Amasya Müzesi'nde bulunan Osmanlı dönemi sikkeleri

Ticaret aracı olarak bastırılan ve yüzyıllar öncesiyle ilgili bilgilerin özgün haliyle günümüze ulaşmasını sağlayan sikkeler, tarihe güvenilir kanıtlar sunan kaynakların başında gelmektedir. Sikkelerin üzerinde yer alan yazı, tarih ve motifler basıldıkları dönemin şartları hakkında net bilgiler sunması açısından oldukça önemlidir. Amasya, tarih boyunca birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Ayrıca Osmanlı devletinin de önemli şehzade sancakları arasında yer almaktadır. Dolayısıyla Amasya'da farklı dönemlere ait taşınabilir-taşınamaz çok sayıda maddi kalıntı günümüze ulaşmıştır. Bu kalıntılar arasında sikkeler önemli yer teşkil etmektedir. Araştırmamızın konusunu Amasya Müzesi'nde bulunan Osmanlı dönemi sikkeleri oluşturmaktadır. İnceleyebildiğimiz kadarıyla söz konusu sikkeleri sanat tarihi disipliniyle sistematik bir şekilde ayrıntılı olarak inceleyen, tanıtan ve bunları kendi içinde bütün yönleriyle değerlendiren herhangi bir çalışma mevcut değildir. Bu nedenle araştırma kapsamındaki sikkelerin incelenmesi, kronolojik olarak tasnif edilmesi, fotoğraflanması, yazıların okunması, katalog haline getirilmesi ve değerlendirilmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmamızla birlikte oldukça geniş bir döneme ait Osmanlı dönemi Amasya sikkelerini tanıtmayı amaçlamaktayız. Tez çalışmamızda Amasya Müzesi envanterine kayıtlı 3460 adet Osmanlı sikkesi arasından seçilmiş, XIV-XX. yüzyıl arasına tarihlenen 181 adet sikke kataloga dâhil edilmiştir. Kataloga alınan sikkelerin farklı padişahlara ait ve farklı para birimleri olmasına dikkat edilmiştir. 24 ayrı Osmanlı sultanına ait olduğu tespit edilen sikkelerden en erken tarihlisi I. Bayezid dönemine (H. 792/M. 1389), en geç tarihlisi V. Mehmed Reşad dönemine (H. 1327/M. 1909) aittir. 2 adet sikke ise nakışlı olup üzerinde yazı ya da tarih bulunmamaktadır. Katalogdaki sikkelerin traskribi yapılarak, malzeme, ölçü ve süsleme özellikleri ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. İnceleme sonucunda elde edilen verilerle; darp yeri, darp tarihi, malzeme, yazı, tuğra ve süsleme açısından sikkelerin değerlendirmeleri yapılmıştır. Sikkelerin çözümlenerek açıklanması başta sanat tarihi olmak üzere birçok bilim dalına yardımcı olmasını temenni ediyoruz.