1940-1945 yılları 2. Dünya Savaşı Türkiye ekonomisi

Çalışmamızda, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarından, 1940-1945 yılları 2. Dünya savaşına dek yaşanan ekonomi çalışmalarının hem evrensel hem de milli mahiyetlerle politik ve sosyal gelişmeleri barındırarak, 3 bölüme ayrıştırılıp incelenmiştir. Birinci bölümde Türkiye'nin savaş öncesi ekonomik durumu ele alınmıştır, İkinci bölümde Türkiye'nin 1940-1945 savaş yılları ekonomisi ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, 1940-1945 yılları 2.dünya savaşı ekonomisinin düzeltilme ve iyileştirme politikaları ele alınmıştır. Türkiye Devletinin içinde bulunduğu savaş politikası ile iktisadi yaptırımların ekonomide oluşan büyüme, kalkınma, istihdam, borçlanma, kredi, tasarruf, yatırım sanayileşme, vergilendirme, iç borç, dış borç, alt sektör olan; tarım, petrol, maden Sanayi'nin ekonomik gelişimleri ve bunların ekonomideki yapılandırılmaları Türkiye'nin bu süreçte ekonomik politikalarında nasıl bir yöntem ve uygulama sergilediği açıklanmaya çalışılmıştır. 1923 Cumhuriyet'in kurulmasından, bu yana nasıl bir iktisadi ve ekonomik yol izlediği, uygulanan iktisadi politikaların edinilen yöntemlerle ele alınarak, ekonomi seviyesinin hangi aşamasında olduğu, sanayileşme, kalkınma ve yaptırımlarla savaş öncesi ve savaş sonrası durum tahlili yapılarak detaylı araştırılmış literatürlerle karşılaştırılıp aktarılmaya çalışılmıştır. Türkiye'nin izlediği sosyoekonomik politikayla her ne kadar savaşa girme eyleminde bulunmayıp toprak edinme arzusundan ırak düşünceyle tarafsız bir politika izlemiş olsa da bulunduğu coğrafi konumu ile diğer ülkelerle olan siyasi ve ekonomi durumu tarafsızlık düşüncesiyle bağdaştıramamıştır. Dolaylı da olsa savaşın etkilerini yaşamıştır. Türkiye Devletinin yaklaşık bir milyon insanı silahaltına alması ile üretimde yaşanan aksaklıkların, hükümetin izlediği tarafsızlık politikasıyla büyük bir ordunun getirdiği ekonomik ihtiyaçlardan kaçınamamış olması. Silahaltına alınan ülke nüfusunun çoğunluğu üretimde yetersizlik seviyesine ulaşmış olması ithalatı da büyük ölçüde etkilemiştir, bu etkinin savaş yıllarında ülkenin ekonomisini giderek zayıflamasına neden olan iktisadi, ekonomi ve sosyal etkenler araştırılmıştır. 1940-1945 yıllarında kullanılan ekonomi yöntemlerinin, bugünkü Türkiye Cumhuriyeti ekonomisinin temellerinin farklı stratejiler geliştirilerek kurulmasından destek alınarak geliştirilmiştir. 1940 Milli koruma kanunu, 1942 varlık vergisi kanunu, 1943'te çıkarılıp yürürlüğe konulmasıyla ilgili araştırılmalar yapılmış, asıl amacın yaşanan savaşın tahribatlarını yok etmek olduğu, kanunların uygulamaya konulmasındaki gidişatı içerikleriyle açıklanmaya çalışılmıştır. (Tecer, 2007:75)