Abbâsi Devleti ilk döneminde elçilik kurumu (132-247/750-861)

İslam kurumlar tarihinin meydana gelmesinde Abbasiler dönemi büyük bir öneme sahiptir. Bu dönemde İslam kültür ve medeniyetinin gelişmesi hızlanmış ve pek çok kurumun temeli atılmıştır. Devlet kurumları içinde en yetkili makam vezirliktir. Buna takriben gördüğü işlev bakımından elçilik yer almaktadır. Abbasilerin geniş sınır komşularıyla siyasi ve sosyal münasebet kurma ihtiyacı hasıl olmuş ve bu durum elçiliği önemli hale getirmiştir. Görev ve yetkileri zaman zaman değişmiş olsa da elçiler devletin siyasi yapısı içerisinde önemli rol üstlenmiştir. Çalışmamızda Abbasilerin ilk döneminde elçiliğin mahiyeti irdelenmiş ve İslam tarihi kaynaklarından faydalanılarak bu kurumun devlet idaresindeki faaliyetleri ana hatlarıyla incelenmiştir. İslâm tarihini, beş asır boyunca etkilemiş, meydana getirdiği devlet teşkilatlanması ve siyasi faaliyetleri ile ciddi bir öneme haiz Abbasî Devleti'nin gerek dâhili gerekse hârici pek çok hususta, elçilerinin gördükleri vazifeler ve faaliyetleri araştırılmış ve mevzubahis süreç içerisinde elçiliğin devletin siyasi organı olarak bir kuruma dönüşüp dönüşmediği hususu ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Abbasi Devleti, ilk dönem halifeleri, elçilik, diplomasi