20. Yüzyıl'da Batum Uleması (Meşihat Arşivine Göre)

Bu çalışmada 19. ve 20. yüzyıl tarih aralığında, Batum'da doğan ulema biyografileri üzerinden gidilerek bu dönemde Osmanlı Devleti'ndeki eğitim ve öğretim sistemi incelenmiştir. Bu ulemanın biyografilerinde doğum tarihleri ve doğum yerleri, aileleri, aldıkları eğitimler, ders aldıkları medreseler ve hocalar, bulundukları memuriyetler, bu memuriyetlerde aldıkları maaş miktarları hakkında bilgi tespiti yapılmıştır. Ayrıca ulemaya ait belgelerden kimlik bilgileri, eşkâlleri ve ikamet adreslerine dair bilgiler ortaya çıkarılmıştır. Bu yönüyle Osmanlı bürokrasisi ve sosyal hayatına dair birtakım çıkarımlar yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Osmanlı Devleti sınırları içerisinde yer alan Batum'da doğmuş ancak Batum'un elden çıkmasıyla birlikte devletin sınırları içerisine göç etmek zorunda kalmış son dönem Batum ulemasının biyografilerini ele almaktır. Böylelikle konuyla ilgilenen çalışmacılara yardımcı olmak, alan literatürüne ve bilim dünyasına katkı sağlamak hedeflenmektedir. Bununla birlikte, Osmanlı Devleti'nde dönemin ilmiye sınıfı ve devletin siyasi, iktisadi, sosyal, eğitim ve kültürel yapısı detaylarıyla ortaya konulmuştur.