Acınetobacter baumannii izolatlarında çeşitli antibiyotik kombinasyonlarının sinerjistik etkisinin dama tahtası yöntemiyle araştırılması

Acinetobacter cinsi bakteriler son yıllarda yoğun bakım üniteleri başta olmak üzere hastane infeksiyonlarında en sık izole edilen etkenler arasındadır. Son yıllarda bu mikroorganizma pnömoni, idrar yolu infeksiyonları, septisemi ve menenjit gibi ciddi hastalık tablolarından sorumlu ve çoklu ilaç direnci gösteren bir patojen olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde Acinetobacter baumannii suşlarına bağlı olarak oluşan infeksiyonların tedavisinde kullanılan antimikrobiyal ajanlara karşı giderek artan direnç oranları ülkemizde de önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Acinetobacter baumannii'nin daha sık infeksiyon etkeni olması ve antimikrobiyal direnç oranlarının artması tedavide yeni seçenek ilaçların araştırılmasını gerektirmiştir. Bu çalışma Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Bakteriyoloji Laboratuvarında yapıldı. 01/04/2009-20/11/2013 tarihleri arasında çeşitli klinik örneklerinden izole edilen 30 Acinetobacter baumannii suşu çalışmaya dahil edildi. Bakterilerin tanımlanması BD Phoenix 100 (Becton Dickinson, Sparks, Maryland, ABD) otomatize bakteri tanımlama sistemi kullanılarak tür düzeyinde yapıldı. Acinetobacter baumannii kökenlerinin antibiyotik duyarlılıkları disk difüzyon yöntemi ile belirlendi. Antibiyotik duyarlılık sınırları Clinical and Laboratory Standards Institute (Klinik ve Laboratuvar Standartları Enstitüsü, CLSI) 2014 kriterlerine göre değerlendirildi. Çoklu ilaç direnci gösteren 12 A. baumannii suşunda kolistin-vankomisin, kolistin-imipenem, kolistin-sulbaktam ve imipenem-sulbaktam kombinasyonlarının etkinliği dama tahtası yöntemiyle araştırıldı. Araştırılan dört kombinasyon için dama tahtası yöntemi ile elde edilen franksiyonel inhibitör konsantrasyonu indeksi değerlerine göre kolistin-sulbaktam kombinasyonunun 9'unda (%75) aditif, 3'ünde (%25) etkisiz; kolistin-imipenem kombinasyonunun 7'sinde (%58,3) aditif, 5'inde (%41,7) etkisiz; kolistin-vankomisin kombinasyonunda 7 (%58,3) izolatta aditif, 5 (%41,7) izolatta etkisiz; imipenem-sulbaktam kombinasyonunun tamamında etkisiz saptanmıştır. Sonuç olarak çalışmamızda, çoklu ilaç direnci gösteren Acinetobacter baumannii izolatlarının minimum inhibitör konsantrasyon değerleri genellikle yüksek bulunmuştur. Sinerjik ve antagonist etki saptanmamıştır. Direnç oranlarının daha fazla artmaması için uygun endikasyonlarda kombinasyon halinde antibiyotik kullanılması ve Acinetobacter baumannii suşlarıyla yapılan in-vitro çalışmalarda etkili olarak saptanan antimikrobiyal ajan kombinasyonlarının etkinliklerinin ileri klinik çalışmalarla araştırılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Acinetobacter baumannii, sinerjik etki, dama tahtası, kolistin, vankomisin, imipenem, sulbaktam