20. yüzyılın ürettiği itikâdi-kelâmi problemlere Mehmet Akif Ersoy'un bakışı

20. yüzyıl dünya genelinde siyasi, iktisadi, sosyal, kültürel ve dini alanlarda değişimlerin ve yeni fikri hareketlerin olduğu bir dönemdir. Mehmet Akif Ersoy, bu dönemde yaşayan Doğu-Batı medeniyetlerinin durumunu gözlemleyip karşılaştırmalı olarak tahlil eden bir düşünürdür. Osmanlı Devleti'nin en çalkantılı döneminde yaşanan toplumsal sorunlar ile aydın-halk arasındaki itikâdi ve kelâmi alanda oluşan fikir ayrılıklarına Akif'in Safahat adlı eseri, yayınladığı çeşitli makale ve tefsir çalışmaları incelenerek ulaşılmıştır. Bu bağlamda öncelikle Akif'in fikirlerinin oluşmasına zemin hazırlayan sosyal ortam ele alınmıştır. İtikâdi- kelâmi problemler ise Mehmet Akif'in uluhiyyet- nübüvvet- semiyyat düşünceleri altında işlenmiştir. Çalışmamızın son kısmında dönemin diğer tartışılan konularından olan dinde teceddüd, eğitim, kadın ve aile hayatına değinilirken halkın kültür, gelenek ve inançları da göz önünde bulundurulmuş, Akif'in şiirlerindeki hikayelere başvurulmuştur. 20. yüzyılın ürettiği itikadi-kelami problemlere dönemin sosyo-kültürel yapısı etkili olmuş ve Akif, toplumu bu yönde arzu edilen İslamî hayata yönlendirmeye çalışmıştır. Bu çalışma, Mehmet Akif'in eserlerinin yalnızca edebi nitelikli olmadığını aynı zamanda toplumsal ve dini alanlarda da incelenmeye değer olduğunu ve kendisine yapılan eleştirilerin sebeplerini belirleme bakımından önemli olduğu düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Mehmet Akif Ersoy, Safahat, İslamcılık, Batılılaşma, Din, Kader, Tevekkül