2008 finansal krizinin öz sermaye kârlılıklarına etkisi: BİST'te bir uygulama

Küreselleşen dünya sadece birbirine yakınlaşmakla ve birbirine benzemekle kalmadı bunun yanında bir ülkede meydana gelen olaylar diğer ülkeleri de etkileyen bir soruna dönüştü. Bu durum özellikle finansal ve ekonomik krizlerde daha sık rastlanılan bir durum halini aldı. Finansal krizler ortaya çıktığı ülkelerde ekonomik ve toplumsal olarak her kademeyi etkilemeye başladı. Bu nedenle bu çalışmada, ABD'de başlayan, ardından gelişmiş ülkelere sıçrayan, daha sonra gelişmekte olan ülkelere bulaşan 2008 finansal krizinden, BİST'te 17 alt endekste işlem gören halka açık işletmelerin öz sermaye kârlılıklarının etkilenip etkilenmediğinin yanı sıra kriz öncesi ve kriz sonrası durum yorumlanmaya çalışılmıştır. Eğer etkilendiyse, DuPont yöntemine göre öz sermaye kârlılıklarını oluşturan üç faktörden en fazla hangisinin etkisi ile ortaya çıktığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda BİST'te işlem gören işletmelerin, 2004-2014 yıllarında yayınlanan verileri ele alınarak, DuPont yöntemi ile kriz öncesi, sonrası ve krizin etkilerini gösteren verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Toplam 17 alt endekste yer alan 257 işletme üzerinde yapılan analiz sonucunda özellikle krizin ortaya çıktığı yıl olan 2008 yılında işletmelerin öz sermaye kârlılık oranlarının azaldığı ve bazı sektörler için bu etkinin devam ettiği belirlenmiştir. Genel olarak bu etkinin ortaya çıkmasını en çok etkileyen faktörlerin net kâr marjı ve öz sermaye çarpanı olduğu da korelasyon analizi kullanılarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Finansal Kriz, BĠST, Öz Sermaye Karlılığı, DuPont Analizi