Alzheimer hastalarında Jun, Fos, RELA transkripsiyon faktörlerinin mRNA seviyelerinin ve PCK2 proteininin seviyesinin araştırılması

Amyloid Öncül Proteini (APP), Alzheimer hastalığının (AH) patogenezinde önemli bir rol oynayan bir protein olarak öne çıkmaktadır. APP'nin çeşitli transkripsiyon faktörleriyle (TF'ler) etkileşimi vardır. Yaptığımız protein-protein etkileşim analizleri sonucu Jun, Fos ve RELA transkripsiyon faktörlerinin APP ile etkileşime geçebileceği saptanmıştır. Ayrıca bu üç TF de PCK2 ekspresyonunu düzenlemektedir. Bu amaçla Alzheimer, hafif kognitif bozukluk (HKB) ve frontotemporal demans (FTD) hastalarının ve kognitif olarak sağlıklı bireylerin kan örneklerinde Jun, Fos ve RELA göreceli mRNA seviyeleri gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile araştırılmıştır. Ek olarak çalışmaya dahil edilen bireylerin beyin omurilik sıvılarında (BOS) PCK2 seviyesi ELISA yöntemiyle incelenmiştir. Bu deney setinin sonuçlarına göre, AH'de Fos TF'sinin sağlıklı kontrol bireylerine göre istatiksel olarak anlamlı şekilde arttığı gözlemlenmiştir. Ancak diğer gruplarda anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Ayrıca, FTD hasta grubunda BOS PCK2 seviyelerinin azalmasıyla Aβ1-42 seviyelerinin arttığı bulunurken, AH grubunda PCK2 proteininin Aβ1-42 ile pozitif bir korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Çalışmalar AH'nin ilerleyen aşamalarında, beyindeki nöronal stres ve hasarın artmasıyla c-Fos'un aktivasyonunun tetiklenebileceğini göstermektedir. Araştırılan TF'ler tarafından ekspresyonu düzenlenen PCK2, hücrelerin enerji metabolizmasında ve glukoneogenez gibi önemli süreçlerde kritik bir rol oynar. Özellikle FTD hasta grubunda PCK2 proteininin Aβ1-42 ile negatif fakat AH grubunda pozitif bir korelasyon göstermesi, bu iki nörodejeneratif hastalıkta glikoz metabolizması ve mitokondrial disfonksiyon açısından farkların anlaşılmasını sağlayacak bir bulgu olabilir.