Aktif öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarılarına, derse yönelik tutumlarına ve öğrenilenlerin kalıcılığına etkisi: Bir meta-analiz çalışması

Bu araştırmanın amacı; aktif öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarıları, derslere yönelik tutumları ve öğrenilenlerin kalıcılığı üzerindeki etkisini inceleyen deneysel ve yarı deneysel çalışmaların ulaştığı sonuçları meta-analiz yöntemiyle analiz etmek ve çeşitli çalışma karakteristiklerinin araştırmalara olan etkisini ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilen literatür taraması sonucunda araştırmanın dâhil edilme ölçütlerini karşılayan; akademik başarı değişkeni için 397 (512 etki büyüklüğü), derse yönelik tutum değişkeni için 143 (158 etki büyüklüğü) ve öğrenilenlerin kalıcılığı değişkeni için ise 88 (109 etki büyüklüğü) birincil çalışma meta-analize dahil edilmiştir. Rastgele etkiler modeli kullanılarak gerçekleştirilen analiz sonucunda aktif öğrenme yaklaşımının; akademik başarı üzerindeki genel etki büyüklüğü değerinin güçlü düzeyde (g=1.005), öğrencilerin derse yönelik tutumları üzerindeki genel etki büyüklüğü değerinin orta düzeyde (g=0.757), öğrenilenlerin kalıcılığı üzerindeki genel etki büyüklüğü değerinin ise güçlü düzeyde (g=1.204) olduğu belirlenmiştir. Moderatör analizlerinin neticesinde aktif öğrenmenin akademik başarı üzerindeki etkisinin; yayım durumu, konu alanı, öğrenim düzeyi, sınıf seviyesi, ölçme aracının geliştirilme biçimi, örneklem büyüklüğü, uygulayıcı ve yer moderatör değişkenlerine göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı görülmüştür. Aktif öğrenmenin derse yönelik tutumlar üzerindeki etkisinin yalnızca ölçme aracının geliştirilme biçimi; öğrenilenlerin kalıcılığı üzerindeki etkisinin ise yayım türü, konu alanı, öğrenim düzeyi, sınıf seviyesi, ölçme aracının geliştirilme biçimi, uygulama süresi ve yer moderatör değişkenlerine göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Akademik başarı değişkeni için en yüksek etki büyüklüğü değerlerinin; yayımlanmış, güzel sanatlar alanında, lise düzeyinde, 10. sınıf seviyesinde, araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracının kullanıldığı, örneklem büyüklüğü 50'den küçük olan, uygulamayı araştırmacı ve ders öğretmeninin birlikte yürüttükleri ve yurtiçinde gerçekleştirilen çalışmalara ait olduğu bulunmuştur. Derse yönelik tutum değişkeni için en yüksek etki büyüklüğü değerinin araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracının kullanıldığı çalışmalarda; öğrenilenlerin kalıcılığı değişkeni için ise doktora tezlerinde, güzel sanatlar alanında, ortaokul düzeyinde, 7. sınıf seviyesinde, araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracının kullanıldığı, uygulama süresi 13-16 hafta arası olan ve yurtiçinde gerçekleştirilen çalışmalara ait olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aktif Öğrenme, Meta-Analiz, Akademik Başarı, Tutum, Kalıcılık.