2008-2018 yılları arasında kronik hepatit B tanısı ile izlenen çocuk hastalarda hastalığın doğal seyri ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi

Amaç: Kronik Hepatit B enfeksiyonu çocukluk çağında asemptomatik seyirden fulminan Hepatite, hatta ergenlik döneminde siroz ve hepatosellüler kansere kadar giden geniş bir klinik seyir gösterir. Bu araştırmada, Kronik Hepatit B enfeksiyonu tanısı ile izlenen çocuk hastaların, demografik, epidemiyolojik, klinik ve laboratuvar sonuçlarını değerlendirmeyi, tedavi başlanan hastalarda tedavi sonuçlarını değerlendirilmesini ve tedaviye yanıtta etkili olan faktörleri saptanmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada, 1 Ocak 2008 ve 31 Aralık 2018 yılları arasında, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları polikliniğinde, en az 5 yıl süre ile izlenen Kronik Hepatit B enfeksiyonu tanılı, 0-18 yaş arasında çocuk hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Veriler hastane otomasyon sisteminden ve hasta dosyalarından elde edilmiştir. İstatistiksel değerlendirme ÇÜTF Biyoistatistik Anabilim dalında yapılmış, veri analizinde p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmamızda incelenen 121 hastanın ortalama tanı yaşı 8,7 yıldır. Hastalardan 53'ü (%43,8) kız, 68'i (%56,2) erkek cinsiyettedir. Hastaların %64,5'i aile taraması sürecince tanı almıştır. Ailede Hepatit B enfeksiyonu varlığı %81'dir. Hastalığın en sık bulaş yolu %59,5 ile vertikal bulaş, ikinci olarak %19,8 ile horizontal bulaştır. Araştırmamızdaki hastaların ortalama izlem süresi 101,2 ay, maksimum izlem süresi ise 194 aydır. İzlenen 121 çocuk hastadan 42'si (%34,7) spontan serokonversiyon geliştirmiştir. Spontan serokonversiyon geliştiren hastalarda tanıdaki ALT değerleri, spontan serokonversiyon geliştirmeyen gruba göre istatistiksel olarak anlamlı olarak daha yüksek (p=0,023), HBV DNA düzeyleri ise istatistiksel olarak anlamlı oranda düşüktü (p=0,001). Ayrıca spontan serokonversiyon geliştiren grupta tanıda HAV IgG pozitifliği (%83,3) istatistiksel olarak anlamlı oranda daha yüksekti (p=0,015). Hastalardan izlem süresi boyunca, spontan (n=6) ve tedavi ile (n=10) HBsAg/AntiHBs serokonversiyonu geliştiren toplam 16 hasta ile serokonversiyon geliştirmeyen 105 hasta demografik, klinik ve laboratuvar özellikler açısından karşılaştırıldığında HBsAg/Anti-HBs serokonversiyonu geliştiren grubunun tanı yaşının, istatistiksel olarak anlamlı daha büyük olduğu saptanmıştır (p=0,017). HBsAg/AntiHBs serokonversiyonu geliştiren tüm hastalar aynı zamanda HBeAg/AntiHBe serokonversiyonu geliştirmişlerdir. Araştırmamızda toplam 72 (%59,5) hastaya KHB tedavisi başlandı. Başlangıç tedavisi olarak 37 hasta IFN, 27 hasta IFN+LAM, 7 hasta Lamivudin ve 1 hasta Adefovir tedavisi aldı. Bu hastalardan 36'sında ardışık tedavi ile devam edildi. Tedaviye yanıt oranı (kısmi yanıt ve/veya tam yanıt) %55 olarak saptanmıştır. IFN monoterapisi alan hasta grubu ile (n=37) kombine tedavi (IFN+LAM) alan hasta grubu (n=27) tedavi bitiminde 6 ay sonra, tedaviye verdikleri yanıt açısından değerlendirildi. Tedaviye serokonversiyon yanıtı, IFN monoterapisinde (%43), IFN+LAM kombine tedavisine (%29) göre oransal olarak daha yüksektir fakat istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,225). Sonuç: Bu araştırmada, Kronik Hepatit B enfeksiyonu ile izlediğimiz 121 hastadan 42'si (%34,7) spontan HBeAg/Anti-HBe serokonversiyonu geliştirmiş, 72 hastaya KHB tedavisi başlanmıştır. Tedavi başlanan hastalardan 30'u (%41,6) tedaviye kısmı yanıt (biyokimyasal + serolojik yanıt), 10'u (%13,8) tam yanıt (biyokimyasal+ serolojik + virolojik yanıt) vermiştir. Tedaviye yanıt veren hastaların tanıda ALT değerleri ve HBV DNA düzeyleri anlamlı olarak daha yüksekti. IFN monoterapisinde serokonversiyon oranı, kombine tedaviye göre oransal olarak daha yüksekti. Ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,225). 2010 yılından sonra kliniğimize başvuran KHB enfeksiyonuna sahip çocuk hastaların giderek azalması, ulusal Hepatit B bağışıklamasının ve gebelikte Hepatit B taramalarının önemini bir kez daha gözler önüne sermektedir. Anahtar Kelimeler: İnterferon, Kombine tedavi, Kronik Hepatit B enfeksiyonu, Lamivudin, Spontan serokonversiyon,