Akut ve kronik idiopatik trombositopenik purpuralı çocuklarda oksidatif stresin rolü

Amaç: Çocukluk çağıakut ve kronik idiopatik trombositopenik purpurada oksidatif hasarın rolü olup olmadığını araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatri Ana Bilim Dalı Hematoloji Bölümüne 01/05/2011 ile 01/05/2012 tarihleri arasında başvuran, kronik İTP?li 27 hasta (grup I) ve akut İTP?li 27 hasta (grup II) çalışma grubunu oluşturdu. Hasta grubuyla benzer yaş ve cinsiyette olan ve sağlam çocuk polikliniğine başvuran 31 sağlıklı çocuk kontrol grubunu (grup III) oluşturdu. Her üç grubun periferal kanlarından alınan örneklerde; tam kan sayımı,direkt coombs testi, anti nükleer antikor, DNA oksidasyon ürünü olarak 8-hidroksideoksiguanozin (8-OHdG),protein oksidasyon ürünü olarak protein karbonil,lipid peroksidasyon ürünü olarak malondialdehit (MDA), ayrıca oksidan/antioksidan dengenin değerlendirilmesi için total oksidatif stres (TOS), total antioksidan kapasite (TAK) ve oksidan indeks (OSİ) çalışıldı. Oksidan indeks değeri, TAK/TOS oranından elde edildi (OSİ=(TOS, µmol/l)/TAK, mmol trolox equivalent/lx100). Üç grubun verileri SPSS 13.01istatistik programı ile karşılaştırıldı. Bulgular:8-OHdG, MDA, TAK ve TOS düzeylerinde üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (sırasıyla p=0.000, p=0.000, p=0.004, p=0.000). Protein karbonil ve OSİ değerlerinde ise üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (sırasıyla p=0.208, p=0.066). Grup II?deki 8-OHdG seviyesi, grup I ve grup III?den istatistiksel açıdan daha yüksekti (sırasıyla p=0.013, p=0.000). Grup I?deki 8-OHdG seviyesi, grup III?den istatistiksel açıdan anlamsız olarak daha yüksekti (p=0.129).Grup I ve Grup II? deki MDA seviyesi, Grup III?den istatistiksel olarak daha yüksek saptandı (sırasıyla p=0.000, p=0.000). Ancak MDA düzeylerinde, Grup I ile Grup II arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p=0064). TAK düzeyi, Grup I?de Grup III?den istatistiksel olarak daha yüksekti (p=0.004). Grup I ve Grup II?deki TOS düzeyi, Grup III?e göre anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla p=0.000, p=0.000). Hastaların demografik özellikleri değerlendirildiğinde; Grup I?deki hastaların yaş ortalaması Grup II ve Grup III?e göre istatistiksel olarak daha büyük idi (p=0.004).Grup II?deki hastaların trombosit sayıları ise Grup I ve Grup III?e göre istatistiksel olarak daha düşük idi (p=0.000). Sonuç: Akut ve kronik İTP?li hastalarda hem oksidan stres, hem de buna yanıt olarak total antioksidan yanıt artmaktadır.8-hidroksideoksiguanozin, MDA, antioksidan savunma sistemini göstreren TAK ve TOS akut ve kronik İTP?li hastalarda kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. Protein karbonilde ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılığın izlenmemesi İTP?de gelişen oksidatif hasarın protein oksidasyon basamağına gelmeden önce trombositlerdeki lipid ve DNA?yı etkilediğini düşündürmektedir. Sonuç olarak akut ve kronik İTP?nin patogenezinde oksidatif hasarın rolü olduğunu düşünmekteyiz.