Türkçenin iki dilli bir çocuk tarafından edinimi: Bir durum çalışması

Bu çalışmada, birinci dil (İngilizce) edinimi devam ederken ikinci dili (Türkçe) edinmeye başlayan ardıl iki dilli bir çocuğun ikinci dildeki gelişimi incelenmiştir. Çocuğun edinmekte olduğu Türkçe ile İngilizce biçimbirim- sözdizimi açısından bazı dil alanlarında belirgin farklılıklar göstermektedir. Bu nedenle bu alanlarda ardıl iki dilli çocuğun, dil gelişiminde tek dilli çocuklardan farklılık gösterebileceği beklenmektedir. Bu amaçla, bu çalışmada iki dilli çocuğun Türkçe özne kullanımı, soru edinimi, olumsuzlama ve isim durum eklerinin edinimi incelenmiştir.Uzun süreç yöntemiyle yapılan bu çalışmanın katılımcısı çalışmanın başlangıcında 3 yaş 2 aylık İngilizce-Türkçe dilleri konuşmacısı olan bir kız çocuğudur. Katılımcı doğumunun ilk 3 yılında İngiltere'de kalmış, 1. ve 2. yıllarda 2 aylık yaz döneminde Türkiye'ye gelmiş, 3. yılında ise Türkiye'ye yerleşmiştir. Türkiye'ye taşındıktan 3 ay sonra, 7 ay süreyle katılımcının Türkçe kullanımı gözlemlenmiştir.Çalışmanın sonucuna göre, iki dilli çocuğun Türkçe kullanımı ve gelişimi belirli oranda tek dilli Türkçe konuşan çocuklara benzemektedir. Ancak, özne kullanımı ve olumsuzlamada İngilizcenin etkisi gözlemlenmiştir. Bunun nedeni, Türkçe'nin adıl düşüren dil olması dolayısıyla öznenin bağlama göre düşürülebilmesi, İngilizce'deyse özne kullanımının zorunlu olmasıdır. Olumsuzlamada ise farkın Türkçe'de olumsuzlamanın son ekle, İngilizce'de ön ekle yapılmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Katılımcı kısa bir süre Türkçe olumsuzlamaları İngilizce söz dizimine göre yapmıştır. Soru edinimi ve isim durum eklerinde ise bazı gelişimsel hatalar görülmüştür; fakat bu hataların bazı tek dilli çocuklarda da görülebildiği bilinmektedir. İki dilli çocuğun bu hataları iki dili arasındaki bilişsel sürecinin yansımaları olarak değerlendirilmektedir.Anahtar Kelimeler: Rekabete Dayanan Model, diller arası etkileşim, ardıl iki dillilik, biçimbirim söz-dizimi, gelişimsel yol.