Akromegali hastalarında epikardiyal yağ kalınlığı ve karotis intima-media kalınlığının metabolik parametrelerle ilşkisi

Giriş ve amaç: Akromegali aşırı miktarda büyüme hormonu (GH) ve insülin benzeri büyüme faktörü (IGF-1) salınımı ile karakterize bir sendromdur. Akromegalik hastalar arasında kardiyovasküler hastalıkların yüksek prevalansı bildirildikçe, büyüme hormonu ve kardiyovasküler sistem arasındaki ilişki daha fazla ilgi çekmeye başlamıştır. Akromegalide hipertansiyon sıktır (ortalama % 35) ve kardiyovasküler hastalıklar ölüm nedenleri arasında ilk sıradadır. Koroner kalp hastalığı, aritmiler ve kalp yetmezliği akromegalik hastalarda mortalitenin başlıca sebepleridir. Epikardiyal yağ kalınlığının ölçümü erken ateroskleroz,hipertansiyon,iskemik kalp hastalığı ve gelecekteki kardiyovasküler olay riskini belirlemede daha doğru bir teknik olarak bildirilmiştir.Karotis intima-media kalınlığının-ölçümü aterosklerozun ,serebrovasküler olayların ve kardiyovasküler risklerin belirlemesinde erken bir tetkik olarak yol gösterebilir.Bu çalışmada,akromegali hastalarında GH,IGF-1 düzeyi , akromegali süresi, remisyonda ve aktif hastaların epikardiyal yağ kalınlığı ve karotis intima-media kalınlığı arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Materyal-metod: Bu çalışmaya Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Anabilim Dalı'na başvuran 40 akromegali hasta (23 kadın; 17 erkek) ve 40 kontrol grubu (23 kadın; 17 erkek) dahil edildi. Çalışmaya bilinen kalp hastalığı olan hastalar, diyabetes mellitus, obez (VKİ>30), hipertansif (TA>140/90), hiperlipidemi, sigara içen, metabolik sendrom, HOMA-IR formülüne göre insülin direnci saptanan hastalar dahil edilmedi. Hastaların kilo, boy, vücut kitle indeksi, bel çevresi,sistolik ve diastolik kan basınçları, lipid paneli, insülin, glukoz, üre, kreatinin, GH, IGF-1 düzeyi, tam kan sayımı yapıldı. Ekokardiyografik olarak epikardiyal yağ kalınlığı ve doppler ultrasonografi ile karotis intima-media kalınlığı bakıldı. Çalışmanın istatistiksel değerlendirmesi SPSS 18.0 bilgisayar programı kullanılarak yapıldı. P<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 40 hasta alındı. (23' ü kadın ve 17 si erkek ). Çalışmaya 40 kişilik kontrol grubu alındı. Hastaların yaş ortalaması 39.5 ± 10.1 yıl idi. Kontrol grubunun yaş ortalaması 39.3 ± 10.1 yıl idi. Kontrol hastalarının 17 'si i erkek (% 42.5), 23 ü kadın (% 57.5) idi. Sadece akromegali tanısı olan hastalar çalışmaya alındı ek bir hastalığı olanlar çalışmaya alınmadı. Hasta grubunun GH düzeyi: 2.73 ± 2.5 ,IGF-1 düzeyi: 421.1 ± 283.5 , Epikardiyal yağ kalınlığı 7,17 ±1.32 mm, karotis intima-media kalınlığı 0.72 ±0.13 mm, kontrol grubunun GH düzeyi:0.28±0.06 mm, IGF-1 düzeyi:155.2 ±31.3 mm, Epikardiyal yağ kalınlığı 3.22 ±0.79 mm, Karotis intima-media kalınlığı 3.9 ± 1.1 mm saptandı.GH ve IGF-1 düzeyleri ile epikardiyal yağ kalınlığı ve karotis intima-media kalınlığı arasında pozitif korelasyon saptandı. Bu istatistiksel olarak anlamlıydı.Sonuç: Sonuç olarak, akromegali hastalarında GH ve IGF-1 düzeyi ile epikardiyal yağ kalınlığı ve karotis intima-media kalınlığı arasında pozitif bir korelasyon olduğu görüldü. GH düzeyi arttıkça hem EFT hemde CIMT değerlerininde artığı görüldü. Bu çalışma ile literatürdeki erken aterosklerozun belirlenmesinde kullanılan ölçüm yöntemlerine dair bilgilere benzer sonuçlar elde edilmiştir. Bu uygulanması kolay yöntemin klinikte kullanımının yerleşmesi için daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır.