Acil serviste pulmoner tromboemboliden şüphelenilen kanser hastalarında D-dimer tetkikinin tanısal değerinin incelenmesi

Amaç: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Araştırma ve Uygulama Hastanesi Acil Tıp Anabilim Dalı'na başvuran pulmoner emboli (PTE) şüphesiyle pulmoner bilgisayarlı tomografi anjiografi (BTPA) görüntülemesi yapılan kanser hastalarında D-Dimer testinin tanısal performansının incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan çalışmada 01.01.2018- 31.12.2022 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi Acil Servise başvuran PTE şüphesiyle BTPA çekilen kanser tanılı hastalar çalışmaya dâhil edilmiştir. Hastaların çalışmada kullanılacak verileri çalışma formuna kaydedildi. Revize Geneva Skoru, Khorana skoru, kan gazı analizi sonuçları (pH, pO2, pCO2, HCO3, laktat), laboratuvar test sonuçları (hemoglobin, beyaz küre sayısı, trombosit sayısı ve platelet dağılım hacmi), D-Dimer düzeyi ve BTPA'da PTE varlığı (PTE var/PTE yok) incelendi. Hasta sonlanımı olarak; BTPA'da PTE varlığı (PTE var/PTE yok) incelendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %39,8'i kadın (n=193) ve %60,2'si erkek (n=292) idi. Hastaların yaş ortalamasının 68,05±12,085 yıl olduğu saptandı. Hastaların %30,3'ünde (n=147) PTE saptandı. PTE saptanan hastaların düşük olasılıklı kategoride %25,9'u , orta olasılıklı kategoride %28,6'sı ve yüksek olasılıklı kategoride %60,7'si idi. Çalışmamızda PTE saptanan hastalarda (n=147) D-Dimer düzeyinin ortalaması 5773,44 ±764,43 (%95 Güven Aralığı: 4262,66-7284,23) ng/mL ve ortancası 2813 (IQR: 5147) ng/mL, Düşük olasılık grubunda D-Dimer için ≥1950 ng/mL eşik değerinin PTE varlığını öngörmede duyarlılığının %71,4 ve özgüllüğünün %75 olduğu saptandı. Bu eşik değer için Negatif Prediktif Değerin %88,2 olduğu saptandı. Orta olasılık grubunda D-Dimer için ≥1750 ng/mL eşik değerinin PTE varlığını öngörmede duyarlılığının %73,2 ve özgüllüğünün %58 olduğu saptandı.D-Dimer düzeyinin 500 ng/mL ve 1750 ng/mL eşik değerleri PTE varlığı açısından karşılaştırılmıştır. Orta olasılık grubunda D-Dimer düzeyinin ≥1750 ng/mL olmasının PTE (+) olasılığı (OR=3,763 %95CI: 2,379-5,954), D-Dimer düzeyinin ≥500 ng/mL olmasına göre (OR=2,125 %95CI: 1,069-4,220) daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda klinik olasılık değerlendirmesinin (Revize Geneva Skoru) kanser hastaların kanseri olmayan hastalara göre daha az klinik fayda sağladığı ve D-Dimer testi için kanser hastalarında daha yüksek eşik değerlerin kullanılmasıyla tanısal performansın arttırılabileceğini ortaya koyduk. Anahtar Sözcükler: Kanser, Pulmoner Tromboemboli (PTE), D-Dimer, Acil Servis