التحليل الدلالي لمفهوم الرشد في القرآن الكريم

Kavramlar, manaların kaplarıdır. Kavramlar, bilimlerin inşa edildiği kurallar ve bilginin kurulduğu temellerdir.Ayrıca onlar, medeniyetlerin sembolüdürler. Öte yandan onlar, kişinin etrafındakilere bakış açısını belirler ve onların aracılığıyla dünyaya bakar. Böylece müslümanın bu Kur'ânî kavramları bilip de onlarla ilgili meseleleri idrak etmelidir ki Kur'ân'ınbu kavramlara, insana ve hayata olan bakış açısı yoluyla dünyaya bakabilsin. Nitekim Rüşd kavramı bilinmesi gereken Kur'ân'ın önemli kavramlarından biridir. Bu sebeple bu çalışma, bu kavramı Kur'ân'ın hem mekkî hem de medenî döneminin yanı sıra gerek ondan önce gerekse ondan sonra evrensel kurallar çerçevesinde incelemeyi hedeflemektedir. "Rüşd" kavramının incelenmesi semantik analiz metodolojisine göre yapılacaktır.Kavramın, Kuran'ın nüzûlünden önceki dönemin sözlük bağlamlarında, Ehl-i Kitab'ın sözlüğünde veye günümüze kadar gelen İslam öncesi şiirler ve Arap sözlerindeki anlamları izlenecektir. Bunlara ek olarak, vahyin nazil olduğu dönemin siyak da göz öününe alınacaktır. Daha sonra Kur'ân'ın nâzil olduğu an itibaryle bu kavramdan maksadını anlayabilmek adına Kur'ân'ın indirilmesini takip eden dönemde, ister Arapça sözlüklerinde isterse Tefsir eserlerinde veya ilgili ilimlerin kitaplarına başvurulacaktır. Bu çalışma, merkezî bir kelime olarak (Rüşd) kelimesini ve onunla alakalı kelimler, eşanlamlı ve zıt anlamlı sözcüklerin delaletini araştırmaktadır. Bununla birlikte Rüşd kavramının Kur'ân'ın sözlüğündeki anlamına erişmek üzere Rüşd kavramı ile ilgili bilimdel bir ağ oluşturmak çabasındadır. Zira Rüşd kelimesinin yapısı, onu diğer sözlüklerden ayrı tutan Kur'ân-ı kerimde kendine özel bir bilgi alanına sahiptir ki Rüşd kavramı Kur'ân'da bulunduğu siyaklardan kazanmış olduğu özel bir delalet oluşmuştur. Bu kelimeler birbirine bağlı olması kavramın özel bir bilgi ağı oluşturmuştur. Bu bilgi ağı, Kur'ân'daki diğer kavramlardan ayrı değildir birbirine bağlantılıdırlar .Zira bu ağların bir araya gelmesi, müslümanın insana ve kainata baktığı ve yüce Allah ile ilişkisini belirlediği Kur'ân sözlüğünü oluşturmaktadır. Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi İslam Araştırmaları alanında yüksek lisans derecesi almak için hazırlanan bilimsel bir tezdir.Çalışmamız şu bölümlerden oluşmaktadır; semantik bilimine giriş, ardından kavram tarihsel sözlükler (Siyak) bağlamında, daha sonra şimdiki semantik bağlamında, Nüzul sırasında, ardından nüzulden sonraki dönemde. Anahtar Sözcükler: Rüşd, Semantik Alan, Semantik, Art Zamanlı Anlam, Eş Zamanlı Anlam, kavramsal ağ, sözlük