Adana ili büyükbaş hayvancılık işletmelerinde elde edilen gübrenin taban suyuna etkileri

Barınaklardaki hayvansal atıklar, üretilen gübre, altlık, süt sağım yerinde oluşan atık sular, gezinti alanında oluşan yüzey akış suları, silaj depolarından gelen silaj yemi suyundan oluşur. Bu atıklar uygun bir şekilde depolanmadığı zaman, sağlığa zararlı koku, görüntü kirliliği ve çevre kirliliği oluşturmaktadır. Hayvancılık işletmelerinde oluşan ve gübre olarak tanımlanan hayvansal atıkların yarattığı bu olumsuz koşullar, işletmelerdeki gübre depolarının plan ve proje aşamasında gerekli yasal ve teknik standartlar göz önüne alınarak ortadan kaldırılabilir. Bu çalışmada, Adana ilinde, çalışmanın amacına uygun olarak seçilen 156 adet büyükbaş hayvancılık işletmesi incelenmiştir. Hayvan barınaklarında ortaya çıkan atıkların oluşturduğu kirlilik ve sorunlar belirlenmiş ve bunların ne şekilde giderileceği konusunda önerilerde bulunulmuştur.Çalışmada, büyükbaş hayvancılık işletmelerinde elde edilen gübrenin, taban suyuna etkisi araştırılmıştır. İşletmelerin içinden ve çevresinden alınan taban suyu, toprak ve içme suyu numuneleri, 2010 yılı boyunca, yılda 4 kere, analiz edilmiştir. Taban suyu ve toprak örneklerinde nitrat ve amonyum, taban suyu ve içme suyu örneklerinde E. coli, fekal koliform ve toplam koliform analiz sonuçları, hayvansal gübre kaynaklı bir kirlenmenin var olup olmadığının araştırılması için kullanılmıştır. İldeki büyükbaş hayvancılık işletmelerinden kaynaklanan atıkların, toprak üzerinde biriktirilmesi, yer altı suyu ve toprakta, nitrat ve amonyum konsantrasyonlarının artmasına neden olmaktadır. Özellikle yağışlı günlerden sonra bu konsantrasyonlardaki artışın daha da fazla olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, araştırma alanı model alınarak, kontrolsüz büyükbaş hayvancılık işletmelerinin yakın gelecekte çevreye geri dönüşümü zor olan zararlar verebileceği kanısına varılmıştır.