6. sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlığa yönelik tutumlarının incelenmesi

Geçmişten günümüze yaşanılan bilimsel ve teknolojik değişim ve dönüşümler toplumsal yapıda da değişimleri kaçınılmaz kılmıştır. Yaşanılan değişimlerle birlikte dijital okuryazarlık, dijital yerlilik ve dijital vatandaşlık gibi pek çok kavram insan hayatında yerini almıştır. Dijital vatandaşlık, dijital ortamlara hâkim olma bu ortamlarda nasıl davranılması gerektiğini bilme ve dijital ortamlarda ülke sınırlarının ortadan kalkması sonucu dijital vatandaşların ortaya çıkması olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmanın amacı 6. Sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlığa yönelik tutumlarını incelemektir. Muğla ili Menteşe ilçesindeki bazı özel okullar devlet okulları ve köy okullarındaki öğrencilerle yürütülen çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem yaklaşımını kullanılarak toplanan veriler analiz edilmiştir. Karma araştırma yönteminde nicel ve nitel veriler ayrı ayrı veri setleri halinde toplandıktan sonra bütünleştirilerek ele alınmıştır. Araştırmanın nicel kısmında Karaduman (2011) tarafından geliştirilen dijital tutum ölçeği ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise veriler yapılandırılmış gözlem formu aracılığı ile toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler dijital ortamda analiz edilmiştir. Nicel verilerin normal dağılım sergilediği yapılan analizler sonucu tespit edilerek parametrik testler uygulanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda elde edilen nicel sonuçlar değerlendirildiğinde kız öğrenciler ve erkek öğrenciler arasında dijital vatandaşlığa yönelik anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Devlet ve özel okullara göre 6. Sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık tutumları değerlendirildiğinde özel okullarda okuyan öğrencilerin dijital vatandaşlık tutumları devlet okullarında okuyan öğrencilere göre yüksek bulunmuştur. Okulun bulunduğu çevreye göre ve öğrenim görülen okullara göre 6. Sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlığa ilişkin tutumları değerlendirildiğinde şehir merkezi özel okullarda okuyan öğrencilerin tutumları şehir merkezi devlet ve köy okullarında okuyan öğrencilere göre yüksek bulunmuştur. Anne baba eğitim durumlarına göre karşılaştırıldığında ise annesi ve babası yükseköğretim mezunu olan 6. sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlığa ilişkin tutumları annesi babası ortaöğretim ve ilköğretim mezunu olanlara göre daha fazladır. Nitel veriler incelendiğinde ise şehir merkezinde bulunan 6. Sınıf öğrencilerinin köy okullarındaki öğrencilere göre daha fazla dijital araçlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Nitel bölüm de sorulan sorulara köy okullarında öğrenim gören öğrencilerin daha az cevap verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Nitel ve nicel veriler birlikte değerlendirildiğinde şehir merkezindeki özel ve devlet okullarında öğrenim gören 6. Sınıf öğrencilerinin köy okullarında öğrenim gören 6. Sınıf öğrencilerine göre dijital ortamları daha fazla kullandığı ve tutumlarının daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.