الصّور البيانيّة في ديوان الملك العادل سليمان الأيّوبيّ

Beyân sanatları, hem eski hem de modern Belâgat ve Tenkid çalışmalarında büyük bir yere sahiptir. Bunun nedeni, bu sanatların edebi metlerin şekillenmesindeki önemi ve rolüdür. Beyân sanatları yazar için, okuyucuyu etkilemeyi amaçladığı, düşüncelerini, duygularını ve hayal gücünü ifade ettiği araçlardır. Beyân sanatlarının incelendiği çalışmalar, şairi ve onun yaratma yeteneğini belirlemede temel ve yardımcı faktörlerdendir. Bu çalışma klasik beyân ilmi kitaplarında olduğu gibi beyân sanatlarını üç bölümde ele almaktadır. Bunlar; Teşbih, Mecâz ve Kinâye. Çalışmada, el-Melik el-Âdil Süleyman el-Eyyübi'nin şiirlerindeki beyân sanatları bu üç başlıkta incelenecektir. Bu incelemenin amacı, Şairin beyân sanatlarını kullanmaktaki yeteneğini ve bu sanatların okuyucu üzerindeki etkisini ortaya koymak, şairin döneminin şairleri arasındaki yerini ve döneminin sanatsal özelliklerini anlayabilmektir. Bu amaçlar ile şairin şiirinde bu sanatların izi sürülmüştür. Beyân sanatlarından; Teşbih, Mecâz ve Kinâye bu çalışmanın uygulamalı bölümleridir. Bu çalışmanın konusu olarak el-Melik el-Âdil Süleyman el-Eyyübi'nin şiirlerinin seçilmesinin çok sayıda sebebi ve hedefi bulunmaktadır. Bu sebeplerin başında şair Âdil'in meçhul bir şair olması ve şiirlerinin el değmemiş olması gelmektedir. Bu sebebe bağlı olan hedeflerden birisi şairin beyân sanatlarındaki yetenek ve kudretini, hayal gücünün büyüklüğünü, kültürünün genişliğini ve okuyucuya olan yakınlığını ortaya çıkartmaktır. Çalışma sonucunda, şairin beyân sanatlarındaki uslûbu ve konu seçimleriyle döneminin özelliklerini yansıttığı görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Beyân Sanatları, Teşbih, İstiâre, Mecâz-ı Müsrel, Mecâz-ı Aklî, Kinâye.