Adli arama ve önleme araması

Adli Arama ve Önleme AramasıMesut BİLENÖZETYüksek Lisans Tezi olan bu çalışma tehlike tedbirlerinden biri olan aramanın neolduğu, amacı, şartları, uygulaması ve sonuçlarını izah etmeye yönelik bir çalışmadır ve dörtbölümden oluşmaktadır.Arama tedbiri başta CMK ve PVSK olmak üzere birçok yerde düzenlenmiştir. Çalışmaözellikle CMK ve AÖAY'nin düzenlemeleri nazara alınarak arama tedbirini açıklamayayöneliktir. Çalışma boyunca CMK'ndan önce yürürlükte bulunan CMUK'na ilişkin olarak takarşılaştırmalar yapılarak açıklama yapılmıştır.Arama gizli ve saklı olanın bulunması amacını taşıyan bir tedbir olup önleme aramasıve adli arama olmak üzere ikiye ayrılır. Arama temel hak ve hürriyetlerinin sınırlanmasınasebep olan bir işlem olduğundan, aramanın hukuki niteliğinin ve arama hukukundaki temelilkelerin tespiti önemlidir. Çünkü aramanın hukuki niteliği ve arama hukukundaki temelilkeler, karar aşamasından uygulama aşamasına kadar olan süreçte görev yapanlara kararverme ve uygulama açısından sınırlar çizer. Çalışmanın birinci bölümünde aramanın neolduğu, hukuki niteliği ve arama hukukunda temel ilkeler incelenmiştir.Önleme araması suçun önlenmesi amacına hizmet eder. Bu amaçla toplum için tehlikeoluşturan kişileri ve eşyaları bulmaya ve kontrol altına almayı hedefler.Önleme araması suçöncesi alana ilişkin bir işlemdir.Suç işlendikten sonra söz konusu olan adli arama ise şüpheliveya sanığı yakalamaya veya suç delillerini bulmaya yönelik bir işlemdir.Arama işlemi birçok temel hak ve hürriyeti sınırlar.Bu nedenle bu tedbire başvurmak için bir takım şartlararanır.Çalışmanın ikinci bölümünde aramanın gayesi ve şartları incelenmiştir.Aramanın muhatabı, yeri ve zamanı açısından bir takım özellikleri vardır. Kanunaramaya muhatap kalan kişiler, aramanın yapılacağı yerler ve aramanın yapılacağı zamanaçısından bir takım istisnai düzenlemelerde bulunmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümündearamanın bu anlamda özellikleri incelenmiştir.Arama işleminin uygulanması sırasında aramanın hukuki sınırları içerisinde hareketetmek gerekir. Aksi halde bir takım temel hak ve hürriyetler hukukun izin vermeyeceğişekilde sınırlanmış olur.Çalışmanın dördüncü bölümünde arama uygulaması ve sonuçlarıözellikle de hukuka aykırı aramanın sonuçları incelenmiştir.