19. yüzyıl ikinci yarısında Çukurova bölgesinde zirai üretim

Doktora Tezi 19. Yüzyılın İkinci Yarısında Çukurova Bölgesinde Zirai Üretim Hilmi Dönmez Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Elazığ-2005,Sayfa:IX+ Çukurova bölgesi günümüz Türkiye'sinin en önemli zirai bölgelerindendir. Burada ziraatın gelişme seyri aynı zamanda İmparatorluk döneminde zirai alanda yapılan ıslahatların da önemli bir örneğini teşkil etmektedir. Bu bölgede ziraatın gelişme seyri 19.yüzyılda başlayan ıslahatlar döneminden itibaren büyük bir gelişme göstermiştir Çukurova olarak bilinen bölge Anadolu'nun güneyinde Adana merkez olmak üzere, doğudan itibaren Antakya (Amik Ovası), Osmaniye, Kadirli, Kozan ve batıda Tarsus ve İçel kazalarını içine alan geniş bir bölgedir. Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin suladığı alanlar geniş bir zirai kapasiteye sahiptir. Bu mülahazalarla hem imparatorluk döneminde yapılan genel zirai ıslahatları ve hem de özelde Çukurova bölgesinde ziraatın gelişmesini takip etmek amacıyla bu çalışmayı yaptık. Çalışmamızda Tanzimatla birlikte başlayan ıslahatlar serisinden olmak üzere zirai alanda yapılan yapısal değişiklikleri, devletin ziraat alanında uyguladığı politikalar ve getirdiği teşvik tedbirleri ele alınmıştır. Daha sonra diğer kaynakların ışığında Amik Ovasından başlayarak bütün kazalardaki söz konusu bölgelerin zirai kapasitelerini, mahsullerini, üretim miktarlarını, ithalat ve ihracat durumlarını inceledik. Her ne kadar çalışmamızın sınırlarını aşsa da konunun devamlılığını takip etmek için, Cumhuriyetin ilk yıllarına hatta bazen 1950'li yıllara kadar bölgedeki zirai gelişme ve buna bağlı genel değişimleri takip ettik. Anahtar KelimelerrÇukurova, Adana, Mersin, Tarsus. Antakya,Tanzimat, Ziraat, Ticaret, Islahat, Amik ovası