Akut koroner sendrom ve normal koroner arter hastalarında s-nitrozotiyol ve tiyol/disülfit düzeylerinin değerlendirilmesi

Giriş: Akut koroner sendrom (AKS) kalbe kan sağlayan koroner arterlerin plak ve trombüs oluşumu ile enfarktüse uğraması durumudur. AKS patogenezinde oksidatif stres çok önemlidir. AKS hastalarında kalbi iskemik hasardan korumak için antioksidan bir molekül olan nitrik oksit (NO) seviyesi önem arz eder. S-nitrozotiyoller (SNO) vasküler yapı içinde NO depolanmasının ana biçimini temsil eden moleküllerdir. Bunlar, NO biyoyararlanımını geri kazanma potansiyeline sahip, gelişmekte olan bir NO donörü sınıfıdır. Buna ek olarak, dinamik tiyol/disülfit homeostazının da oksidan-antioksidan dengenin korunmasında önemli rol oynadığı bilinmektedir. Bu çalışmada amacımız, ST yükselmeli miyokard enfarktüsü ve ST yükselmesiz miyokard enfarktüsü hastalarını içeren AKS'li hastalarda oksidatif/nitrozatif stres durumunu, SNO düzeyi ve tiyol/disülfit homeostazına göre değerlendirmektir. Metot: Çalışmaya Eylül- Aralık 2021 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi erişkin acil servisine başvuran ve yapılan tetkikler sonucu AKS tanısı ile hastaneye yatırılıp koroner anjiyografi (KAG) yapılan 124 hasta alındı. Kontrol grubu olarak bu tarihler arasında kardiyoloji polikliniğine kardiyak yakınmalarla başvurup KAG yapılan ve KAG sonucu normal koroner arterler ya da non-kritik koroner arter darlığı saptanan ardışık 124 birey dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen tüm katılımcılardan KAG sonrası 4-8 saat içinde SNO, nitrit, toplam tiyol, doğal tiyol ve disülfit seviyelerini belirlemek için kan alındı. Ayrıca hasta ve kontrol grubunun rutin kan testleri yanında kontrol grubundaki bireylerin de yüksek duyarlıklı troponin I değerleri ölçüldü. Bunun yanında tüm katılımcılara bir kardiyoloji uzmanı tarafından ayrıntılı transtorasik ekokardiyografi yapıldı. Bulgular: Çalışma popülasyonunun ortalama yaşı 60.2 ± 11.8 yıl ve bunların %34.3'ü erkek idi. Hasta grubunun ortalama yaşı kontrol grubundaki bireylere göre daha yüksekti (62.9 ± 13.8'e karşı 57.6 ± 8.7, p<0.001). AKS hastalarında serum SNO düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük saptandı (sırasıyla 0.3 ± iii 0.08'e karşı 0.4 ± 0.10 μmol/L, p< 0.001). Ayrıca, hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla toplam tiyol, doğal tiyol, doğal tiyol/toplam tiyol düzeyleri daha düşük iken, nitrit, disülfit/doğal tiyol ve disülfit/toplam tiyol düzeyleri daha yüksekti. Çok değişkenli lojistik regresyon analizi sonucunda AKS hastalarını öngörmede SNO, yaş, cinsiyet, sigara, düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol ve HbA1c'nin bağımsız öngördürücüler olduğu belirlendi. Bu 6 bağımsız değişkenden bir hastanın AKS olasılığını öngörmek için bir nomogram oluşturuldu. Nomogramda alınan toplam skor ne kadar yüksekse hastanın AKS olma ihtimalinin de o kadar yüksek olduğu görüldü. Nihai modelin AKS'yi öngörmedeki performansını gösteren alıcı çalışma karakteristiği (ROC) eğrisinin analizinde tüm bu değişkenlerin AKS'yi öngörmedeki doğruluk payı %85 olarak belirlendi. (eğri altındaki alan 0.855; %95 CI 0.839-0.953; p< 0.001). Sonuç: Bu çalışma sonucunda AKS hastalarında SNO ve tiyol düzeylerinin anlamlı derecede daha düşük saptanmasının nedeni artan oksidatif stres ve inflamasyona ikincil ortaya çıkan NO aşırı salınımına bağlı olabilir. Ayrıca, AKS tanısının bağımsız öngördürücüsü olduğu gösterilen SNO molekülü gelecekte AKS hastalarının tanı ve tedavi algoritmalarının geliştirilmesi konusunda ilham verici olabilir. Fakat bunun için daha geniş ölçekli ve randomize çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Akut koroner sendrom, ST eleve miyokard enfarktüsü, non-ST eleve miyokard enfarktüsü, S-nitrozotiyol, tiyol, disülfit, NO