Adana ili içme suyu kalitesine trihalometanların etkisinin incelenmesi

Temiz ve sağlıklı suya erişim geçmişten günümüze artarak devam eden bir ihtiyaçtır. Sudan kaynaklı hastalıkların önlenebilmesi için dezenfeksiyon prosesleri uygulanmaktadır. Dezenfeksiyon yöntemleri arasında en yaygın olarak klorlama yöntemi kullanılmaktadır. Klorlama; uygun maliyetli olması, kolay uygulanabilmesi, bakiye olarak bırakılabilmesi gibi avantajaları ile oldukça tercih edilen bir yöntemdir. Bunun yanında klorlama sonucunda sularda oluşan dezenfeksiyon yan ürünleri bu yöntemin en önemi dezavantajıdır. Trihalometanlar (THM) dezenfeksiyon yan ürünleri içinde oldukça önemli bir yere sahip bileşiklerdir. Bu çalışma ile Adana ili içme sularında THM'lerin varlığı belirlenerek, su kalitesine etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma kapsamında Adana ili merkez ilçelerden (Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Sarıçam) her birinden 3 numune analiz noktası belirlenmiştir. Toplamda 12 analiz izleme noktasından her ay numuneler alınarak Eylül 2023 – Ağustos 2024 arasında analizler gerçekleştirilmiştir. Numuneler; kloroform, bromoform, dibromoklorometan, bromodiklorometan ve toplam THM parametreleri ile pH, iletkenlik, klorür, bromür, sülfat parametreleri yönünden analiz edilmiştir. THM bileşikleri analiz edilirken aynı zamanda diğer parametreler ile ilişkisi incelenmiştir. THM bileşiklerinin trend analizi ile aylık, mevsimsel ve yıllık değişimler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma neticesinde elde edilen veriler ulusal ve uluslararası sınır değerler ile kıyaslanmıştır. Adana içme suyunda THM seviyelerinin ulusal sınır değer olan 100 µg/L'yi aşmadığı görülmüştür. Bununla beraber bazı noktalarda uluslararası sınır değer olan 80 µg/L'ye ulaştığı görülmüştür. THM seviyelerinde mevsimsel olarak dalgalanmalar olduğu görülmüştür. Sonuç olarak içme suyundaki THM seviyelerinin düzenli olarak kontrol ve takip edilmesinin gerektiği ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca su kaynaklarında THM oluşumunun önlenmesi, arıtım sürecinde THM gideriminin artırılması, THM oluşumunu önlemek amacıyla alternatif dezenfeksiyon yöntemleri ve teknolojileri kullanılması önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Su kalitesi, Dezenfeksiyon, Trihalometanlar, Dezenfeksiyon Yan Ürünleri