Amerikan misyoner teşkilatının Türkiye'de eğitim faaliyetleri (1908-1924)

19. yüzyılda dinî propaganda adı altında misyonerlik faaliyetleri yürütülmüş ve misyonerler Osmanlı coğrafyasında hızla yayılmaya başlamışlardır. Bunlardan hiç kuşkusuz en önemli teşkilat, 1810 tarihinde Boston'da kurulan Amerikan Board Teşkilatı'dır. Açtıkları okullar sayesinde öğrencilere ve dolaylı olarak ise onların velilerine ulaşmayı başarmış ve kısa sürede etkisini göstermiştir. Azınlıklar üzerinde etkili olan misyonerler, Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı ile daha da rahat bir ortam bulmuşlardır. Özellikle II. Meşrutiyet'in yarattığı aşırı özgürlük ortamı, Osmanlı coğrafyasında misyonerlerin kapitülasyonların sağladığı ayrıcalıklardan daha çok yararlanıp yeni yeni okullar açtıkları bir dönem olmuştur. Bu dönemde Robert Koleji, Bulgar Devleti'nin kurulmasında oldukça etkili bir kurum olurken, Ermeniler'in yaşadığı bölgelerde kurulan diğer Amerikan Misyoner Okulları da Ermeni Sorunu'nun daha da karmaşık bir hal almasına ve Osmanlı Devleti'ni bir açmaza sürüklenmesinde etkili olmuştur. Mütareke Döneminden Cumhuriyete geçiş sürecinde de varlıklarını sürdüren misyoner okulları, Tevhid-i Tedrisat Kanununun kabulüyle birlikte denetim altına alınmaya çalışılmıştır.