Afganistan Türkmen şairi Abdul Kerim Behmen'in şiirleri üzerine bir muhteva incelemesi

Afganistan'da Türkler, ülke nüfusunun üçüncü büyük etnik grubunu oluşturmaktadır. Türk boyları arasında ise Özbek ve Türkmenler en kalabalık gruplardır. Afganistan Türkmen Türkçesi, ülke anayasasında üçüncü resmî dil olarak kabul edilmiştir. Türkmenlerin en yoğun yaşadığı bölgeler arasında Badgis, Faryab, Cevizcan, Belh, Kunduz, Bağlan ve Herat illeri bulunmaktadır. Afganistan'nın Türkmen nüfusu oldukça fazladır. Afganistan Türkmen Türklerinin büyük bir kısmı Türkmenlerin Tekelerden sonraki en büyük boyu olan Ersarı boyuna mensup olup bunun yanında diğer Türkmen boylarına mensup küçük topluluklar da bulunmaktadır. Ülkede uzun yıllardan beri yaşam süren Afganistan Türkmenleri dil ve kültürlerine derinden bağlı olup değerlerini korumak ve yaşatmak için gayret göstermektedirler. Bu uğurda çaba gösteren çok sayıda önemli şahsiyet bulunmaktadır. Önde gelen isimlerin arasında Afganistan Türkmen dil ve edebiyatının aydın şahsiyetlerinden biri olan Abdul Kerim Behmen'in şiirlerinin incelenmiş olduğu bu çalışmada; şairin eserleri ile ilgili kısa bilgi verilerek şiirleri muhteva yönünden değerlendirilmiştir. Şair, şiirlerinde Türkmen halkını birlik ve beraberliğe davet ederek toplumsal uyanışa katkıda bulunmayı amaçlamıştır. Vatansever bir kimliğe sahip olan Behmen, aile değerlerine bağlılığı, İslam inancına olan derin sadakati ve Türkmen kimliğini sahiplenişiyle öne çıkan önemli bir şahsiyettir. Şiirlerinde bu özellikler belirgin bir şekilde yer almaktadır. Yarım asırlık öğretmenlik kariyerine ek olarak kaleme aldığı nazım ve nesir türündeki eserleri aracılığıyla Türkmen halkını eğitmeye ve bilinçlendirmeye çalışmıştır. Tez; Afganistan Türkmen Türkleri Hakkında Genel Bilgiler, Abdul Kerim Behmen'in Hayatı, Edebî Kişiliği ve Eserleri, Abdul Kerim Behmen'in Şiirlerinin Muhtevası Üzerine Bir Değerlendirme ve son olarak da Abdul Kerim Behmen'in Seçilmiş Şiirlerinin Transkripsiyonu şeklinde dört ana bölümden oluşmaktadır.