Bütçe
99 theses under this subject heading
Türkiye'de performans esaslı bütçeleme: Sorunlar ve öneriler
DOĞAN, İpek. Türkiye'de Performans Esaslı Bütçeleme: Sorunlar Ve Öneriler, Yüksek Lisans Tezi, Çorum, 2018. Bütçe, yasama organı tarafından yürütme organına gelirlerin alınmasına izin, giderlerin yapılmasına yetki verilen ekonomik bir plan, siyasi bir belgedir. Bütçe hakkının yer aldığı ilk belge Magna Carta'dır. İngiltere'de ortaya çıkan bu belgeden diğer ülkeler ve Türkiye de etkilenmiş, Tanzimat Döneminde modern anlamda bütçeler klasik bütçe sistemine uygun yapılmaya başlanmıştır. Türkiye'de mali anayasa kabul edilen 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu gelişen ve değişen kamu mali yönetimine uyum sağlayamadığından 2003 yılında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kabul edilmiş ve uygulanmaya başlamıştır. Türkiye'de mali anlamda reform niteliği taşıyan 5018 sayılı Kanunla bütçenin hazırlanma, uygulanma ve denetlenme süreci tümüyle değişmiş ve performans esaslı bütçe sistemine geçilmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de uygulanmakta olan performans esaslı bütçe sistemini anlamak, hazırlama, uygulama, onaylama ve denetleme sürecinde karşı karşıya kaldığı sorunları değerlendirmek ve çözüm önerileri sunmaktır. Bu kapsamda tezde öncelikle bütçe kavramı ve bütçe hakkının tarihsel gelişimi İngiltere, Fransa, Almanya, ABD ve Türkiye'de ele alınmıştır. İngiltere, Fransa, Almanya, ABD ve Türkiye'de PEB sistemi incelenerek Türkiye için bazı sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Son olarak Türkiye'de uygulanan PEB sisteminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri ele alınmıştır. Anahtar Sözcükler: Bütçe Hakkı, Performans Esaslı Bütçeleme
15 Haziran 1608 (1 Rebîü'l-evvel 1017) - 4 Şubat 1609 (28 Şevval 1017) tarihli Kıbrıs eyaleti Bütçe Defterinin değerlendirilmesi
Kıbrıs Eyaletinin 15 Haziran 1608 (1 Rebîü'l-evvel 1017) - 4 Şubat 1609 (28 Şevval 1017) tarihli 7 ay 28 günlük bu bütçesini ortaya koyan bu defter, Başbakanlık Osmanlı Arşivinde Maliyeden Müdevver Defterler arasında yer almaktadır. MAD.d Kodlu ve 04399 sıra numaralı 48 sayfadan oluşan bu defter dönemin Kıbrıs Beylerbeyi Cafer Paşa ve Defterdarı Mustafa Efendi'nin sorumluluğunda hazırlanmıştır. Yüksek Lisans Tezi olarak çalıştığım söz konusu defterden elde edilen bilgilere dayanarak adanın bu tarihteki gelir-giderleri, mültezimler, eminler, ülkenin sahip olduğu kaynaklar ve ekonomik durum hakkında ayrıntılı bilgiler verip, Kıbrıs ekonomi ve maliye tarihine katkıda bulunmak amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Maliyesi, Kıbrıs, Ruznamçe Defteri
16 temmuz 1611- 8 ağustos 1612 yılı Kıbrıs adası Ruznâmçe defterinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada dört belge ele alınıp 16 Temmuz 1611 (5 Cemaziyelevvel 1020) ile 8 Ağustos 1612 (10 Cemaziyelahir 1021) tarih aralığında Kıbrıs Adası'nın 10 ay 20 günlük bütçesi ruznâmçe defterleri üzerinden incelenilecektir. Ele alınan ruznâmçe defterleri Başbakanlık Osmanlı Arşivinde, Maliyeden Müdevver Defterler arasında MAD.d defter kodu, 00441 sıra numarası ile bulunmakta olup defterin toplam sayfa sayısı 38'dir. Söz konusu belge incelenilerek Kıbrıs Adası gelir ve gider kaynakları ayrıntılı şekilde ele alınıp daha önce çalışılmış olan Kıbrıs Adası Bütçeleriyle karşılaştırılarak adanın ekonomik durumu değerlendirilecektir. Anahtar Kelimeler: Kıbrıs, Bütçe, Ruznamçe
Refah devleti perspektifinden Türkiye'de sosyal bütçe uygulamalarının değerlendirilmesi
Devlet tarafından bazı uygulamalar ve sosyal hakların bireylere sunulmasıyla güvenli ve huzurlu bir ortamda minimum yaşam standardı sağlanmaktadır. Bireylerin sosyal ve ekonomik yönden ihtiyaçlarının karşılanmasının refah devleti anlayışı ile mümkün hale gelmesi bireylerin refah seviyelerinin artmasını sağlamaktadır. Refah devleti anlayışı ile toplumsal refahın maksimum noktaya çıkarılması hedeflenmektedir. Refah devleti ile refah düzeyinin artışının sağlanması için birtakım politikalar devlet müdahaleleri uygulanmaktadır. Sosyal bütçe kavramının çıkış noktası, toplumda var olan sorunlara kalıcı çözümler oluşturarak bireylerin yaşam standartlarını yükseltme amacı oluşturmaktadır. Toplumsal sorunların çözümüne odaklı olarak serbest piyasanın yetersiz kalması durumunda kamu hizmetlerinden yararlanılmaktadır. Sosyal bütçe yaklaşımları bireylerin yaşam standartlarını olumlu yönde arttırmaktadır. Her yaklaşım baz aldığı gruplara yönelik ihtiyaç analizleri yaparak temel ihtiyaçların karşılanmasında yardımcı olmaktadır. Bütçe yaklaşımları: cinsiyete duyarlı bütçeleme, katılımcı bütçeleme, çocuk dostu bütçeleme ve son olarak yeşil bütçeleme olarak incelenecektir. Anahtar Kavramlar: Sosyal devlet, Sosyal bütçe, Refah Devleti
Türkiye'de düzenleyici denetleyici kuruluşların bütçe yapılarının analizi: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu örneği (2005 - 2014 Dönemi)
Bu çalışmanın amacı, Düzenleyici ve Denetleyici Kurum (DDK) kavramını açıklamak, bu kurumların Dünya'daki gelişimi üzerinde durmak ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) görev-gelir ve bütçesel yapılarını inceleyerek kurum hakkında bilgi vermektir. Çalışmada öncelikle DDK kavramı, ortaya çıkışları, yayılma süreçleri, gelişimleri ve özellikleri ele alınmıştır. Ardından Dünya'da DDK örneklerine yer verilmiştir. Daha sonra, ikinci bölümde Türkiye'de DDK'ların ortaya çıkış nedenleri ve gelişimleri, yönetim yapıları ve türleri hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise, BDDK'nın son 10 (on) yıllık bütçesi incelenmiş, bu yıllara ait gelir bütçeleri ve gerçekleşme durumları, ödenek ve harcama gerçekleşme durumları tablolar yardımıyla anlatılmış, ödenek ve harcama durumları grafik yardımıyla ortaya konulmuştur.Kurum bütçesi, DDK ve merkezi yönetim bütçeleri ile karşılaştırılarak bütçe büyüklüğü oransal olarak ortaya konmuştur. Yapılan harcamaların ve elde edilen gelirlerin kurumun kuruluş felsefesine uygun olduğu, kurumun kendi dinamikleriyle geliştiği, bütçe rakamlarının kurumun yıllık olarak ihtiyaçları karşıladığı,siyasi iradeden bağımsız hareket ettiği ve kuruluşda amaçlandığı gibi özerk yapıyı sürdürdüğü ortaya çıkartılmıştır.
TR33 bölgesindeki belediyelerin bütçesel yapılarının analizi: Kütahya, Afyon, Uşak ve Manisa belediyelerinin karşılaştırılması
Yerel yönetimlerin amacı, beldede yaşayanların yerel ve ortak ihtiyaçlarını karşılamaktır. Yerel yönetimler içinde ise en önemli yeri belediyeler oluşturmaktadır. Toplumsal ihtiyaçların artmasına bağlı olarak talep edilen kamu hizmetlerinin sürekli artması belediyelerin önemini artırmaktadır. Belediyelerin artan hizmet yüküne karşılık kaynak tahsisinde bir artış olmadığı için maddi olanaklarını genişletebildiği ölçüde etkinlik sağlayabileceklerdir. Bu nedenle belediyelerin kaynaklarını etkin bir şekilde kullanmaları gerekir. Çalışmanın amacı; TR33 bölgesindeki Kütahya, Afyon, Uşak ve Manisa Belediyelerinin 2013-2014-2015 yılları gelir ve gider bütçe verileri kullanılarak belediyelerin etkinliklerini tespit edebilmektir. Bu kapsamda birinci bölümde mahalli idareler ve belediyelerin idari yapısı, ikinci bölümde ise belediyelerin mali yapısı ve bütçe süreci anlatılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde belediyelerin gelir ve gider bütçe gerçekleşmeleri incelenmiş, yıllara göre bütçe değişim oranları değerlendirilmiş, gelir ve gider kalemlerine ait bazı oranlar hesaplanmıştır.
Balanced scorecard aracılığıyla performans analizi ve Kütahya Gediz Devlet Hastanesinde bir model denemesi
Finansal muhasebe ölçümlerine dayanan performans ölçüm yöntemlerinin artık eskimesi, geçerliliğini yitirmesi ve Balanced Scorecard'ın ortaya çıkışı performans ölçme ve strateji belirleme üzerine yeni bir çığır açmıştır. Bir kurumun faaliyetlerinin hedeflenen sonuçlara ulaşılıp ulaşılmadığı, hizmetlerin verimli, etkin ve karlı bir düzeyde gerçekleşip gerçekleşmediği konuları Balanced Scorecard ile daha iyi ölçülmüş ve planlanmıştır.Bu çalışmanın yapılma nedeni Balanced Scorecard'ın sağlık işletmelerinde ve yönetiminde kullanılarak performans, verimlik ve hizmet kalitesinin arttırılması, örgütsel değişime ayak uydurulması, kurum içi işleyişin iyileştirilmesi, öngörülen misyon ve vizyonun fiziksel ölçüler haline dönüştürülerek bu kalıplara göre sürekli gelişim ve değişimi sağlayarak stratejik hedeflere ulaşılması, hasta ve hasta yakınlarının beklentilerinin saptanarak onlara en iyi sağlık hizmetinin verilmesi, hastane personelinin eğitimi ve gereksinimlerinin karşılanarak hizmet kalitesi ve personel memnuniyetinin ve performansının arttırılması ve sıraladığımız bu boyutlar arasında dengeyi sağlayarak stratejik planlama ve yönetim üzerindeki etkilerinin nasıl gerçekleştirildiğine dair bilgi toplamaktır.Kütahya Gediz Devlet Hastanesi'nde uygulanan model neticesinde kurumun ilk önce vizyon ve misyonu doğrultusunda Balanced Scorecard'ın dört boyutunu da kapsayan stratejik amaçları belirlenmiştir. Kurumun çalışma prensibi, sahip olduğu tıbbi ve fiziki yapısı, kurumdan hizmet alan hasta ve hasta yakınları ve kurum çalışanları (kurumun; finansal, ?müşteri?, iç işlemler ve öğrenme, gelişme boyutları) belirlenen stratejik amaçlar kapsamında değerlendirilip başarı ve performansı ölçülmeye çalışılmıştır. Ölçümleme ve değerlendirmeler neticesinde kurumun başarılı ve başarısız, güçlü ve zayıf yönleri tespit edilerek öneri ve eleştirilerde bulunulmuş, stratejik yönetim açısından önemli bulgulara ulaşılmıştır.
Performans esaslı bütçe ve Kütahya il özel idaresinde uygulama
Yerel yönetim birimi olan il özel idareleri halkın da katılımı ile ilin gelirini yönetmekle yükümlü tüzel kişiliklerdir. Ülkemizde tarihi Osmanlı İmparatorluğu'na kadar dayan il özel idareleri, günümüzde ilin yerel ihtiyaçlarını karşılamak ve bu çerçevede ülke ekonomisine de katkıda bulunmak amacıyla faaliyetlerini yürütmektedirler.Bütçe kavramı en genel tanımıyla elde edilen gelirlerin yapılacak olan giderleri karşılayıp karşılayamayacağını belirlemek amacıyla hazırlanan bir belgedir. Özellikle kamu kurumlarında bir yıllık süreyi kapsayan bütçelerin hazırlanmasına yönelik olarak çeşitli bütçeleme sistemleri bulunmaktadır. Bu sistemlerden biri de çalışmaya da konu olan Performans Esaslı Bütçe sistemidir. Performans Esaslı Bütçe Sistemi, kamu hizmetlerinde yapılan harcamalar doğrultusunda en yüksek hizmet çıktısının elde edilmesini sağlamak amacıyla geliştirilen bir tekniktir. Sistemin uygulanması özellikle kamu uygulamalarında performansa dayalı ölçümlerin yapılabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.Performans Esaslı Bütçeleme Sisteminin il özel idarelerinde uygulanmasına yönelik hazırlanan bu çalışmanın birinci bölümünde; il özel idareleri hakkında bilgilere ve il özel idarelerinde yönetimler arası mali ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin konulara yer verilmiştir. İkinci bölümünde Performans Esaslı Bütçeleme Sisteminin tanımı, nitelikleri, temel unsurları, aşamaları, kullanılan bilgiler ve Performans Esaslı Bütçe Sisteminin dünyadaki uygulamalarına ayrıntılı olarak değinilmiştir. Üçüncü ve son bölümünde ise yapılan literatür çalışması doğrultusunda Kütahya İli İl Özel İdaresinde bütçeleme sistemine yönelik uygulama çalışmasına yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Performans Esaslı Bütçe, İl Özel İdaresi, Yönetimler Arası Mali İlişkiler, Program Bütçe Sistemi, Performans Sistemi.
Yükseköğretim kurumlarında bütçe algısı üzerine ampirik bir çalışma
Bütçe, kamu kesiminin etkin bir şekilde çalışabilmesi için temel ilkeleri gerçekleştirebilecek etkin bir mali araç olarak görülmektedir. Bütçe bir hükümetin en güçlü sosyal ve ekonomik politika aracıdır ve her bir vatandaşında yaşamlarında önemli bir rol oynar. Vatandaşların hükümet bütçelerini anlaması, bu konuda bilgi alması ve süreçlere erişiminin olması, onların kamu fonlarının kullanımı için hükümete hesap sormasını sağlaması nedeniyle hayati önem taşımaktadır. Bu çalışma yükseköğretim kurumlarında bütçe algısını incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, bütçe ve bütçe hakkının kavramsal çerçevesi çizilerek; İngiltere, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya ve Türkiye'de bütçe hakkının tarihsel gelişimine yer verilmiştir. Daha sonrasında, çalışmanın ana teması olan bütçe algısının geliştirilmesine yönelik olarak yapılan katılımcı bütçeleme, vatandaş bütçesi ve vatandaş bütçesinin uygulandığı bazı ülkelere yer verilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise, yükseköğretim kurumlarında bütçe algısını ölçmek için anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışması, Dumlupınar Üniversitesi'nde çalışan akademik personel, idari personel ve üniversitede İİBF' de maliye bölümünde okuyan öğrencilerinden basit rassal örnekleme yoluyla seçilen 474 kişiye uygulanmıştır. Katılımcıların bütçe ve bütçe uygulamalarına ilişkin algılarını ölçmek amacıyla elde edilen veriler IBM SPSS Statistics (21.0) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Anahtar Kelimleler: Bütçe, Bütçe Hakkı, Yükseköğretim Kurumları, Katılımcı Bütçeleme, Vatandaş Bütçesi.
Belediye yönetimlerinin hizmet-gelir ve bütçesel yapılarının analizi (Kütahya Belediyesi örneği 1997 sonrası)
ÖZET Belediyeler beldenin ve belde halkının yerel nitelikli ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuş, karar organları halk tarafından seçilerek oluşturulan yerel yönetim birimleridir. Belediyeler ile ilgili olarak hazırlanan bu çalışmanın birinci bölümünde belediyelerin kamu yönetimi yapısı içindeki yeri, yeniden yönetim ve merkezi yönetim kavramları; belediyelerin yasal konumu, tarihçesi, kuruluşu ve organları ele alınmakta, belediye organları ve belediye organlarının görevleri üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulmaktadır. İkinci bölümde belediyelerin hizmet ve gelir bölüşüm yapıları incelenmektedir. Belediyelerin görevleri, belediyelerde mali yönetim kavramı ve belediyelerin gelirleri bu bölümün konulandır. Belediyelerin yüklendikleri hizmetleri yerine getirebilmesi için kendilerine tanınan bir takım gelirleri toplamaları gerekir. Bu bölümde belediyelerin gelir kaynaklan ve bunların toplanması, sınıflandınlması konusunda aynntılı olarak durulmaktadır. Üçüncü ve son bölümde ise 1991 yılına kadar belediyelerde uygulanan bütçe sistemi, olan klasik bütçe sistemi ile ilgili Kütahya Belediyesi 1990 yılı bütçesi ele alınarak incelenmiş, 1991 sonrası belediyelerde uygulanan program bütçe sistemi ile ilgili olarak Kütahya Belediye' sinin 1997 ve sonraki yıllara ait yedi yıllık bütçe ve kesin hesap cetvelleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Kütahya Belediyesi hizmet-gelir ve bütçe yapısı tüm yönleriyle analiz edilerek belediyelerin gelirlerinin belediye hizmetlerini karşılamaktan uzak olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Belediye, Belediye Organları, Gelir Bölüşümü, Hizmet Bölüşümü, Klasik Bütçe, Program Bütçe.
Azerbaycan halkının bütçe hakkı algısı: Gence ili özelinde bir araştırma
Demokratik ulusların en temel göstergelerinden biri bütçe hakkıdır. Bütçe hakkının doğru şekilde algılanmaması ve yahut benimsenmemesi ise kamusal hizmetlerde etkinsizlik, kaynak tahsisinde yolsuzluk gibi negatif olaylara sebebiyet verebilir. Bu yüzden Gence ilinde yaşayan genç bireylerin bütçe hakkı algılarının hangi düzeyde olduğunu ölçmek amaçlanmıştır. Araştırma anket tekniği kullanılarak Azerbaycan'ın Gence ilinde uygulanmıştır. Çalışmada bütçe hakkı algısıyla ilgili üç ifade bağımlı değişken olarak alınarak, demografik değişkenler üzerinden varyans analizine tabi tutulmuştur. Araştırmada üç ifade, 6 demografik değişken açısından incelenmiş ve hipotezler de bu bağlamda oluşturulmuştur. Her üç ifade için toplam 6 hipotez tanımlanmıştır. Hipotezlerin test edilmesi için t testi ve ANOVA analizi kullanılmıştır.
İşletmelerde yönetim aracı olarak kar planlaması ve kontrolü uygulamalarında karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
İşletmeler özellikle sürekli değişen bir ortamda faaliyetlerini sürdürmek ve başarılı olmak için faaliyetlerini planlamak zorunluğundadırlar. Temel amaç kâr elde etmek olduğu için Kâr Planlaması ve Kontrolü en önemli yönetim aracıdır. Kâr Planlaması ve Kontrolü, bir çok tekniği ve yaklaşımı içeren oldukça karmaşık bir süreçtir. Bu çalışmanın temel konusunu Kâr Planlaması ve Kontrolü oluşturmaktadır. Çalışmada Kâr Planlaması ve Kontrolü çerçevesinde; Kâr Planlaması ve Kontrolü kavramı ve süreci, Kâr Planlaması ve Kontrolü'nde yararlanılan teknik ve anlayışlar, bütçeler ve modern bütçeleme yaklaşımları incelenmiştir. Bunlara ek olarak Kâr Planlaması ve Kontrolü'nün aşamaları ayrıntıları ile açıklanmıştır. Ayrıca, Çalışmada Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu içerisinde yer alan tekstil işletmelerini kapsayan ankete dayalı bir araştırma ve X işletmesinde Kâr Planlaması ve Kontrolü uygulamaları, örnek olay çalışması olarak yer almıştır. Bu araştırmaların sonucunda elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi ile işletmelerin Kâr Planlaması ve Kontrolü'ne ilişkin sorunları tespit edilerek, bu sorunların çözümüne yönelik öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Sözcükler. Kâr Planlaması ve Kontrolü, İşletme Bütçeleri, Modern Bütçeleme Yaklaşımları.
Türkiye'de seçim ekonomisi ve konsolide bütçe harcamaları boyutu (1950-2000 dönemi genel seçimlerinin analizi)
Hükümetlerin performansını değerlendirmede ekonomik performans, seçmenler tarafından her zaman önemli bir kriter olarak görülmüştür. Bu nedenle, demokratik seçimlerle iktidara gelen hükümetler çoğunlukla, iktidara gelmelerini sağlayan seçmenlere uygun bir ekonomik ortam oluşturan maliye ve para politikaları yolu ile ekonomiyi manipüle ederler. Bu şekilde, iktidardaki hükümetlerin yeniden seçilmelerini sağlamak amacıyla seçimler öncesinde para ve maliye politikaları ile ekonomiyi manipüle etmelerine seçim ekonomisi yada yabancı literatürdeki karşılığıyla politik konjonktür devreleri olarak ifade edilmektedir. Bu nedenle, politik konjonktür devreleri (dalgalan) modelleri, iktidardaki hükümetlerin seçim öncesinde genişleyici politikalar izleyeceğini ve seçimler sonrasında ise seçim öncesi oluşturulan bütçe açıklarının negatif etkilerini gidermek amacıyla daraltıcı politikalar izleyeceklerini varsaymaktadır. Bu master tezinin ana amacı, 1950 - 2000 döneminde Türkiye'deki iktidar hükümetlerinin yeniden seçilme şanslarını arttırmak amacıyla, konsolide bütçe harcamalarım genel seçimlerde popülist amaçlarla kullanıp kullanmadıklarını tespit etmektir. Bu amaçla yapılan istatistiksel ve ekonometrik analiz, seçim ekonomisi uygulandığı konusundaki savı destekler nitelikte sonuçlar vermiştir. Anahtar Kelimeler : Seçim ve Ekonomi, Politik Konjonktür Dalgalanmaları, Ekonomik Popülizm, Seçimler, Hükümet Politikaları.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin sosyal ve mali yönden istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmesi
Bu tez yerel yönetimlerde, belirsizlik altında karar verme metotlarının uygulanması amacıyla hazırlanmıştır.Amaç kapsamında İstanbul ve İl Yönetiminin Örgütlenmesi adı altında İstanbul Büyükşehir Belediyesi ilgili bilgiler, bütçe ile ilgili analizler ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi' nin Yöneticilerinin Profili Araştırması' na yer verilmiştir.İstanbul, konum, doğal yapı analizi, iklim, bitki örtüsü, nüfus ve göç, kentsel gelişme, ekonomik durum, sosyal ve kültürel hayat ve turizm başlıklarıyla incelenmiştir. İlin yönetimi, genelden Büyükşehir Belediyesi' ne inen bir şemayla ifade edilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi de birçok açıdan ele alınmıştır: İstanbul' da Belediye Tarihi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi' nin Görev ve Yetkileri, Örgüt Yapısı, İnsan Kaynakları, Fizikî Kaynaklar, Malî Yapı başlığı altında Gelirler ve Giderler.İkincil veri analizine başlamadan önce bütçe giderleri aylık, yıllık, alt birim ve birim bazında düzenlenmiştir. Harcama yetkisi verilen alt birimlere Varyans Analizi, aylık ve yıllık gerçekleşmelere zaman serileri analizleri ve gerek analitik bütçe ekonomik kodun 1. düzeyinin aylık verilerine gerekse yıllık ve aylık gerçekleşmelere çeşitli tahminler yapılmıştır. Birincil veri analizinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yöneticileri' ne uygulanan anket çalışması yer almaktadır. Bu çalışmada, iş deneyimi, meslek-kamu-İBB-yurt içi tercihlerindeki nedenleri, Daire Başkanlığı-Müdürlük-İBB değerlendirmesi, İBB sistemine ilişkin memnuniyet derecesi, genel memnuniyet, demografik-kimlik bilgileri ile ilgili sorulara yer verilmiştir.
Kamu üniversitelerinde bütçe tahsisi: Türkiye için alternatif bir öneri
Üniversite bütçelerinin ortalama olarak yüzde 55inin kamu kaynaklarıyla finanse edildiği ülkemizde, bu kaynakların üniversiteler arasında dağıtımında formüle dayanan bir kriter bulunmamaktadır. Yanlış kaynak tahsisine yol açabilecek bu sorunun giderilmesi amacıyla çeşitli ülkelerdeki uygulama modelleri incelenerek bu modeller içerisinde üzerinde uzlaşı sağlanarak 40 yıldan fazla bir süre uygulanmakta olan İtalyan modeli seçilmiş ve bu model 22 Türk üniversitesinin 2010 yılı bütçe rakamlarına uygulanarak sonuçları değerlendirilmiştir. İtalyan modelinde yer alan formülasyonun seçilmiş üniversitelerin 2010 yılı bütçelerine uyguladığımızda 7 üniversitenin mevcut bütçe rakamlarında artma, 14 üniversitenin ise azalma meydana gelmiştir. Toplam sapma oranının ise yüzde 29 olduğunu görmekteyiz. Sonuçta üniversite bütçelerine genel bütçeden kaynak tahsislerinin, sorunsuz bir şekilde uygulanmakta olan İtalyan modeli çerçevesinde yapılması gerektiği Yükseköğretim Kurulu ve ilgili bakanlıklara önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Yükseköğretimin maliyetleri, yükseköğretimin finansmanı,finansman kriterleri, bütçe ile finansman, İtalyan modeli
Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme
Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme kadın ve erkeklerin ihtiyaçlarının eşit ve adil karşılanmasını, yükümlülüklerinin de aynı şekilde hakça dağıtılmasını öngören bir bütçeleme anlayışıdır. Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme sadece kadınlara yönelik ayrı bir bütçeyi öngörmemekte, farklı kesimlerin farklı ihtiyaçları olabileceğini göz önünde bulundurarak kamu kaynaklarının toplumun bütününce eşit olarak kullanılabileceği bir bütçeleme anlayışını ifade etmektedir. Toplumların değişen ihtiyaçlarına paralel olarak bütçe sistemleri de değişmiş ve günümüze kadar pek çok bütçeleme sistemi kullanılmıştır. Bütün bu bütçe çeşitlerinin ortak tarafı devletin kamu yararını gerçekleştirmek, en etkin sonuca ulaşabilmek için gelir toplaması ve harcamalar yapmasıdır. Gelir ve harcamaları dengede tutan bütçeler sosyal politikaların gerçekleştirilebilmesi için de araç olarak kullanılmaktadır. Dünyada da küreselleşmenin, bilim ve teknolojide yaşanan gelişmelerin etkisiyle kamu yönetimi alanında yeni reformlar yapılmaya başlanılmıştır. Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme daha etkin ve daha verimli bir kamu hizmeti sunulabilmesi için yapılan reform konularından biridir. Devlet bütçesinde cinsiyete yönelik düzenlemelere ilk yer veren ülke Avustralya olmuştur. Ardından tüm dünyada bu alanda çalışmalar artmıştır. Türkiye'de Avrupa Birliği'ne (AB) tam üye olabilmek için sosyal, siyasal, ekonomik ve hukuksal alanlarda önemli reformlar gerçekleştirmektedir. Türkiye'nin AB süreci eğitim, sağlık, yargılama, insan hakları gibi birçok alanda köklü değişiklikler yapmayı gerektirmektedir. AB müktesebatında insan haklarının bir parçası olan kadın haklarının korunması, dezavantajlı durumda bulunan kadınların statüsünün düzeltilmesi, mevcut cinsiyet eşitsizliklerinin giderilmesi ülkemizde toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme anlayışının bütün plan ve programlara yansıtılmasıyla mümkündür. Sosyal, siyasal, ekonomik alanlarda yapılacak düzenlemelerde bir araç olarak kullanılan bütçenin toplumsal cinsiyete duyarlı bir bakış açısıyla ele alınması bu açıdan önem taşımaktadır. Çalışmamızda öncelikle bütçe ve sosyal bütçeleme kavramlarını anlattıktan sonra toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemeden, dünyadaki uygulama örneklerinden ve son olarak da Türkiye'deki toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme anlayışıyla ilgili gelişmelerden bahsedilecektir.
Bütçe ve diğer değer yaratım mekanizmaları ile belediyelerin büyüyen ekonomik rolleri
Küresel sistem vurgusunun sıklıkla gündeme getirildiği, ekonomik ağların en küçük yönetim birimlerini teknolojik gelişmelerin getirileri ile etkileyebildiği günümüz dünyasında, ekonomik kalkınmanın ulusun yerel yönetsel birimleri ile birlikte gerçekleşebileceğine dair inanç güçlenmektedir. Dünyada ekonomik eğilimler kentleri ön plana çıkarırken Türkiye de bu eğilime dâhil olmaktadır. Türkiye'de yerel yönetimlerin, büyükşehir belediyelerinin öncülüğünde, ulusal kalkınmanın bütüncül bir eylemsellikle gerçekleşmesine katkı sağlayabilmeleri için politikalar geliştirilmektedir. Beş Yıllık Kalkınma Planları'nda sıklıkla yerel yönetimlerin güçlendirilmesi adına politikalar geliştirilmiştir. Yerel yönetimlerin bütününe dair bilgi edinme hususunda, büyükşehir belediyeleri yerel yönetimlerin ekonomik rollerine dair güçlü veriler sunabilmektedir. Çünkü büyükşehirlerin hem ekonomik hizmet ağları oldukça geniş hem de şirketleşme potansiyelleri oldukça güçlü durumdadır. Büyükşehirler nüfus ve ekonomik güçleri ile devasa ekonomik ağlara katılabilmektedir. Yurt içi ve yurt dışı borçlanma yoluna giderek, büyük ekonomik kaynak ihtiyacı olan projeler hayata geçirmektedirler. Çalışmada yerel yönetimlerden yola çıkılarak, büyükşehirler özelinde Türkiye'de yerel yönetimlerin ekonomik büyüklüklerine dair, ilgili kurum yayınları ve hukuksal mevzuatın değerlendirilmesi yolu ile veri setleri oluşturulması ve bütüncül bir tablo sunulması hedeflenmektedir.
Proje bütçesi sapmalarının şirket karlılığı üzerine etkisi
Son yıllarda iş yaşamının daha da gelişmesi ile birlikte her açıdan artan karmaşık sorunlara çözümler bulunmaya çalışılmaktadır. Bu sorunlar arasında sayıları ve büyüklükleri artan projelerin yönetilmeleri de yer almaktadır. Çok sayıda işletmenin ve işletme bölümünün ve bu bölümlerde çalışan kişilerin katılımını ve işbirliğini gerektiren işlerin yapılması, birbirleriyle etkileşim içinde bulunan işlerin alt işlemlerine ayrılması, ilk kez karşılaşılan işlerin tanımlanması ve kontrol edilmesi, belirlenen zaman ve maliyetlerle işlerin tamamlanması konuları, proje yönetiminin önemini arttırmıştır. Proje bütçeleme ile proje yönetimi sürecinde hangi tekniklerin, hangi araçların (izleme formları, mevzuat vb.) kullanılacağı ve projenin nasıl yönetileceği belirlenmektedir. Ayrıca; proje bütçeleme bu kayıtların raporlanmasını gerektirdiğinden her projeden yeni bilgiler edinilmesine ve istatistiki bilgilerin tutulmasına da olanak sağlamaktadır. Projelerin bütçelenmesi için öncelikle proje planlaması yapılmalıdır. Proje planlaması Gantt, CPM, PERT gibi metodlarla yapılmaktadır. Bu metodlardan yararlanarak planlanan proje; daha sonra bütçelenir ve uygulamaya alınır. Konutların içmekan dolaplarını üreten işletmeler; toplu konutlar için verdikleri tekliflerdeki hatalar ve projelerin yürütülmesi sırasında yaşanan revizyonlar nedeni ile kapanma noktasına gelebilmektedirler. Bunlar genellikle proje bütçelemesi yapılmamasından ve maliyet analizlerinin hatalı olmasından kaynaklanmaktadır. Bu çalışmada, proje yönetimi ve proje bütçeleme ile ilgili mevcut literatür incelenmiştir. Daha sonra Adana'daki bir mobilya işletmesinde, bir projenin CPM metodu ve MS Project programı ile planlanması ve teklif aşamasından itibaren proje boyunca bütçe sapmalarının takibi ve kritik kontrol noktalarının tespit edilmesi için uygulama yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Proje Yönetimi, CPM, Proje Bütçe Sapmaları, Karlılık
Türk bütçe sisteminde yönetişimin yeri ve katılımcı bütçe üzerine bir inceleme; Manisa ili örneği
Geçmişten günümüze değişen ve gelişen şartlara uyum sağlamaya çalışan devlet bütçeleri kamu harcamalarında etkinlik ve şeffaflık sağlayabilmek adına çeşitli yollar izlemektedir. Bu yollar kamu yönetimlerinde devlet bütçeleri olarak ortaya çıkmaktadır. 21. yüzyıl kamu yönetimleri yönetişim kavramını özellikle yerel yönetim bütçelerinde hayata geçirmek istemektedirler. Dünya üzerinde ve Türkiye'de demokratik, katılımcı, şeffaf ve hesap verilebilir devlet bütçeleri oluşturma amacıyla katılımcı bütçeyi farklı yol ve yöntemle deneyimlemiş ve deneyimlemeye devam etmektedir. Katılımcı bütçe, yerel yönetimlerin bütçelerinin katılımcı esaslarla hazırlanmasıdır. Katılımcı bütçenin hayata geçirilmesinde başta devletin daha sonra da yerel yönetimlerin ve katılımcı halkın bu konudaki isteği oldukça belirleyicidir. Katılımcı bütçede aktif olacak vatandaş bu konuda en azından katılımcı bütçeye dair bilgi, toplumsal konulara karşı ilgili, vatandaş olma bilincine sahip bireyler olmalıdır. Bu çalışmada birinci bölümde devlet bütçesinin kavramsal çerçevesi ifade edilmiştir. Bütçe hakkı ve çeşitli ülkelerde bütçe hakkının nasıl kazanıldığının vurgusu yapılmıştır. İkinci bölümde iletişim ve yönetişim kavramları açıklanmış olup siyaset ve yönetişimin özellikle yerel siyasetle ilişkisi ifade edilmiştir. Siyaset ve bütçe ile ilişkili olan yönetişim kavramının unsurları, devlet bütçesi ile ilişkilendirilerek açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise katılımcı bütçe tanımlanarak, katılımcı bütçenin tarihsel süreci açıklanmıştır. Katılımcı bütçeyi ilk olarak uygulayan Porto Alegre katılımcı bütçe modeli anlatıldıktan sonra diğer dünya ülkelerinde gerçekleştirilen katılımcı bütçe örnek uygulamalarına bu bölümde yer verilmiştir. Ardından Türkiye'de katılımın ne ifade ettiği belirtilmiştir. Dördüncü ve son bölümde ülkemizde katılımcılığa dair gerçekleştirilen proje ve ortaklık çalışmaları ifade edilmiştir. Türkiye'de uygulanan katılımcı bütçe örnekleri ifade edildikten sonra Manisa Büyükşehir Belediyesi ve katılım olgusu gerek stratejik planlarla ve performans programlarıyla gerekse faaliyet raporlarıyla ilişkilendirilmiştir. Manisa Büyükşehir Belediyesi'nde vatandaş katılımın hangi uygulamalarla gerçekleştirildiği ifade edildikten sonra Manisa Büyükşehir Belediyesi'ne dair birtakım belediye bütçesi gelir, gider gerçekleşmeleri tablolar halinde sunulmuştur. Bu bölümde son olarak Manisa Büyükşehir Belediyesi merkez ilçeler meclis üyeleri ile yapılan anket araştırmasının sonuçları istatistiki bilgilerle incelenerek pekiştirilmiştir. Anket çalışması ile birlikte gerçekleştirdiğimiz görüşme tekniği tüm katılımcılara uygulanmıştır. Katılımcılar, Manisa Büyükşehir Belediyesi merkez ilçeler meclis üyeleri ve iki bürokrattan oluşmaktadır. Görüşme sonuçlarından elde ettiğim tüm ifadeleri tırnak içinde belirterek ilgili başlıkların altında değerlendirmeye almış bulunmaktayım. Bu açıdan anket sonuçlarının güvenilir olduğu izlenirken görüşme sorularına verilen yanıtların çeşitlilik arz ederek her bir katılımcının görüş ve önerisini doğrudan ve tarafsız olarak çalışmaya aktarmış bulunmaktayım. Ve son olarak Manisa Büyükşehir Belediyesi merkez ilçeler için örnek katılımcı bütçe rehberi ile çalışmayı sonlandırmış bulunmaktayım. Katılımcı bütçe uygulaması, kamu yönetiminde ve devlet bütçesinin gerçekleştirilmesinde kaynakların etkin ve verimli kullanılabilmesi adına modern, demokratik ve şeffaf bir uygulamadır. Katılımcı bütçenin uygulama alanının genişletilmesi, yönetişim olgusuyla birlikte sürdürülebilir kentlerin oluşturulabilmesi amacıyla daha fazla kentte aktif olarak uygulanması ülkenin demokratik yönetimi ve ekonomisi açısından olumlu etkiler taşıyacağını ifade etmekteyim.
Yerel yönetimlerde katılımcı bütçe perspektifinden kent konseylerinin bütçe algısı: Manisa Yunusemre Belediyesi Kent Konseyi örneği
Değişen kamu yönetimi anlayışıyla birlikte yerel yönetim bütçelerinin hazırlanma sürecine vatandaşların doğrudan katılımlarını sağlayan ve kamu harcamalarını izlemelerine olanak sağlayan bir model olarak katılımcı bütçeleme anlayışı gündeme gelmiştir. Toplumun yerel düzeyde katılımcılığını esas alan bu anlayış çerçevesinde halkın katılımının arttırılması ve bütçeleme sürecinde tercihlerini yansıtılmasında kent konseyleri önemli bir adımı oluşturmaktadır. Yerel yönetim bütçelerinin hazırlanması sürecinde kıt kaynakların etkin ve verimli kullanılabilmesi ve denetimlerinin sağlanabilmesi amacıyla katılımcı bütçeleme ile kent konseyleri arasında karşılıklı bir etkileşim söz konusudur. Dolayısıyla, yerel halkın katılımı ile oluşturulan kent konseylerinin bu süreç içerisindeki bütçe algılarını ölçmek ve yeterli bilgi ve beceriye sahip olup olmadığını belirmek çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Üzerinde durulması gereken temel nokta kent konseyi üyeleri kararlarını alırken bütçe algıları nasıldır: Bütçeyi biliyorlar mı? Süreci biliyorlar mı? Bunun ölçülmesi önemlidir. Çünkü bütçe ile ilgili bilgi sahibi olmayan bir konsey kıt kaynakların etkin kullanımı için doğru kararlar veremez. Demokrasinin gerçekleşebildiği en temel birimler yerel yönetimlerdeki kent konseyleridir ve kent konseyleri üyeleri bütçe hakkında yeterli bilgi ve beceriye sahip değil ise alınacak kararlarda kamu kaynaklarının israfı söz konusu olabilecektir. Çalışma üç bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde yönetim ve yönetişim kavramlarından hareketle yerel yönetim birimleri hakkında bilgi verilmiş ve katılım kavramı çerçevesinde halkın katılımının arttırılmasını esas alan katılımcı bütçeleme anlayışı ele alınmıştır. İkinci bölümde Türkiye'de katılımcı bütçelemeyi hayata geçirebilecek en önemli kurum olarak kent konseyleri hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Kent konseylerinin etkinliğinden bahsedilerek bütçe algıları ortaya konulmuştur. Çalışmanın son kısmında ise Manisa'nın iki merkez ilçesinden biri olan Yunusemre Belediyesi'nin Kent Konseyi üyeleri ile bir anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen ve sayısal verilere dönüştürülen bulgular ışığında, SPSS paket programında gerekli analizleri yapılmıştır. Araştırma kapsamında bütçe sürecindeki önemlerinin farkında olup olmadıkları saptanmaya çalışılmış bu bağlamda mevcut bütçe bilgi düzeyleri ortaya konmuş ve öneriler getirilmeye çalışmıştır.
Bütçe kurumlarının mali disiplin üzerindeki etkisi: Avrupa Birliği ülkeleri üzerine ampirik bir inceleme
Kamu borçlarının ve kamu açıklarının sürdürülemez bir duruma gelmesi kamu mali yönetiminde disiplinsizliğin bulunduğuna işaret etmektedir. Ancak kamu borçlarının ve kamu açıklarının varlığı disiplinsizliğin temelindeki nedenleri göstermemektedir. Mali disiplinsizlik sorununa ilişkin yaklaşımlardan biri olan bütçe kurumları yaklaşımına göre bir bütçenin hazırlanması, onaylanması, uygulanması ve denetlenmesi aşamalarında yer alan her bir kural ve düzenlemenin yapısal özellikleri mali çıktıların niteliğini belirleyerek mali disiplini etkilemektedir. Toplumun genelinden toplanan kamu gelirlerinin yürütme ve yasama erklerinin kararları neticesinde harcanıyor olması kamu mali yönetiminin üzerinde önemle durulan özelliklerinden biridir. Bir temsiliyet sorunu olarak yorumlanabilecek bu durumun çözümüne yönelik olarak, bütçe sürecinin her bir aşamasına dahil olacak merkezileşme eğilimleri dikkat çekmektedir. Bu sayede ortak havuz sorunu ile asil-vekil ilişkisinin neden olduğu sorunların ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Mali kurumsalcı bir yaklaşıma sahip olan bu çalışmada, bütçe sürecinde merkezileşmeyi arttırmanın mali disipline olan katkıları ve merkezileşmenin kurumsal yapılanmasının mali yönetişim kriterleriyle ilişkisi ortaya koyulmaktadır. Çalışma kapsamında mali kural, orta vadeli bütçesel çerçeve ve bağımsız mali otoritelerden oluşan mali yönetişim unsurlarının etkinliği Avrupa Birliği üyesi olan ülke deneyimleri bağlamında incelenmektedir. Çalışmanın uygulama aşamasında 1995-2016 yılları için Avrupa Birliği ülkelerinden oluşan panel eşbütünleşme analizi kapsamında sayısal mali kurallar ile kamu borcu arasında anlamlı bir ilişki saptanamamış ancak sayısal mali kuralların kamu açıklarını azalttığı saptanmıştır. Çalışmada ayrıca Türkiye'deki mali yönetişim uygulamaları tartışılmış ve Sayıştay'ın hukuki statüsü ile kendisine verilmiş görevler göz önüne alındığında maliye politikalarının oluşturulmasında ve değerlendirilmesinde bir rolü bulunmadığı, bir yüksek denetleme kurumu olmaktan öteye geçmediği ve bağımsız mali otorite olma niteliği taşımadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bütçe kurumları, Mali disiplin, Mali yönetişim, Panel eşbütünleşme analizi
Finansal okuryazarlık ile bütçeleme ve tasarruf davranışı: Manisa Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü öğrencileri üzerine bir araştırma
Bireylerin günlük finansal işlemlerini gerçekleştirebilmeleri, bütçeleme, yatırım, tasarruf gibi finansal davranışlarda sağlıklı bir tutum sergileyebilmeleri ve refah içinde yaşayabilmeleri finansal okuryazarlık kavramıyla yakından ilişkilidir. Finansal okuryazarlık düzeyinin düşük olması bireyin finansal konularda yanlış kararlar almasına sebep olduğu gibi, bu kararların neden olduğu sonuçlar bireyi kişisel yaşantısından aile yaşantısına hatta sosyal yaşantısına kadar olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle eğitim hayatının bitişi ile iş hayatına atılacak olan üniversite öğrencilerinin refahları açısından finansal okuryazarlık düzeylerinin yüksek olması önem taşımaktadır. Bu çalışmada Manisa Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü 3. ve 4. Sınıf öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeyleri ve bütçeleme ile tasarruf davranışları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeyleri belirlenirken Kolmogorov-Smirnov testi sonucuna göre parametrik olmayan Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır.Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeylerinin yaş ve sınıf gibi değişkenlerle, bütçe oluşturma ve buna uyma, borcunu zamanında ödeme gibi davranışlara göre farklılık gösterdiği ancak cinsiyet, bireyin ve ailesinin aylık geliri, kredi kartı kullanma durumuna göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
Toplam verimli bakım kapsamında tesiste iyileştirme yapılacak kritik ekipman için bütçe belirleme yöntemi ve bir uygulama
Gelişmiş ülkelerde ekonomik büyüme büyük oranda verimlilik faktörünün iyileştirilmesi ile oluşur. Ülkemizde ise büyük işletmelere kıyasla KOBİ'lerin verimlilik seviyesinin çok düşük olduğu bilinmektedir. KOBİ'lerin üretkenliğini arttırmada bütçe ve maliyet önemli sorunlardır. Bu nedenle KOBİ'ler, üretim verimliliği ve ekipman bakım metodolojilerinin bütçe ve maliyet odaklı olmasını beklemektedir. İşletmelerin üretim tesislerinde makinelerin zamanla eskimesi ve değişen müşteri talepleri, üretimde darboğaza sebep olmaktadır. Bu, tesisin üretkenlik seviyesini zamanla düşürmektedir. Bu nedenle ekipmanların bakım ve iyileştirme faaliyetleri müşteri siparişlerinin daha hızlı üretilmesine uygun şekilde tasarlanmalıdır. Aynı zamanda bütçe ve maliyet odaklı olmalıdır. Bu çalışmada, bakım iyileştirme bütçesini aşmadan üretimde darboğaz oluşumunun önüne geçebilmenin ve bunu kolayca yapabilmenin yolları araştırılmıştır. Çalışma kapsamında, aşağıda belirtilen amaç, kısıt ve koşullar göz önünde bulundurularak bakım ve iyileştirme bütçesini belirlemek için bir teknik önerilmiştir. Amaç siparişlerin daha erken teslim edilmesiyle üretimin artmasını sağlamak, kısıt ise bakım-iyileştirme için ayrılan kaynağın tüm makinelere yetmemesi şeklindedir. Koşul bütçenin kısa vadede geri dönüşünü mümkün kılabilmektir. Önerilen bakım ve iyileştirme bütçesi yönteminin bir KOBİ'de uygulanmasıyla kritik ekipman için gereken optimum bütçe rakamı belirlenmiştir. İşletme, etkinlik artışını ve siparişlerin üretiminde sürelerin kısalmasını sağlamak üzere ayırdığı bu bütçenin geri dönüşünü 1 yıl gibi kısa bir sürede sağlayabilecektir.
Bütçe sistemlerinde dönüşüm ve yeni bütçe yaklaşımları çerçevesinde Türkiye üzerine bir değerlendirme
Gelirlerin toplanması ve harcamaların yapılması gibi mali işlemlerin bir plan dahilinde yürütülmesini sağlayan bütçeler, tarih boyunca devlet yönetiminin önemli bir parçası olmuştur. Bütçe hakkının ortaya çıkmasıyla birlikte devlet yönetimi anlayışında değişmeler meydana gelmiş ve insanlık tarihinin en büyük demokratikleşme hareketlerine zemin hazırlanmıştır. Uzun bir süre basit tekniklerle yürütülen bütçe uygulamalarında, zaman içerisinde gelirlerin ve harcamaların artmasıyla birlikte yeni sistem gereksinimleri de ortaya çıkmıştır. Bütçe sistemleri, ihtiyaçların kıt kaynaklar ile en verimli şekilde karşılanmasını sağlamak amacıyla sürekli bir gelişim göstermiştir. Özellikle sosyal devlet kavramının ortaya çıkmasıyla birlikte performans denetimine olanak sağlayan ve bütçeleme sürecinin her aşamasının planlı bir şekilde yürütülmesini amaçlayan sistemler uygulanmaya başlanmıştır. Değişen dünya düzeniyle birlikte insanların ihtiyaçlarının da değişmeye ve artmaya başladığı görülmektedir. Bu değişimlere göre şekillenen bütçe sistemleri sosyal amaçların da yürütüldüğü uygulamalar haline gelmiştir. Yeni bütçeleme yaklaşımları olarak nitelendirilen sosyal bütçe, katılımcı bütçe, cinsiyete duyarlı bütçe ve yeşil bütçe sistemleri günümüz dünyasının ihtiyaç duyulan bütçe uygulamaları olarak görülmektedir. Ancak bu sistemlerin ülkemiz de dahil olmak üzere birçok ülkede dar uygulama alanlarına sahip oldukları gözlemlenmiştir. Çalışmada bütçe sistemlerinin dönüşüm süreçleri ele alınmış ve yeni bütçe yaklaşımlarının bu sistemler ile olan ilişkileri incelenmiştir. Ülkemizde uygulama alanı bulmuş bütçe sistemleri ve yaşanan mali gelişmeler analiz edilmiştir. Bu bağlamda sosyal amaçların ön planda olduğu yeni bütçe yaklaşımlarının özellikle ülkemizde uygulama alanlarının genişletilmesi için gerekli koşulların ve düzenlemelerin uygulama örnekleri incelenerek tespit edilmeleri amaçlanmıştır.