15. yüzyıl klasik Türk şiirinde ah kavramı

Bu çalışmamızda XV. yüzyıl Klasik Türk şiirinde "ah" mazmununu incelemeye çalıştık. Araştırmamız sırasında konumuzla ilgili başvurduğumuz kaynakların çoğunluğu müstakil eserlerden ziyade sözlük, edebiyat tarihi ve ansiklopedi maddesi niteliğindeydi. Konumuz hakkında müstakil çalışmalar henüz bulunmuyor. Bu sebeple bu konu üzerinde çalışmak istedik. Çalışmamızda XV. yüzyıl Osmanlı coğrafyasında yaşamış divan sahibi şairleri tespit etmeye çalıştık. Tezkirelerde divan sahibi olarak geçmesine rağmen divanına ulaşılamayan şairler de bulunuyor. Biz çalışmamız esnasında XV. yüzyılda yaşayıp divan sahibi olan ve divanı günümüz harflerine aktarılan on beş şairimizin eserlerini "ah" mazmunu üzerinden incelemeye çalıştık. Divanlarda "ah" mazmunu ile sıkça kullanılan, kırktan fazla ana kavramın yanı sıra yardımcı kavram, sembol ve remiz tespit ettik. İlk bakışta "ah" mazmunu; beddua, âşığın gönül yangını, ateş vb. can yakıcı kavramların karşılığı olarak algılansa da bu mazmunun çok çeşitli kelime ve kavramlarla kullanıldığını görüyoruz. Bunlardan bazılarına kısaca değinirsek gözyaşı, hasret, firak, gurbet, od, nâr, duman, vefasızlık, sadâkat, yâr, ağyar, rakip, gök cisimleri, felek, mihr, mah, güneş ay, ok, yay, tir, navek, gibi çok kullanılanların yanı sıra zahir, batın, zaman gibi nadiren geçen kavramlara da rastlıyoruz. Çalışmamız esnasında tüm bu kavramları "ah" mazmunu açısından müstakil başlıklar hâlinde incelemeye ve tespitlerimizi kaydetmeye çalıştık. Anahtar Kelimeler: XV. yüzyıl, Klasik Türk şiiri, "Ah" mazmunu