Acil servise başvuran yabancı cisim yutma olgularının klinik ve demografik analizi

Amaç: Bu çalışmamızda, yabancı cisim yutması nedeniyle acil servise başvuran hastaların klinik ve demografik özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Materyal-Metod: Aralık 2018- Aralık 2020 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Acil servisine yabancı cisim yutması nedeniyle başvuran 171 hastanın kayıtları geriye dönük incelendi. Elde edilen verilerin analizinde SPSS v26.0 istatistik programı kullanıldı. Bulgular: Çalışmamıza 171 hasta dahil edilmiş olup yaş ortalaması 14,37±20,88 (R: 1 – 92 yıl) ve median yaş 5 olarak kaydedilmiştir. Hastaların %47'si (n=80) kadın, %53'ü (n=91) erkek idi. 1 hastada mental retardasyon, 2 hastada diğer psikiyatrik bozukluklar ve 2 hastada ise özefagusta darlık saptanmıştır. Hastaların %44'ü (n=76) şikâyet olmadan yabancı cisim yutması şüphesi sonrası acil servisimize başvurmuştur. Hastaların %25'inde yemeği reddetme, %8'inde boğazda takılma hissi, %6'sında kusma, %6'sında karın ağrısı ve %7'sinde retrosternal ağrı saptandı. En sık başvuru nedeni %42,7 insidans ile madeni paralardı. Bunu gıda artıkları %22, iğne %9 ve buton pil %7,6 takip etmekteydi. Hastaların %3'ünde multiple yabancı cisim yutması saptanırken, hastaların %97'sinde tekli yabancı cisim yutması saptandı. Yabancı cismin en çok takıldığı yer özefagusun birinci darlığı olan krikofarengeal darlık olduğu saptandı (n=70, %40). İkinci en sık olarak ise yabancı cisim ileal anslarda saptandı. Tüm yabancı cisimlerin %56'sı özefagusta yerleşik idi. Tüm hastalara X-Ray çekildi. 78 hasta non-operatif takip edilirken, 90 hastaya endoskopi ve 4 hastaya ise açık cerrahi yapılmıştır. Gıda artığı (p=0.000, adjusted OR: 32) ve madeni para (p=0.017, Adjusted OR: 3.6) cerrahi için bağımsız iki endikasyon olduğu saptandı. Madeni para olması cerrahiye gidişi 3.6 kat, gıda artığı ise 32 kat arttırmaktadır. Sonuç: Yabancı cisim yutmaları asemptomatik olmasından hayati tehdit edebilen senaryoya kadar riski olan bir durumdur. Bu yüzden, yabancı cisim yutmasıyla başvuran hastalarda erken tanı ve tedavi önem arz eder. Madeni para en sık yutulan yabancı cisim olup en sık başvuru semptomu yemeği reddetme olarak saptandı. Yabancı cisim yutmasında ilk tanı metodu X-Ray'dir. Yabancı cismin en sık takıldığı yer özefagusun birinci darlığı olup tedavisi endoskopidir. Anahtar Kelimeler: Yabancı cisim yutması, madeni para, mıknatıs, iğne, buton pil, endoskopi