39 numaralı Kalabend defterinin transkribi ve değerlendirilmesi

Osmanlı Devleti'nin cihân-şümûl bir imparatorluk haline gelmesinde hukûk sisteminin önemli bir yeri vardır. İmparatorluk, geçmişten aldığı miras ile kendine has bir hukûk sistemi tesis etmiştir. Bu hukûk sistemi içerisinde Kalabend, Şer'iyye Sicilleri ve Ahkâm defterleri önemli bir yer tutmaktadır. Osmanlı Devletinde XVII.yüzyıldan itibâren belirgin şekilde uygulanmaya başlanan ve XVIII.yüzyılda yaygınlaşan Kalabend defterlerinde işlenen suçlara karşılık küreğe koyma, sürgün ve uyarı gibi verilen ceza türleri bulunmaktadır. Ele aldığımız 39 numaralı Kalabend defteri'nde, Hicri Evâ'il-i Zi'l-hicce 1245 ve Evâsıt-ı Şa'bân 1249 (M. 1830-1834) yılları arasındaki işlenen suçlar ve bu suçlara verilen cezalar ve ıtlâk edilme süreçleri incelenmiştir. Aynı defterde toplumsal yaşamın kesintiye uğramaması için merkeze yapılan şikâyetler dikkate alınmış ve görevliler tarafından gerekli müdahalelerde bulunulmuştur. Osmanlı Devleti, halkının dirliğine ve düzenine halel getirecek davranışlara müdahale yetkisini her zaman saklı tutarak suç işleyenlere karşı gerekli cezaları vermekten çekinmemiştir. Bu süreçte, suçlular birçok cezaya çarptırılmıştır. Devlet, suç işleyenleri sürekli denetim altında tutarak ıslah etmeyi amaçlamıştır.