2015 -2020 yılları arasında KTÜ Tıp Fakültesi hematoloji servisinde hematolojik maligniteli febril nötropenik hastalarda enfeksiyon etkenlerinin, antimikrobiyal tedavilerin ve tedavi yanıtlarının retrospektif incelenmesi

Amaç: Bu çalışmada hematolojik maligniteli hastalarda febril nötropeni atakları incelenerek ateş nedenlerini araştırmak, etken mikroorganizmaları tespit etmek, bunların antimikrobiyal tedavilere cevaplarını değerlendirmek, tedavi modifikasyonlarını incelemek ve tüm bunların morbidite ve mortaliteye etkisini kıyaslayarak lokal uygulamaları geliştirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yaptığımız çalışmaya 2015-2020 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji servisinde yatarak tedavi gören hematolojik malignite tanısı olan, febril nötropeni tanılı hastalar değerlendirildi. 197 hasta ve 541 febril nötropeni atağı incelendi. Hastaların demografik özellikleri, primer tanıları, nötropeni süreleri, başlanan ampirik antibiyotikleri, antibiyotik tedavi modifikasyonları, G-CSF alma durumları, etken üreme yerleri ve üreyen etkenlerin ne olduğu, ateş nedenleri (mikrobiyolojik dökümante edilmiş ateş, klinik dökümante edilmiş ateş, nedeni bilinmeyen ateş), hastaların komorbiditeleri ve taburculuk son durumları retrospektif olarak incelendi. Bulgular: 197 hastada 541 FEN atağı incelendi. 41 (%7.57) hastada mortalite gelişti. Mortalite açısından MDE (mikrobiyolojik dökümente enfensiyon) ve NBA (nedeni bilinmeyen ateş) ile KDE (klinik dökümente enfeksiyon) ve NBA arasında anlamlı fark mevcuttu (sırasıyla p<0.001, p=0.007). Ortalama MASCC skoru 21.14 ± 2.34 idi. MASCC skoru 21'in altında olan 74 (%13.7) atak varken, 21 ve üstünde olan 467 atak (%86.3) mevcuttu. Atakların 146'sında (%27) kanda üreme saptanırken, 395'inde (%73) üreme saptanmadı. Kanda üreme saptanan atakların 103'ünde (%70.5) Gram (-), 43'ünde (%29.5) Gram (+) bakteri üremesi olmuştu. Mortalite açısından fark istatistiksel açıdan anlamsızdı. Kanda üreme saptanan ataklarda en sık Gram (-) etkenler Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae, en sık Gram (+) etkenler Streptococcus mitis ve Enterococcus faecium idi. 72 adet multi-drug rezistan üreme mevcuttu. En sık MDRO (multidrug-rezistan organizma) Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae ve Pseudomonas Aeruginosa idi. En sık ateş nedenleri; 118 (%32.2) bakteriyemi, 67 (%18.3) pnömoni şeklindeydi. 174 atakta ateş nedeni tespit edilemedi. 541 febril nötropenik atağın 290'ında 3 basamakta olmak üzere tedavi modifikasyonu yapılmıştı. Antibiyotik tedavi modifikasyonu gerekliliği ve mortalite ilişkisine bakıldığında fark istatiksel açıdan anlamlı idi (p<0.001). Sonuç: Klinik veya mikrobiyolojik olarak dökümante edilmiş enfeksiyon, protokol dışı ampirik antibiyotik başlanma ihtiyacı olan hastalık, tedavi modifikasyonu ihtiyacı olması, uzamış yatış süresi olan hastalar, nötropeni süresi >7 gün olması, uzamış ateşli gün sayısı, MASCC skoru <21 olması, katater mevcudiyeti, bakteriyemi gelişmesi, ABY gelişmesi, CRP ve prokalsitonin yüksekliği gelişen ataklarda prognoz daha kötü seyretmektedir ve mortalite ile ilişkilidir. Anahtar Kelimeler: Febril nötropeni, hematolojik malignite, ampirik antibiyoterapi