علاقة السلطان عبد الحميد الثاني بالصوفية

Bu tezde, Sultan II. Abdülhamid'in tasavvufla ilişkisinin incelenmesi, Osmanlı dönemi tasavvuf anlayışında Sultan II. Abdülhamid'in rolü, Osmanlı Devleti'nin otuz dördüncü padişahı ve fiili iktidara sahip olan son padişah olan Sultan Abdülhamid'in tasavvufla olan ilişkisi hakkında bilgiler yer almıştır. Burada şunu belirtmek gerekir ki Sultan Abdülhamid'in hayatında tasavvufun etkisi vardı. Sultan II. Abdülhamid, dini inançlarına bağlılığı ve camilerde namaza devam etmeye olan gayreti ile tanınıyordu. Osmanlı döneminde tasavvuf ve tarikatlerin oynadığı role, Sultan II. Abdülhamid'in tasavvufla ilişkisine ve inanç ve ahlakın tesisinde tasavvufun rolüne ışık tutan konumuz hassas bir konudur. Tasavvuf toplumun ekonomik, sosyal ve kültürel koşullarından etkilendiği gibi dönemin dini kültür mirası üzerinden de toplumsal yapıyı etkilemektedir. Çalışma, Osmanlı dönemi tarih çalışmaları alanına katkı sunması açısından önem arz etmektedir. Osmanlı teorisini bu konudaki özellikleri ve sınırlarıyla tanımlamak ve çalışmanın amaçlarına ulaşmak için Sultan II. Abdülhamid'in Osmanlı döneminde tasavvufla ilişkisi araştırılırken tarihsel yaklaşım izlenmiştir Tasavvufun anlamı ve yapısı, tasavvuf kelimesinin çağrışımı ve açıklaması, tasavvuf kelimesinin ne zaman kullanıldığı, tasavvufun ortaya çıkışında etkili olan iç ve dış faktörler, Sultan II. Abdülhamid'in camileri ve tasavvuf ve tarikatları ıslah etme politikası gibi konular ele alınmıştır. Çalışmada ulaşılan sonuçlardan en önemlileri şunlardır: Tasavvuf hareketi, Osmanlı İmparatorluğu döneminde on altıncı yüzyıldan günümüze kadar yayılmıştır. Sadece belli bir grup üzerinde değil, başlangıç seviyesi, alimler ve seçkinler de dahil olmak olmak üzere farklı eğitim seviyesine sahip olan sınıflar üzerinde etkili olmuştur. İslam Sufizmi, her biri kendine özgü olan çeşitli tarihsel aşamalardan geçmiş ve Sultan II. Abdülhamid döneminde daha da gelişmiştir. Tasavvufun aslı, dünyada ibadet ve zühde yönelmek, nefsle mücadele etmek, Allah'ı çokça zikretmek gibi kökenini ve dallarını İslam dininin temel kaynakları olan Kur'an ve Sünnet'ten alan bir öğretidir Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Osmanlı dönemi. Sultan II. Abdülhamid, Tarihsel çalışma.