Alâeddin Ali B. Yahyâ es-Semerkandî'nin Bahrü'l-Ulûm isimli tefsirinin Kehf Sûresi tahkîki ve incelemesi

Çalışmamızda Alâeddin Ali b. Yahyâ es-Semerkandî'nin Bahrü'l-ulûm isimli tefsirinin Kehf Sûresi tahkîki ve incelemesi yapılmıştır. Araştırmamızın amacı; kaynaklarda üç farklı isme nispet edilen ve müellife nispeti konusundaki karışıklıktan dolayı yeterince tanınamayan Bahrü'l-ulûm adlı eserin Alâeddin es-Semerkandî'ye aidiyetini delilleriyle ortaya koymak ve Alâeddin es-Semerkandî'nin daha önce akademik tahkik çalışmalarına konu edilmeyen bu tefsirinin mezkur bölümünün tahkikini yaparak eser hususunda yapılacak akademik tahkik çalışmalarına öncülük etmektir. Bu tez çalışması; giriş, müfessirin ve eserlerinin anlatıldığı iki bölüm ve Kehf sûresi tahkikinin ele alındığı bir bölüm olmak üzere toplam dört bölümden oluşmaktadır. Gerekli görülen izahlar, yapılan başlıklandırmalarda ve dipnotlarda verilmektedir. El yazması olan eserin kütüphanelerde bulunan nüshaları tespit edilip içerisinde Kehf sûresi bulunan üç nüsha ele alınmıştır. El yazması günümüz Arapçasına çevrilmiş ve nüshalar karşılaştırılarak bu tahkik çalışması yapılmıştır. Yapılan tahkîk ve inceleme çalışmasında; eserin klasik bir tefsir metoduyla ele alındığı, müfessirin şerh ve hâşiye çalışmalarının öncülerinden olduğu, felsefe ve tasavvufî konulara yüzeysel olarak değinirken hadis rivayeti, fıkıh, kelam konularında daha geniş izahlar yaptığı, en geniş izahların sarf, nahiv, belâğat gibi dilbilimi ve kıraat konularında olduğu, fıkhî konularda Ebu Hanife, Ebû Yusuf ve Serahsî'nin görüşlerini asıl alarak yansıttığını yani Hanefî ekolünü takip etmekte olduğu, itikâdî meselelerde ise Mâtürîdî görüşü benimsediği sonucuna varılmıştır.