6 numaralı Name-i Hümayun Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi (s.151-300)

6 Numaralı Nâme-i Hümâyûn Defteri, Hicri 1115-1133/ Miladi 1703-1721 yılları arasında Osmanlı Devleti ile yabancı devletler arasında ve Osmanlı'ya tabi bölgelerin hakimleriyle yapılan yazışmaları ihtiva eden defterdir. Defterde nâme-i hümâyûn, mektup, nişan-ı hümâyûn, temessük, kaime suretleri bulunmaktadır ve eser toplamda 523 sayfadan oluşmaktadır. Bununla beraber bu çalışmada defterin s. 151-300 arasında bulunan kısmı ele alındı. Yazışmalar nesih hat ile yazılmış olup okunaklıdır. Defterde Mekke emirliği'ne gönderilen Arapça nâmelerle, İran'dan ve Özbek hanlarından gelen Farsça mektuplarda yer almaktadır. İçerik olarak baktığımızda ise Kırım hanına, Mekke şerifine, Özbek hanlarına, Kalmuk melikine, Kazak hakimine, Acem şahının i'timâdü'd-devlesine, Fas hâkimine, Fransa kralına, İngiltere ve İskoçya kraliçesine, Nemçe çasarına, Rus çarına, Ceneviz cumhuruna, Venedik dojuna, Lehistan ve İsveç kralına gönderilen ve onlardan gelen name suretleri vardır. Ayrıca iç yazışmalardan Bender muhafızı İsmail Paşa ve vezirazam Baltacı Mehmet Paşa'nın yaptığı Prut Anlaşması'nın onaylandığını bildiren nişan-ı hümâyûn; Ruslarla yapılan Edirne Antlaşması'nın sureti ile Rus çarından gelen tekidname yer almaktadır. Mektupların büyük bir kısmı elçi atamaları, Karlofça Antlaşması'nın uygulanması, Rusya ile yapılan 1700 İstanbul Antlaşması, Poltava savaşı sonrası İsveç kralı XII. Karl'ın Osmanlı'ya sığınması sonucunda Rusya ile yaşanan sorunlar, Prut Savaşı ve Antlaşması, Edirne Antlaşması'na ait belgeler yer alır. Bunun dışında Kırım'a sefere davet maksatlı, Azak'ın savunulması ve Nogaylıların iskânı konusunda mektuplar gönderilmiştir. Mekke şerifine gönderilen mektuplar ise şerif tayin ve azilleri ile Hicaz'da huzurun sağlanması ve surre alayları hakkındadır. Çalışmamızın amacı, III. Ahmet (1703-1730) dönemi tarihi olaylarını, devletin izlemiş olduğu iç ve dış siyaseti, defterde yer alan mektuplar ve diğer kaynaklar çerçevesinde değerlendirmekrir.