Algılanan ebeveyn tutumları, sosyal kaygı ve benlik kurguları arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Bu çalışmanın temel amacı benlik kurguları, algılanan ebeveyn tutumları ve sosyal kaygı arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. İkinci bir amacı ebeveyn tutumlarının her birinin sosyal kaygı düzeyini yordamadaki göreceli önemini incelemektir. Çalışmanın üçüncü amacı ise, benlik kurgularının (özerk benlik, ilişkisel benlik ve özerk-ilişkisel benlik) algılanan ebeveyn tutumları ve sosyal kaygı düzeyi üzerindeki etkisinin araştırılması ve bu üç değişkenin çeşitli demografik özellikler bakımından farklılaşıp farklılaşmadığını analiz etmektir. Bu amaçlar kapsamında, bir devlet üniversitesinin çeşitli lisans ve önlisans bölümlerinde öğrenimine devam eden 18-43 yaş aralığında bulunan 516 (284 kadın, 232 erkek) katılımcıdan veri toplanmıştır. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Young Ebeveynlik Ölçeği, Özerk-İlişkisel Benlik Ölçeği ve Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın temel amacıyla ilgili hipotezlerin test edilmesi için yapılan Pearson korelasyon analizi sonuçları, sosyal kaygının olumsuz ebeveyn tutumları ile pozitif yönde anlamlı ilişkisini olduğunu; ilişkisel benlik ve özerk-ilişkisel benlik puanlarının bazı olumsuz ebeveyn tutumları ile negatif yönde anlamlı ilişkisinin olduğunu ve özerk benliğin ise bazı olumsuz ebeveyn tutumları ile pozitif yönde anlamlı ilişkisinin olduğunu ortaya koymaktadır. İkinci amaca yönelik sosyal kaygıyı yordayan değişkenlerin incelendiği aşamalı regresyon analizi sonucuna göre Duygusal Bakımdan Yoksun Bırakıcı, Aşırı Koruyucu, Kötümser/Endişeli ve Değişime Kapalı/Duygularını Bastıran ebeveyn tutumlarının sosyal kaygıyı pozitif yönde; Özerk benlik ve Özerk-İlişkisel benlik puanlarının ise sosyal kaygıyı negatif yönde anlamlı olarak yordadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın üçüncü amacı kapsamında yapılan t testi ve ANOVA test sonuçlarına göre farklı düzeylerdeki benlik kurgularına sahip gruplar arasında algılanan bazı olumsuz ebeveyn tutumlarının ve sosyal kaygı puanlarının farklılaştığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra sosyal kaygı puanının cinsiyet ve kardeş sayısına göre farklılaştığı, gelir düzeyine göre farklılaşmadığı, benlik kurguları alt boyutlarından özerk-ilişkisel benliğin cinsiyete göre farklılaştığı, benlik kurguları üç alt boyutunun yerleşim yerine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.