelin tasarım zamanında gerçekleştirilir ve daha düzgün kod üretimine yol açan potansiyel hataların önüne geçilir. SEA_ML'in formal semantiği ele alınırsa, dilin semantiğinin formal gösterimi sunulmuştur ve MAS doğrulaması için kullanılmaktadır. Sunulan semantik, etmen içselleri ve MAS iletişimi için zaten gerekli olan semantik tanımlamasının yanısıra, yazılım etmenleri ve semantik web servisleri arasındaki etkileşimin hem statik hem de dinamik yönlerini tanımlamaktadır.Son olarak, aynı zamanda bu tezde, varolan ya da yeni tanımlanmış MAS DSML'lerini değerlendirmek için bir değerlendirme çerçevesi ve sistematik bir yaklaşım da sunulmuştur. Bu çerçeve ve sistematik yaklaşıma göre tezde önerilen SEA_ML'in değerlendirmesi, iki farklı değerlendirici grup kullanılarak sağlanmıştır. Değerlendirme, çoklu durum araştırması yaklaşımına dayanır ve hem niteliksel değerlendirme hem de niceliksel analiz sunar. Etmen-temelli sistemlerin üretimini desteklemek için SEA_ML'in olduğu kadar değerlendirme yaklaşımının benimsenmesi de göz önünde bulundurularak çıkarılan dersler tezde tartışılmıştır. Değerlendirme sonuçlarına göre, SEA_ML'in kullanımı ile MAS geliştirmede ihtiyaç duyulan yazılım bileşenlerinin yaklaşık %85'inin; tüm kodun ise yaklaşık %80'inin otomatik olarak üretilebildiği gözlenmiştir. Aynı zamanda, değerlendirme sonuçları, yazılım geliştirmede gereken toplam süre göz önüne alındığında SEA_ML kullanan grubun durum çalışmalarını geliştirmek için diğer grubun gereksinim duyduğu sürenin ortalama olarak sadece yarısına ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.
Tv odaklı arayüz grafiklerinin yüksek performanslı betimlenmesi
Bu tez kapsamında televizyon ve set-üstü-kutu gibi gömülü sistemler üzerinde çalışan tarayıcının iki boyutlu arayüz grafiklerini (şekil, yazı ve resim) nasıl çizdirdiği incelenmiştir. Gömülü sistemlerdeki arayüz uygulamalarının ihtiyaçları doğrultusunda bir sanal doküman nesne modeli geliştirilmiştir. Bu model tarayıcılarda standart olarak sunulan doküman nesne modelinin bir alternatifi olarak sunulmuştur. Geliştirilen sanal doküman nesne modelinin, farklı yöntemler ile çizdirilebilmesi için gerekli yazılım kütüphanesi hazırlanmıştır. Geliştirilen bu yazılım üzerinde çeşitli test kodları ve test uygulamaları geliştirilmiştir. Bu uygulamalar var olan tarayıcılar üzerinde çalıştırılarak çizim yöntemleri arasında bir kıyaslama yapılmıştır. Geliştirilen kütüphane, çizim işlemlerini doğrudan grafik işlemcisine ulaşarak WebGL üzerinden yapabildiği gibi, tarayıcı üzerinde standart olarak sunulan Canvas nesnesi ve doküman nesne modeli ile de yapabilmektedir. Tezin çıktısı olarak çizim yöntemleri karşılaştırılmış ve hangi durumlarda çizim yöntemlerinin avantajlı olduğu belirtilmiştir.
Mikrodizi gen ifade veritabanlarında içerik-tabanlı arama
Gen ifade veritabanlarının çok hızlı büyümesi anahtar veya metadata (üstveri) kullanan yapılandırılmamış veritabanı sorgulama işlemlerine alternatif olarak içerik tabanlı arama ihtiyacını getirmiştir. İçerik-tabanlı arama, benzer gen ifade desenine sahip bütün deneylerin, veritabanlarında bulunan biyolojik metinsel açıklamalarına bakılmaksızın getirilmesidir. Bu tez çalışmasında, içerik-tabanlı arama için gen ifade veritabanlarının özel bir alt kümesi olan zaman serisi deneyleri üzerinde odaklanılmış ve zaman serisi deneyleri sorgulanmıştır. Zaman serisi deneyinin tamamı sorgu deney olarak alınarak, ifade profillerine kümeleme algoritmaları ile boyut indirgeme yapılmış ve halka açık veritabanından oluşturulan test veri kümesinde içerik tabanlı arama uygulaması yapılmıştır. En uygun kümeleme algoritmasının bulunması için FunFem, Mclust ve Kmeans kümeleme algoritmaları denenmiş ve farklı ifade olmuş gen tabanlı yöntem ile karşılaştırılmaları yapılmıştır. Herhangi iki deneyin benzerliğinin bulunmasında deneylerde bir kümeye atanan ortak gen sayısı ile hastalık ilişkileri açıklamasına (annotation) göre deneylerin benzerliği hesaplanmıştır. Sonuçlar kümeleme kullanan yöntemin, geleneksel farklı ifade olmuş gen tabanlı yöntemden daha iyi geri getirim yaptığını göstermiştir.
Telsiz duyarga ağları için çizge teorik topoloji kontrol algoritmaları
Telsiz duyarga ağları (TDA) üzerindeki duyargalar yardımıyla çevreden veriler toplayıp bu verileri işleyebilen, birbirleri arasında radyo sinyalleri ile haberleşebilen cihazları içerir. Bu cihazlar pillerinden enerji aldıkları için pillerinin enerjilerinin enerji etkin kullanılması çok önemlidir. TDAda belli patikalar belirleyerek kök düğüme bilgilerin ulaştırılması büyük önem arz etmektedir. Topoloji kontrol algoritmaları ağdaki tepeler arasındaki bağlantıları azaltarak bir omurga oluşturmayı hedefleyen algoritmalardır. Bu bağlamda bir Enine İlk Arama Ağacı (EİAA) oluşturmak ağ üzerindeki mesaj trafiğini azaltabilmektedir. Tepe örtüsü çizge teorinin önemli problemlerinden biridir. Tepe örtüsü probleminde tepelerden bir küme oluşturarak tepelerin bitişik olduğu bağlantılar örtülür. Tepe örtüsü yardımıyla TDAda güvenli noktalar bulunup bağlantılar izlenir. Bu tezde, TDAda EİAA ve tepe örtüsünü bütünleşik oluşturmak için yeni algoritmaların tasarımı sunulmuştur. Amaç bu iki yapıyı ayrı ayrı oluşturmak yerine birlikte oluşturarak enerji etkinliği sağlamaktır. Önerilen iki algoritmanın teorik olarak karmaşıklıkları hesaplanmış ve var olan iki algoritma ile mukayese edilerek, aynı şartlar altında alınan benzetim sonuçlarıyla karşılaştırılarak teorik ve pratik olarak irdelenmiştir. Anahtar kelimeler: Telsiz Duyarga Ağları, Enine İlk Arama Ağacı, Tepe Örtme, Topoloji Kontrol, Dağıtık Algoritmalar
The diagnosis of alzheimer's disease based on the classification of fMRI data
Alzheimer's Disease is the most common form of dementia. This thesis aims to use functional magnetic resonance imaging data classification to diagnose the disease. One of the main causes for Alzheimer's Disease is synaptic failure. An fMRI experiment that targets the brain regions that are affected by this failure has been developed. Differences are expected to emerge between the subjects in different groups. Five novel methods has been proposed to locate the activations. Three of these can detect an activation instantaneously, while the other two use the complete experiment data. The methods use robust regression to find the regression line for the resting state and use the distance to this line as a new metric. Besides activation information, functional connectivity methods has been researched which can be used to detect the Alzheimer's Disease. When the brain is at rest, the temporal correlations between specific regions form a network called the default mode network. There is a decrease in correlation in subjects with Alzheimer's Disease. The activations and functional connectivity features has been classified with LVQ and artificial neural networks. In the three data sets used, a success of 98% has been reached for the activation features, and 90% has been reached for functional connectivity.
İngilizce-Türkçe çeviri araçlarının söz dizimsel performans analizi
Bu tezde otomatik tercüme araçları arasında en yaygın kullanılan "Google Translate" ve "Bing Translator" araçlarının İngilizce-Türkçe çevirilerinin birbirlerine ve insan tercümesine sintaktik mesafeleri incelenmiştir. Çalışmada, Microsoft Research firmasının oluşturmuş olduğu "MSR Paraphrase Corpus" ve İnternette bulunan Tatoeba cümle sözlüğünden alınmış cümleler kullanılmıştır. İngilizce dilindeki kaynak cümleler önce profesyonel tercüme firması tarafından çevrilmiştir. Sonra aynı cümleler Google Translate ve Bing Translator araçları kullanılarak Türkçe diline çevrilmiştir. Bu makine tercümeleri, birbirleriyle ve insan tercümesi ile söz dizimsel metin benzerlik yöntemleri (Minimum Düzeltim Uzaklığı, Eşleşen Kelime Oranı, Cümle Uzunluğu Oranı, Sıralama Oranı, Ortak Kelime Kümesi Oranı, BLEU ve METEOR) kullanılarak karşılaştırılmıştır. Sonrasında cümlelere gövdeleme işlemi yapılmış ve gövdelenmiş cümleler tekrar karşılaştırılmıştır. Son olarak seçilen 100 adet cümleye insan değerlendirmesi yapılmıştır.
Semantic interest point detection
In this thesis, the problem of constructing a generic model-driven visual dictionary that is adequate for a variety of image understanding applications is investigated. The proposed dictionary based scheme that we call Symbolic Patch Dictionary (SymPaD), follows the steps of Bag of Visual Words (BoVW) paradigm in which, pixels are visited on a dense grid, local image characteristics are extracted in terms of shape similarity scores to the dictionary atoms, the scores are pooled, and finally an image signature is obtained. We differ from BoVW schemes in the literature in the generation of our shape dictionary. These shape patterns are generated by mathematical formulae encoding qualititative image characteristics. Compared with the existing model-driven schemes our method is able to represent images of a variety benchmark datasets of image understanding applications with better discrimination.
Eş zamanlı hamle tabanlı bir satranç oyun motoru geliştirmesi
Eşit güçteki oyuncular arasında yapılan klasik satranç maçlarının sonuçları analiz edildiğinde beyaz taşlarla oynayan tarafın kazanma olasılığının rakibine kıyasla %22.19 daha yüksek olduğu görülmektedir (Banks G. 2016). Bu tez çalışmasıyla, klasik satranç oyununa göre daha adil ve eş zamanlı olaylar için strateji geliştirmeye yardımcı olacağı değerlendirilen yeni bir satranç oyunu uygulaması geliştirilmiştir. Bu uygulamanın geliştirilmesinin öncelikli sebebi: Klasik satranç oyunundaki beyaz taşlarla oynayan oyuncunun açık avantajının tespit edilmesinin ardından bu adaletsizliği ortadan kaldıran eş zamanlı bir satranç oyunu için bu tezin danışmanı Prof. Dr. M. E. DALKILIÇ tarafından önerilen bir kurallar setinin tutarlılığının test edilme gereksinimidir. Bu kurallar seti kullanılarak Grafiksel Kullanıcı Arayüzü (GUI) tabanlı bir web uygulaması HTML, CSS, Java Script, jQuery, Node.js, express.js ve socket.io programlama dilleri/kütüphaneleri kullanılarak geliştirilmiştir. Bu uygulamada insan-insan ve insan-bilgisayar modelleri yer almaktadır. Sonuç olarak, bu tez çalışmasında, belirlenen kurallar seti test edilmiş ve tutarlı hale getirilmiş, eş zamanlı hamle stratejilerine dayanan yeni bir zeka oyunu geliştirilmiş ve oyun için ücretsiz bir web platformu hizmete sunulmuştur.
Çok boyutlu fraktal yapıların paralel programlama yöntemiyle hesaplanması ve optimize edilmesi
Bu çalışmada, çok boyutlu fraktal görüntülerin hesaplanmasının grafik kartlarının ve işlemcinin çok çekirdekli yapısından faydalanılarak paralelleştirilmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Bu amaç için yazılmış olan bilgisayar uygulamasının işleyişi üç aşamadan oluşmaktadır. İlk olarak, fraktal görüntüyü oluşturacak piksellerin belirlenmesi ve fraktal görüntünün karmaşık sayı düzlemindeki karşılıklarının hesaplanması. İkinci olarak, hesaplanan noktaların belirlenen grafik kartlarının işlemcisine ve/veya bilgisayarın ana işlemcisine gönderilerek iterasyon sayılarının bulunması. Son olarak, iterasyon sayılarına göre her piksele renk verilerek görüntünün oluşturulması. Hesaplama zamanlarını kısaltmak için "yük paylaşımlı dağıtım" metodu uygulanmış ve "garip çekici olgusu etkisinde olmayan noktaların hesaplamaya katılmaması" metodu sağlanmıştır.
Web-tabanlı bir taşımacılık bilgi sistemi geliştirilmesi
Bu projede taşımacılık şirketleri için web-tabanlı bir bilgi sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen bilgi sisteminde mevcut durumda olan eksikler, eklenebilecek özellikler araştırılarak gereksinim olarak belirlenmiştir. Belirlenen gereksinimlere göre proje adım-adım geliştirilmiştir. Proje kapsamında veri tabanının oluşturulması ve yazılımın gerçekleştirilmesi anlatılmıştır. Geliştirdiğimiz proje son aşamada test edilmiştir. Ayrıca test sonucu elde edilen raporların kontrolü yapılmıştır
DCTCP protokolünün araştırılması ve güvenlik analizi
Günümüzde Veri merkezleri aynı ağda farklı ağ performansı gerekliliklerine sahip çeşitli hizmetler barındırıyor. Bu uygulamaların çalışmasında Veri merkezlerinin ağ anahtarlarında akış karışımlarının yaşattığı Incast, Kuyruk Birikimi, Arabellek Basıncı gibi problemleri çözmek için Stanford Universitesinden M. Alizadeh ve ekibi tarafından Veri Merkezi İletim Denetim Protokolü (DCTCP) geliştirilmiştir. Bu dönem projesi kapsamında DCTCP protokolünün çalışma algoritması incelenmiştir. Veri merkezleri ortamında ortaya çıkan sorunlar ve protokolün bu sorunlara karşı geliştirdiği önlemler araştırılmıştır. Protokolün performansının incelenmesi için belirlenmiş olan değerlendirme ölçümleri Incast, Kuyruk Birikimi ve Arabellek basıncı problemleri için ayrı incelenmiştir. Ardından DCTCP protokolünün güvenlik analizi yapılmıştır. Bunun için protokölün çalışmasında kullanılan ECN mimarisinin güvenlik zafiyetleri incelenmiştir.
Horizontal transformations between platform independent metamodels of software agents
The conventional approach currently followed in the development of domain-specific modeling languages (DSMLs) for multi-agent systems (MASs) requires the definition and implementation of new model-to-model and model-to-text transformations from scratch in order to make the DSMLs functional for each different agent execution platform. In this thesis, an alternative approach, which considers the construction of the interoperability between MAS DSMLs for a more efficient way of platform support extension, is proposed. The feasibility of using this new interoperability approach instead of the conventional approach is exhibited by discussing and evaluating the model-driven engineering required for the application of both approaches. Use of the approaches are also exemplified with a case study which covers the model driven development of an agent-based stock exchange system. In comparison to the conventional approach, evaluation results show that the interoperability approach requires both less development time and effort considering design and implementation of all required transformations.
Çizge tabanlı MR görüntüsü çakıştırma
Bu tez çalışmasında çizge tabanlı medikal görüntü çakıştırma yöntemleri farklı öznitelik, optimizasyon ve benzerlik ölçütleri kullanılarak kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Bunun yanında, çizge üzerinde ortak ilgi haritası ağırlıklı ortogonal regresyona dayalı yeni bir benzerlik ölçütü de önerilmektedir. Önerilen benzerlik ölçütü, entropik çizge üzerinde oluşturulan ortogonal regresyon artık değerlerinin ortak ilgi haritasındaki ağırlıklı toplamlarının alınmasıyla ifade edilir. Bu ölçütün, performans doğrulaması için kapsamlı bir karşılaştırma yapılmıştır. Bu çalışmada, medikal görüntü çakıştırma yöntemleri, üç farklı kapsamda incelenmiştir. Bunlar, farklı öznitelik ile benzerlik ölçütleri kullanımı ve uygun dönüşüm parametrelerini bulan farklı optimizasyon yöntemlerinin denenmesidir. Öznitelik seçiminde, entropik çizge oluşturulurken kullanılacak nokta seçimleri farklı yöntemlerle araştırılmaktadır. Benzerlik ölçüt seçiminde ise, çakıştırma işleminde kullanılacak referans ve test görüntülerinin birbirine ne kadar benzediği oluşturulan entropik çizgeler yardımıyla araştırılmaktadır. Son olarak, referans ve test görüntülerinin çakıştırılmasında uygun dönüşüm parametrelerini bulmaya yönelik optimizasyon yönteminin belirlenmesi için farklı yöntemler incelenmiştir.
Bulut bilişim ve yazılım tanımlı ağ (SDN) teknolojisi tabanlı video akışlandırma sistem mimarisi
Klasik bilgisayar ağları mimarisine farklı bir yaklaşım olarak ön plana çıkan Yazılım Tanımlı Ağlar (ing. Software Defined Networking) son zamanlarda hem akademik hem de ticari alanda üzerinde çalışılan popüler bir konu haline gelmiştir. YTA teknolojisinde, kontrol düzlemi ve veri düzlemi birbirinden ayrılmış, kontrol düzlemi fonksiyonlarının merkezileştirilmesi ve özelleştirilmesi sağlanmıştır. Bu sayede, İnternet uygulamalarına spesific yönlendirme protokolleri tasarlanabilmektedir. Günümüzde İnternet trafiğinin önemli kısmını video trafiği oluşturmaktadır. Video akışlandırma uygulamalarında, sunucular üzerinde oluşan yükü azaltabilmek ve ölçeklendirme sağlayabilmek için, veri merkezi desteği ya da görevdeş ağ üzerinden aktarım tercih edilebilmektedir. Tez çalışması kapsamında YTA teknolojisi ve bulut bilişim veri merkezinden yararlanan video akışlandırma sistemleri geliştirilmiştir. Bu amaçla, uçtan uca ve görevdeş video akışlandırma sistemleri üzerine çalışılmıştır, Sonuçlar, veri merkezinde yönlendirme, ISS içinde yönlendirme ve veri merkezi maliyetleri göz önünde bulundurularak tez kapsamında önerilen yaklaşımların video istemci deneyim kalitesinde performans artışı sağladığı gözlemlenmiştir.
Telsiz duyarga ve aktör ağları için dağıtık k-bağlılık denetleme ve restorasyon algoritmaları
Telsiz Duyarga ve Aktör Ağlarında (TDAA'nda) bazı düğümlerin bozulması ağın bağlantısını koparır ve diğer aktif düğümlerin iletişimlerini engeller. k-bağlı ağlarda herhangi k-1 düğümün bozulması ağın bağlantısını zedelemez. Genel olarak, bu tezde iki problemin üzerine odaklanıp, problemlerin çözümü için verimli algoritmalar önerdik. Birinci problem, TDAA için k değerinin tespitidir. Bu tezde bağlılık durumunu daha iyi tahmin eden üç farklı algoritma ve k'yı kesin bulan bir algoritma önerdik. Önerdiğimiz CDSCUT algoritmasında bağlı hakim kümeler için yeni kurallar tanımlayarak ağın kesim düğümleri daha etkin bir şekilde tespit edildi. DEV isimli algoritmamızda bir evrimsel arama metodu kullanılarak en küçük kesim kümeler bulunundu. Önerdiğimiz PACK isimli algoritma düğümlerin arasındaki patikaları boyayarak k'yı yüksek oranda doğru buldu. Önerdiğimiz son dağıtık algoritma olan DECK algoritmasında k değeri her zaman doğru bulundu. Üzerinde çalıştığımız ikinci problem düğümleri hareket ettirilerek ağın k-bağlılığının restorasyonunun yapılmasıdır. Bu probleme yeni hareket modelleri tanımlayarak üç hareket tabanlı merkezi algoritma ve üç dağıtık algoritma önerdik. Önerdiğimiz merkezi TAPU1, TAPU2 ve PINC algoritmalarında pozisyon kısıtlı ve pozisyon-kenar kısıtlı hareket modellerinde k-bağlı restorasyon işlemi en iyi şekilde yapılabilir. Dağıtık L-PINC, LINAR ve DKR algoritmalarında restorasyon işlemi her düğümün lokal bilgilerinin üzerinden yapılmaktadır. Önerilen algoritmaların uzay, zaman, bit ve hesaplama karmaşıklık analizleri yapılmıştır. Önerilen algoritmalar TOSSIM benzetim ortamı üzerinde uygulanmıştır. Ayrıca IRIS düğümleri ve Kobuki robotlarından oluşan test yatağı üzerinde uygulanmıştır ve literatürdeki diğer algoritmalarla karşılaştırmıştır.
Kitle pazarlama ve reklam yöntemlerinde sosyal medya bilişimi yaklaşımı
Yeni nesil pazarlama iletişim araçlarından olan sosyal medya, farklılaşan tüketici taleplerini en sağlıklı şekilde karşılarken işletmelere rekabet avantajı sağlar. İşletmeler, pazarlama iletişimlerini birebir gerçekleştirebilecekleri en uygun ortam olarak tüketiciler tarafından aktif bir şekilde kullanılan sosyal medya araçlarına yönelmektedirler. Bu araçlar sayesinde mevcut ve potansiyel müşterileri ile iletişim kurmakta, belirledikleri hedef kitlelerine pazarlama faaliyetlerini doğrudan yönlendirebilmektedirler. Planlı viral pazarlama faaliyetleri, iletilmek istenilen mesajları geleneksel medyadan çok daha geniş bir tüketici kitlesine çok daha az maliyetle ulaştırmaktadır. Bu bağlamda sosyal medya, doğru hedef kitleye etkili, anlık ve en düşük maliyetle ulaşmada önemli bir rol oynar. Marka bilinirliğini arttırarak işletmenin marka değerini ve müşterilerin markaya olan bağlılığını arttırır. Bu tez çalışmasında sosyal medya bilişim araçları kullanılarak yeni nesil bir pazarlama yöntemi tasarımı önerilmektedir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından gerçekleştirilen yeni kanun düzenlemeleri sonucunda tüketicilere izinsiz reklam, cep telefonu mesajı veya elektronik posta gönderimi yasaklanmıştır. İşletmelerin mevcut müşteri portföylerine erişimi oldukça kısıtlı hale gelmiştir. Pazarlamanın en önemli itici gücü olan kampanya duyurularını yaymakta işletmeler, amaçladıkları hedeflerden uzaklaşmaya başlamıştır. Tüm bunların sonucunda işletmeler, tüketicilerinden iletişim izinlerini almak için çeşitli yöntemler geliştirmek ihtiyacı hissetmiştir. Yeni yatırımlar ile geliştirilen uygulamalar aracılığıyla, ödül veya promosyon dağıtımı ile tüketicilerin iletişim izinleri alınmaya başlanmıştır. Yazılım yatırımları, teşvik için dağıtılan promosyonların maliyetleri ve operatörlere ödenen iletişim ücretleri düşünüldüğünde, tüm bu yöntemler işletmelere ekstra maliyet oluşturmaktadır. Bu çalışmada önerilen yöntem ile yaygın, anlık ve güncel sosyal medya ağları (Swarm ve Twitter) kullanılarak tüketicilere ulaşmada yeni bir bakış kazandırılmaya çalışılmıştır. Böylece reklam, pazarlama, müşteri memnuniyeti ve marka bilinirliğini arttırma konularında maliyet, zaman, güncellik ve etkileşim açısından önemli kazançlar sağlanması hedeflenmiştir.
Türkçe için sözcük etiketleme ve cümle türü tespit yöntemi
Teknolojinin hayatımızdaki yeri arttıkça dillerin de sayısal ortamdaki kullanımı ve önemi artmıştır. Bu nedenle, çalışmamızın ana motivasyonu Türkçe cümlelerin sayısal ortamlarda doğru anlaşılması için yöntemler geliştirmektir. Çalışmamızda, anlamına göre tür tespitinin sayısal ortamda nasıl yapılacağı incelenmiştir. Bunun için; Tarık Kışla'nın yapmış olduğu çalışmanın performansı iyileştirilerek ve çalışma platform bağımsız bir yapıya dönüştürülerek sözcük türü tespiti ve gövdeleme işlemi yapılmıştır. Önce Gizli Markov Modelleri ve Viterbi algoritmasıyla cümledeki sözcüklerin türleri belirlenmiş ve sonra da sözcüklerin gövde ve ekleri tespit edilmiştir. Bu verileri kullanan kural tabanlı bir yöntemle cümlenin anlamına göre türü olumlu cümle, olumsuz cümle, olumlu soru cümlesi ve olumsuz soru cümlesi olarak etiketlenmiştir. Sözcük türü tespit, gövdeleme ve cümle türü tespit yöntemleri test edilmiş ve sonuçlar; ilgili konular üzerinde daha önce yapılan çalışmalarla kıyaslanmıştır.
Yazılım tanımlı ağlar (SDN) teknolojisi ile DASH istemci kalitesinin geliştirilmesi
Video akışlandırma uygulamalarının yarattığı trafik, İnternet üzerinde akan trafikte önemli bir yer tutmaktadır. Günümüzde video akışlandırma sistem geliştiricileri HTTP üzerinden video gönderimini, güvenilir veri iletişimi sağlayan altyapısı ve güvenlik duvarlarından geçebilme özelliği nedeniyle tercih etmektedir. Endüstriden gelen talep sonucunda MPEG grubu yakın dönemde DASH (Dynamic Adaptive Streaming over HTTP - HTTP üzerinden dinamik uyarlamalı akışlandırma) standardını geliştirmiştir. Diğer yandan, SDN (Software Defined Networks - Yazılım Tanımlı Ağlar), ağ yönlendiricilerinin kontrol ve veri iletim düzlemlerini birbirinden ayıran, son dönemde ortaya atılan bir teknolojidir. Tez kapsamında, HTTP üzerinden dinamik uyarlamalı video akışlandırma uygulamalarının performansını geliştirmek için SDN teknolojisinden yararlanan bir yaklaşım geliştirilmiştir. Yapılan çalışmada, DASH sistemlerinin kendilerine özgü uygulama karakteristikleri dikkate alınmıştır. Önerilen yaklaşımın performans sonuçları karşılaştırmalı olarak raporlanmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde, önerilen yöntemlerin DASH istemcileri deneyim kalitesini arttırımını sağladığı görülmektedir.
Integration of ALTO and SDN protocols for peer to peer applications
Software Defined Networking (SDN) is a recently emerged network architec- ture by decoupling the control and forwarding planes of computer networks. This seperation enables to develop specific network operations by considering the requ- ierement of the applications running over the network. In general, this thesis aims to improve the performance of video streaming applications running over SDN. For this purpose first, four different route selection methods are proposed to increase the quality of experience (QoE) received by clients using Dynamic Adaptive Video Streaming over HTTP (DASH) running over SDN. Secondly, a video-on-demand (VoD) system architecture based on SDN and Application Layer Traffic Optimi- zation (ALTO) protocol interoperability is proposed. By using the proposed VoD architecture, two different methods are proposed for both the suitable video server and streaming route selection. Simulation results show that video streaming appli- cations running over SDN have better performance when compared to traditional video streaming applications.
Constructing graph theoretical structures using meta-heuristic algorithms
Through the use of graph theoretical structures, many important operations can be performed on various networks. Dominating set which is one of these structures, has many important applications such as clustering, intrusion detection and backbone formation in wireless sensor networks; placement of gateways in wireless mesh networks; summarizing multiple documents and selecting queries for information retrieval on the internet. Finding the minimum weighted connected dominating set (MWCDS) is an NP-Hard problem. Hence, approximation algorithms and meta-heuristic algorithms can give effective results in polynomial time. Although there are numerous studies related to this subject in the literature, there is no study about finding the MWCDS for undirected graphs using meta-heuristic algorithms. In this thesis study, two different meta-heuristic algorithms are proposed for the MWCDS problem. These algorithms are Hybrid Genetic Algorithm (HGA) and Population-Based Iterated Greedy (PBIG) Algorithm. HGA is a steady-state algorithm that combines a genetic search with a greedy heuristic approach. PBIG algorithm improves the population by applying a deconstruction process and a reconstruction process to each individual in a greedy way. The performances of the proposed algorithms are compared with other greedy heuristics and brute force algorithms. The proposed algorithms performed very well in terms of solution quality and execution time.
Yüksek yararlanırlık için optik ağlarda kalımlılık sağlanması
Bu tezde, karma hat hızı özelliğine sahip dalgaboyu bölüşümlü çoğullama yapılan optik iletim ağlarında kalımlı yönlendirme, hat hızı ve dalgaboyu atama (SRRWA) problemine çözümler önerilmiştir. Önerilen çözümlerde, kaynak kullanım etkinliğinin arttırılarak ağın iletim maliyetinin azaltılması hedeflenirken, servis sağlanacak trafik miktarının arttırılması için geliştirimler yapılmıştır. Tez kapsamında yapılanlar üç çalışma altında toparlanabilmektedir. Bu çalışmalardan ilkinde, SRRWA probleminin kaynak seçimi kısmını hedefleyen, çok hedefli eniyileme için çok seviyeli programlama yöntemi olan optimal kaynak atama (OPT) yöntemi geliştirilmiştir. Yapılan ikinci çalışmada, iletim ağlarındaki gün içinde değişen trafik yoğunluklarını göz önünde bulundurarak, ışıkyollarına bu yoğunluğa göre hat hızı ataması yapan dinamik hat hızı atama (DYN) yöntemi geliştirilmiştir. Tez kapsamında yapılan üçüncü çalışmada, oluşan trafik isteklerine göre dinamik olarak hat hızı ataması yaparak daha esnek bir çözüm sunmayı amaçlayan SecondPass (SP) yöntemi ve öğrenme kullanan SPL ve SP+L versiyonları geliştirilerek ve kaynak kullanımını etkinleştirmek amaçlanmıştır. Yapılan çalışmalarda, trafik isteklerine kaynak ataması yapılırken, hem o anki trafiğin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılamak hem de daha sonra gelecek trafik istekleri için ağ kaynaklarının kullanımını en iyileştirmek hedeflenmiştir. Tekil hat hatalarına karşı, paylaşılan ve adanmış yol koruma yöntemleri ile kalımlılığın sağlandığı anılan çalışmaların performansları, farklı ağlar üzerinde çeşitli senaryolar kurularak değerlendirilmiştir.
Kapasite kısıtlı en küçük kapsayan ağaç algoritmaları
Telsiz duyarga ağlar (TDA) üzerinde bulunan düğümlerin sahip oldukları enerji kaynakları genellikle sınırlıdır. Bu sebeple düğümlerin kullandıkları algoritmaların, enerji-etkin algoritmalar olarak tasarlanması önemlidir. Kapasite kısıtlı en küçük kapsayan ağaç (KEKA) algoritmaları, TDA üzerinde enerji etkin yönlendirme patikaları oluşturmak ve oluşturulan alt ağaçlar arasında yük dengesi sağlamak için kullanılabilir. Birçok merkezi algoritma bu problemi çözmek için tasarlanmış olmasına rağmen problemin TDA'ya uygun enerji-etkin çözümü bulunmamaktadır. Bu problemle ilgili merkezi bir algoritma; TDA'da n düğümlü ağ üzerindeki çıkış düğümünde uygulamanın bit karmaşıklığı O(n^2 logn) bit olmaktadır. Bu çalışmada, TDA'da KEKA problemini çözmeyi hedefleyen iki algoritma önerilmiştir. DIST_PRIM (DPRIM) algoritmasını temel alan DCMST ve Esau-Williams (E-W) algoritmasını temel alan MCO algoritmalarının tasarımı verilmiştir. DCMST algoritmasının bit karmaşıklığı DIST_PRIM algoritmasıyla aynıdır, O(n^2)'dir. MCO algoritmasının bit karmaşıklığı O(n logn) bit'tir. Önerilen DCMST algoritmasının performansı, DPRIM ve DCMST algoritmasının merkezi olarak çalıştırıldığı (CENTRAL) algoritmayla karşılaştırılmıştır. MCO algoritmasının performansı, E-W algoritmasının merkezi olarak TDA üzerinde çözülüp (CENTEW), çözümün tüm düğümlere bildirildiği senaryo ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen simülasyon sonuçlarına göre DCMST ve MCO algoritmalarının enerji tüketimi açısından CENTRAL ve CENTEW algoritmalarına göre daha etkin olduğu görülmüştür.
İşbirlikçi olmayan oyunlarda ve çift taraflı eşleşme problemlerinde yordamsal adalet üzerine bir çalışma
Bu tezde oyunlarda yordamsal adalet kavramı oyun teorisi temelinde incelenmiştir. Sıfır toplamlı normal form iki kişilik oyunlarda adalet kavramı araştırılmıştır. Ardından, yordamsal adaletli olmayan normal form ve mükemmel bilgi genişletilmiş form oyunların nasıl yordamsal adaletli hale getirilebileceğine ilişkin bir yöntem sunulmuştur. Yordamsal adalet kavramı ile oyunlarda sonuçsal adaletin tanımına ilişkin çeşitli yaklaşımlar karşılaştırılmış ve bir sentez sunulmuştur. Ardından oyun dengelerinde adalet ve kararlılık arasındaki ilişki güncel literatür temelinde incelenerek, dengelerin kararlı ve adaletli olmasını garantileyen koşullar araştırılmıştır. Son olarak çift taraflı kararlı eşleşme problemi için yordamsal adaletli ve sonuçsal adaletli eşleşme algoritmaları sunulmuştur. Üç başlık altında incelenen bu algoritmalar çalışma zamanı karmaşıklığı, sonucun kararlılığı, sonuçtaki eşitlikçilik, cinsiyet eşitlikçilik ve rank ortalamaları gibi çeşitli ölçütler kullanılarak analiz edilmiştir.
Çok robotlu kapsama ve randevu için dağıtık algoritmalar
Mobil robotikteki gelişmeler, düşük maliyetli, güvenilir robotların karmaşık ortamlarda dolaşmasını ve karmaşık işler gerçekleştirmesini mümkün hale getirmiştir. Bir grup robotla bir işin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için etkili robot stratejileri tasarlamak önemlidir. Bu tezde temel bir problem olan, mobil robotlarla randevu arama problemini çalışılmıştır. Randevu arama problemi bir ortamda birbirlerinden farklı konumlarda bulunan robotların en kısa zamanda nasıl buluşabileceği ile ilgilenir. Arama ve kurtarma bu problemin önemli uygulamalarından biridir. Kurtarıcılar (robotlar) afet ve patlama gibi durumlarda kurbanları veya hayatta kalanları arayabilir. Uydu alıcılarının olmadığı, gücün sınırlı olduğu veya ortamın geometrisinin elverişli olmadığı durumlarda robotların başarılı iletişim kurmak için aralarında görüş hattının sağlanması gerekir. Bu gibi bir durumda robotların iletişim kurmak için birbirlerinin yanında olması gerekir, yani buluşmaya ihtiyaçları vardır. Böyle durumlar için, randevu arama probleminin diğer uygulamaları da robotlar arasında ağ formasyonu, çoklu robot keşif ve haritalamadır. Bu tezde problemin simetrik versiyonu çalışılmıştır. Bu versiyonda, her robot aynı stratejiyi çalıştırır, çünkü önceden buluşup arama sırasında kullanacakları stratejilere karar verme şansları yoktur. İlk olarak problem doğru üzerinde bulunan, aralarındaki başlangıç uzaklığını bilmeyen aynı özelliklere sahip iki robotla çalışılmış ve simetrik bir randevu arama stratejisi sunulmuştur. Robotların hem senkron olduğu, yani aramaya aynı anda başladıkları hem de asenkron oldukları yani aramaya farklı zamanlarda başladığı durumu düşünülmüştür. İkinci olarak, aynı problem engelli ve engelsiz düzlemsel ortamlarda iki ve ikiden çok robot ile çalışılmıştır. Bu ortamlar için simetrik bir randevu arama stratejisi tasarlanmıştır. Bu kısımda ayrıca engelli bir ortamın bir robot ile keşfi için de bir algoritma sağlanmıştır. Hem doğru hem de düzlemsel ortamlar için tasarlanan simetrik randevu stratejilerinin performası teorik olarak ispatlanmış ve simülasyonlarla ve deneylerle değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Doğrusal arama problemi, arama problemi, simetrik randevu, robot randevu, robot keşif ve kapsama.
Telsiz duyarga ağları için hakim küme algoritmaları
Telsiz duyarga ağları (TDAlar) algılama yapabilen ve telsiz haberleşebilen düğümlerin oluşturdukları altyapısız bir ağdır. TDA üzerinde çalışan uygulamaların paketlerinin çıkış düğümüne doğru iletilmesi önemli bir problemdir. Ağı kümelemek bu problemin çözümlerindendir. Hakim küme oluşturma, hata toleranslı kümeleme yöntemlerinden bir tanesidir. Hakim kümenin içindeki düğümlerin hiçbiri birbirinin komşusu değilse bu küme bağımsız küme olur. Bağımsız küme oluşturma, küme liderlerini belirlemek için kullanılan önemli bir yöntemdir. Öz kararlılık bir düğümün sadece komşularının durumlarına göre karar vermesini sağlar. Öz kararlılık dağıtık ve hata toleranslı çalışma için çok uygundur. Bu yöntemde düğümlerin iyi tanımlanmış kuralları çalıştırması gereklidir. Bu tezde öz kararlı dağıtık maksimal bağımsız küme algoritmaları üzerine çalışılmıştır. Literatürdeki algoritmaların teorik ve pratik değerlendirmesi yapılmış, literatürdeki algoritmalara göre daha etkin olduğu kanıtlanmış bir algoritma tasarlanmıştır. Önerilen algoritma teorik olarak analiz edilmiştir, benzetim ortamında gerçeklenmiştir ve Iris düğümler üzerinde test edilmiştir.