Regional economic integration in the Horn of Africa

Son 30 yılda Afrika Boynuzu bölgesi çok büyük bir ekonomik dönüşüme uğramıştır. Söz konusu ilerleme kısmen devam eden bölgesel ekonomik entegrasyon süreci nedeniyle mümkün olmuştur. Ancak, bu ilerlemelere rağmen, bölgesel ekonomik entegrasyon süreçlerinin boyutları politika yapıcılar ve akademisyenler tarafından kapsamlı bir şekilde değerlendirilmemektedir. Bu çalışmada Afrika Boynuzu bölgesindeki ekonomik entegrasyon düzeyinin değerlendirilmesi kompozit indeks modeli kullanılarak yapılmıştır. İndeks 0'dan 1'e kadar değerler üretmektedir, burada 0 yetersiz performansı gösterirken 1 en iyi performansı temsil etmektedir. Ana modelde 6 boyut ve 20 gösterge kullanılmıştır. Bu boyutlar arasında ticaret, altyapı, üretim entegrasyonu, emeğin serbest dolaşımı, makroekonomik yakınsama ve kurumsal entegrasyon yer almaktadır. Veriler sektörel ve ülke seviyesindeki entegrasyon düzeylerini tahmin etmek için analiz edilmiştir. Kenya, ortalama 0,884 indeksdeğeriyle bölgeye en fazla entegre olan ülke konumundadır. Kenya'yı 0,748 indeksle Uganda ve 0,514 ile Cibuti takip etmektedir. Etiyopya (0,491), Sudan (0,399) ve Eritre (0,335) ise 4, 5 ve 6'ncı sıradaki entegre ülkeler olarak bulunmuştur. Veri analizi, Somali'nin bölgesel entegrasyon çabalarında ortalama 0,212 indeksle en düşük performans gösteren ülke olduğunu göstermektedir. Genel bölgesel ekonomik entegrasyon ise 0,512 olarak bulunmuştur. Veri analizlerinin sonuçları, kurumsal entegrasyonun ortalama 0,609 indeks değeri ile en bütünleşik sektör olduğunu göstermiştir. İkinci ve üçüncü en iyi performans gösteren boyutlar ortalama 0,571 ve 0,531 indeks değerleri ile makroekonomik yakınsama ve ticaret olarak bulunmuştur. Üretim entegrasyonu (ortalama indeks 0,476), altyapı (ortalama indeks 0,463) ve işgücünün serbest dolaşımı (ortalama indeks 0,420), 4., 5. ve 6. derecede entegre sektörler olarak bulunmuştur. Afrika Boynuzu bölgesindeki ekonomik entegrasyonun değerlendirilmesi, bölgenin Bölgesel Ekonomik Toplulukları (REC'ler) ile bireysel üye ülkelerin farklı anlaşmalarında ve protokollerinde ifade edilen amaçların çok gerisinde kaldığını göstermektedir. Bölgesel ekonomik entegrasyon sürecini daha başarılı ve sürdürülebilir kılmak için yapılan politika tavsiyeleri arasında; entegrasyon sürecinin potansiyel kaybedenleri için tazminat mekanizmasının geliştirilmesi, bölgedeki serbest ticaret alanının tamamlanması, altyapının güçlendirilmesi, bölgesel ekonomik topluluklara yetki verilmesi, politika uyumunun ve yapısal reformun özel sektörü ve diğer devlet dışı aktörleri kapsaması yer almaktadır. Anahtar kelimeler: Bölgesel Ekonomik Entegrasyon (REI), kompozit indeks, Boyutlar ve Göstergeler, Afrika Boynuzu (HoA), Bölgesel Ekonomik Topluluklar (REC)