Adil yargılanma hakkı bakımından askeri ceza yargısı

Bu çalışmada, adil yargılanma hakkı bakımından yargı sistemi içinde özel olarak askeri bir yargı kolunun varlığının gerekip gerekmediği, askeri mahkemelerin adil yargılanma hakkını ne derece gözettiği ve adil yargılanma hakkını ihlal edip etmediği tartışılmıştır. Adil yargılanma hakkı, yasayla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkemece, makul bir süre içerisinde, aleni ve hakkaniyete uygun olarak yapılan bir yargılamadır. Ülkemizde askeri mahkemelerin kuruluşunda; görevlerinin düzenlendiği hükümlerde; askeri hakim ve savcıların tayinlerinde; askeri hakimlere idari ceza uygulamalarında var olan sorunlar ile askeri hakimlerin subay olmaları ve rütbe taşımaları; teşkilatında askeri mahkeme kurulmuş olan komutanın sahip olduğu yetkiler; askeri hakim ve savcıların idareye bağımlı olarak görev yapmaları gibi nedenlerle askeri mahkemelerin bağımsız ve tarafsız görev yapmadıkları yönünde haklı şüpheler bulunmaktadır. Özel bir uzmanlık mahkemesi olarak askeri mahkemelerin, dolayısıyla da askeri yargının bulunması gerekir. Ancak, askeri mahkemelerin bağımsızlığını ve tarafsızlığını engelleyen nedenlerle bağımsızlığından ve tarafsızlığından şüphe duyulan bir mahkemece yapılan yargılama adil yargılanma hakkını da ihlal edecektir. Anahtar Kelimeler: İnsan hakları, adil yargılanma hakkı, askeri yargı, askeri mahkemeler.