8 haftalık step aerobik egzersizlerin diz eklemi izokinetik kuvvet, denge ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

8 Haftalık Step Aerobik Egzersizlerin Diz Eklemi İzokinetik Kuvvet, Denge ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi Bu çalışmanın amacı; sedanter bayanlarda 8 haftalık step aerobik egzersizlerinin alt bacak izokinetik kuvvet ve denge parametreleri ile yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmaya Afyon Kocatepe Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu dışındaki Fakülte ve Meslek Yüksek Okul öğrencilerinden rastgele seçilmiş herhangi bir sakatlığı ve spor geçmişi olmayan yirmi altı gönüllü sedanter kadın öğrenci (yaş: 20,35 ±1,35 yıl, boy: 162,92 ±5,35 cm, kg: 61,95± 9,79 kg) katılmıştır. Çalışmada ön ve son test olarak tüm katılımcıların 600, 1800, 3000/sn izokinetik diz extansiyon ve fleksiyon kuvvet değerleri ile statik ve dinamik denge değerleri ölçülmüştür. Ayrıca her katılımcıya SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların ön testlerinin alınmasından sonra 8 hafta boyunca, haftada üç gün/günde 1 saat step aerobik çalışması uygulanmıştır. 8 haftalık uygulama sonunda ön testlerin tamamı aynı protokole göre son test olarak tekrar ölçülmüş, ön test ve son test verileri birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Verilerin analizi içi SPSS (20.0) istatistik paket programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğinin belirlenmesi için Kolmogorov-Smirnov, homojenliğinin belirlenmesi için Levene testi uygulandıktan sonra, parametrik testlerin yapılmasına karar verilmiştir. Katılımcıların ön test ve son test değerleri arasındaki farkın belirlenmesi için Eşleştirilmiş t-testi uygulanmıştır. Ön test son test verilerinin güvenirliğinin belirlenmesi için sınıf içi korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Anlamlılık değeri olarak p<0,05 değeri alınmış, etki genişliğinin belirlenmesi için Cohen d değerleri hesaplanmıştır. Sınıf içi korelasyon katsayısı ve Cohen d değerleri referans aralıkları; düşük (0.00 ≤ d ≤ 0.49), orta (0.50 ≤ d ≤ 0.79), ve geniş (d ≥ 0.8) (21) olarak sınıflandırılmıştır. Yapılan izokinetik quadriseps zirve tork ve hamstring zirve tork değerleri analiz sonucunda 60, 180 ve 300°/sn açısal hızlarda ön test ve son test arasında son test lehinde her iki bacakta istatistiksel olarak anlamlı gelişim olduğu, ayrıca hamstring/quadriseps oranı değerleri analiz sonucunda 60, 180 ve 300°/sn açısal hızda da ön test ve son test değerleri arasında son test lehine her iki bacakta da istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmiştir (p<.05). Bununla beraber, Çift ayak statik denge (1489,0±642,63 bi karşın 1218,46±430,96 bi, p<0,01), arka çift ayak statik denge (836,65±496,59 bi karşın 557,85±302,76 bi, p<0,01) değerlerinde son test lehine istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmişken, sol ayak dinamik denge (970,27±297,39 bi karşın 1300,31±434,98 bi, p<0,01) ve ön çift ayak dinamik denge (964,24±307,52 bi karşın 1235,50±407,22 bi, p< 0,02) değerlerinde istatistiksel olarak son test aleyhinde negatif etkilendiği, diğer denge ölçümlerinde herhangi bir istatistiksel fark olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan yaşam kalitesi ön test - son test verileri sonucunda canlılık (72,69 ±12,02 karşın 74,42±11,60, p<0,01), ruhsal sağlık (69,92 ± 12,90 karşın 74,97 ± 14,18, p<0,03 ), fiziksel fonksiyon (83,07 ± 13,27 karşın 89,42 ± 10,42, p<0,02), fiziksel rol güçlüğü (90,38 ± 22,44 karşın 95,99 ± 13,87, p <0,02), genel sağlık (67,76 ± 12,14 karşın 73,34 ± 10,37, p<0,02) değerlerinden son test lehine istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmişken, ağrı, sosyal işlevsellik ve emosyonel rol güçlüğü değerlerinde istatistiksel olarak son test aleyhinde herhangi bir istatistiksel fark olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, 8 hafta uygulanan Step Aerobik Egzersizlerinin sedanter kadınlarda alt bacak izokinetik kuvvet değerlerinde ve kısmen statik denge değerlerinde artışa yol açtığı bununla beraber Yaşam Kalitesini de kısmen geliştirdiği görülmüştür. Buna göre, step aerobik egzersizleri her ne kadar aerobik bir çalışma olsa da kullanılan step tahtasının vücuda ekstra yük vermesinden dolayı kuvvette ve kısmen denge becerisinde artışa yol açtığı, yaşam kalitesini arttırdığı böylelikle birçok motorik özelliğin bir arada gelişimine katkı sağladığı görülmektedir. Zamanın verimli kullanımı, katılımcıların motivasyonu ve egzersizlerin sıkıcı karakterinin ortadan kaldırılması için motorik özelliklerin parça parça çalıştırılmasından ziyade step aerobik gibi birçok motorik özelliği müzik ve ritim olguları ile birlikte geliştiren çalışmaların yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Step-Aerobik, İzokinetik, Denge, Kuvvet, Yaşam Kalitesi