Akut koroner sendromlu hastalarda koroner arter hastalığı yaygınlığı ile inflamatuar belirteç düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması

Giriş ve Amaç: Koroner arter hastalığı (KAH) ve akut koroner sendromlar(AKS) günümüzde ülke ve dünya çapında en sık ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. 2015 yılında KAH %15,6 oran ile dünya çapında en sık ölüm nedeni olarak saptanmıştır. Ülkemizde ise Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2018 yılında tüm ölüm vakalarının %38,4'ü dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle gerçekleşmiştir ve ilk sırada yer almıştır. KAH'ın en önemli mekanizması olan aterosklerozun sadece bir lipid bozukluğu sonucu oluşan bir patoloji olmadığı, aynı zamanda kronik inflamatuar patofizyolojiye sahip olduğu çalışmalarla gösterilmiştir. Akut koroner sendromların mortalite ve morbiditelerinin yüksek olmaları nedeniyle prognozun iyi belirlenmesi ve yönetimi önemlidir. Bu nedenle hastalığın yaygınlığı ve prognozunu belirlemek, hatta tedavilerine yol göstermek için birçok skorlama sistemi geliştirilmiştir. En yaygın olarak kullanılan skorlamalar SYNTAX (SYNergy between PCI with TAXUS and Cardiac Surgery) ve Gensini skorlamalarıdır. Çalışmamızda akut koroner sendromlu hastalarda inflamatuar belirteçler ile koroner arter hastalığı yaygınlığı arasındaki ilişki incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya prospektif olarak 15.04.2021 ile 01.10.2021 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Koroner Yoğun Bakım Ünitesinde Myokard Infarktus (MI) tanısı ile yatan ve koroner ajiyografi sonrası peruktan koroner girişim yapılan toplam 190 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan hastaların isim, cinsiyet ve yaş bilgileri alındı. Hastaların ek hastalıkları, komorbit durumları ve kullandıkları ilaçlar sorgulandı. Hastaların koroner anjiografi sonrası bilgileri kayıt altına alınarak koroner arter hastalığı yaygınlıkları skorlama sistemleri ile belirlendi. Skorlama sonuçları doğrultusunda KAH yaygınlığına göre gruplandırılmalar yapıldı. Hastalarda yatış sırasında alınan kan tetkiklerinden tam kan sayımı, rutin biyokimyasal parametreler, sensitif CRP kaydedildi. Rutin diyaliz hastaları, geçirilmiş CABG öyküsü olanlar, enfeksiyon, malignite kronik inflamatuar hastalığa sahip olanlar çalışmaya dahil edilmedi. vi Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 190 hastanın %16,3'ü (n=31) kadın, %83,7'si (n=159) erkektir. Hastaların ortalama yaş 61,09±11,39 olarak bulunmuştur. Çalışmamızda SYNTAX ve Gensini skorları yüksek olan hastalarda temel inflamatuar belirteç değerlerinin yüksek olması göze çarpmıştır. SYNTAX skoru ile sırasıyla CRP, WBC, Nötrofil sayısı, Nötrofil/Lenfosit oranı (NLR) ve C-reaktif protein/Albumin Oranı (CAR ) arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (SYNTAX ile sırasıyla CRP; p=0.013; wbc p=0.015; nötrofil sayısı p=0.004; NLR p=0.002; CAR; p=0,003). Benzer yönde gensini skorlaması ile sırasıyla CRP; p=0.006, WBC; p=0.007, nötrofil sayısı; p=0.025, CAR; p=0,001 anlamlı olacak şekilde ilişki saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızdaki hastalarda SYNTAX ve Gensini skorları kullanılarak hesaplanan koroner arter hastalığı yaygınlığı ile inflamatuar belirteçlerden CRP, CRP/Albumin oranı (CAR), beyaz küre sayısı, nötrofil sayısı, Nötrofil/Lenfosit oranı (NLR) arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif ilişki saptanmıştır.