Yüksek LisansAçık Erişim

11 Eylül sonrası ABD-İran rekabetinin Irak siyaseti üzerindeki etkileri

2023
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Prof. Dr. Süleyman Erkan

Özet (TR)

Orta Doğu asırlardır sahip olduğu çeşitli özellikleriyle birçok devlet için egemenlik alanı olmuş ve birçok savaşa ev sahipliği yapmıştır. Irak, çalışmada Orta Doğu'nun bir minyatürü olarak tasvir edilmiştir. Irak zengin maden kaynakları, kültür çeşitliliği, medeniyetler tarihi, kutsal mekânları ile her dönem savaşlara ev sahipliği yapmıştır. 11 Eylül saldırıları sonrası ABD'nin küresel teröre savaş açarak önce Afganistan'ı ardından Irak'ı işgal etmesi ile bu iki devlet eskisinden daha istikrarsız bir hal almıştır. Irak'ın işgali sonrası Irak ile güç dengesi içerisinde olan İran güç dengesinden sıyrılmış ve bölgesel hâkimiyet politikalarına yönelerek Şii nüfusun yoğun olduğu yerlerde bu nüfusu da kullanarak nüfuz kurmaya çalışmıştır. Çalışmada ABD işgali sonrası bölgesel hegemonya oluşturmak isteyen İran ile ABD'nin Irak topraklarında girdikleri rekabet tarih sahnesi içerisinde ele alınmış ve Irak'ın "başarısız devlet" olarak kategorize edilmesinde bu işgal sonrası yaşanan gelişmelerin etkisi ele alınmıştır. ABD- İran rekabetinin Irak siyaseti üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerinin neler olduğu, Irak'ın başarısız devlet olmasında rekabetin etkisinin neler olduğu sorularına çalışmada cevap aranmıştır. Çalışmanın amacı, 11 Eylül saldırıları sonrası ABD'nin Irak işgali ile ülkede yaşanan rekabetin Irak siyasetine etkisini ortaya koymaktır. Çalışmada, literatür taraması yapılmış olup yazılı ve elektronik kaynaklardan faydalanılmıştır. ABD'nin 11 Eylül saldırıları sonrası Irak'ı işgal etmesinin ardından güç dengesinden sıyrılan İran, Irak topraklarında nüfuz kurmaya çalışmış ve ABD ile rekabete girmiştir. Irak'ın günümüzde başarısız devlet olarak kategorize edilmesinde birçok sebep bulunmaktadır ancak ABD-İran rekabetinin etkisi diğer sebeplerle etkileşimli olduğu için en temel sebep olduğu sonucuna varılmıştır. İlaveten bir toprak parçası üzerinde yabancı devletlerin çıkarları için diğer yabancı devletlerle rekabete girmelerinin bu devletleri "başarısız devlet" yaptığı sonucuna varılmıştır.

Yazar

Dr. İsmail Kerem Karslı

Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır

İsmail Kerem Karslı (Yüksek Lisans Tezi). 11 Eylül sonrası ABD-İran rekabetinin Irak siyaseti üzerindeki etkileri, 2023, Karadeniz Technical University.

Lisans

Tüm Hakları Saklıdır

Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.

Karadeniz Technical University tezlerinden daha fazlası