Team sports
82 theses under this subject heading
Bireysel ve takım sporu yapan bireylerde zihinsel antrenmanın zihinsel dayanıklılığa etkisi
Bu araştırma bireysel ve takım sporu yapan bireylerde uygulanan zihinsel antrenmanın zihinsel dayanıklılığa etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmış ve araştırmanın örneklemini Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde aktif olarak bireysel ve takım sporu yapan 113'ü kadın (% 31), 252'si erkek (% 69) olmak üzere toplam 365 sporcu oluşturmaktadır. Veri toplama aşamasında, Behnke ve ark (2017) tarafınca geliştirilmiş olan, Yarayan ve İlhan (2018) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılıp Türkçe'ye uyarlanan "Sporda Zihinsel Antrenman Envanteri" ve Sheard ve ark (2009) tarafından geliştirilen Altıntaş ve Koruç (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanıp geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları yapılan "Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri" kullanılmıştır. Verilerin analizinde araştırma kapsamına alınan değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için, Pearson-Korelasyon analizi, gruplar arasında fark olup olmadığını belirlemek için T-Testi analiz yöntemi, üç ve üzeri grup karşılaştırmasında ise One Way Anova testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularında cinsiyete göre zihinsel antrenman alt boyutlarından, zihinsel temel beceriler ve kendinle konuşma alt boyutlarının anlamlı farklılaştığı tespit edilmiştir. Yaş değişkenine göre zihinsel antrenman alt boyutlarından zihinsel performans becerileri ve kendinle konuşma alt boyutlarında anlamlı düzeyde farklılık olduğu görülmüştür. Yaş değişkeni zihinsel dayanıklılık, kontrol alt boyutunda anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Spor yılı değişkenine göre zihinsel antrenman, zihinsel performans becerileri, kişilerarası beceriler ve zihinsel antrenman toplam skorunda anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Spor yılına göre zihinsel dayanıklılık, güven ve kontrol alt boyutlarında anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Millilik değişkenine göre zihinsel antrenman zihinsel temel beceriler alt boyutunda ve zihinsel antrenman toplam skorunda anlamlı düzeyde farklılık görülmüştür. Millilik değişkeni zihinsel dayanıklılık güven ve kontrol alt boyutlarında anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Gerçekleştirilmiş olan çalışma etkinliği kanıtlanmış olan sporda zihinsel becerileri kullanma ve bunun sonucunda sporcularda oluşan psikolojik değişimler konusunda sporcu ve antrenörlere fikir verme potansiyeline sahip olduğu düşünülmektedir.
Bireysel ve takım sporu yapan beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin duygusal zeka ve prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma bireysel ve takım sporları ile uğraşan Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarında öğrenim görmekte olan üniversite öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri ile prososyal davranış düzeyleri arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarında öğrenim görmekte olan beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü, antrenörlük bölümü ve spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinden oluşmaktadır. Yapılmış olan araştırma 542 üniversite öğrencisinin gönüllü katılım ile gerçekleştirilmiş olup veri toplama aşamasında Schutte ve ark (1998) tarafından geliştirilen ve Tatar, Tok, Saltukoğlu (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan "Gözden Geçirilmiş Scuhutte Ölçeği", Carol ve Randall (2002) tarafından geliştirilen Kumru ve ark (2004) tarafından uyarlanan "Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği" ve yedi sorudan oluşan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde gruplar arasında fark olup olmadığını belirlemek için TTesti analiz yöntemi, üç ve üzeri grup karşılaştırmasında ise Tek Yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularında cinsiyete göre duyguları kullanma ve iyimserlik/ruh hali alt boyutlarının anlamlı farklılaştığı tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre kamusal olumlu sosyal davranış, gizil olumlu sosyal davranış, acil olumlu sosyal davranış, duygusal olumlu sosyal davranış, itaatkar olumlu sosyal davranış ve ölçek toplamında anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Spor türü değişkeninde ise itaatkar olumlu sosyal davranış alt boyutunda anlamlı fark edilmiştir. Sonuç olarak, duygusal zeka özellikleri ile olumlu sosyal davranış özellikleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiler görülmüştür. Bu sonuç üniversite öğrencilerinin duygusal zekalarının artmasının orta düzeyde olumlu yönde olumlu sosyal davranışları etkilediğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Bireysel Spor, Takım Sporu, Duygusal Zeka, Olumlu Sosyal Davranış
Futbol oyuncularının ego durumlarıyla takımlarındaki pozisyonlarının uyuşma (bağdaşıklık) düzeyinin saha içi performansları ile ilişkisi
Bu araştırmanın amacı, futbol oyuncularının (futbolcuların) takım içinde görev yaptıkları mevkilerin gerektirdiği (beklenen) ego durumları ile (gözlenen) ego durumlarının bağdaşıklık düzeyinin, oyuncuların saha içi performanslarıyla ilişkisini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini, Süper Lig'de yer alan; Galatasaray, Trabzonspor ve Gençlerbirliği ile 1. Lig'de yer alan; Samsunspor ve Antalyaspor takımlarında kaleci, orta saha, bek, stoper ve forvet mevkilerinde oynayan 103 futbol oyuncusu oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan sporculara Transaksiyonel Analiz Kuramı bağlamında Ego Durumları Ölçeği uygulanmıştır. Buna ek olarak Araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu verilerek doldurması sağlanmıştır. Teknik Direktörlerden futbol mevkilerinin her birinin gerektirdiği düşünülen kişisel özellikleri Ego Durumu Ölçeğinde doldurması istenmiştir. Futbol oyuncularından ise, kendilerinden algıladıkları özellikleri işaretlemeleri istenmiştir. Teknik Direktörlerden ayrıca 5'li likert ölçeğine göre oyuncuları gerek saha içi, gerekse antrenmanlardaki performanslarına göre değerlendirmeleri istenmiştir. Futbol oyuncularının oynadıkları mevki ile ego durumları ki-kare istatistiği ile karşılaştırılmıştır. Oyuncuların performanslarının, ego durumları ile takım içi mevkileri arasındaki bağdaşım durumuna göre nasıl bir görünüm sergilediğini belirlemek amacıyla da ki-kare uyum istatistiği uygulanmıştır. Analiz sonucu elde edilen ki-kare değerinin anlamlı çıkması durumunda ise post-hoc testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında tüm verilerin anlamlılık düzeyi p < 0.05 düzeyinde sınanmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS istatistik paket programı ve Microsoft Excel programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara bakıldığında, mevkilerdeki oyunculardan, mevkinin gerektirdiği ego durumları bağlamında beklenen (birincil ve ikincil) ego durumları ile gözlenen (birincil ve ikincil) ego durumları arasındaki bağdaşım bağlamında; kaleci, orta saha, bek ve stoper mevkilerinde istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Futbol oyuncularının takım içindeki mevkileriyle-ego durumu bağdaşımında saha içi performanslarına baktığımızda, futbol oyuncusunun mevkisinin gerektirdiği (beklenen) ego durumu ile gözlenen ego durumu arasındaki bağdaşıklık (örtüşme, uyumu) söz konusu olduğunda, oyuncunun, performanslarının daha iyi olduğunu, futbol mevkisi ile ego durumu uyumlu olmadığında oyuncunun performansının daha düşük olduğu görülmüştür.
Takım ve sporları ve bireysel sporlar ile ilgilenen bireylerin stres algılarının ve iletişim becerilerinin incelenmesi (Van ili örneği)
Bu çalışma Van Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde takım ve bireysel spor branşlarında faal olarak spor yapmakta olan aynı zamanda ortaöğretim kurumlarında eğitimlerini sürdüren bireylerin stres algılarını ve iletişim becerilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Tarama modeli ile yapılan araştırma 2018-2019 eğitim öğretim döneminde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada 300 takım sporu ve 300 bireysel spor ile ilgilenen toplam 600 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak öğrencilerin iletişim becerilerini ölçmek için "İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeği (İBDÖ)", stres algılarını belirlemek üzere ise "Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)"nden yararlanılmıştır. Toplanan veriler SPSS istatistiksel paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizde ölçümler, hem KolmogorovSimirnov testi hem de Shapiro Wilk testleriyle değerlendirilmiş, değişkenlerin dağılımının normal olmadığı görülmüştür. İki düzeyli değişken karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında Kruskall-Wallis H testi kullanılmıştır. Gruplar arasında farklılık çıkması durumunda farklılığın kaynağını belirlemek amacıyla Kruskall Wallis testi için Mann whitney U testleri kullanılmıştır. Veriler ortalama, standart sapmalar ve frekans verilerek özetlenmiştir. Bu çalışmada anlamlılık düzeyi P˂0,05 olarak alınmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde takım sporları ve bireysel sporla ilgilenen bireylerin iletişim becerileri ile algılanan stres düzeylerinde istatistiksel analizi sonucunda anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05). Algılanan stres düzeyi ile cinsiyet değişkenine göre istatistiksel analiz sonucunda stres algılarının erkeklerin lehine anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05). Takım sporu ve bireysel sporla ilgilenen bireylerin iletişim becerileri değerlendirildiğinde spor yılı 1-3 yıl arasında olan, BKİ değerlendirmesine göre kilolu olan, anne eğitim durumu lisans olan ve boĢ zamanlarında teknoloji kullanan bireylerin iletişim becerileri daha yüksek ve anlamlı bulunmuştur(p<0.05). Cinsiyet değişkenine göre sporcuların iletişim becerileri değerlendirildiğinde istatistiksel analiz sonucunda anlamlı olmadığı görülmüştür (p>0.05). Spor yılı, BKİ, kardeş sayısı, boş zaman değerlendiğime değişkenleri ile stres algısı arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ayrıca çalışmamızın iletişim becerileri ile algılanan stres ölçeği arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (P>0,05). Sonuç olarak takım ve bireysel sporla ilgilenen bireylerin iletişim becerileri ve stres algılarının benzer olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin boş zaman değerlendirmede teknoloji kullananlar ile kardeşi olmayan bireylerin iletişim beceri puanı daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyet değişkeninde kadın öğrencilerin daha stresli olduğu tespit edilmiştir. Takım sporları ve bireysel sporla ilgilenen bireylerin sporla ilgili eğitimin yanı sıra iletişim becerileri ve stres yönetimi konularında eğitim almalarının spor yaşamlarına önemli katkılar sunacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Spor, takım ve bireysel spor, iletişim becerileri, stres algısı
Basketbola özgü temel teknik test bataryası geçerlilik ve güvenirlilik çalışması
Bu tezin amacı, Basketbol branşında teknik yeterliliği kombine olarak belirleyecek bir test bataryasının performansa etkisinin incelenmesi ve branşa özgü bir skala oluşturması olarak belirlenmiştir. Çalışma grubu, İstanbul ili Bağcılar bölgesinde faaliyet gösteren Göztepe Spor Kulübü'nün Genç takım seviyesinde ki 16 erkek sporcunun gönüllü katılımıyla uygulanmıştır. Günümüzde sporcuların yeteneklerini ölçmek ve değerlendirmek için çok fazla sayıda yöntem uygulanmaktadır. Araştırmamızda sporcuların boy, yaş, ağırlık ölçümleri yapılarak ayrıca şut (dinamik-statik), pas - dribbling ve savunma testi uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen veriler elektronik ortama aktırılarak ortalama ve standart sapma değerlerine bakılmıştır. Verilerin normallik dağılım testleri için shapiro-wilk testi uygulanmış olup, verilerin normal dağılım göstermesi üzerine ölçümler arası karşılaştırma için one way anova testi uygulanmış olup farklılığın belirlenmesi için Tukey testi kullanışmıştır. Veriler Spss 25. Paket programında analiz edilmiştir Çalışmamız incelendiğinde katılımcıların yaş ortalamaları 16,75±1,00 yıl, boy ortalamaları 173,81±6,72 cm, vücut ağırlığı ortalamaları 66,56±6,83 kg, BKİ ortalamaları ise 21,99±1,38 olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların Statik şut testi puan dağılımlarına bakıldığında 15 puan ve aşağısı çok düşük, 22 puan ve üzeri çok yüksek, Dinamik şut testi için 18 puan ve aşağısı çok düşük, 23 puan ve üzeri çok yüksek, Pas-Dribbling testi için 26,5 puan ve aşağısı çok düşük, 70.96 puan ve üzeri çok yüksek, Savunma testi için 31 puan ve aşağısı çok düşük, 80 puan üzeri sporcuların çok yüksek puan ortalamasına sahip oldukları söylenebilir.
16-18 yaş arası amatör futbolcularda 10 haftalık kuvvet antrenmanlarının fiziksel performans parametlerine etkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı 16-18 yaş arası amatör futbolcuların 10 haftalık kuvvet egzersizlerinin fiziksel performans parametreleri olan denge, patlayıcı kuvvet, sürat, çeviklik, aerobik dayanıklılık parametrelerine olan etkisini incelemektir. Araştırma grubunu İstanbul amatör futbol kulübü Beylikgücü Spor Kulübü'nde aktif olarak futbol oynayan 40 kişi oluşturmuştur. Sporcular random atama ile 20 deney, 20 kontrol grubu olarak iki gruba ayrılmıştır. Araştırmaya katılan futbolcuların antropometrik ölçümler ve 30-15 IFT testi, T Çeviklik testi, 30 metre sürat testi, Durarak uzun atlama testi, Flamingo denge testi 10 haftalık kuvvet antrenmanlar öncesi ve sonrasında 2 kez tekrarlanmıştır. Verilerin dağılımının analizi için Shapiro-Wilk normallik analizleri yapıldı. Normal dağılım gösteren verilerin grup içi ön ve son test skorları arasındaki farklılığın belirlenmesi için Paired t Testi ve ANCOVA test protokolü kullanıldı. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Çalışma bulgularına göre araştırmaya katılan futbolculardan deney grubunda olanların boy ortalamaları 176,1±0,13 kontrol grubu boy ortalamaları 178,6±0,09 vücut ağırlığı ortalamaları 73,6±1,35 kontrol grubu vücut ağırlığı ortalamaları 76,5±0,88 kg olarak tespit edilmiştir. Deney grubunda patlayıcı kuvvet, aerobik kapasite ve denge parametrelerinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Kontrol grubunda ise patlayıcı kuvvet, çeviklik ve sürat parametrelerinde istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Gruplar arası karşılaştırmada ise iki grup arasında parametrelerde istatistiksel açıdan anlamlı farklılığa ulaşılmamıştır. Sonuç olarak 16-18 yaş arası futbolcularda kuvvet antrenmanlarının performans parametrelerine pozitif anlamda katkı sağladığı ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Futbol, Kuvvet, Sürat, Çeviklik, Dayanıklılık
Takım sporları yapan ve spor yapmayan 10-12 yaş çocukların sosyal beceri düzeylerinin karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı, takım sporu yapan ve spor yapmayan 10-12 yaş grubundaki öğrencilerinin sosyal beceri düzeylerinin araştırılmasıdır. Araştırma kapsamında 2018-2019 eğitim-öğretim yılında ortaokul kademesinde öğrenim gören Ankara ili Çankaya ilçesindeki öğrencilerden uygun örnekleme yöntemiyle, rastgele seçilen ve araştırmaya gönüllü olarak katılmış olan 234 (110 kız, 124 erkek) öğrenci yer almaktadırVeri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" ile Akçamete ve Bacanlı tarafından 2005 yılında geliştirilen 7-12 yaş Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (SBDÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda t testi, ANOVA analizi, Mann Whitney U testi, Kruskall Wallis testi kullanılmıştır. ANOVA analizi ile ilgili sonuçların anlamlı çıkmasıyla farkın kaynağını belirlemek amacıyla LSD post hoc testi, Kruskall Wallis analizi ile ilgili sonuçların anlamlı çıkmasıyla da farkın kaynağını belirlemek amacıyla nonparametric post hoc testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına bakıldığında çocukların spor yapıp-yapmama, spor branşları, spor yaptıkları süre ve takım sporu yapan ve spor yapmayan erkek kız çocuklarının sosyal beceri düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmışken (p<0.05), çocukların yaşları ile sosyal beceri düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmamıştır. Takım sporu yapan çocukların sosyal becerileri spor yapmayanlara göre daha yüksek bulunmuş, branşlar değerlendirildiğinde voleybola katılım gösteren çocukların sosyal becerilerinde ''sonuçları kabul etme'' alt boyutu diğer branşlara göre istatistiksel olarak daha yüksektir. Takım sporu yapan ve spor yapmayan çocuklar cinsiyete göre ve sporda bulundukları sürelere göre değerlendirildiğinde alt boyutlarda anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Sonuç olarak çocuklar küçük yaştan itibaren gelişim süreçlerinin desteklenmesi için sportif faaliyetlere yönlendirilmeli ve kız çocukları daha fazla spor branşı içerisinde yer almalıdır.
Profesyonel sporcuların ınstagram uygulamasındaki görsel benlik sunumlarının analizi
Amaç: Instagram, bireylerin fotoğraf ve video paylaşımı ile kendilerini etkili bir şekilde ifade edebilmelerine olanak sağlayan en popüler sosyal medya uygulamalarından birisidir. Bu çalışmanın amacı dünya çapında profesyonel sporcuların Instagram uygulamasındaki benlik sunumlarını incelemektir. Yöntem: Çalışmada yirmi dört profesyonel sporcunun Instagram'daki fotoğraf ve videolarını incelemek için Nitel araştırma analiz yöntemlerinden biri olan içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Örneklem olarak her bir sporcunun 2017 yılı hesaplarındaki toplam 5030 fotoğraf ve 854 video kodlanmıştır. Önceki çalışmalara dayalı olarak bir kod çizelgesi ve bir kodlama protokolü geliştirilmiştir. Kodlayıcılar arasında güvenirliği sağlamak için Cohen Kappa katsayısı hesaplanmıştır. Cinsiyet, branş, ve spor türü (bireysel ya da takım) farklılıklarını belirlemek için Ki-Kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Cohen Kappa analizleri kodlayıcılar arasındaki uyumluluğun istatiksel olarak anlamlı olduğunu göstermiştir. En düşük %89 (sporcunun paylaşım kategorileri), en yüksek %92 (sporcunun göründüğü paylaşım kategorileri) olarak hesaplanmıştır. Paylaşılan fotoğraf ve video türleri açısından Ki-kare testi sonuçlarında paylaşım kategorileri ile sporcunun göründüğü paylaşım kategorilerinde cinsiyet, branş, ve spor türüne ilişkin farklılıklar belirlenmiştir. Sonuç: Profesyonel sporcuların, mesleki kariyerlerini desteklemek ve kitlelerle iletişim kurmak amacıyla Instagram uygulamasını kişisel imajlarını geliştirmede ve küresel anlamda bir marka haline gelmede bir basamak olarak kullandıklarını söyleyebiliriz. Dolayısıyla böyle bir çabanın dikkatli ve etkili yönetilmesi gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Profesyonel Sporcular, Sosyal Medya, Instagram Görsel Benlik Sunumu
Trabzon'da lisanslı futbolcuların müsabaka dönemi beslenme bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi
Amaç: Trabzon'da bulunan lisanslı futbolcuların; müsabaka döneminde beslenmeye dair bilgi düzeylerini değerlendirmek, müsabaka döneminde alınan besin ögelerinin uluslararası kabul gören kılavuzlara uygun olup olmadığını belirlemek, bilgi düzeyi ile müsabaka dönemine uygun beslenme ile ilişkili olabilecek etmenleri incelemek, sporcu beslenmesi konusundaki bilgi kaynaklarıyla beslenme bilgi düzeyi ve beslenme davranışlarının ilişkisini incelemek amacıyla çalışma planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tipte bir alan araştırmasıdır. Trabzon ilinde toplam 74 futbol kulübünde bulunan 4965 amatör erkek, 143 amatör kadın ve 628 profesyonel erkek lisanslı futbolcu çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü 318 sporcu olarak belirlenmiştir. Çalışmamıza 16 farklı kulüpten toplam 308 futbolcu katılmıştır. Kulübün türü, beslenme uzmanı ile çalışma durumu, lisanslı futbolcu sayıları ve kulübün destek olduğu besin ve içeceklerin sorgulandığı futbol kulübü anketi kulübün yöneticileri tarafından doldurulmuştur. Müsabaka dönemi bilgi düzeylerini ölçmek ve müsabaka döneminde aldıkları besin ögelerinin uluslararası kabul gören kılavuzlara uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla hazırlanan müsabaka dönemi beslenme davranışı değerlendirme anketi futbolcular tarafından doldurulmuştur. Anket ayrıca maç öncesi, sırası ve sonrası için besin, sıvı tüketim kaydını içermektedir. Verilerin değerlendirmesinde; bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi veya Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis varyans analizi kullanılmıştır. İki ölçüm tipi veri arası ilişki Pearson veya Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Tek değişkenli analizlerde istatistiksel olarak anlamlı çıkan bulguların çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde önemlilik düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan futbol kulüplerinin tamamı futbolcuların maç günü yemek ve su ihtiyaçlarını karşılamaktadırlar. Kulüplerin hiçbirinde diyetisyen çalışmamaktadır ve dışarıdan danışmanlık hizmeti alınmamaktadır. Futbolcuların en çok danıştıkları beslenme bilgi kaynakları antrenör, doktor, internet siteleri olmuştur. Diyetisyenden sporcu beslenmesi konusunda bilgi alma oranı ise yalnızca %8.8'dir. Futbolcuların %18.2'si maç dönemine özel sporcu besini veya içeceği kullanmaktadır. En çok tercih edilenler sporcu içeceği, enerji içeceği ve protein takviyeleridir. Kafein maç döneminde tüketim zamanı en çok bilinen takviye olmuştur. Toplam bilgi puanları 100 üzerinden değerlendirildiğinde en iyi bilinen maç sonrası dönem (47.0±17.0), en az bilinen maç öncesi dönem (42.5±13.4) olmuştur. Toplam bilgi puan ortalaması 42.3±12.5, takviye bilgi puan ortalaması 28.2±23.0'dır. Diyetisyenden danışmanlık alma ile maç dönemi bilgi düzeyleri arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Katılımcıların maç dönemi beslenme uygunluğunu değerlendirdiğimizde maçtan 1-4 saat önce karbonhidrat alımlarının uygunluk oranı en yüksek, maç sonrası ilk yarım saat içinde karbonhidrat alımı uygunluk oranı ise en düşük bulunmuştur. Futbolcuların %77.8'inin maç öncesi, %76.4'ünün maç sonrası protein alımı önerilen kriterlerin üstünde, maç sırası ve sonrası karbonhidrat alımı ise sırasıyla %100 ve %85.4'ünde önerilerin altında kalmıştır. Çok değişkenli analizlere göre sporcunun beslenme bilgi düzey algısının her 1 birim artışında maç öncesi, sırası ve sonrası bilgi düzeyinin de yaklaşık 1.5 kat arttığı saptanmıştır. Bilgi kaynaklarının hiçbiri ile toplam beslenme bilgi puanı arasında çoklu değişkenli analizlere göre anlamlı bir ilişki çıkmamıştır. Bilgi kaynağı diyetisyen olanların maç dönemi sporcu besini veya içeceği kullanım oranı, diyetisyenden bilgi almayanlara göre 6 kat daha fazladır. Maç öncesi bilgi puanının her 1 birim artışında maç öncesi toplam karbonhidrat alım uygunluğu 1.3 kat artmıştır. Sonuç: Futbolcuların maç dönemi beslenme bilgi düzeyi oldukça düşük çıkmıştır ve maç dönemi beslenme uygunluğu önerilerin oldukça altında kalmıştır. Bu nedenle futbolculara maç dönemi beslenme bilgi ve davranışlarını geliştirmeye yönelik eğitimler verilmeli ve kulüplerde tam zamanlı diyetisyen bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Spor, sporcu beslenmesi, spor performansı, futbol, futbol müsabakaları, takım sporları, beslenme, beslenme durumu, beslenme değerlendirmesi, besin destekleri, diyet kayıtları, beslenme uzmanı, müsabaka, maç öncesi, maç sonrası
Takım sporcularında algılanan antrenör tutum ve davranışları ile sporda saldırganlık ve öfke ilişkisi
Bu çalışmada, takım sporcularının algıladıkları antrenör tutum ve davranışları ile saldırganlık ve öfke düzeylerinin sporcuların cinsiyetlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ve takım sporcularının algıladıkları antrenör tutum ve davranışları ile saldırganlık ve öfke düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırmaya Adana İlinde hentbol, voleybol ve futbol branşlarında müsabakalara katılan 62 kadın, 59 erkek olmak üzere 121 sporcu dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacı ile Kişisel Bilgi Formu, Algılanan Antrenör Tutum ve Davranışları Ölçeği, Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği kullanılmıştır. Algılanan Antrenör Tutum ve Davranışları Ölçeği ''Karakteristik Özellikler'', ''Bilgi/Beceri'' ve ''Adalet'' olmak üzere 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği ''Saldırganlık'' ve ''Öfke'' olmak üzere 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Çalışmada cinsiyet değişkenine göre ''Karakteristik Özellikler'', ''Bilgi/Beceri'' ve ''Adalet'' alt boyutlarından elde edilen puanlar arasında cinsiyete göre bir farklılık gözlenmemiştir. Cinsiyet değişkenine göre ''Saldırganlık'' ve ''Öfke'' alt boyutlarından elde edilen puanlar arasında anlamlı bir farkın olmadığı ortaya konmuştur. Antrenör Tutum ve Davranışları Ölçeği'nin Bilgi/Beceri alt boyutundan elde edilen puan ile Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği'nin Saldırganlık alt boyutundan elde edilen puan arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönde ve düşük düzeyde ilişki olduğu ortaya konmuştur. Sporcuların, Algılanan Antrenör Tutum ve Davranış Ölçeği'nin Adalet alt boyutundan elde ettikleri puan ile Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği'nin Öfke alt boyutundan elde ettikleri puan arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde ve düşük düzeyde ilişki olduğu ortaya konmuştur. Sonuç olarak, araştırmaya katılan takım sporcularının algıladıkları antrenör tutum ve davranışları ile sporda saldırganlık ve öfke düzeylerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı ve algılanan antrenör tutum ve davranışları ile sporda saldırganlık ve öfke arasında ilişki olduğu ortaya konmuştur.
Lisanslı futbolcularda lumbal ve sakroiliak spinal manipülasyonun esneklik ve sıçrama performansına anlık etkisinin karşılaştırılması
Performansın mesleki başarıda büyük rol oynadığı profesyonel spor hayatında, fiziksel performansın madde kullanılmadan geliştirilmesine yönelik çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada disfonksiyonel segmente uygulanan kayropraktik lumbal ve sakroiliak manipülasyon tekniklerinin profesyonel futbolcularda, esneklik ve sıçrama performanslarına anlık etkileri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Sağlıklı, asemptomatik, 18-35 yaş arasında (ortalama=24,98±3,79), 45 profesyonel (ortalama=7,89±4,65 yıl futbol yaşı) erkek futbolcu randomize olarak lumbal manipülasyon yapılan (LMG, n=15), SIE manipülasyon yapılan (SMG, n=15) ve uygulama yapılmayan grup (KG, n=15) olarak 3 gruba ayrıldı. Antropometrik ölçümlerin ardından değişkenleri test ederken esneklik V-Sit Reach test ile, sıçrama performansı dikey sıçrama testi ve yatay sıçrama testi ile ölçülerek 3 parametre belirlendi. Uygulamalar kayropraktik değerlendirme ile tespit edilen lumbal omurga ve SIE'lerdeki disfonksiyonel segmentlere uygulandı. Testler LMG, SMG'ye uygulamaların hemen öncesi ve sonrası uygulanırken KG'de diğerlerinin uygulama süresi kadar boş zaman bırakılarak ön ve son test olarak uygulandı. Seçilen bu çalışma grubunda, uygulanan kayropraktik tekniklerinin ikisi için de seçilen parametreler üzerinde istatiksel olarak anlamlı farklılık oluşturduğu görüldü. (p<0.05) En büyük fark dikey sıçrama üzerinde görüldü. (p= 0,001) Uygulama tekniklerinin istatistiki olarak birbirlerine üstünlüğü bulunmadı. Bu çalışma grubu için lehinde sonuçlar alınan lumbal ve SIE kayropraktik manipülasyon tekniklerinin, özellikle alt ekstremite ağırlıklı spor dallarından biri olan profesyonel futbolda, fiziksel performansın iyileştirilmesi için yararlanılabilecek umut verici bir yaklaşım olabileceği düşünülmektedir.
Geleneksel ve e-sporcuların bilişsel esneklik düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışma geleneksel spor ile e-sporu bilişsel esneklik açısından inceleyerek, geleneksel sporcuların ve e-sporcuların bilişsel esneklik boyutlarının hangi düzeylere sahip olduklarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki geleneksel ve e-sporcular, örneklemi rastgele seçilmiş 371 sporcu oluşturmuştur. Araştırmanın verilerini elde etmek için Dennis ve Wal (2010) tarafından geliştirilen, Türkçe geçerlik-güvenirlik çalışması ise Sapmaz ve Doğan (2013) tarafından yapılan Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 25 programına aktarılarak normallik sınaması yapılması yapılmıştır. Sınamaya göre non- parametrik dağılım gösteren verilerin analizinde iki gruplu olan verilere Mann-Whitney U testi, ikiden fazla gruplu verilerin analizinde Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Sonuç olarak; araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda katılımcıların bilişsel esneklik envanteri incelendiğinde gelir durumu değişkeninin kontrol alt boyutunda anlamlı bir fark tespit edilmezken, spor branşı değişkeni, cinsiyet değişkeni ve yaş grupları değişkenlerinde anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir.
İç Anadolu bölgesinde takım sporları yapan spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin değerler ve şiddet eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı İç Anadolu Bölgesinde takım sporları yapan spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin değerler ve şiddet eğilimlerinin karşılaştırmalı incelenmesidir. Araştırmanın evrenini İç Anadolu Bölgesinde takım sporları yapan Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır, araştırmanın örneklemi ise Ankara, Konya, Sivas, Karaman illerinde takım sporları yapan 405 Spor Bilimleri Fakültesi öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formunun yanı sıra Bireysel değerler Envanteri ve Takım Sporları Şiddet Eğilim ölçeği kullanılmıştır. Veriler JAMOVI (2.2.2) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normalliği çarpıklık ve basıklık gibi betimsel istatistiklere dayalı olarak değerlendirilmiştir. Normal dağılım gösteren veriler üzerinde değişkenler arasında farkı incelemek için bağımsız örneklem T-testi ve tek yönlü varyans analizi, ilişkiler için ise Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Normal dağılım göstermeyen veriler için ise Kruskal Wallis testi ile Spearman Korelasyon testi uygulanmıştır. Bulgulara göre katılımcıların bireysel değer envanteri alt boyutları incelendiğinde değerlere yönelik ortalamalar yüksek bulunmuştur. Takım sporları şiddet eğilimi ölçeği alt boyutları incelendiğinde bireylerin ortalaması düşük bulunmuştur. Bireysel değerler envanterinin sınıf, baba eğitim ve branş değişkenlerine göre tüm alt boyutlarda anlamlı fark bulunamazken cinsiyet, anne eğitim ve yerleşim yeri değişkenine göre çeşitli alt boyutlarda anlamlı farklar bulunmuştur. Şiddet eğilimi ölçeğinin tüm alt boyutlarında anne eğitim, baba eğitim yerleşim yeri değişkenine göre anlamlı farklılıklar bulunamazken cinsiyet, sınıf ve branş değişkenine göre çeşitli alt boyutlarda anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bireysel değerler ve şiddet eğilimleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için yapılan korelasyon testine göre orta düzeyde negatif yönde ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak bireylerin değer ve şiddet eğilimleri çeşitli değişkenlere göre farklılık göstermektedir ve değerlere yönelik algıları yüksek olan bireylerin şiddet eğilimleri düşüktür.
Futbolcularda takım sargınlığı ve narsisizm düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı futbolcuların takım sargınlığı ve narsistik kişilik özellikleri düzeylerinin incelenmesidir. Betimsel ve ilişkisel tarama modeline uygun olarak düzenlenecek bu çalışmanın evrenini; Türkiye Futbol Federasyonuna kayıtlı 2021 – 2022 futbol sezonunda lisansını vizeletmiş 17 yaş ve üstü amatör ve profesyonel 542 futbolcu oluşturmaktadır. Çalışmaya ilişkin veriler; Ames, Rose ve Anderson tarafından 2006'da oluşturulup, Atay tarafından (2009) Türkçe'ye uyarlanan Narsistik Kişilik Envanteri ve Carron, Widmeyer ve Brawley (1985) tarafından geliştirilip, Öcel ve Aydın (2006) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Grup Sargınlığı Envanteri ile araştırmacı tarafından hazırlanan demografik bilgi formu ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler normal dağılım göstermesinden kaynaklı parametrik testler uygulanmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda profesyonel ve amatör futbolcuların takım sargınlığı ölçeği alt boyutlarından, grubun görev çekiciliği, grubun görev bütünlüğü ve grubun sosyal bütünleşmesi alt boyutlarında; narsistik kişilik envanteri alt boyutlarından teşhircilik ve kendine yeterlik alt boyutları arasında anlamlı farklılık gözlemlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda futbolcuların futbol oynama yılı değişkeni açısından takım sargınlığı ölçeği alt boyutlarının tamamında 1-5 ve 6-10 yıldır futbol oynayanların ortalama puanları 11-15 ve 16 ve üstü yıldır futbol oynayanlara göre daha yüksektir. Futbol oynama yılı değişkenine göre 16 ve üstü yıldır futbol oynayanların ortalama puanları, 1-5, 6-10 ve 11-15 yıldır oynayan futbolculara göre daha düşüktür. Sonuç olarak futbolcularda yapılan incelemeler sonucunda, takım sargılığı ölçeğinin alt boyutları ile narsistik kişilik özelliğinin futbolcular ekseninde negatif ve güçlü bir ilişki içerisinde olduğu belirlenmiştir.
Bireysel ve takım sporcularının zihinsel dayanıklılık ve bilişsel esneklik durumlarının incelenmesi
Bu tez Mardin ilinde aktif olarak bireysel ve takım spor branĢlarına katılım sağlayan sporcuların zihinsel dayanıklılık ve biliĢsel esneklik durumlarının incelenmesi amacıyla yapılmıĢtır. ÇalıĢmaya Mardin ilinde bulunan bireysel ve takım (karate, taekwondo, judo, hentbol, voleybol ve basketbol) spor branĢlarına aktif katılım sağlayan (24,50±8,46 yaĢ, 171,21±8,74 boy, 65,94±12,47) 117 kadın 132 erkek sporcu olmak üzere toplam 249 sporcu katılmıĢtır. Katılımcıların zihinsel dayanıklılık ve biliĢsel esneklik durumlarını ölçmek amacıyla araĢtırmacı tarafından oluĢturulan kiĢisel bilgi formu, BiliĢsel Esneklik Ölçeği (BEÖ) ile Sporcularda Mental Dayanıklılık Ölçeği (SMDÖ) kullanılmıĢtır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı programı kullaılmmıĢtır. ÇalıĢmada verilerin normallik analizleri Kolmogorov-Smirnov testi ile sınandı. Verilerin analiz edilmesinde ikili değiĢkenler için Mann-Whitney U testi, ikiden fazla değiĢkenler için Kruskal-Wallis H testi kullanılmıĢtır. Elde edilen farkın kaynağını belirlemek için post hoc testlerden Tamhane‟s T2 testi kullanılmıĢtır. Ayrıca katılımcıların BEÖ ve SMDÖ değerleri arasındaki iliĢkinin belirlenmesi için Spearman korelasyon analizi kullanılmıĢtır. Yapılan araĢtırmada katılımcıların BEÖ ve SMDÖ cinsiyet, eğitim durumu, branĢ durumu ve haftalık antrenman sayısında istatiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiĢtir (p>0.05). Ancak spor yılı değiĢkeninde SMDÖ güven alt boyutunda, spor yaralanma durumu BEÖ farkındalık alt boyutunda, SMDÖ bağlılık alt boyutunda istatiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiĢtir (p<0.05). Ayrıca katılımcıların BEÖ ve SMDÖ arasındaki iliĢkiye bakıldığında farkındalık alt boyutu ile isteklik alt boyutu, farkındalık alt boyutu ile öz yeterlilik alt boyutu, farkındalık alt boyutu ile bağlılık alt boyutu, farkındalık alt boyutu ile kontrol alt boyutu aralarında istatiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiĢtir (p<0.05). Ġsteklik alt boyutu ile öz yeterlilik alt boyutu, isteklik alt boyutu ile kontrol alt boyutu, öz yeterlilik alt boyutu ile güven alt boyutu, güven alt boyutu ile bağlılık alt boyutu, güven alt boyutu ile kontrol alt boyutu ve bağlılık alt boyutu ile kontrol alt boyutu aralarında istatiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiĢtir (p<0.05). Elde edilen sonuçlara göre spor yılı ve spor yaralanma durumu sporcuların zihinsel dayanıklılık ve biliĢsel esneklik durumlarını etkilediği söylenebilir.
Hentbolcularda uygulama temelli önleme programının performansa ve yaralanmaya etkisi: Randomize karşılaştırmalı çalışma
Çalışmanın amacı elit düzey hentbolcularda akıllı telefon uygulaması temelli önleme programının denge, kuvvet, çeviklik ve patlayıcı güç ile yaralanmalar üzerine etkisini incelemek ve antrenör tarafından uygulatılan önleme programı ile akıllı telefon uygulamasının etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışmanın ikinci amacı önleme programı uygulandığı süre boyunca sporcu yaralanma sıklığını belirlemektir. Çalışmaya Süper Ligde oynayan bir hentbol takımın 23 sporcusu katılmıştır. Sporcular Grup AKT (n=12) ve Grup ANT (n=11) olarak iki müdahale grubuna ayrılmıştır. Grup AKT'deki sporcular önleme programındaki egzersizleri akıllı telefon uygulaması ile uygulamış, Grup ANT'deki sporculara ise önleme programındaki egzersizler takım antrenörü tarafından uygulatılmıştır. Önleme programı 12 hafta süre ile haftada en az beş antrenmanın ısınma periyodunda uygulanmıştır. Çalışmada müdahale öncesi ve sonrasında denge (çift bacak statik ve dinamik ve sağ-sol dinamik denge testleri), kuvvet (üst ekstremite iç ve dış rotasyonu ve alt ekstremite fleksiyon ve ekstansiyon izokinetik kuvvet testi) ve patlayıcı kuvvet (dikey sıçrama) ve çeviklik (30 metre sprint test) değerlendirilmiştir. Bunun yanısıra 12 hafta süresince yaralanma günlüğü tutulmuştur. Eğitim sonrasında Grup AKT'de kas kuvvetinde fark saptanmamıştır (p>0,05). Grup ANT'de ise müdahale sonrasında sağ diz fleksiyon (180 ̊/sn) ve ekstansiyon (60 ̊/sn) kas kuvvetinde artış (p<0,05) ve sağ kol dış rotasyon (90 ̊/sn) kuvvetinde azalma görülmüştür (p<0,05). Gruplar eğitim sonrası kuvvet açısından karşılaştırıldığında fark saptanmamamıştır (p>0,05). Her iki grupta eğitim sonrasında dikey sıçrama mesafelerinde ve dinamik denge sağ-sol perimetre mesafesi değerlerinde anlamlı gelişme gözlenmiştir p<0,05). Ancak gruplar arasında fark yoktu (p>0,05). Grup 1'de 30 metre sprint testi süresi eğitim sonrasında azalırken (p<0,05), gruplar karşılaştırıldığında fark belirlenmemiştir (p>0,05). Grup AKT'de bir sporcu temassız ÖÇB yaralanması geçirmiştir. Ancak Grup ANT'de majör bir alt ekstremite yaralanması görülmemiştir. Her iki gruptaki sporcularda majör üst ekstremite yaralanması oluşmamıştır. Çalışama sonunda elit düzey kadın hentbolcularda akıllı telefon uygulaması ile uygulanan ve antrenör eşliğinde uygulatılan önleme programının dinamik denge ve patlayıcı gücü benzer düzeyde geliştirdiğini saptanmıştır.
Türkiye Voleybol Federasyonu üst ligleri tarafından kullanılan görüntü değerlendirme sisteminin hakemlerin karar verme durumlarına etkisi
Takım sporlarından biri olan voleybol, her geçen gün uluslararası ve ulusal alanda yerini sağlamlaştırırken, teknolojiye ayak uyduran bir spor dalı haline geldi. Takım sporlarında kullanılan teknolojinin müsabaka esnasında ve hakemlerin karar vermesinde birçok olumlu yönü olduğu gibi olumsuz yönleri de bulunmaktadır. Bu çalışma, TVF üst liglerinde görev alan toplam 21 A ve AB klasman hakemlerle yüz yüze görüşmeler yapılarak yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmış olup nitel türde betimsel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. A ve AB klasmanındaki voleybol hakemleri ile yapılan bu araştırma sonucunda; GDS voleybol maçlarının objektif bir şekilde yönetilmesine olanak sağladığı tespit edilmiştir. Ancak bu sistemin bazı maçlarda olmaması veya hakem kararlarında değişikliğe neden olması araştırmaya katılan hakemlerin kararlarını olumsuz etkilememektedir. Ayrıca çalışmaya katılan hakemler maçlar sırasında GDS'de meydana gelen aksaklıkları en aza indirmek için; bu sisteme bazı eklemeler yapılması gerektiğini belirtmişlerdir.
Bireysel ve takım sporları ile ilgilenen master sporcularda egzersiz bağımlılığının incelenmesi
Bu çalışma takım ve bireysel sporlarda müsabakalara katılan master (35 yaş üstü kadın ve erkek) sporcuların egzersiz bağımlılığı düzeylerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya bireysel sporlarda atletizm ve oryantiring branşları oluştururken takım sporlarında ise futbol ve basketbol branşları ile ilgilenen katılımcılar oluşturmaktadır. Bu çalışmaya gönüllü olan en az 2 yıl ve haftada 2 gün düzenli olarak spor yapan master (35 yaş ve üstü) sporcular katılmıştır. Örneklem büyüklüğünü ise İstanbul, İzmir, Ankara ve Muğla ilerinde bulunan 35 yaş üstü kadın ve erkek sporcular oluşturmaktadır. İllerde bulunan sporculara "Kişisel Bilgi Formu", "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21" anketleri gerekli izinler alınarak internet (Facebook, whatsapp ve instagram) üzerinden anket formu gönderilip sporcuların online olarak anketi uygulaması istenilmiştir. Elde edilen verilere göre İstanbul, İzmir, Ankara ve Muğla ilerinde bulunan gruplardan 201 sporcu katılım sağlamıştır. Ölçme araçlarının uygulanması ile ilgili düzenlemelerin yapılması ve verilerin toplanması aşamasından sonra pandemi( covid-19) nedeniyle online anket uygulandığı için yanlış ya da eksik girilen veriler araştırma dışında tutularak analizleri yapılmıştır. Toplanan verilerin istatistiksel analizinde SPSS 19 paket program kullanılmıştır. Çalışmada anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiş olup gruplar arası farklılıklar; normal dağılıma gösterdiği için değişkenler için Bağımsız Örneklem t-Testi ve gruplar arası karşılaştırmada Tek Yönlü Anova testi uygulanmıştır. Çalışmaya 59 kadın 142 erkek birey katılım sağlamıştır. Katılım sağlayanların 68 atletizm 41 oryantiring 63 futbol ve 29 kişi basketbol branşların da katılım sağlamıştır. Bireylerin %33,83 ü atletizm %20,40 ı oryantiring %31,34 ü futbol %14,13 ü ise basketbol branşlarından katılım sağlamışlardır. Çalışma sonucunda; master sporcuların %73,6'nin asemptomatik, %25,05'nın semptomatik ve %1,4'sinin ise egzersiz bağımlısı olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Ayrıca bireylerin yapmış olduğu bireysel sporlar ve takım sporları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. (p>0,05). Ancak branşlar arası egzersiz bağlılıklarına baktığımızda basketbol ve futbol branşları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p<0.05). Anahtar kelimeler: Bağımlılık, Egzersiz, Egzersiz bağımlılığı, Master sporcu, Spor
Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri ile etkili iletişim becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN DUYGUSAL ZEKA DÜZEYLERİ İLE ETKİLİ İLETİŞİM BECERİLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Yılmaz S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2024. Amaç: Bu çalışma kapsamında spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile etkili iletişim kurma becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi yapılmıştır. Materyal ve Method: Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi, evreni Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde olan 339 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi Seçkisiz Örnekleme Yöntemlerinden Basit Seçkisiz Örnekleme Yöntemi ile belirlenmiştir. Veriler kişisel bilgi formu, Schutte duygusal zekâ ölçeği ve etkili iletişim becerileri ölçeği ile elde edilen verilerin analizinde uygun olan programdan faydalanılmıştır. Bulgular: Duygusal zekâ ve etkili iletişim becerileri arasında; yaşa, sınıfa, cinsiyete ve gelir durumuna göre anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Schutte duygusal zekâ ölçeğinin, iyimserlik/ruh halinin düzenlenmesi ve duyguların değerlendirilmesi alt boyutları ile etkili iletişim becerileri ölçeğinin; egoyu geliştirici dil, etkin dinleme, kendini tanıma/açma, empati ve ben dilini kullanma alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Duygusal zekânın; etkin dinleme, kendini tanıma/açma ve ben dilini kullanmada pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Duyguların kullanımı ile etkin dinleme, kendini tanıma/açma ve ben dilini kullanma arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Sonuç: Spor faaliyetleri kapsamında sporcuların duygusal zekâ seviyeleri ile etkili iletişim becerilerinin ilişki düzeyleri; spor fakültesi öğrencilerinin akademik çalışmalarında, sosyal becerilerinde ve aynı zamanda katılacağı sporsal organizasyonlarda başarılı olmalarına büyük katkı sağlayacaktır. Yapılan pek çok çalışmada bahsi geçmekte olan iki niteliğin bireylerin başarısını pek çok açıdan etkilediği gözlemlenmektedir. Anahtar Kelimeler: Başarı, Duygusal Zekâ, Empati, Etkili İletişim, Spor.
Genç sporcularda takım sargınlığı ve kolektif yeterlik inançlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, genç sporcularda takım sargınlığı ve kolektif yeterlik inançlarının incelenmesidir. Araştırmaya takım sporları (basketbol, voleybol ve futbol) altyapı liglerinde mücadele eden 180 erkek (yaş: 15.41±1.15) ve 70 kadın (yaş: 14.70±1.09) sporcu olmak üzere toplam 250 sporcu (yaş: 15.10±1.16) katılmıştır. Sporcuların kolektif yeterlik inançlarını değerlendirmek üzere Kolektif Yeterlik Ölçeği kullanılırken, takım sargınlığı algıları için ise Genç Spor Çevre Envanteri kullanılmıştır. Envanter, iki boyutta yer alan 16 madde ve geçersiz yanıtları tespit etmek amacıyla yer verilmiş 2 olumsuz madde olmak üzere toplam 18 maddeden oluşmaktadır. Genç Spor Çevre Envanteri araştırmacı tarafından Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Genç Spor Çevre Envanterinin iç tutarlığına ilişkin Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları, envanterin tümü için .89 olarak, görev ve sosyal sargınlık boyutları için .87 olarak; Kolektif Yeterlik Ölçeğinin iç tutarlığına ilişkin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı ise .72 olarak hesaplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde tanımlayıcı istatistikler, doğrulayıcı faktör analizi, madde toplam korelâsyonu analizi, T-testi, tek faktörlü MANOVA, tek yönlü ANOVA ve korelâsyon analizlerinden yararlanılmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde, takım sargınlığının görev ve sosyal boyutlarında cinsiyete göre anlamlı bir farklılık olduğu (p<.05), ancak kolektif yeterlik inançlarının farklılaşmadığı gözlemlenmiş (p>.05), sporcuların takımda bulunma sürelerine göre takım sargınlığı ve kolektif yeterlik inançlarının farklılaşmadığı görülmüştür (p>.05). Son olarak, araştırmaya katılan sporcuların takım sargınlığı ve kolektif yeterlik inançları arasında negatif bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Buna göre, genç sporcularda yüksek düzeyde takım sargınlığı algısı, sporcuların kolektif yeterlik inançlarının zayıflamasına neden olabilmektedir. Bu bağlamda takım sargınlığı ve kolektif yeterlik arasındaki negatif ilişkiyi etkilediği düşünülen faktörler tartışılmıştır.
Takım sporları ve doğa sporları yapan erkek sporcuların liderlik özelliklerinin incelenmesi
Bu araştırma, takım sporları ve doğa sporları yapan erkek sporcuların liderlik özellikleri arasındaki ilişkiyi çeşitli değişkenler açısından incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evreni Elazığ ve Malatya illerinde aktif olarak takım sporu ve doğa sporu yapan 51 erkek adaydan oluşmaktadır. Ayrıca liderlik ölçeğinin geliştirme sürecinde takım sporuyla uğraşan 99 kişiye ölçek taslağı uygulanmıştır. Veri analizlerinde non-parametrik testler tercih edilmiş, ikili karşılaştırmalar için Mann Whitney U testi ve çoklu karşılaştırmalar için Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır (?=0.05). Araştırmada liderlik davranış özelliklerini belirlemek için doğa sporu ile uğraşan erkek katılımcılara 40 sorudan oluşan Doğa Sporları Liderlik Ölçeği ve takım sporları ile uğraşan erkek katılımcılara 16 sorudan oluşan Takım Liderliği Özellikleri Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre takım sporları ile uğraşan erkek sporcuların kaptanlık yapma ve spor yapma yıllarına, gelir düzeylerine, eğitim durumlarına, yaşlarına, spor yaptıkları illere ve spor branşlarına göre anlamlı bir fark bulunamamasına rağmen doğa sporları ile uğraşan erkek sporcuların yaş grupları arasında Öğretici Davranış, Model Olma ve Risk Alma değişkenleri içerisinde anlamlı bir fark olduğu, medeni durumlarına göre liderlik davranış puanları arasında Model Olma değişkeninin farklılaştığını ve yaşadıkları illere göre liderlik davranışı puanlarında Demokratik Karar Verme değişkeninde fark olduğu bulunmuş, spor yapma yıllarına, gelir düzeylerine ve eğitim durumlarına göre anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sonuç olarak, takım sporları ile uğraşan erkek sporcularda araştırılan değişkenlere göre liderlik davranış özellikleri arasında hiçbir fark olmadığı, doğa sporları ile uğraşan erkek sporcularda ise Demokratik Karar Verme, Model Olma, Öğretici Davranış ve Risk Alma değişkenlerine göre liderlik davranış özellikleri arasında fark olduğu bulunmuştur.
Farklı düzeylerde takım sporları yapan sporcuların özgüven ve sporcu kimliğinin imgelenme türleri ile kullanım düzeyleri üzerine etkisinin araştırılması
Tez çalışması kapsamında yapılan alan araştırmasına katılan sporcuların sporda imgeleme envanteri ve alt boyutlarından motivasyonel genel ustalık alt boyutu ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı fark bulunmuştur. Sporda imgeleme envanteri ve diğer alt boyutlarında bir farklılık tespit edilememiştir. Sporcuların sporcu kimliği ölçeği ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı fark görülmemiştir. Sporcuların sporda imgeleme envanteri ve alt boyutlarından, bilişsel imgeleme ve Sporda İmgelenme Envanteri ile milli sporculuk durumu arasında anlamlı fark bulunmuştur. Diğer alt boyutlarında bir farklılık tespit edilememiştir. Sporcuların sporcu kimliği ölçeği ile milli sporculuk değişkeni arasında anlamlı fark görülmüştür. Sporcuların sürekli sportif kendine güven ile milli sporculuk değişkeni arasında anlamlı fark görülmüştür. Sporcuların sporda imgeleme envanteri ve alt boyutlarından bilişsel imgeleme, motivasyonel özel imgeleme ve motivasyonel genel ustalık ile sakatlık yaşadınız mı değişkeni arasında anlamlı fark bulunmuştur. Sporda imgeleme envanterinin motivasyonel genel uyarılmışlık alt boyutunda bir farklılık tespit edilememiştir. Sporcuların sporcu kimliği ölçeği ile sakatlık yaşadınız mı değişkeni arasında anlamlı fark görülmüştür. Sporcuların sürekli sportif kendine güven ölçeği ile sakatlık yaşadınız mı değişkeni arasında anlamlı fark görülmüştür. Sporcuların sporda imgeleme envanteri ve alt boyutlarından bilişsel imgeleme, motivasyonel özel imgeleme, motivasyonel genel ustalık ve motivasyonel genel uyarılmışlık ile yaş değişkeni arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Sporcuların sporcu kimliği ölçeği ile yaş değişkeni arasında anlamlı fark görülmemiştir. Sporcuların sürekli sportif kendine güven ölçeği ile yaş değişkeni arasında anlamlı fark görülmüştür. Sporcuların sporda imgeleme envanteri ve alt boyutlarından bilişsel imgeleme, motivasyonel genel uyarılmışlık ve motivasyonel genel ustalık ile eğitim değişkeni arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Sporda imgeleme envanteri alt boyutu olan motivasyonel özel imgeleme ve eğitim değişkeni arasında fark görülmemiştir. Sporcuların sporcu kimliği ölçeği ile eğitim değişkeni arasında anlamlı fark görülmemiştir. Sporcuların sürekli sportif kendine güven ölçeği ile eğitim değişkeni arasında anlamlı fark görülmüştür. Çalışmaya katılan sporcuların sporda imgeleme envanteri ve alt boyutlarından bilişsel imgeleme, motivasyonel genel uyarılmışlık ve motivasyonel genel ustalık ile spor geçmişi değişkeni arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Sporda imgeleme envanteri alt boyutu olan motivasyonel özel imgeleme ve spor geçmişi arasında fark görülmemiştir. Sporcuların sporcu kimliği ölçeği ile spor geçmişi değişkeni arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Sporcuların sürekli sportif kendine güven ölçeği ile spor geçmişi değişkeni arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Çalışmaya katılan sporcuların sporda imgeleme envanteri ve alt boyutlarından bilişsel imgeleme, motivasyonel özel imgeleme, motivasyonel genel uyarılmışlık ve motivasyonel genel ustalık ile branş değişkeni arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Sporcuların sporcu kimliği ölçeği ile branş değişkeni arasında anlamlı fark görülmüştür. Sporcuların sürekli sportif kendine güven ölçeği ile branş değişkeni arasında anlamlı fark görülmüştür. Bilişsel imgeleme ile motivasyonel özel imgeleme, motivasyonel genel uyarılmışlık, motivasyonel genel ustalık, sporda imgeleme envanteri, sporcu kimliği ölçeği ve sürekli sportif kendine güven arasında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. Motivasyonel özel imgeleme ile motivasyonel genel uyarılmışlık, motivasyonel genel ustalık, sporda imgeleme envanteri, sporcu kimliği ölçeği ve sürekli sportif kendine güven arasında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. Motivasyonel genel uyarılmışlık ile motivasyonel genel ustalık, sporda imgeleme envanteri, sporcu kimliği ölçeği ve sürekli sportif kendine güven arasında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. Motivasyonel genel ustalık ile sporda imgeleme envanteri, sporcu kimliği ölçeği ve sürekli sportif kendine güven arasında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. Sporda imgeleme envanteri ile sporcu kimliği ölçeği ve sürekli sportif kendine güven arasında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. Sporcu kimliği ölçeği ile sürekli sportif kendine güven arasında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir.
Bireysel ve takım sporlarıyla uğraşan sporcuların çeşitli değişkenlere göre yalnızlık düzeylerinin incelenmesi.
Bu çalışmanın amacı bireysel ve takım sporlarıyla uğraşan sporcuların çeşitli değişkenlere göre yalnızlık düzeylerinin incelenmesidir. Araştırmaya 2016 – 2017 sezonunda aktif olarak voleybol, basketbol, hentbol, badminton, masa tenisi ve taekwando branşıyla uğraşan, uygun örnekleme yöntemiyle seçilen ve çalışmada gönüllü olarak yer alan 600 sporcu katılmıştır. Veri toplama aracı olara araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu ile 1978 yılında Russel, Peplau ve Ferguson tarafından geliştirilmiş olan ve Türkiye'de geçerlilik ve güvenirlik çalışması Demir (1989) tarafından yapılarak Türkçeye uyarlanmış olan UCLA Yalnızlık ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların kişisel bilgilerinin dağılımlarının belirlenmesi için yüzde (%) ve frekans yöntemleri; verilerin normal dağılıma sahip olup olmadığının belirlenmesi için Kolmogorov-Smirnov normallik testi uygulanmış ve bunun neticesinde verilerin non-parametrik test koşullarına uygun olduğunun anlaşılmasından sonra anlamlı farklılıkların belirlenmesi için Mann-Whitney U ve Kruskall Wallis testleri uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre cinsiyet, yaş, refah düzeyi ve boş zaman sürelerinini yeterliğine göre katılımcıların yalnızlık düzeylerinde anlamlı bir farklılık ortaya çıkmazken (p>0.05), katılımcıların boş zamanlarını değerlendirme güçlüğü çekme durumları, spor branşları ve branşlarının takım sporu ya da bireysel spor olmasına göre ise anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, aktif sporla uğraşan bireylerde boş zaman değerlendirme güçlüğü çekmenin, uğraşılan spor branşının ve uğraşılan spor branşının takım ya da bireysel spor branşı olmasının yalnızlık düzeyini etkileyen değişkenler olduğu fakat cinsiyet, yaş, refah düzeyi ve boş zaman sürelerinin yeterliklerinin aktif sporcularda yalnızlık düzeylerini etkileyen değişkenler olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yalnızlık, Spor, Bireysel Sporlar, Takım Sporları
İstanbul amatör kümede görev yapan antrenörlerde stres belirtileri ve kullandıkları başa çıkma yöntemleri
Bu araştırmanın amacı, İstanbul amatör kümede görev yapan antrenörlerin yaşanılan strese karşı nasıl stres belirtisi gösterdiği ve kullanılan başa çıkma yöntemlerinin belirlenmesidir. Araştırmanın evrenini İstanbul amatör spor kulüplerinde görev yapan antrenörler oluşturmaktadır. Araştırma için uygun örnekleme yöntemiyle 120 antrenör araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak algılanan stres düzeyi ölçeği ve stresle başa çıkma tarzları ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada toplanan veriler SPSS 16.0 paket programında değerlendirmeye alınmış ve verilerin analizi için, tanımlayıcı istatistikler yapılmış, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmış, değişkenlerin parametrik olup olmadıklarını öğrenmek için Kolmogrov-Smirnov testi uygulanmış, çalışmada yer alan hipotezlerin testinde anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Gruplar arasındaki farklılığın belirlenmesi için bağımsız t-testi, one way anova ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda antrenörlerin stres belirtileri arttıkça stresle başa çıkma yöntemlerinin arttığı, yaş ve cinsiyetin stres kaynakları konusunda etkili olduğu, stresle başa çıkma yönteminin, üniversite mezunlarının daha yüksek stres belirtilerine sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarımız göstermektedir ki antrenörlerin algıladıkları stres düzeyi yükseldikçe stresle baş etme de kullandıkları sağlıklı başa çıkma stillerini kullanımları da artmaktadır.