Acil servise başvuran pediatrik multitravmalı hastalarda ınjuriy severity score'na (ISS) göre ortalama trombosit hacmi (MPV), nötrofil lenfosit oranı (NLR) ve platelet lenfosit oranı(PLR) değerlerinin prognoz ve mortalite ile ilişkileri

Dünyada en önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden biri pediatrik travmalardır . 1 yaşından büyük çocukların en sık mortalite nedeni travmalardır. Çok sayıda travmatik yaralanması olan çocuklarda tedavisi güç olabilir ve önemli yaralanmalar kolayca tanınmayabilir. Ağır yaralanmaların erken teşhisi, uygun tanı çalışmalarının başlaması ve yaralanmaların hızla stabilize edilmesi, travmalı çocuk hastada morbidite ve mortalitenin azaltılmasında anahtar rol oynar. Bu hastalar için ayırıcı tanılar oldukça çoktur ve tedavi belirli yaralanmalara göre belirlenmiştir. Pediatrik travmaların doğru değerlendirilebilmesi için bir algoritmanın takip edilmesi gerekir. Bu algoritmanın sonunda travma hastasının durumunu belirten bir skorlama sistemi kullanılmalıdır. Hemodinamik stabilite, bilinç durumu ve yaralanma ciddiyet skoru(ISS) değerleri, travmatik hasar sonrası sağ kalımın kalite belirleyicileridir. MPV, trombosit aktivasyonu ile ilişkilidir ve enflamasyon durumunda kan düzeyi değişir. Trombositler normal hemostazın hayati bileşenleridir ve birçok inflamatuar sitokin salgılayabilirler. MPV, düşük dereceli inflamasyonda artar ve enflamatuar bölgelerde yoğun trombosit tüketimi nedeniyle daha şiddetli inflamasyonda azalır. MPV, inflamatuar sitokinlerin inflamatuar süreci düzenlediği proinflamatuar durumların bir yansımasıdır. Dolaşımdaki lökositlerin strese karşı verdikleri fizyolojik yanıt; nötrofil sayısında artış ve lenfosit sayısında düşüştür. Bu nedenle bu iki alt grubun birbirine oranı (NLO) bir inflamasyon belirteci olarak kullanılmaktadır. PLO, tam kan sayımında görülen başka bir sistemik inflamatuar yanıt göstergesidir. Trombosit sayısı inflamatuar sitokinler ve trombositoz ekspresyonunda artışa neden olabilen inflamatuar koşullar ve kanama altında artabilir. Yükselmiş trombosit sayıları altta yatan inflamasyonu yansıtabilir ve düşük lenfosit sayıları kontrolsüz inflamatuar sinyallemeyi temsil edebilir. Bu nedenle, yükselmiş PLO, sistemik inflamasyonun yararlı bir belirteci olabilir. PLO'nun çeşitli hastalık durumlarına ait çeşitli çalışmalarda hastalık şiddeti, sağkalım, ayırıcı tanı, prognoz ve takip ile ilişkili olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada 1 Haziran 2016 – 1 Haziran 2018 tarihleri aralığında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servis bölümüne multitravma nedeniyle başvuran hastalar (yaş≤15) retrospektif olarak değerlendirilecektir. Olguların başvuru özellikleri, klinik özellikleri, yapılan tetkikleri (laboratuvar, görüntüleme), konsültasyonları ve sonuçları, yatış ve mortaliteleri retrospektif olarak incelendi. Öncelikle hastane otomasyon sistemi geçmişe doğru taranarak multitravma nedeniyle başvuran hastaların isimleri ve bilgileri bulundu. Bu isim ve protokol numaraları kullanılarak arşivden acil servis hasta muayene kartları çıkarıldı ve önceden belirlenen kriterlere uygun hastalar çalışmaya dahil edildi. Hasta muayene kartlarından yaş, cinsiyet, travma şekli, başvuru tarihleri, hastaların başvuru vitalleri (vücut sıcaklığı, sistolik ve diyastolik tansiyon değerleri, kalp atım hızı ve saturasyon), hastaların başvuru laboratuvar sonuçları (wbc, platelet, mpw, lenfosit vs.) hastaların yatış yapıldığı klinik ve yoğun bakım, hastalara yapılan işlem(medikal, cerrahi), yatış sonrası hastanede kalış süreleri, mekanik ventilatöre ihtiyaçları ve mortalite durumları incelenerek her hasta için ayrı ayrı oluşturulan formlara not edildi. Çalışmaya 24 aylık dönemde toplam 724 hasta alınmıştır. Çalışmamızda 15 yaşından büyük, İdıyopatik tromsitopenik purpura, trombotik tombositopenik purpura ve esansiyel trombositoz tanısı olanlar, sonuç ve bilgilere ulaşılamayan hastalar çalışmamız dışı bırakıldı. Kriterleri sağlamayan hastalar dışlanınca 597 hasta ile çalışma tamamlandı. Çalışmaya alınan hastaların yaş, cinsiyet, başvuru travma sebebi, başvuru mevsimi ve laboratuvar inceleme sonuçları, yatış gün sayıları ve mortaliteleri değerlendi¬rildi. Toplumda görece sık karşılaşılsa da yaşamı tehdit eden bu multitravma hastalarında başvuru anında bakılan NLO, PLO ve MPV değerlerinin mortalite ve prognozu öngörmedeki yerini çalışmamızda yaralanma ciddiyet skoru(ISS)'na göre incelemek istedik.