Amitiriptilin zehirlenmesi nedeniyle yatan olguların değerlendirilmesi

Amaç: Amitriptilin etkin, ucuz ve reçetesiz olarak kolaylıkla satın alınabilen trisiklik antidepresan ilaç olması nedeniyle Türkiye'de oldukça fazla kullanılmaktadır. Çocukluk yaş grubu zehirlenmelerinde gerek kaza sonucu gerekse intihar amaçlı amitriptilin zehirlenmeleri; son yapılan yapılan çalışmalarda sayısının gün geçtikçe arttığı görülmektedir. Bu çalışmada hastanemiz çocuk acil servisine başvuran ve yatırılarak takip edilen amitriptilin zehirlenmesi olgularının klinik epidemiyolojik ve prognostik özellikleri geriye dönük gözden geçirerek gün geçtikçe artan bu sağlık sorununu gündeme getirerek çözüm önerilerine dikkat çekmektir.Materyal ve Metod: Bu çalışmada Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Büyük Çocuk, Süt Çocuğu Servisine ve yoğun bakım ünitesine 01/01/2006 ile 01/06/2007 tarihleri arasında Amitriptilin zehirlenmesi nedeniyle yatırılan 41 olgu demografik özellikleri, ilaç alım nedeni, ilacı kullanan kişi, hastaneye geliş süresi, başvurduğu ilk sağlık merkezi, ilk şikayeti, başvurduğu sağlık merkezinde yapılan tedavi, Glaskow Koma Skalaları, klinikte yattığı süre ve tedavi, klinik bulgular, hastanın yatış süresi ve prognoz retrospektif olarak incelendi.Bulgular: Çalışmaya alınan 41 hastanın %56,2'i kız, %43,9'u erkek, yaş ortalaması 4.34±3.19 (minimum 1 yaş maksimum 14 yaş) idi. Olguların % 88'i şehir merkezinden %22'si kırsal kesimden başvurmuş olup, %82,9'si kaza ile %17,1'i intihar amaçlı ilaç almışlardı. Olguların %78'i ebeveynlerin kullandıkları ilaçları almış olduğu, %14,6'sı ilacı sokakta bularak aldığı, %7,4 `ü misafirlikte aldıkları tespit edildi. Hastaneye başvuru süresi minimum 10 maksimum 720 dakika ortalama 131,92±149,06, aldıkları dozu bilinen 31 hastada ortalama dozu 5.20±4.19 mg/kg idi. İlk başvurduğu sağlık merkezinde %12,2 olguya mide lavajı yapılmadığı %22 olguya aktif kömür verilmediği tespit edildi. Olguların Glaskow Koma Skalaları ortalama 11.66±3.90 ve en sık ilk görülen şikayet %51,3 ile uykuya meyil idi. Olguların %34.1 `inde aritmi, %19.5'inde konvülziyon, %17.1'inde metabolik asidoz, %17.1'inde hiponatremi, %14.6'sında solunum arresti, %12.2'sinde hipotansiyon görüldü, en sık görülen aritmi ise %50 oranında sinüs taşikardisi idi. Klinikte hastaların %8.9'unu mide lavajı yapıldı, %17.1'ine aktif kömür , %46.9'una seri aktif kömür verildi. %53.7'sine idrar alkalizasyonu uygulandı. Hastaların %14,6'sının mekanik ventilatör gereksinimi oldu. %66.1 hasta yoğun bakımda takip edilmiş olup, yoğun bakımda ortalama yatış süresi 2.26±1.27 serviste ortalama yatış süresi 1.85±0.79 gün idi.1 hasta aritmi ve solunum yetmezliği nedeniyle kaybedildi.Sonuç: Olguların büyük çoğunluğu 0?5 yaş arasındadır. 10 yaş üzeri kızlarda intihar amaçlı amitriptilin zehirlenmesi oranı yüksektir. Diğer çalışmalara oranla solunum yetmezliği ve konvülziyon daha yüksek oranda görülmüştür. Amitriptilin zehirlenmesi bir çok çalışmada görüldüğü gibi sıklığı giderek artmakta, bazı çalışmalarda ise çocukluk çağında en sık zehirlenme nedeni olarak karşımıza çıkmakta ve yoğun bakım tedavisi gerektirdiği, mortalite ile sonuçlanabildiği görülmüştür. Güvenli kapak uygulamasının hayata geçmesi için mutlaka sağlık bakanlığı nezlinde girişimlerde bulunulmalı, sadece uzman hekimler tarafından reçete edilmesi sağlanılmalı, yeşil reçete kapsamına alınmalı, reçete edilen ailelere ilacın çocuklar için tehlikeli olduğu konusunda mutlak uzak tutulması gerekliliği anlatılmalıdır.