Akut ve düzenli antrenmanın hentbolcülerde oksidatif stres üzerine etkisi

Teorik olarak sportif aktiviteler esnasında artan metabolik hız ile birlikte organizmanın oksijen kullanımı da artar ve bu da beraberinde reaktif oksijen türlerinin sayısında artısı getirir. Daha önce yapılmıs olan çalısmalar fiziksel sportif yüklenmeler, artmıs oksijen tüketimi ve serbest radikal üretimi arasında bir baglantı oldugunu belirtmislerdir. Sportif yüklenme; kas hücrelerinde mitokondriyel elektron transport zincirine elektron akımının artması, iskemi- reperfüzyona baglı olarak aktive edilen ksantin oksidazın üretilmesi, demir içeren proteinlerin hasar görmesi ve Ca2+ homeostasisinin bozulması gibi nedenlerle, reaktif oksijen türevlerinin olusmasına neden olur. Bu çalısmanın amacı akut ve düzenli antrenmanın oksidatif stres üzerine etkisini belirlemektir. Çalısmaya 17 hentbolcü ve 17 sedanter saglıklı erkek denek katılmıstır. Düzenli antrenmanın etkilerini belirlemek için hentbolcüler 6 haftalık antrenman programı uygulamıslardır. Sedanterler, antrenmansız hentbolcüler ve antrenmanlı hentbolcüler 50 dakikalık uzun süreli aerobik kosu protokolünü uygulamıstır. Plazmada sportif yüklenme öncesi ve sonrası Malondialdehit (MDA) ve ileri oksidasyon protein ürünleri (AOPP) degerlerini ölçmek için sportif yüklenmeden önce ve hemen sonra kan örnekleri alınmıstır. Sonuç olarak, 6 haftalık düzenli antrenman yapan hentbolcülerde dinlenim MDA degerinin azaldıgı saptanmıstır (p<0,05). Bununla beraber hentbolcülerin MDA degerlerinin sedanterlere göre düsük oldugu tespit edilmistir(p<0,001). Akut sportif yüklenmeden sonra MDA degerleri incelendiginde hentbolcülerde anlamlı bir degisiklik saptanamazken, sedanterlerin MDA degerlerinde düsüs bulunmustur (p<0,01). AOPP degerlerine bakıldıgında hentbolcüler ve sedanterlerin AOPP degerleri arasında anlamlı bir fark bulunmazken (p>0,05), antrenmanlı sporcuların AOPP degerlerinde akut aerobik yüklenmeden sonra anlamlı artıs tespit edilmistir(p<0,05). Bu çalısmanın sonuçları göstermektedir ki düzenli yapılan antrenmanlarla; organizma akut olarak ortaya çıkabilecek yüksek oksidatif strese karsı adaptasyon saglamaktadır. Bunun yanı sıra düzenli sportif yüklenmelerle vücudun antioksidan savunma sistemi gelismektedir. Anahtar Kelimeler: Antrenman, Oksidatif Stres, Serbest Radikal, Antioksidan, MDA, AOPP