2-12 yaş arası sağlıklı çocuklarda D vitamini düzeyleri ve etkileyen faktörler

Giriş ve Amaç: D vitamini, sadece çocukluk çağında değil, yaşamın her döneminde çeşitli hastalıklara yatkınlığı artıran önemli bir vitamindir. Bu sorun sadece gelişmekte olan toplumlarda değil sanayileşmiş toplumlarda da son yıllarda sıkça görülmeye başlamıştır. Çalışmamızda polikliniğimize başvuran iki-oniki yaşları arasında sağlıklı çocuklardaki D vitamini düzeyini ve buna etki eden faktörleri belirlemek, günlük kalsiyum alımı hakkında fikir edinebilmek, D vitamini eksikliğinin önlenmesi için aileleri bilgilendirmek, sadece kısa dönemdeki olumsuz etkileri değil aynı zamanda uzun dönemdeki kötü prognozdan da korunmak için yapılması gerekenleri vurgulamak amacı hedeflenmektedir. Yöntem: Çalışmamıza 2015 Haziran-2017 Haziran tarihleri arasında yaşları iki-oniki arasında, kronik sağlık problemi olmayan iki-dört yaş: 200 kişi, beş-sekiz yaş: 200 kişi, dokuz - on iki yaş: 200 kişi olarak toplam 600 olgu alındı. D vitamini metabolizmasını etkileyen kronik ilaç kullanımı, kronik hastalığı olanlar bu çalışmaya alınmadı. Olgularımızın serum plazmalarından 25-OH vitamin D, PTH, ALP, Kemik spesifik ALP, Ca, P, Osteokalsin çalışıldı. D vitamini düzeyi: <10ng/ml; Şiddetli D vitamin eksikliği. 10-20ng/ml; D vitamini eksikliği. 20-30ng/ml; D vitamin yetersizliği. >30ng/ml; Normal D vitamin düzeyi olarak kabul edildi. Bulgular: Olgularımızın D vitamini düzeylerine bakıldığında en fazla D vitamini eksikliğinin olduğu görüldü(18.7±6.8ng/ml). İki-dört yaşındakilerde D vitamini eksikliği %52, beş-sekiz yaşındakilerde %62,5 ve dokuz-oniki yaşındakilerde %63 idi. Yaş arttıkça D vitamini eksikliği artmaktaydı. En fazla D vitamini eksikliği ve yetersizliğinin kış mevsiminde olduğu görüldü, yaz sonu ve sonbahar aylarında D vitamin düzeyleri normal sınırlara doğru yükseliyordu. Şehirde yaşayanlarda kırsaldakilere göre, kızlarda ise erkeklere oranla D vitamini eksikliği daha fazla görülmekteydi. Multivitamin kullanımı, gün içerisinde güneşlenme süresi açık havada geçirilen süre arttıkça, D vitamini düzeyi artarken, iki saatten fazla tv seyretmek ise azaltmaktaydı. Olgularımızın yaşlarına göre cutt-off değerleri; iki-dört yaş; 23.40ng/ml, beş-sekiz yaş;24.80ng/ml, dokuz-oniki yaş;25.50ng/ml ve tüm olguların ortalama cutt-off değeri;24.49ng/ml idi. Sonuç: Dünyada, yıl boyunca tüm mevsimlerde ender olarak güneş alabilen ülkelerden olmamıza rağmen, çeşitli kültürel sebeplerle kapalı giyim alışkanlıklarımızın olması, D vitamininden fakir beslenme, kapalı alanlarda fazla vakit geçirme gibi sebeplerle en önemli D vitamin kaynağımız olan güneş ışınlarından yeterince etkin bir şekilde faydalanamıyoruz. Okullarda güneşli ve hava şartlarının uygun olduğu zamanlarda dışarda açık alanlarda daha fazla vakit geçirmek, beslenme kaynaklarımızda D vitamini ve kalsiyumdan zengin beslenmeye önem vermek sağlıklı genç nesiller açısından son derece önem arz etmektedir. Olgularımızın yaş guruplarına göre D vitamini ve cutt-off değerlerine bakıldığında iki-dört yaşındakilerde %73.5, beş-sekiz yaşındakilerde %83, dokuz-oniki yaşındakilerde %88.5 oranında D vitamini yetersizliği ve / veya eksikliğinin mevcut olduğunu gözlemledik. Literatür taramalarımız ve bizim verilerimizin sonucuna bakarak sadece kronik hastalıklarda değil çocukluk yaş gurubunda profilaktik D vitamini alınmasını önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: D vitamini, insan sağlığı